Presentatie Rekenkamer jeugdzorg

Onderzoek 'Worstelen met jeugdzorg' Presentatie in Altenaronde, 25 november 2025 1

Worstelen met jeugdzorg •

Onderzoek jeugdzorg al sinds voorjaar 2019 op groslijst: Is de sturing voldoende in control gezien het tekort op de begroting 2019? Heeft gemeente Altena hier al een eigen visie op?

•

Medio 2024: door RK gekozen, na opnieuw consult fracties (onderwerp werd opnieuw genoemd)

• •

Specialistisch onderwerp; daarom uitbesteed Lang (voor)traject; offertetraject en lang traject totdat stukken ‘loskwamen’ van organisatie

KENMERKEN ONDERZOEK

2

Worstelen met jeugdzorg

BRONNEN ONDERZOEK

• •

Meer dan 70 documenten bestudeerd 20 gezinnen bevraagd

•

Gemeente: in 8 gesprekken 17 personen gesproken, van beleidsmedewerkers, tot teammanagers, tot wethouder en raadsleden Partners: meerdere uitvoerende medewerkers gesproken van: -Almata -Bibliotheek Altena -Buurtgezinnen -GGD –Nu Niet Zwanger -GGZ Breburg -Playing for Succes -MEE West-Brabant -SCIO

•

3

Worstelen met jeugdzorg

Hoe doeltreffend en doelmatig is de jeugdhulp in HOOFDVRAAG de gemeente Altena, mede met het oog op de signalerende en preventieve opdracht zoals geformuleerd in recente beleidskaders

4

Bevindingen

Doeltreffendheid: • Preventieve hulp laagdrempelig, persoonlijk en passend ervaren • Bij inzet geïndiceerde of specialistische hulp  verbetering in rust, structuur en functioneren gezinnen

• Doeltreffendheid belemmerd door: • lange wachttijden • gebrekkige afstemming tussen hulpverleners • onduidelijkheid bij gezinnen bij het vinden van de toegang tot hulp • Gezinnen moeten vaak zelf actief hulp zoeken en ervaren bureaucratische drempels, waardoor hulp laat op gang komt en preventieve interventies minder worden benut 5

Bevindingen

Doelmatigheid: Aanbod jeugdhulp breed

• Inzet is niet altijd doelmatig • Preventieve hulp beperkt benut, daardoor vaker zwaardere en duurdere vormen van hulp nodig • Samenwerking tussen 0e, 1e en 2e lijn versnipperd, zonder centrale regie en gezamenlijke procesinrichting • Monitoring en verantwoording richt zich vooral op aantallen en financiën; effect van hulp onvoldoende gemeten en benut voor sturing  lastig tijdig bij te sturen en middelen effectief en efficiënt in te zetten. • Het ontbreekt aan structurele leer- en verbetercyclus tussen alle partners in de keten (inclusief gemeente)  niet gezamenlijke reflectie op inzet hulp, nauwelijks bijsturing

6

Bevindingen

Signalerende en preventieve opdracht: • Uitgangspunt in beleidskaders: versterken sociale basis, normaliseren en vroegtijdig signaleren van problemen • Preventieve opdracht in praktijk deels ingevuld. Voorliggend veld signaleert en verwijst door, maar verbinding met gemeentelijke toegang en geïndiceerde of specialistische hulp onvoldoende gemaakt. Preventieve ondersteuning vaak laat op gang, leidt daarmee tot verergering van problematiek

• Gemeente werkt aan transitie naar Stevige Lokale Teams en matched care om signalering en preventie te versterken, veranderingen nog in ontwikkelfase; daardoor effecten nog niet zichtbaar

7

Conclusies 1.

Toegang tot jeugdhulp is versnipperd en niet laagdrempelig

2.

Wachttijden zijn structureel en leiden tot verergering van problematiek

3.

Preventieve en signalerende opdracht wordt onvoldoende benut

4.

Hulp sluit niet altijd aan bij de behoefte van gezinnen

5.

Specifieke doelgroepen worden onvoldoende bereikt

6.

Monitoring, sturing en PDCA ontbreken grotendeels

7.

Beleidsdoelen zijn niet SMART geformuleerd

8.

Raad ervaart onvoldoende grip op jeugdhulp

8

Aanbevelingen

9

Vragen?

10