Presentatie Rekenkamer over Onderzoek Dorpsraden

Dorpsraden en gemeente zoeken naar effectieve balans…. Presentatie in Politiek Podium, 27 mei 2025

1

Onderzoek dorpsraden

AGENDA

Hoofdvraag Opzet van het onderzoek Bevindingen; alleen een aantal highlights Hoofdconclusie Aanbevelingen en reactie college

2

Onderzoek dorpsraden

HOOFDVRAAG

Hoe dragen dorpsraden bij aan kerngericht werken, oftewel betrokken organisaties werken als partners samen aan de leefbaarheid van een dorp/wijk.

3

Onderzoek dorpsraden Onderzoek

OPZET VAN HET ONDERZOEK

• Startgesprek (gemeentesecretaris, wethouder en gebiedsregisseur) • Interviews: ▪ Ambtelijk: Gebiedsregisseurs (twee keer), regisseur dienstverlening, manager team Samenleving ▪ Portefeuillehouder ▪ Vertegenwoordiging gemeenteraad (5 fracties) ▪ 4 dorpsraden

• Dossierstudie • Enquête onder alle dorpsraden (respons 9)

4

Onderzoek dorpsraden Bevindingen

EERST DE FEITEN

• Altena 21 kernen, 13 dorpsraden voor 15 kernen • 5 verenigingen, 8 stichtingen

• 2-11 bestuursleden per dorpsraad • Verenigingen ca. 1.300 leden (150-430) en 185 gezinsadressen; € 2- € 5 per lid

• € 1.575 subsidie per dorpsraad

5

Onderzoek dorpsraden Bevindingen

UITVOERING (Hoofdstuk 3)

• Notitie bestuurlijke vernieuwing in actie als basis; Leidraad samenwerkingsafspraken redelijke uitwerking • Dorpsraad mede als initiatiefnemer, samenwerkingspartner, adviseur/klankbord, belangenbehartiger en procesbewaker  Doel (aldus de notitie): ▪ Altena mooier maken ▪ Betere uitvoering publieke taak ▪ Beter plan of proces ▪ Sterkere afweging ▪ Sámen 6

Onderzoek dorpsraden Bevindingen

UITVOERING (Hoofdstuk 3)

Gemeente

• Dorpsraad moet adviesrol zelf oppakken • Consulteren alleen bij niet-regulier werk (bijvoorbeeld herinrichting straatbeeld) • Niet altijd collectieve belangenbehartiger • Inzet voor fysiek én sociaal domein, maatschappelijke vraagstukken

Dorpsraden

• Adviesrol: proactief bevragen (bij b.v. aanvraag Omgevingsverguning) • Consulteren ook bij regulier werk (bijvoorbeeld o.b.v. beheer- en onderhoudsplan) • Collectieve belangenbehartiger? • Fysiek domein: concrete behapbare initiatieven (groen en grijs) 7

Onderzoek dorpsraden Bevindingen

UITVOERING (Hoofdstuk 3)

Gemeente • Advisering ook door andere organisaties • Gewicht advies dorpsraden is gelijk aan die van andere organisaties

Dorpsraden • “Daar zijn wij toch van?” • Gewicht advies dorpsraad is zwaarder

8

Onderzoek dorpsraden Bevindingen

UITVOERING (Hoofdstuk 3)

• Er is geen afwegingsmechanisme wat (en hoe) aan de dorpsraden iets voor te leggen • Het is niet altijd duidelijk waarbij dorpsraden te betrekken; afdelingen volgen vaak hun eigen trajecten qua participatie

9

Onderzoek dorpsraden Bevindingen

VERANTWOORDING (§ 3.2)

• Dorpsraden moeten verantwoording afleggen d.m.v. openbare vergaderingen: bij 2 van 15 onduidelijk of dat gebeurt • Of d.m.v. publicaties (mag dat digitaal?) Bij minimaal een derde van de dorpsraden is digitale verantwoording via een website kwalitatief (écht) onvoldoende (over activiteiten/besteding middelen)

 Wordt hiermee voldaan aan de bepalingen in de Subsidieverordening? (naar letter, niet naar de geest)

10

Onderzoek dorpsraden Bevindingen

SAMENWERKING / COMMUNICATIE (§ 4.2)

1. Gestructureerd overleg: in 2024 weinig bevredigend 2. Periodiek overleg

Frequentie overleg met gemeente

Mening over overleg met de gemeente

11

Onderzoek dorpsraden Bevindingen

SAMENWERKING / COMMUNICATIE (§ 4.2)

Onze dorpsraad wordt serieus genomen door de gemeente 5 dorpsraden

4 dorpsraden

3. Overige communicatie; kernwoorden: ▪ Niet informeren ▪ Te late betrokkenheid bij (divers) ▪ Meer pro-actief

12

Onderzoek dorpsraden Bevindingen

OVERIGE (Hoofdstuk 5)

• Rolverdeling kern- of inhoudelijke wethouder is onbekend of onduidelijk • Belang dorpsraden door de raad onderschreven; maar raadsleden gaan verschillend met adviezen om

13

Onderzoek dorpsraden

HOOFDCONCLUSIE

Ja, dorpsraden dragen bij: • aan de doelen om Altena mooier te maken • aan betere uitvoering van de taken van de gemeente • aan betere plannen of processen, en • aan bredere belangenafweging. En ze werken ook wel samen met de gemeente, maar….

14

Onderzoek dorpsraden

Het is nog met elkaar zoeken naar een effectieve balans ….

Effectieve

Gemeente Altena

Dorpsraden

samenwerking 15

Onderzoek dorpsraden Aanbevelingen

1. Werk de samenwerkingsafspraken uit op ontbrekende/ onduidelijke elementen (invulling adviesrol, ‘gewicht’ advies e.d.)  Stel afwegingsmechanisme op 2. Zorg voor duidelijke communicatie en rollen (wie is waarvoor verantwoordelijk, rol kernwethouder). Zorg ook voor goede duiding intern zodat de afdelingen niet hun eigen participatietrajecten volgen 3. Verbeter de dienstverlening van de organisatie: op kwaliteit en snelheid van reageren. Neem de positie van de dorpsraden –vrijwilligers- in acht.

4. Laat de verantwoording verbeteren (kíes rapportageplicht of algemene publicatieplicht)

16

Onderzoek dorpsraden Reactie college

College neemt aanbevelingen over. Paar kanttekeningen: • College duidt per traject wie waarvoor verantwoordelijk is (inclusief rollen (vak)teams, inhoudelijke - en kernwethouder.  Handig dit ook in algemene zin explicieter te maken • College zal nieuwe afspraken met dorpsraden goed communiceren binnen de organisatie. • Responsetijd 2 dagen.  Beide aandachtspunten

17

Onderzoek dorpsraden

Vragen?

18