Inspraaktekst mw Den Toom - van ’t Erve AR 2 oktober 2023 over bp Vlietstraat

Inspraak 2 oktober 2023 Altenaronde Mede namens omwonenden dhr. en mevr. Folmer doe ik u deze tekst toekomen.

Als net niet geboren, maar wel getogen inwoner van Sleeuwijk, voel ik mij ten zeerste betrokken bij hoe er omgegaan wordt met de besluitvorming rondom invulling en ontwikkeling van ons dorp. Begin jaren zestig van de vorige eeuw is aan de Vlietstraat een gymzaal gebouwd. Het inwoneraantal was toen beduidend minder dan nu. Ook was er veel minder bebouwing in het dorp en in de nabijheid van de Vlietstraat; het Egelantierpad was er bijvoorbeeld nog niet. Het oude riviertje Bijtelskil, meanderend door het dorp met aan beide zijden knotwilgen en weilanden, was nog vrij toegankelijk. Nu telt Sleeuwijk ruim 6000 inwoners en de hoeveelheid woningen en bedrijven is vele malen groter dan 60 jaar geleden. Daarbij komt dat ons klimaat in rap tempo aan het veranderen is. Hevige stortbuien afgewisseld met grotere periodes van droogte zijn normaal geworden. Dit heeft invloed op ons aller leven. En het is dan ook onze verantwoordelijkheid om verstandig om te gaan met onze leefomgeving; voor nu, en in de toekomst voor onze kinderen. Dit brengt mij bij de recente geschiedenis en de plannen voor het perceel aan de Vlietstraat. Een meneer uit Nieuwendijk, de initiatiefnemer, had een idee om een hospice te starten. Hij sprak daarover met een meneer uit Sliedrecht die in de gemeente Altena wethouder is.

Aangezien het idee van de wethouder was om het perceel in Sleeuwijk te herbouwen, was het onderling snel beklonken en zijn er toezeggingen gedaan voor realisatie van een hospice op die plek. In het voorjaar van 2021 kregen een handjevol omwonenden van de Vlietstraat een brief van de mensen van het hospice dat dit op deze plek zou komen. Daarna zijn de omwonenden per brief geïnformeerd door de gemeente. Alles leek al in kannen en kruiken te zijn; door al langer gelobby door de mensen van het hospice bij de gemeente en anderen leek het voor iedereen een voldongen besluit te zijn. Eens bebouwing, altijd bebouwing is het credo. Omwonenden was verteld dat er in de voormalige gemeente Werkendam was besloten dat er opnieuw bebouwd moest worden, maar die notulen hebben wij desgevraagd

nooit gekregen en zijn nooit openbaar gemaakt, hoe zit dat? Sinds kort wordt er door de gemeente ambtenaren gesproken over een intentie om te bouwen…… In de afgelopen jaren zijn er bijeenkomsten geweest en artikelen in de media verschenen over het realiseren van een hospice op het perceel aan de Vlietstraat. In deze periode hebben de overige inwoners van Sleeuwijk en de gemeente Altena kennis kunnen nemen van dit plan. Eind vorig jaar hebben omwonenden hun zienswijze op het geheel kunnen indienen, deze zijn bijna allemaal ongegrond verklaard. Op veel vragen hebben wij geen antwoord gekregen. Wij hebben daarom ook onze twijfels over de manier waarop besluitvorming heeft plaatsgevonden. Een bestemmingsplanwijziging voor het perceel moet nog volgen, evenals een verkeersbesluit. Want met de steeds gewijzigde ontwerpen van het hospicegebouw is men erachter gekomen dat parkeren op het perceel onvoldoende mogelijk is. Door de hoeveelheid verkeersbewegingen en de te parkeren auto’s moet de Vlietstraat anders ingericht worden; er moet extra ruimte voor parkeervakken komen. Op dit moment wordt er gesproken over langsparkeren. Er is dus nog een weg te gaan als het gaat om concrete plannen, een juiste weergave van het gebouw en de parkeerdruk. Het wachten is nu op de bekendmaking van de bestemmingsplan wijzigingen en de mogelijkheden van het indienen van bezwaar.

Er is heel veel geld opgehaald bij bedrijven en particulieren. Realisatie van een hospice op deze plaats lijkt een vastomlijnd plan wat veel geld mag kosten. Een goedkopere en snellere realisatie van een hospice elders in onze gemeente is aan dovemans oren gericht. Het kopen van een bestaand gebouw zou niet aan de orde zijn. Verschillende objecten waren of zijn te koop; een eventuele verbouwing zou vele malen goedkoper en sneller te realiseren zijn. De keuze voor Sleeuwijk voor een hospice is niet logisch als er vanuit gegaan wordt dat het voor alle inwoners van Altena dichtbij en bereikbaar moet zijn. Het hospice Gorinchem en Omstreken ligt vlakbij Sleeuwijk. Is het dan een optie om Sleeuwijk te verkiezen boven bijvoorbeeld Nieuwendijk, Giessen of Dussen? Een hospice realiseren in de gemeente Altena kan overal, het perceel aan de Vlietstraat hoeft daar niet voor opgeofferd te worden.

Sleeuwijk is een dorp en het zou fijn zijn als het het dorpse karakter zou kunnen behouden met voldoende ruimte voor mens en natuur. Misschien zou u dat in gedachten kunnen houden bij de beslissing om dit plan door te zetten. Want er zijn alternatieven. Wat willen wij met z’n allen met onze omgeving doen? Ieder stukje groen bebouwen? In coronatijd hebben we onze directe leefomgeving beter leren waarderen en zien we het belang van ruimte en groen in. Zijn we dat dan nu vergeten? Ik wil u vragen om eens na te denken over wat wijsheid is in deze kwestie. Een invulling van dit perceel 60 jaar geleden besloeg een hele andere tijd, dat is niet meer een op een hetzelfde als nu. Een visie vanuit de gemeente op onze leefomgeving ontbreekt hier. Kunnen wij daar met z’n allen over nadenken wat de beste invulling voor dit stukje natuur zou kunnen zijn? Is bebouwing echt de enige en juiste beslissing?

Tenslotte vraag ik u om onderstaande te lezen: (met name het rood gedrukte)

Uit: erfgoedvisie Altena 2022-2027 2.2 Rollen van de gemeente Om bovenstaande ambities te kunnen vervullen, handelt de gemeente vanuit verschillende rollen. Wij zullen ons in deze Erfgoedvisie vooral richten op de ambities ‘Verbinden’ en ‘Beschermen’ en de bijbehorende rollen. We hebben de erfgoedvrijwilligers gevraagd op welke rol de gemeente zich vooral zou moeten richten in de toekomst (zie bijlage). Uit de antwoorden kwam een duidelijke eerste plaats voor de rol als ‘verbinder’ en een gedeelde tweede plaats voor de rol van ‘beschermer (regisseur)’ en ‘trekker’. Dit sluit mooi aan bij onze eigen ambities. Maar welke rollen zijn er nou precies te benoemen en wat houden deze rollen precies in? Beschermer Als bevoegd gezag stellen wij beleid, verordeningen, regels en richtlijnen op om ons erfgoed te beschermen. We informeren en adviseren inwoners, ondernemers, initiatiefnemers en monumenteigenaren hierover. Ook toetsen we daadwerkelijke aanvragen voor een omgevingsvergunning of monumentensubsidie. Naast het toetsen houden we ook toezicht op de uitvoering, bijvoorbeeld bij verleende vergunningen voor monumenten of in archeologisch waardevolle gebieden. Ook houden we toezicht op de instandhoudingsplicht en treden zo nodig handhavend op om ernstig verval tegen te gaan. Periodiek evalueren we het beleid en de wettelijke regelingen en sturen we bij waar nodig.

Verbindende schakel De gemeente kan bij ruimtelijke ontwikkelingen waarbij erfgoed een rol speelt ook optreden als verbindende schakel tussen ontwikkelende partijen, maatschappelijke organisaties en andere overheden. Dit vraagt om andere kwaliteiten dan in de rol als beschermer (die meer op de

uitvoering gericht is). Maar deze rollen kunnen elkaar ook versterken. Wanneer alle partijen met elkaar in verbinding staan, kan het gezamenlijke doel worden blootgelegd, en kunnen de krachten worden gebundeld. Met de juiste mensen op de juiste plek, kunnen er dan ineens grote stappen gezet worden in behoud, bescherming en versterking van ons erfgoed. Toegankelijkheid en het aanhouden van korte lijntjes zijn hierin essentieel. Kartrekker Naast het opstellen en naleven van beleid en regels (beschermer) en het zoeken naar gemeenschappelijke doelen (verbinder) heeft de gemeente ook een rol als kartrekker. Projecten (al dan niet in eigen beheer) bieden vaak de kans om een stapje verder te gaan dan enkel beschermen. Namelijk om oude functies, structuren of gebouwen te herstellen of zelfs terug te brengen. Dit kan zelfs helpen bij de maatschappelijke opgaven waar we mee te maken hebben zoals duurzaamheid, klimaatadaptatie en waterveiligheid. Niet alleen het verleden beleven maar juist ook leren van keuzes die men (of de natuur) in het verleden maakte voor de betreffende locatie. De gemeente kan hier inspireren, een voorbeeld stellen of stimuleren. Dit kan door het laten opstellen van een visie of het uitvoeren van historisch onderzoek, maar ook door actief op zoek te gaan naar de juiste samenwerkingspartners met bijbehorende (financiële) ondersteuning.

Hier is dan wel tijdelijk extra inzet voor nodig. Dat levert ook wat op; als er zich een mooie kans voordoet dan kunnen we die verzilveren. Eigenaar en beheerder Als grond- en vastgoedeigenaar heeft de gemeente een voorbeeldfunctie in het goed omgaan met aanwezige waarden. Bijvoorbeeld ten aanzien van het beheer van onze monumenten, historische wegen, historisch groen, historische begraafplaatsen en andere cultuurhistorisch waardevolle werken. Ook bij graafwerkzaamheden bijvoorbeeld, dient de gemeente altijd het goede voorbeeld te geven ten aanzien van archeologisch onderzoek. Het belang van een duurzame instandhouding van ons erfgoed dient voorop te staan bij keuzes die betrekking hebben op onderhoudscontracten en aanbestedingen 2 Wassend water: rivieren en getijden in en rond Altena Water en landschap zijn twee andere waarden die benoemd zijn in de in voorbereiding zijnde Omgevingsvisie van Altena. Mensen waarderen het groene, open en waterrijke karakter van het landschap en de elementen die daarbij horen zoals dijken, verkavelingen en begroeiing. De gemeente wil zich inzetten voor de versterking van een gezonde leefomgeving in wat wordt gekarakteriseerd als ‘een groenblauwe oase.’ Het ontstaan van dit bijzondere landschap, waarin water zo’n belangrijke rol speelt, is een essentieel onderdeel van het verhaal van Altena.

Kansen thema 2: • Historische dijken behouden, inclusief de karakteristieke dijkwoningen. Verbetering infrastructuur voor wandelaars en fietsers: bijvoorbeeld herstel van de oude trap aan de Maasdijk in Aalburg waardoor de Oude Kerk voor hen beter bereikbaar wordt. • Terughoudendheid met (grootschalige) bebouwing in de uiterwaarden/ buitendijks en langs de dijken. • Zorgdragen voor goed onderhoud van bijzondere relicten, zoals de zeldzame hellende of “luie” peilschalen uit de negentiende eeuw die bij Sleeuwijk en Veen zijn gevonden en daar in het dijktalud zijn geplaatst. • In het landschap meer beleefbaar maken dat er binnen Altena resten en herinneringen aan vele rivieren, stroomruggen en donken zijn. • Meer aandacht voor waterlopen als de Alm en Bijtelskil. Zodat deze (ooit breed bevaren rivieren) niet verloren gaan en ook in de toekomst een rol kunnen spelen bij klimaatadaptie, waterberging en recreatie. • Bevaarbaar maken van De Dusse (denkend aan schuiten met landbouwgewassen die vanuit De Baan, Binnen naar de loswal gingen). • Meer (picknick-) bankjes en afvalbakken en speelgelegenheden plaatsen langs wandelroutes zodat ook ouderen en jonge gezinnen zich makkelijker kunnen verbinden met deze historische landschappen.