Inbreng fractie AL over proces ombuigingen

Inbreng fractie AL, afkomstig van transcript 21 januari 2025 De heer Den Haan: Ja, voorzitter. U heeft het al gehoord, dat een onderonsje met de VVD en ik hoop, dat u daarin toestemt. En mocht ik nog iets verder gaan dan, ik heb net al afspraken gemaakt met die man met die v, die daar zit. Dan zal hij me toch weg moeten trekken hier en dan komen we ook in het nieuws. Ja, dan moet u gaan handhaven dus. Maar ik kom niet met een spelletje, want het is wat ons betreft te serieus. Wat overigens niet wegneemt, dat je dan niet mag zeggen dat het met een spelletje zo is, dat je het mag vergelijken. Voorzitter, mijn beschouwingen gaan deels over ons toekomstbeeld en deels over bezuinigingen. En dat loopt wat ons betreft ook helemaal door elkaar heen, omdat het ontegenzeglijk met elkaar te maken heeft. Wanneer je gaat bezuinigen, heeft dat consequenties voor je toekomstscenario die nu beschreven zijn. En andersom, kun je geen scenario soort van vaststellen of als koers uitzetten als u weet, dat daar op onderdelen op bezuinigd gaat worden. Althans, dat denken wij. We zijn voor een mooi deel in het park genomen door de overheid. Voorzitter, we zijn aan het werk om aan te geven, wat voor gemeente we willen zijn. En AltenaLokaal, dat had ik al eerder gezegd in de vorige ronde ook, ik dank de schrijvers van de scenario's.

Omdat het altijd goed is om scenario's te hebben en een concept te hebben, om te praten wat je, wie je wil zijn en wat je wil zijn. En ik geloof ook echt, voorzitter, dat we daar met zijn allen niet veel over gaan verschillen. En dat we in grote lijnen hetzelfde voor hebben met Altena en haar inwoners en ondernemers. Toekomstbestendig, in de breedste zin van het woord. Maar bezuinigingen, it’s different kook, zou Louis van Gaal zeggen. Ik heb al eerder gezegd, dat we dan veel meer over elkaar heen kunnen gaan vallen. En ik vind dat jammer, zonde en niet nodig, want we gaan straks met elkaar discussiëren, debatteren. Hebben we daarnet al een beetje gezien, elkaar proberen te overtuigen waarom we daar wel en daar niet op moeten bezuinigen. En waarom doen we dat, bezuinigingen? We worden al geruime tijd erop geattendeerd, dat er stevig bezuinigd moet gaan worden. En voorzitter, zoals wij inmiddels onszelf ontwikkelen, praten we elkaar allemaal na. We hebben iets gehoord, het wordt constant uitvergroot en we gaan het allemaal herhalen. En zo ook het woordje ravijnjaar. Het is inmiddels een begrip geworden in onze gemeente, in elke gemeente. En dingt wat mij betreft, nu mee naar het woord van het jaar. Voor gemeenten in Nederland betekent dat de situatie, waarin we gemeentelijke begrotingen, de gemeentelijke begrotingen onder druk komen te staan.

Zodanig, dat er ingrijpende bezuinigingen nodig zijn of andere maatregelen nodig zijn, om financiële tekorten te voorkomen. En wat zijn we dan, wat zijn dan die andere maatregelen? Willen we daar ook naar gaan kijken? Of gaan we klakkeloos bezuinigen? Het is dus maar hoe je het bekijkt. Maar zoals ik er nu naar kijk namens AltenaLokaal, doet het gezegde ‘mens lijdt het meest voor het lijden wat hij vreest’ doet hier opgeld. Je zou er bang van worden. Ik, wij, AltenaLokaal niet. Ik heb het al eens eerder gehoord. Ik had het daarnet met de heer Bouman over. AltenaLokaal steekt echt zijn kop niet in het zand als een struisvogel. Dat is overigens een mythe, dat die struisvogel dat doet omdat hij bang is. Want hij zou wel dom zijn om dat te doen, want dan wordt hij opgevreten. Nee, hij doet dat om steentjes en zand in zijn bek te doen om het eten beter te malen. Dus het is functioneel. En voorzitter, dat is waar het om gaat. We laten ons als makke schapen, laten we ons naar de slachtbank leiden. Dat wil AltenaLokaal in ieder geval niet. Het is altijd goed om van tijd tot tijd te kijken en onthoud mijn woorden, dus we willen er best wel aan meedenken, of onze uitgaven nog wel in balans zijn en of we op onderdelen niet efficiënter kunnen werken. Maar hier hebben we te maken met de grootste klap, de bezuinigingen van de overheid op het Gemeentefonds.

Iedere gemeente in Nederland heeft hiermee te maken. Als je goed gekeken hebt naar Teletekst vandaag staat er, dat driekwart van de gemeenten hier problemen mee gaan krijgen. Dat is niet, dat is niet niks hè, driekwart. En dat is ook niet voor niks, dus dat dat op Teletekst staat. Het begint steeds meer te leven, dat dit niet kan en voor grote problemen gaat zorgen. De VNG is inmiddels in gesprek met het kabinet. De Eerste Kamer vraagt zich al meer dan een jaar af om getallen, die van het kabinet om getallen te krijgen van, wat gebeurt hier nu rondom dat Gemeentefonds? Hebben ze nog steeds niet, dus die zijn zich ook aan het roeren. Ze krijgen geen antwoord en dat zijn ze beu. En gemeenten individueel, laten zich ook horen en gaan een soort van individueel aan de slag, om tegengeluid te laten horen. En wij pleiten hier ook voor. We

hebben daar een motie voor Alle Achtkarspelen, ik weet niet of jullie hem gelezen hebben en Alle Rijswijk. Komt er eigenlijk een beetje op neer, dat we zeker ook als we kijken naar de wettelijke taken die we overgedragen krijgen, dat we de facturen maar doorsturen naar daar waar het thuishoort, in Den Haag. Die motie hebben we in voorbereiding. Voorzitter, we weten eigenlijk zelf ook nog niet eens, hoe nat we zijn. Is het nu zeven miljoen, is het zes miljoen? We hebben de portefeuillehouder laatstelijk nog horen vertellen, dat de Decembercirculaire en misschien straks de Meicirculaire ook nog wel wat op gaat leveren. Dus waar gaan we dan vervolgens in snijden? Het dwingt ons voorzitter, om niet het beste jongetje van de klas te zijn. En te laten zien aan Den Haag van, kijk nu eens hoe goed we zijn. Of aan Den Bosch, kijk eens wat wij al kunnen. Wij kunnen al lekker bezuinigen. Nee, we mogen er wat mij betreft nu best over praten, maar alsjeblieft niet in detail. En waarom niet? Om de doodeenvoudige reden dat wij niet willen, dat we nu opties gaan noemen, die straks helemaal niet nodig zijn. En we onrust kweken bij diegenen, die het dan op dat moment aangaan. En we hebben al een aantal voor, onderwerpen in de vorige vergadering benoemd gekregen. Gaat over diensten, over instellingen, over verenigingen, et cetera. Dat verdienen wat ons betreft, onze inwoners en medewerkers niet.

Hoeveel tijd hebben we nu gestoken in het stellen van vragen, het op laten stellen van scenario's? Ik ben wel eens benieuwd, op welke wijze wij als raad de organisatie onnodig belasten. En als we meteen met een bezuinigingsvoorstel zouden komen, dan zouden we zeker onze eigen rol als raad ook niet buiten beschouwing mogen laten. Wat kunnen we nog doen, voorzitter? Wat durven we te doen? Wat laten we zien als lokale politiek naar onze inwoners? Hoe laten we zien dat we voor hen opkomen, in de bres springen, voor ze gaan liggen met de bedoeling, alles te doen wat in ons vermogen ligt? Ik ben er bijna, hoor. En om de bezuinigingen te voorkomen. Sterker nog, gewoon om door te gaan met investeren in onze toekomstbestendige situatie van Altena. Waarin we woningen nodig hebben, waarin we werk willen zien, waarin we jongeren hier willen houden, waarin we verenigingen hun werk kunnen laten doen, ouderen een mooie herfst en winter van hun leven kunnen geven. Vergeet ook niet, dat een recent onderzoek, Teletekst verwijst er vandaag naar, dat 25 procent van onze jongeren in een lastige situatie zitten, omdat ze de druk voelen om te moeten presteren, om geld te verdienen, om een woning te hebben die er al heel moeilijk is. Dus wellicht, dat daar een aantal procenten van weer in die dure jeugdzorg terechtkomen. Dus ga zo maar door. Bezuinigingen. Ik zeg, bah. Investeren moeten we doen.

We moeten onze reserves gebruiken om door te gaan. En voorzitter, we moeten onze landelijke politiek uit Den Haag en ook in Den Bosch duidelijk maken, dat dit niet de wijze is waarop wij onze taken goed kunnen blijven uitvoeren. We zien die uitdagingen op het gebied van samenleving, we zien polarisatie. We ervaren, dat onze landelijke politiek geen stabiele koers uitzet en tegenstrijdige berichten verspreidt. Eerst gaan we bezuinigen op sport, op onderwijs, op cultuur. Iedereen gaat zich vastlopen, lijmen op een tafel. En dan ja, dan wordt het weer anders. De discussie rondom stikstof, die laait weer op. Het gaat over de Spreidingswet, dan weer wel of niet. We moeten bezuinigingen, bezuinigen en de provincie moet erop toezien. Wat ons betreft, is de maat vol en gaan we geen gehoor geven. Dan maar een confrontatie met andere overheden. ‘…’ voor ons werk …