Document · PDF

Fietsvisie Altena 2040 Bijlage 1 Inventarisatie

Raadsvergadering 12 mei 2026, gemeente AltenaBij agendapunt: Fietsvisie Altena 20408.224 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Fietsvisie Altena 2040 Bijlage 1: Inventarisatie

Kenmerk Kenmerk Datum Datum

020032.20251008.R3 21 januari 2026 020032.20251008.R4 29 januari 2026 1

Colofon Opdrachtgever Titel

Gemeente Altena Fietsvisie Altena 2040 - Bijlage 1: Inventarisatie

Kenmerk Datum publicatie

020032.20251008.R4 29 januari 2026

Projectleider Goudappel Projectteam Goudappel

Thijs Broers Thomas Besselink Jon van Heukelom

Projectteam opdrachtgever

Mardy Spijker, Jos Bleijlevens

Status

Definitief

Inleiding Om de juiste keuzes te kunnen maken, nu en in de toekomst, is het belangrijk om te weten waar we staan. Hoe is het eigenlijk gesteld met fietsen in Altena? Waar komen mensen vandaan en waar gaan ze heen? Hoe ligt het netwerk er bij en wat wordt al gedaan om mensen op de fiets te krijgen? Dit document brengt de huidige fiets-situatie in de gemeente Altena in beeld. Ook reeds bestaande ambities en initiatieven komen hierin aan bod. Om de staat van de fiets in de gemeente Altena in beeld te brengen, zijn op vijf verschillende drukbezochte locaties gesprekken gevoerd met inwoners van de gemeente, is een werksessie georganiseerd met medewerkers van de gemeente, is een online vragenlijst verspreid naar collega’s binnen de gemeente en is een bureaustudie uitgevoerd.

De staat van het netwerk 4

Het bestaande netwerk Hoofd- en snelfietsroutes In de huidige situatie (2025) beschikt de gemeente Altena over een fietsnetwerk wat terug te zien is in figuur 1. Dit zijn de fietsroutes die in de huidige situatie het hoofdfietsnetwerk van de gemeente Altena vormen, zoals vastgesteld in de Mobiliteitsvisie 2040 (2021). Dit fietsnetwerk vormt het vertrekpunt voor de fietsvisie. Het fietsnetwerk bestaat uit regionale en interlokale routes.

Recreatieve routes

Figuur 1: Hoofdfietsroutes binnen gemeente Altena

Naast het officiële fietsnetwerk bestaat er in de gemeente Altena een recreatief netwerk (zie figuur 2). Een deel van deze routes volgt het hoofdfietsnetwerk, en op meerdere plaatsen gaan de recreatieve routes via andere wegen en fietspaden. In het westen, bij de Biesbosch, is het recreatieve netwerk sterk aanwezig. Het volgt hier oude structuren zoals dijken. Deze routes zijn puur recreatief, ze hebben geen functionele functie. Ook in het oosten is een dicht recreatief netwerk aanwezig. Alle dijken in de gemeente maken onderdeel uit van het recreatieve netwerk, regelmatig zijn deze dijken ook onderdeel van het functionele hoofdnetwerk. Deze dijkroutes, maar ook andere routes zoals die ten noorden van Dussen, vormen alternatieve routes voor de hoofdroutes die regelmatig langs hoofdwegen liggen. Op de volgende pagina is het fietsnetwerk te zien in de vorm van een complete kaart. In deze kaart zijn de bovenregionale, regionale, interlokale en recreatieve fietsnetwerken te zien.

Figuur 2: Hoofdfietsroutes en recreatieve routes binnen gemeente Altena

Legenda Bovenregionaal fietsnetwerk Regionaal fietsnetwerk Ontbrekende schakel (mobiliteitsvisie) Interlokaal fietsnetwerk Recreatief fietsnetwerk Stad/dorp

Herkomsten en bestemmingen Om te bepalen welke fietsroutes van belang zijn voor de fietser in en door Altena, helpt het om de herkomsten (waar komen mensen vandaan) en bestemmingen (waar gaan mensen naartoe) goed in beeld te brengen. Tussen deze locaties zijn veilige en herkenbare fietsroutes van belang, zodat fietsen prettig en eenvoudig is. De herkomst van veel fietsers is de locatie waar de persoon woont, maar kan bijvoorbeeld ook een OV-transferium zijn. Op routes van en naar belangrijke herkomsten en bestemmingen is het prettig als de kwaliteit van het fietsen hoger is, zodat het veilig, herkenbaar en prettig fietsen is. Hoewel Altena op dit gebied goed presteert, zijn er op sommige routes nog zeker kansen voor verbetering, zowel op het gebied van veiligheid als toegankelijkheid. Belangrijke herkomsten en bestemmingen in Altena zijn weergegeven in figuur 3 op de volgende pagina. Naast de belangrijke bestemmingen binnen Altena, zijn er ook veel fietsers die naar omliggende steden en dorpen fietsen, zoals Gorinchem, Raamsdonksveer, Waalwijk, Heusden, Aalst en soms zelfs Den Bosch of Oosterhout. De motieven om naar deze bestemmingen te fietsen zijn divers: werken, naar school gaan of winkelen zijn veelvoorkomende redenen. Daarnaast speelt recreatie ook een belangrijke rol. Zo is bijvoorbeeld het Nationaal Park De Biesbosch een populaire bestemming voor recreatieve fietsers.

In de gemeente Altena zijn herkomsten en bestemmingen goed met elkaar verbonden middels het hoofdfietsnetwerk. Via het hoofdfietsnetwerk zijn alle bestemmingen met elkaar verbonden en er zijn geen belangrijke bestemmingen die niet bereikbaar zijn via of vlakbij het hoofdnetwerk. In de mobiliteitsvisie 2040 van de gemeente zijn de omrijdfactoren tussen de verschillende kernen in kaart gebracht. Een selectie hiervan is weergegeven in de tabellen hiernaast. Deze factor geeft aan hoe ver men moet omfietsen ten opzichte van de hemelsbrede afstand tussen twee punten. Een factor van 1.3 of kleiner valt hierbij binnen de streefwaarde, groter dan 1.3 is niet wenselijk. Uit deze analyse blijkt dat de omrijdfactoren binnen de gemeente relatief klein zijn, wat wijst op een efficiënt netwerk van fietsroutes. Tussen Almkerk en Sleeuwijk is deze factor het hoogst met 1,6. Hoewel de omrijdfactoren binnen de gemeente laag zijn, blijft het feit dat Altena een eiland is, een uitdaging voor de bereikbaarheid van bestemmingen buiten de gemeentegrenzen. Dit resulteert in hogere omrijdfactoren voor verbindingen naar omliggende regio’s.

Tabellen 1 en 2: Omrijdfactoren regionale fietsverbindingen binnen en buiten Altena De blauwe cellen geven verbindingen weer waar de omrijfactor hoger ligt dan 1,3. De groene cellen geven verbindingen weer waar de omrijfactor lager ligt dan 1,3 of gelijk is aan 1,3. Voor sommige verbindingen is geen omrijfactor berekend omdat deze verder dan 15 km van elkaar liggen (> e-fiets afstand).

Figuur 3 Herkomsten en bestemmingen van gemeente Altena. Cijfers geven aantal winkels/diensten in cluster aan.

Relevante ontwikkelingen De gemeente Altena groeit. In de komende jaren worden op meerdere locaties woningen en bedrijvigheid gerealiseerd. Hiermee groeit het aantal en het formaat van de ‘herkomsten’. Er liggen kansen de nieuwe ontwikkelingen direct goed aan te sluiten op het fietsnetwerk zodat de nieuwe inwoners van Altena makkelijk de fiets kunnen pakken. In figuur 4 zijn de nieuwe weergegeven. Hierbij is onderscheid gemaakt tussen ontwikkelingen die vastgesteld staan en ontwikkelingen die in procedure zijn. Bedrijventerreinen zijn uitgedrukt in hectare. Verder is de uitbreiding van de Kurenpolder een belangrijke ontwikkeling binnen de gemeente Altena. De uitbreiding van de recreatieve mogelijkheden hier zullen meer toeristen en dus fietsers met zich meebrengen. Alle ontwikkelingen zijn gekoppeld aan bestaande herkomsten en bestemmingen. Deze zijn reeds verbonden via het hoofdnetwerk. Op basis van deze ontwikkelingen komen geen nieuwe aanvullende routes in beeld. Het is de vraag hoe deze ontwikkelingen worden aangesloten op het netwerk.

Figuur 4: Relevante ontwikkelingen op het gebied van woningbouw in de gemeente Altena

Aansluitingen van voorzieningen

Binnen 100 meter

Binnen 500 meter

Een goed fietsnetwerk verbindt een groot aantal belangrijke bestemmingen en functies in het gebied. Zo zijn deze bestemmingen goed bereikbaar op de fiets en nodigen ze inwoners van Altena uit om de fiets te pakken. Denk hierbij aan de aansluiting van OV haltes, belangrijke voorzieningen zoals doktersposten, culturele voorzieningen of sportvoorzieningen. Fiets en (openbaar) vervoer - Bushaltes Fietsen en openbaar vervoer zijn sterk met elkaar verbonden. Een bushalte die goed bereikbaar is met de fiets is aantrekkelijk om te gebruiken. Slecht bereikbare haltes daarentegen, duwen mensen in de auto. Om het gebruik van OV te stimuleren is het daarom belangrijk om haltes fietsvriendelijk bereikbaar te maken. De gemeente vindt dat een bushalte op maximaal 500 meter van het fietsnetwerk mag liggen, maar we streven er naar om het door middel van het strekken van het netwerk de haltes binnen 100 meter te krijgen. Het overgrote deel van de bushaltes in de gemeente Altena is per fiets goed bereikbaar. De haltes die verder dan 100m van het hoofdnetwerk af liggen, 27 in totaal, bevinden zich met een enkele uitzondering in de bebouwde kom van een dorp. Hier liggen de bushaltes op loopafstand of zeer korte fietsafstand van de vertrekpunten van reizigers. Wel of niet aan het hoofdnetwerk is hier minder van belang.

De bushalte bij het veer Kop van het Land – Brabantse Oever is de enige bushalte die niet direct bereikbaar is via het hoofdfietsnetwerk en zich niet in de bebouwde kom bevindt.

Figuur 5: Aansluitingen hoofdfietsnetwerk op bushaltes

Binnen 100 meter Binnen 500 meter Meer dan 500 meter

Aansluitingen van voorzieningen Fiets en (openbaar) vervoer - Veerdiensten Veerdiensten zijn niet allemaal direct aangesloten op het fietsnetwerk. De veerdiensten in Veen en Woudrichem zijn niet aangesloten op het hoofdnetwerk en bevinden zich niet binnen 500m van het hoofdnetwerk. In Woudrichem betreft dit een voet-fietsveer met een voornamelijk recreatieve functie, wat enkel bereikbaar is via een voetpad. Het veer in Veen heeft een regionale verbindende functie met het gebied rond Aalst. De veerpont is bereikbaar via de Maasdijk, welke enkel onderdeel is van het recreatieve netwerk en slechts is voorzien van een fietssuggestiestrook, zie figuur 7. Het veer Kop van het Land – Brabantse Oever bevindt zich op exact 500m van het hoofdnetwerk. Het veer heeft een regionale verbindende en recreatieve functie en verbindt Altena met Dordrecht. De verbinding tussen het netwerk en de veerdienst betreft een 60km per uur weg met smalle fietssuggestiestroken, zie figuur 8. Op de Banddijk bevindt zich een vrijliggend fietspad. Tenslotte is het recreatieve veer, ’t Leeuweveerke naar Lage Zwaluwe, op de Anna Jacominaplaat niet verbonden met het hoofdnetwerk, maar wel met het recreatieve netwerk.

Figuur 6: Aansluitingen hoofdfietsnetwerk op veerponten

Figuur 7: Weg naar veerpont in Veen

Figuur 8: Weg naar veerpont Kop van het Land

Aansluitingen van voorzieningen Fiets en onderwijs Het is belangrijk dat kinderen veilig op de fiets naar school kunnen komen. Een goede aansluiting op het fietsnetwerk is hiervoor een must, zeker voor middelbare scholen. De basisscholen in de gemeente bevinden zich allemaal binnen de bebouwde kom van een dorp. Via het programma ‘Veilige Schoolomgeving’, werkt de gemeente Altena aan een veiligere omgeving voor fietsende kinderen. Er zijn drie middelbare scholen en één school voor middelbaar beroepsonderwijs aanwezig in de gemeente. Hiervan liggen er twee direct aan een hoofdfietsroute. Twee andere scholen zijn niet verbonden met het hoofdfietsnetwerk.

Figuur 9: Het Altena college

Figuur 10: Rijksstraatweg met aan weerszijden een éénrichtingsfietspad

Het Altena college in Sleeuwijk is direct verbonden met het hoofdnetwerk. Echter, de situatie rond deze school is niet optimaal voor fietsers. De school bevindt zich ten eerste aan de Rijksstraatweg, een weg waarvan bewoners aangeven dat er hard wordt gereden. Vele kinderen moeten hier dagelijks oversteken zonder goede oversteekfaciliteiten. Daarnaast gebruiken scholieren vanuit het zuiden en oosten de Roef. Een 60km per uur weg waar, volgens bewoners, hard wordt gereden en waar geen fietsvoorzieningen behalve suggestiestroken zijn met een breedte van 1,50 meter. De Nieuwe Roef, in het verlengde van De Roef, is afgesloten voor fietsverkeer. Fietsers worden zo gedwongen, wanneer zij de verkeersregels naleven, via de Rijksstraatweg te fietsen. Deze moeten ze officieel tweemaal oversteken. Dit resulteert voornamelijk in scholieren die aan de zuidoostzijde van de weg tegen de richting in fietsen. Middelbare school de Schans in Sleeuwijk ligt midden in de bebouwde kom van het dorp en is niet verbonden met het fietsnetwerk. Rondom de school liggen brede asfaltwegen met smalle fietssuggestiestroken. Er zijn minimale maatregelen getroffen om fietsers te beschermen, zoals varkensruggen in de bochten tegen automobilisten die de bocht afsnijden.

Figuur 11: De Schans

Figuur 12: Huidige situatie fietssuggestiestroken bij De Schans

Aansluitingen van voorzieningen MBO school Curio prinsentuin in Andel ligt aan de Hoofdgraaf. Deze weg maakt geen onderdeel uit van de hoofdfietsstructuur en is niet voorzien van fietssuggestiestroken. Er is een trottoir met niet vergevingsgezinde trottoirband. Dit trottoir is over de gehele lengte van de weg aanwezig, tot in Giessen. De school bevindt zich aan de rand van de bebouwde kom van Andel. Buiten de bebouwde kom is de maximumsnelheid van de weg 60km per uur. Er zijn geen snelheidsremmende maatregelen genomen en de weg kent een lange rechtstand. Binnen de bebouwde kom is de weg voorzien van en enkele snelheidsremmende maatregelen, vaak voorzien van (scheefstaande) paaltjes. Geparkeerde auto’s blokkeren binnen de kom veelvuldig de fietsstrook.

Figuur 13: Curio Prinsentuin

Figuur 15: Willem van Oranjecollege en het Da Vinci College

Figuur 14: Wegversmalling in combinatie met fietssuggestiestroken (1 meter breed) bij Curio prinsentuin

Het Willem van Oranjecollege en het Da Vinci College in Wijk en Aalburg, gevestigd in hetzelfde pand, liggen direct aan het hoofdnetwerk. Een tweerichtingen fietspad ligt aan de overzijde van de weg. Er is bij de hoofdingang richting de fietsenstalling geen oversteek voor fietsers voorzien. Fietsers, scholieren, steken fietsend over via het zebrapad of fietsen over de weg. Aan de zuidzijde van het terrein is een ingang richting de fietsenstalling. Deze is echter fietsonvriendelijk ingericht met hekken en paaltjes. Dit om een veilige uitgang te realiseren.

Figuur 16: Er is geen oversteek aanwezig richting de fietsenstalling. Hier ligt een bushalte, fietsers steken over via het zebrapad.

Figuur 17: Fietsonvriendelijke ingang schoolterrein bij Willen van Oranjecollege en Da Vinci College

Figuur 18: Overzicht onderwijsinstelling binnen gemeente Altena

Aansluitingen van voorzieningen Fiets en winkelen/recreatie Winkelgebieden in de gemeente Altena zijn goed bereikbaar met de fiets. De meeste winkelgebieden bevinden zich aan of in de nabijheid van het hoofdnetwerk. Een uitzondering wordt ontsloten door het recreatieve netwerk. Ze bevinden zich veelvuldig in de bebouwde kom van de dorpen. De meeste winkelgebieden zijn ingericht als voetgangersgebied, waarin de fietser vaak wordt uitgezonderd. In de Nieuwe Es in Sleeuwijk is fietsen niet toegestaan. Het winkelgebied in Werkendam is het enige winkelgebied wat gebruikt zou kunnen worden als doorgaande route. Hier is een rijloper in het midden van de straat waar verkeer gebruik van kan maken. Winkelend publiek maakt ook gebruik van deze rijloper en hier kunnen fietsers en voetgangers elkaar tegenkomen. Winkeliers hebben aangegeven voorstander te zijn van een fietsverbod in de winkelstraat. Er zijn geen aanwijzingen of cijfers, bijvoorbeeld van ongevallen, dat het fietsen in de winkelstraat problemen veroorzaakt. Het voetpad in het winkelgebied is regelmatig geblokkeerd door geparkeerde fietsen waardoor voetgangers gebruik moeten maken van de rijloper. In Woudrichem loopt de Meiloper, een fiets/voetpad door het winkelgebied en dicht langs de gevels. Hier komen doorgaande fietsers en winkelend publiek elkaar tegen.

In de paragraaf ‘ Fietsenstallingen en fietsparkeren’ wordt verder ingegaan op de winkelgebieden. De gemeente Altena kenmerkt zich op het gebied van weidse vergezichten en (natte) natuur. Het is een gemeente waarin veel recreatief wordt gefietst. Een groot deel van het recreatieve netwerk en functionele netwerk overlapt elkaar. Recreatieve punten, zoals de Biesbosch, het Pompveld of Fort Altena zijn goed per fiets bereikbaar. Een aantal recreatieve punten zijn niet aangesloten op het netwerk. Zo is ‘Fort bij Giessen’ niet aangesloten op het netwerk en ook enkele campings missen deze aansluiting.

Figuur 19: Recreatie en winkelvoorzieningen in gemeente Altena. Cijfers geven aantal winkels/diensten in cluster aan

Aansluitingen van voorzieningen Fiets en werken De gemeente Altena kent een aantal bedrijventerreinen en ook net buiten de gemeentegrenzen bevinden zich meerdere bedrijventerreinen. Al deze terreinen zijn verbonden met of liggen dicht bij het hoofdfietsnetwerk. De terreinen in Gorinchem en Raamsdonksveer liggen direct aan de andere zijde van de brug en zijn zo direct en direct bereikbaar met de fiets. Het terrein in Waalwijk is bereikbaar via de veerpont. In de gemeente zelf worden veel terreinen doorkruist door het hoofdfietsnetwerk. Een enkel terrein bevindt zich aan het netwerk en wordt niet doorkruist. Deze terreinen, zoals De Rietdijk bij Giessen en Andel, zijn lastiger bereikbaar met de fiets omdat ze niet eenvoudig binnen te komen zijn met de fiets. De Rietdijk is enkel vanuit het noorden en noordoosten bereikbaar met de fiets. Vanuit het zuiden of westen is er geen ingang voor fietsers, en moet men omfietsen tot de noordelijke ingang via de Nijverheidsstraat, zie figuur 21. Hierbij geeft de gemeente aan dat medewerkers die op de fiets (kunnen) komen, voornamelijk afkomstig zullen zijn uit het noorden en oosten en minder uit het westen of zuiden. De Bruine Kilhaven in Werkendam is ook niet aangesloten op het hoofdfietsnetwerk, en is vanuit het fietsnetwerk moeilijk direct bereikbaar.

De hoofdfietsroute bevindt zich in de directe nabijheid, maar het terrein is alleen te bereiken via autoluwe wegen in het zuidoosten of een fietspad vanuit het noordwesten. Vanuit de noordzijde vormt de Dijkgraaf Den Dekkerweg een barrière.

Figuur 20: Werkgelegenheden in gemeente Altena

Figuur 21: Terrein De Rietdijk

Figuur 22: Terrein De Bruine Kilhaven

Legenda

Ontbrekende schakels Een fijnmazig netwerk zorgt voor een goed functionerend fietsnetwerk. Je kan als fietser immers overal makkelijk komen zonder al te ver om te hoeven fietsen. Een plek waar de maaswijdte te groot is, leidt tot omrijden of gebruik van wegen die minder geschikt zijn voor fietsverkeer en dus een minder aantrekkelijk fietsnetwerk. Er ontbreekt hier dus een goede verbinding. Het is belangrijk deze ontbrekende schakels te identificeren om ze zo op te kunnen lossen. Volgens het CROW is buiten de bebouwde kom sprake van een fijnmazig netwerk wanneer de maaswijdte niet meer is dan 1.000 tot 1.500 meter. Aangezien Altena een landelijke gemeente is, is er voor de maaswijdte gekeken naar de 1.500 meter.

Bovenregionaal fietsnetwerk

Hoofdnetwerk fiets Ontbrekende schakel (mobiliteitsvisie) Ontbrekende schakel inventarisatie Zoekgebied te realiseren verbinding

De gemeente Altena is een zeer uitgestrekte landelijke gemeente. Met name in het hart van de gemeente zijn weinig herkomsten of bestemmingen en is de maaswijdte van het netwerk groot. Op sommige locaties is de maaswijdte groter dan 4km. Hiernaast, in figuur 23, is aangegeven welke verbindingen gemaakt zouden kunnen worden om het netwerk meer conform de richtlijnen van het CROW vorm te geven. Ook in dit geval is de maaswijdte vaak nog groter dan 1500m. Echter, een groot aantal van deze verbindingen koppelen geen herkomsten en bestemmingen aan elkaar en hebben naast het verkleinen van de maaswijdte geen functie. Daarom is er gekozen om de richtlijnen van het CROW niet na te streven. Met rode cirkels is in de figuur hiernaast aangegeven welke ontbrekende schakels op het gebied van maaswijdte of functionaliteit wél belangrijk zijn om in de toekomst op te nemen in het hoofdnetwerk fiets. De rode cirkel geeft globaal het zoekgebied aan. Deze verbindingen verkleinen de maaswijdte van het netwerk drastisch óf verbinden herkomsten en bestemmingen aan elkaar.

Figuur 23: Ontbrekende schakels binnen Altena op basis van Maaswijdte en CROW richtlijnen

Straatnaam

Intensiteit – fietsers per etmaal

Kerkeinde (oostelijk)

1852

Rijksstraatweg (zuidelijk fietspad)

1729

Sportlaan (noordelijk fietspad)

1666

Perzikstraat (oostelijk fietspad)

1579

Bandijk (oostelijk fietspad)

1203

Kerkeinde (westelijk)

1177

Sleeuwijksedijk

1158

Merwedewijk

1106

Hoekeinde

1047

Schans

1039

Veldweg (noordelijk fietspad)

907

Sleeuwijksedijk

848

Notenlaan

843

Sasdijk

751

Parallelweg (westelijk fietspad)

741

Tabel 3: Fietsintensiteiten per (werk)dag voor de 15 drukste wegen

Intensiteiten In april 2025 zijn op diverse locaties binnen de gemeente Altena verkeerstellingen uitgevoerd. De resultaten hiervan geven een goed beeld van de omvang van het fietsverkeer binnen de gemeente. In tabel 3 is een selectie van deze tellingen opgenomen. De weergegeven straten zijn de 15 drukst befietste wegvakken van de gemeente Altena. De aantallen betreffen het passeren van fietsers. Dit betekent dat retour gaand verkeer twee keer wordt gemeten. Een scholier die om 9 uur naar school fietst en in de middag weer terug naar huis fietst wordt tweemaal geregistreerd. De hoogste gemeten fietsintensiteit komt uit op 1.852 fietsers per dag. Dit betreft het wegvak aan de oostzijde van het Kerkeinde. Ook andere locaties laten aanzienlijke fietsstromen zien: zo passeerden dagelijks gemiddeld 1.729 fietsers op de zuidelijke tak van de Rijksstraatweg en 1.666 fietsers op het noordelijke deel van de Sportlaan. Opvallend is dat de dijkwegen in de gemeente goed vertegenwoordigd zijn in de lijst in tabel 3. Deze dijkwegen liggen veelal in het verlengde van elkaar. Waarschijnlijk fietsen veel recreatieve fietsers de dijken achter elkaar.

Ongevallen Een goed functionerend fietsnetwerk is niet alleen samenhangend en fijnmazig, maar ook veilig. Ongevallen geven inzicht in plekken waar de verkeersveiligheid onder druk staat. Door het ruimtelijk patroon van ongevallen te analyseren, kan worden vastgesteld waar zich concentraties van ongevallen voordoen en welke locaties extra aandacht verdienen. In figuur 24 is te zien waar er de afgelopen jaren ongevallen hebben plaats gevonden waar tenminste één fietser bij was betrokken. In de gemeente Altena vinden relatief weinig ongevallen plaats. In de periode 2019 t/m 2023 hebben 112 ongevallen plaatsgevonden. Hierbij is in totaal één dode gevallen. Er zijn geen plekken waar in deze periode een groot aantal ongevallen heeft plaatsgevonden. De meeste ongelukken vinden plaats binnen de bebouwde kom waar veel menging is tussen fiets- en autoverkeer. Ook wordt hier meer gebruik gemaakt van de fiets. Hiermee is de objectieve veiligheid in de gemeente Altena op orde. Verder is opvallend dat bijna alle ongelukken op zichzelf staan. Er zijn slechts één locaties waar drie ongelukken hebben plaatsgevonden sinds 2019. Deze locatie is de westelijke rotonde van de Rijksstraatweg in Sleeuwijk. Er zijn geen locaties waar 4 of meer ongelukken hebben plaatsgevonden. Bijna-ongevallen komen niet naar voren uit deze ongevalscijfers.

Figuur 24: Ongevallen met minimaal één betrokken fietser (fiets of e-bike) 2019 t/m 2023

Kwaliteit van bestaande infrastructuur Het CROW heeft richtlijnen opgesteld voor het ontwerp van fietsinfrastructuur. Dit gaat bijvoorbeeld over de breedte van het fietspad ten opzichte van het aantal fietsers. Aan de hand van deze richtlijnen is de kwaliteit van de bestaande infrastructuur in kaart gebracht. Hiermee is inzichtelijk gemaakt waar de fietsinfrastructuur in Altena voldoet aan de richtlijnen. De fietsstructuren die zijn meegenomen in de analyse zijn vrijliggend en de intensiteiten zijn bekend. Het is duidelijk zichtbaar dat in de gemeente Altena vrijliggende paden goed voldoen aan de CROW richtlijnen. De fietspaden zijn geclassificeerd op hoe groot de kans is op een gevaarlijke ontmoeting. Hier is bij label A de kans zeer klein en bij label F de kans extreem groot. Twee fietspaden zijn te smal, een fietspad tussen Waardhuizen en Uitwijk en het fietspad naar het zwembad ten zuiden van Andel.

Figuur 25: Kwaliteit bestaande infrastructuur volgens CROW richtlijnen

Tabel 4: Kwaliteitseisen fietsinfrastructuur (Bron: Mobiliteitsvisie Altena 2040 – Achtergrondrapport)

In de mobiliteitsvisie heeft de gemeente Altena vastgesteld waaraan fietsinfrastructuur dient te voldoen. Dit is zichtbaar in tabel 4. Het Handboek Inrichting Openbare Ruimte van de gemeente Altena gaat hierbij uit van de meest recente richtlijnen, deze zijn leidend.

Fietsenstallingen en fietsparkeren 21

Fietsenstallingen en fietsparkeren Het belang van goed fietsparkeren De stallingsplek is het start- en eindpunt van iedere fietsrit. Het is belangrijk dat bezoekers en bewoners op de fiets zowel bij huis en hun bestemming kunnen rekenen op een gebruiksvriendelijke en veilige plek om hun fiets neer te zetten. Daarbij beginnen we bij de basis: stallingen hebben een goede locatie, voldoende capaciteit en hebben een passende kwaliteit. Het is essentieel dat er voldoende kwalitatieve fietsparkeerplaatsen aanwezig zijn, niet alleen bij wonen en werken, maar ook bij vrijetijdsbesteding. Daarom wordt ook gekeken naar winkelgebieden en recreatieve hotspots.

Aanpak Bij nieuwbouw en herontwikkeling verwijst de Nota Parkeernormen naar de meest actuele versie van CROW richtlijnen. Voor bestaande gebieden kijken we per functie gericht naar kansen voor verbetering. Het benutten van deze kansen is een gezamenlijke opgave. Wel wordt het ook voor bestaande niet-woonfuncties met meer dan 20 parkeerplaatsen voor auto’s verplicht te voorzien in stallingsvoorzieningen. 1 Per functiecategorie (wonen, werken, winkelen en boodschappen, sport en cultuur en ontspanning, gezondheid en voorzieningen, onderwijs - overeenkomstig met de CROW fietsparkeerkencijfers) is verkend wat de staat van stallingsvoorzieningen en is er gelet op de locatie, het aantal en het soort stallingsvoorzieningen.

De nieuwe Europese wet (EPBD IV) bevat regels voor fietsenstallingen bij gebouwen. Deze regels worden onderdeel van de Nederlandse bouwregels. Aanvullend op bestaande Nederlandse wetgeving, is de eis voor bestaande niet-woningbouw; namelijk dat genoeg stallingsplekken voor 15% van het gemiddeld aantal gebruikers, of 10% van het totaal aantal gebruikers, gemaakt moeten worden als meer dan 20 parkeerplaatsen voor auto’s aanwezig zijn. Hierbij moet rekening worden gehouden met fietsen met afwijkende formaten. 1

Wonen Sinds 2012 is het overal in Nederland verplicht stallingsruimte voor fietsen te realiseren bij alle nieuw te bouwen en herontwikkeling woningen. Dit staat dan ook opgenomen in het bouwbesluit in artikel 4.30. Echter werd er ook voor die tijd bij de meeste woningen in meer of mindere mate stallingsruimte voor fietsen gerealiseerd. Bij grondgebonden woningen is meestal rondom de woning voldoende plek om de fiets te stallen. Pas in straten met voornamelijk (vooroorlogse) rijwoningen zonder achterom of schuur, zie je dat fietsen soms niet veilig en droog kunnen worden gestald. In Altena zien we dit alleen rondom de hoofdwinkelstraat (Hoogstraat) in Werkendam en binnen de vesting van Woudrichem. Verder zien we geen parkeerproblemen in de gemeente Altena.

Figuur 26: Bouwjaar van gebouwen in Woudrichem

Werken Werkgevers hebben een belangrijke rol in het stimuleren en faciliteren van fietsgebruik. Stallingen bij werklocaties liggen bijna altijd op eigen terrein. De meeste arbeidsplaatsen in Altena zijn (2023) in de bouw, detail- en groothandel. Bedrijven met meerdere werknemers zijn vaak gevestigd op ruime percelen met voldoende ruimte voor de bedrijfsvoering en voertuigen van medewerkers en bezoekers. Veel bedrijfspercelen zijn ruim voorzien van parkeerplaatsen voor auto’s en in (veel) mindere mate in fietsenstallingen. Zodoende worden medewerkers niet gestimuleerd met de fiets naar hun werk te komen.

Winkelen, boodschappen (en horeca) Een goede bereikbaarheid van winkelgebieden met de fiets is essentieel: zowel voor de centrumvitaliteit als voor de bewoners en bezoekers die afhankelijk zijn van de fiets voor hun voorzieningen. Landelijk heeft een kwart van de huishoudens geen auto en zijn zij dus van openbaar vervoer en de fiets afhankelijk. De stallingsvoorzieningen bij vier belangrijke winkelkernen in Altena zijn bekeken: Werkendam, Woudrichem, Nieuwendijk, Wijk en Aalburg en Sleeuwijk.

Figuur 27: Belangrijkste winkelgebieden in gemeente Altena

Hoogstraat in Werkendam is het grootste winkelgebied van de gemeente. De locatie van stallingen komt veelal overeen met de locatie van autoparkeren en de bushalte. Ook is het meeste aanbod aan de noord- en westzijde van het winkelgebied, terwijl de meeste fietsers vanuit het zuidoosten en zuiden naar het centrum komen.

Stallingslocaties Winkelgebied Autoparkeren Bushalte

Figuur 29: Hoogstraat Figuur 28: Stallinglocaties Hoogstraat Werkendam

Winkelen, boodschappen (en horeca) In de winkelstraat in Werkendam, of in de directe nabijheid, zijn geen openbare fietsenstallingen beschikbaar. In de praktijk stallen veel bezoekers dan ook in de winkelstraat, direct voor de winkels. Dit resulteert in een rommelige aanblik, geblokkeerde etalages en barrières op de voetpaden voor bijvoorbeeld mensen met een beperking. Waar gemeentelijke stallingscapaciteit ontbreekt zorgen ondernemers soms voor (geïmproviseerde) rekken. In overleg met private partijen kan worden geïnvesteerd in de kwaliteit van een veilige stallingsplek en goede ontsluiting voor fietsers. Dit in het bijzonder in Nieuwendijk en de Vesting van Woudrichem. Hier zijn geen openbare stallingen aanwezig.

Figuur 30: Geïmproviseerde fietsrekken

In het winkelgebied in Wijk en Aalburg bevindt zich een openbare stalling midden op het plein. Deze is centraal gelegen in het winkelgebied. Voor mensen die naar meerdere winkels willen, een goede stalling. Wanneer er markt is zijn de stallingen echter niet bereikbaar vanwege de aanwezigheid van de marktkramen. De stallingen voor de supermarkt worden meer gebruikt, met name door mensen die een snelle boodschap komen doen. De capaciteit is, volgens de CROW kencijfers, niet toereikend. Om fietsers een gelijkwaardige plek te geven moeten aanvullende stallingen worden gerealiseerd.

Plaats

Omvang 2 in m2 bvo

Kencijfer 3 (CROW) Stallingen per BVO Min

Aantal openbare stallingen aanwezig

Max

Werkendam, Hoogstraat

10.500

1,6

Nieuwendijk, Rijksweg 116-118

1.000

Woudrichem, Vesting / Raadhuisplein

2.200

Wijk en Aalburg, centrum

4.700

1,6

2,8

De Nieuwe Es

6.200

1,6

2,8

Geadviseerd aantal openbare stallingen Min

Max

2,8

58 Niet in nabijheid winkelgebied

~160

~300

1,2

2,2

~20

1,6

2,8

~40

~60

~80

~140

118

~95

~170

Figuur 31: Onbereikbare fietsenrekken door marktkraam

Vesting 0 Raadh.plein 64*

Tabel 5: Stallingsvoorzieningen per winkelgebied * Woudrichem voldoet aan het aantal stallingen, maar alle stallingen zijn gesitueerd op het Raadhuisplein. In de Vesting zijn geen parkeervoorzieningen aanwezig.

Figuur 32: Fietsenrekken die als vervanging dienen

Sport, cultuur en ontspanning (en (verblijfs)recreatie) Bijna alle sportclubs en recreatielocaties hebben fietsparkeerplaatsen beschikbaar. De stallingen zijn vaak bereikbaar via de parkeerplaats voor auto’s waar fietsers zich moeten mengen tussen het parkerende autoverkeer en daardoor niet altijd makkelijk bereikbaar en onveilig.

De rekken zijn vaak eenvoudig en niet voorzien op buitenmodel fietsen. De voorzieningen hebben minder capaciteit dan het parkeren voor auto’s. Stallingen zijn regelmatig niet overdekt en niet voorzien van (goede) verlichting. Regelmatig verdwijnen fietsenstallingen uit het zicht wanneer de parkeerplaats voor auto’s volledig is benut en is er geen bebording geplaatst om de stalling te kunnen vinden. De fietsenstallingen zijn met regelmaat ook verder verwijderd van bijvoorbeeld het clubhuis dan de autoparkeerplaatsen of liggen niet op een logische locatie waardoor fietsers ergens anders parkeren. Hiermee wordt de fiets niet gestimuleerd als aantrekkelijke optie als vervoersmiddel naar en van de sportvereniging. De volgende sportlocaties zijn geanalyseerd: Achilles Veen, v.v. Sparta ‘30, GRC 14, V.V. Woudrichem, Sportpark de Roef, V.V. Altena, Zwembad Aqua’Altena, t.v. De Hei, Sportpark Werkendam (o.a. zwembad Werkina), TPV Tios, TV Woudrichem, Groot Zuideveld. De volgende recreatielocaties zijn geanalyseerd: Bieschbos Museumeiland, Fort Altena, Kasteel Dussen, Hollywoud.

Figuur 33: Stallinglocaties sportclub in Wijk en Aalburg

Gezondheidszorg en (sociale) voorzieningen Voorzieningen zoals een huisarts, apotheek, tandarts en fysio zijn vaak centraal gelegen. Daarmee situatie vaak vergelijkbaar met winkelgebieden. Vaak zijn al enkele nietjes geplaatst, dit is voldoende voor het korte bezoek. In de gemeente Altena is het openbaar goed voorzien van fietsvoorzieningen. Alle transferia, Kromme Nol en De Tol, zijn ruim voorzien in overdekte en verlichte fietsenstallingen. Ook zijn zo goed als alle bushaltes voorzien van fietsparkeerplaatsen in de vorm van fietsnietjes. Alleen binnen en baan 4, beide ten oosten van Dussen, niet voorzien van fietsparkeerplaatsen.

Figuur 34: Transferium de Kromme Nol

Onderwijs Juist in minder stedelijke gebieden is de rol van de fiets bij onderwijs groot. Dit geldt bij uitstek voor het basisonderwijs. Afstanden tussen huis en school zijn groter, waardoor kinderen minder vaak kunnen lopen. Ook het openbaar vervoer en halen en brengen met de auto is niet altijd mogelijk en gewenst. Dit zie je ook terug in de landelijke CROW kencijfers voor het benodigd aantal stallingsplaatsen bij basisscholen: in weinig stedelijke gebieden heb je per leslokaal gemiddeld ongeveer 30% meer stallingsplaatsen nodig dan in zeer sterk stedelijke gebieden. De landelijke fietsparkeerkencijfers voor onderwijs bevatten grote marges. Het fietsgebruik kan dus sterk per onderwijslocatie verschillen en hangt in grote mate af van de manier waarop verschillende vervoerswijzen worden gefaciliteerd. Zo maakt een groot deel van de leerlingen van een middelbare school in Andel gebruik van schoolbussen. Fietsenstallingen bij scholen bevinden zich in de regel op eigen terrein en zijn een verantwoordelijkheid van de scholen.

Kansen en knelpunten Redenen, motieven en belemmeringen Fietsstimulering 30

Kansen en knelpunten Zoals is gebleken uit de inventarisatie zijn er op het gebied van fietsen meerdere uitdagingen of knelpunten voor de gemeente Altena. Hierbij kan een onderverdeling worden gemaakt tussen specifieke knelpunten, knelpunten die kunnen worden toegewezen aan een specifieke locatie zoals een weg, kruispunt of gebouw. Andere knelpunten zijn meer generiek, en kunnen niet specifiek worden gelokaliseerd. In figuur 35 zijn de specifieke knelpunten op kaart weergegeven. In de bijlage worden deze specifieke knelpunten beschreven. Tevens staan in de bijlagen ook de generieke knelpunten. De gemeente Altena is een gemeente waar mensen aangeven graag te fietsen. Het landschap, de relatieve rust, de natuur en diverse bezienswaardigheden zijn elementen waarom mensen in Altena graag de fiets pakken. Met name de dijken, de rust en ruimte in het buitengebied en de fietspaden in de Biesbosch worden als waardevol en een reden om te fietsen aangegeven. Daarnaast zijn veel mensen te spreken over de situatie in hun eigen woonplaats. Veel mensen fietsen enkel binnen het dorp waar ze wonen, en zijn daar erg tevreden mee.

Figuur 35: Knelpunten binnen gemeente Altena

Redenen, motieven en belemmeringen Motieven om te fietsen Van de fietsende Altenaren geeft een groot deel aan de fiets te gebruiken voor korte boodschappenritjes binnen het eigen dorp of in de nabij gelegen dorpen. Veelgenoemde redenen zijn ‘boodschappen doen’, ‘naar vrienden of familie’ of ‘naar school’. Ook fietsen, met name jongere, inwoners naar een OV halte. Een enkeling fietst naar zijn of haar werk. Daarnaast is vooral het recreatieve element van de fiets een veelgenoemde reden om te fietsen. Het landschap in de gemeente Altena leent zich uitstekend voor een recreatieve rit. Het is er vlak en er is veel te zien.

Waarom de fiets? De respondenten gaven verschillende redenen waarom ze de fiets namen voor hun verplaatsing, in plaats van een ander voertuig. Het gezondheidsaspect van de fiets is een veelgenoemde reden, met name bij de inwoners op leeftijd. Daarbij is de fiets voor veel inwoners, zeker op de kortere afstanden, het meest efficiënte voertuig. Het is namelijk flexibel in route en er is geen of weinig gedoe of kosten met parkeren. Een enkeling noemt het milieu als reden. Ook wordt genoemd dat men niet wil autorijden nadat men alcohol heeft gedronken of dat men fietst omdat men simpelweg niet in het bezit is van een rijbewijs en/of auto. Voor recreatieve fietsers staat het plezier op één als belangrijkste motief. Er is immers geen betere manier om het landschap van de gemeente te ervaren dan vanaf de fiets.

Belemmeringen om de fiets te nemen Ook is gevraagd aan de respondenten waarom zij de fiets niet nemen. Dit behelst zowel respondenten die nooit de fiets namen, maar ook mensen die niet voor elke verplaatsing gebruik maken van de fiets. De afstand van voorzieningen of bestemmingen is het meest gehoord argument. Met name wanneer meerdere bestemmingen bezocht dienen te worden, is dit behoorlijk tijdrovend om op de fiets te doen. De auto of scooter brengt in dat opzicht meer flexibiliteit en snelheid. Het OV wordt veel gebruikt voor langere afstanden naar school. Ook werden ‘slecht weer’ zoals regen en wind in de open polder, zowel sociale als fysieke ‘onveiligheid’, ‘beperkt transportvermogen’ of een ‘verslechterde gezondheid’ genoemd als redenen om niet te fietsen. Tenslotte lopen sommige respondenten liever, noemen ze zichzelf ‘lui’ of hebben ze gewoonweg een ‘hekel aan fietsen’.

Campagnes en initiatieven ter fietsstimulering Nationale campagnes en initiatieven Er is gekeken naar lopende en reeds uitgevoerde campagnes en initiatieven ter fietsstimulering. Hierbij is een verdeling gemaakt tussen landelijke en regionale of gemeentelijke initiatieven. Hieronder zijn een groot aantal campagnes uiteengezet en kort beschreven. Kort Ritje? Da’s zo gefietst Deze landelijke campagne richt zich op het stimuleren van fietsgebruik voor korte ritten en biedt tegelijkertijd handige informatie over fietsveiligheid en -onderhoud. De ambitie is om in 2027 20% meer fietsritten dan in 2017 te laten plaatsvinden. De campagne bestaat uit diverse reclamespots en andere uitingen om mensen er aan te herinneren dat de fiets een goed alternatief is voor de auto, met name voor relatief korte ritten. Ook is er een campagne toolkit beschikbaar. Gemeenten kunnen zo aanhaken bij de campagne. Zo heeft de gemeente Rijswijk een ‘Fietstas Challenge’ en een ‘Spiegeltjesactie’ uitgevoerd onder de paraplu van ‘Da’s zo gefietst’. Rij2op5 Deze campagne is een initiatief gestart door de gemeente Utrecht en de Fietsersbond die werknemers ertoe aanspoort om minimaal 2 van de 5 dagen op de fiets naar werk te gaan. Inmiddels is de campagne beëindigd, maar het concept wordt nog steeds toegepast in diverse acties.

Fiets naar je werk dag Een landelijke actiedag waarop iedereen wordt aangespoord naar zijn of haar werk te fietsen. Hiermee wordt ook geld opgehaald voor het goede doel. In 2024 hebben meer dan 30.150 deelnemers en ruim 950 werkgevers zich ingeschreven voor de 18e editie. Ingeschreven deelnemers maken kans op prijzen. Het daadwerkelijke aantal deelnemers en daarmee de impact is waarschijnlijk vele malen groter. Doortrappen

Doortrappen wil dat ouderen zo veilig en zo lang mogelijk blijven fietsen en geeft hen handige tips. Bijvoorbeeld over het veilig op- en afstappen van de fiets. Doortrappen heeft ook informatie voor de mensen die werken met senioren. Zo is er bijvoorbeeld voorlichtingsmateriaal beschikbaar voor fysiotherapeuten, fietsenmakers of gymleraren waarin staat hoe zij de oudere fietsers goed kunnen begeleiden. In veel gemeenten is een Doortrappen coördinator aangesteld. Hij of zij zorgt samen met lokale organisaties voor allerlei activiteiten in de gemeente. Sinds augustus 2024 is de gemeente Altena betrokken bij Doortrappen. 33

Campagnes en initiatieven ter fietsstimulering Nationale campagnes en initiatieven Love to Ride Fietsprogramma wat werknemers stimuleert om vaker de fiets te pakken. Door middel van gepersonaliseerde profielen, een beloningsapp, challenges en themamaanden worden deelnemers op afwisselende wijze geprikkeld. Go Velo Go Velo is een fietsprogramma met gelijknamige app, dat het reisgedrag van de forens probeert te veranderen door middel van beloningen. Het is bedoeld voor werkgevers om werknemers te stimuleren de fiets te nemen. Veilige schoolomgeving Een twee weken durende campagne uit oktober 2024 waarbij ouders worden gestimuleerd om hun kinderen per fiets of te voet naar school te brengen om hiermee de verkeersveiligheid rond scholen te verbeteren. De gemeente Altena werkt momenteel actief aan de verbetering van de veiligheid rondom scholen.

Campagnes en initiatieven ter fietsstimulering Regionale en gemeentelijke campagnes en initiatieven Er is een enorme hoeveelheid aan regionale campagnes en initiatieven om fietsen te stimuleren. Deze acties kunnen grofweg worden ingedeeld in 3 categorieën, namelijk initiatieven die inzetten op een blijvende gedragsverandering, initiatieven waarbij deelnemers vrijblijvend een (elektrische) fiets kunnen uitproberen en eventueel aanschaffen met korting en het inzetten van fietscommunities en ambassadeurs. Hieronder worden per categorie enkele voorbeelden gegeven. Gedragsverandering

Er zijn diverse programmas opgezet met als doel het gedrag, de modaliteitskeuze in dit geval, van mensen structureel te veranderen. Vaak zijn dit brede programma’s die op diverse vlakken inzetten op het positief stimuleren van fietsgebruik. Dit kan worden gedaan door punten, beloningen, onderlinge competitie of interessante statistieken. Burn Fat not Fuel – Gemeente Maastricht Deelnemers worden geprikkeld om (meer) te gaan fietsen door middel van een beloningssysteem. Alle gemaakte ritten worden geregistreerd door het systeem. Gebruikers van de app krijgen een financiële vergoeding en mogelijk een aanvullende vergoeding van hun werkgever. Ik Fiets Utrecht – Provincie Utrecht ‘Ik fiets’ is een activerende campagne waaraan iedere inwoner of organisatie in de provincie Utrecht mee kan doen en kan aanhaken. Er wordt vanuit deze campagne ondersteuning aangeboden aan werkgevers die hun werknemers willen stimuleren vaker te fietsen. Daarnaast bevat het programma een app waarmee deelnemers per kilometer punten kunnen verdienen die ze kunnen inwisselen tegen beloningen.

Campagnes en initiatieven ter fietsstimulering Regionale en gemeentelijke campagnes en initiatieven SpitsBikers – Gemeente Zwolle Automobilisten op geselecteerde routes worden aangemoedigd om de fiets te nemen in plaats van de auto. Wanneer automobilisten na registratie daadwerkelijk de fiets nemen worden ze per keer beloond. De campagne is er op gericht om een blijvende gedragsverandering te realiseren. Automobilisten zouden worden geselecteerd middels kentekenregistratie, wat tot ophef heeft geleid. Later heeft de campagne gebruik gemaakt van vrijwillige registratie. Cycling 4 school Cycling4School is een programma voor basisscholen dat leerlingen en ouders stimuleert om lopend of fietsend naar school te gaan in plaats van met de auto. Door dit gedrag te belonen met punten die geld opleveren voor de school, wordt de schoolomgeving veiliger en autoluwer. Het project combineert bewustwording, verkeerseducatie en een speels beloningssysteem en leidt aantoonbaar tot minder autoverkeer en meer actieve schoolreizen.

Campagnes en initiatieven ter fietsstimulering Probeerpools Autorijden is vaak gewoontegedrag. Overstappen naar een andere modaliteit is soms een grote stap, en bij twijfel blijft men vaak bij het oude vertrouwde gedrag. Om de overstap te vergemakkelijken, en mensen een andere modaliteit te kunnen laten ervaren zijn in meerdere gemeenten programma’s opgezet om mensen een e-bike of andere fiets vrijblijvend te laten uitproberen. Vaak kan de fiets na afloop van de proefperiode met korting worden gekocht. Voorbeelden van dergelijke programmas zijn: Groningen Bereikbaar, Zuid-Holland Bereikbaar, Brainport Bereikbaar via Sjees, Fiets probeeractie Amstelveen, Onsbrabant Fiets.

Communities en ambassadeurs Fietscommunities zetten zich (al dan niet met lokale overheidssteun) in om fietsen te stimuleren door lokale fietsinitiatieven van inwoners en organisaties te ondersteunen en met elkaar te verbinden. Zij vormen tevens de schakel tussen die lokale initiatieven en netwerken en de regionale en landelijke fietscampagnes, -subsidies en -regelingen. Een groot voordeel van de inzet van een fietscommunity is dat deze veel verschillende doelgroepen aanspreekt en betrekt, niet alleen forenzen maar ook senioren en scholieren bijvoorbeeld. Voor ambassadeurs is eenzelfde rol weggelegd, waarbij de publieke rol is weggelegd voor één persoon.

Figuur 37: Fietsburgemeester

Fietsburgemeester Utrecht Een fietsburgemeester neemt de taak op zich om binnen zijn of haar stad het fietsen te stimuleren, door bijvoorbeeld de voordelen op het gebied van economie, milieu en gezondheid uit te lichten. Dit gebeurt door samenwerkingen met bedrijven, overheidsinstellingen en mensen uit de samenleving. In Utrecht is dit Belle de Gast, voormalig profwielrenster. De fietsburgemeester jaagt fietsen aan, zowel publiekelijk als in de gemeentelijke organisatie. Tilburg Fietst Deze brabantse fietscommunitie zet zich in voor goede stallingen, voorrang voor fietsers, doorfietsroutes en fietsveiligheid. Ze ondersteunen lokale initiatieven, bijvoorbeeld een bewustheidcampagne voor verlichting of een stallingsfeest.

Cycling 4 school 37

Knelpuntentabel 38

Overzicht knelpunten No

Knelpunt

Toelichting

Straat

Kern

Rotonde Almkerk

gevaarlijk oversteken, druk verkeer

Doornseweg

Almerk

Rotonde Almkerk

gevaarlijk oversteken, erg druk en niet iedereen stopt

Doornseweg

Almkerk

Oversteek De Omloop

er wordt soms hard gereden op de Omloop, maakt oversteken gevaarlijk

De Omloop

Uppel

Oversteek de Roef

komend vanuit de Roef gevaarlijk oversteken en vervolgen route over de weg (druk verkeer)

De Roef

Sleeuwijk

De Roef

goed opletten bij oprijden van de weg i.v.m. druk verkeer en (te) hard rijden

De Roef

Sleeuwijk

Fietspad bij uitwijkse molen

los grind verwijderen, gevaarlijk bij hekjes en in bochten bij bruggetje

Uppelse Steeg

Sleeuwijk

noordeveldseweg

Dussen

Duijlweg

Almkerk

Nieuwe steeg

Dussen

Hoge maasdijk

Andel

Hillsestraat

Babyloniënbroek

Meeuwensesteeg

Meeuwen

Nathalsweg

Hank

Buitendijk

Hank

Rijksweg

Nieuwendijk

Buitenkade

Nieuwendijk

Auto's op zelfde baan als fiets, auto's rijden te hard, slecht verlicht, smalle weg, onveilig gevoel en slechte berm Auto's op zelfde baan als fiets, auto's rijden te hard, slecht verlicht, smalle weg, onveilig gevoel en slechte berm Auto's op zelfde baan als fiets, auto's rijden te hard, slecht verlicht, smalle weg, onveilig gevoel en slechte berm Auto's op zelfde baan als fiets, auto's rijden te hard, slecht verlicht, smalle weg, onveilig gevoel en slechte berm Auto's op zelfde baan als fiets, auto's rijden te hard, slecht verlicht, smalle weg, onveilig gevoel en slechte berm Auto's op zelfde baan als fiets, auto's rijden te hard, slecht verlicht, smalle weg, onveilig gevoel en slechte berm Auto's op zelfde baan als fiets, auto's rijden te hard, slecht verlicht, smalle weg, onveilig gevoel en slechte berm Auto's op zelfde baan als fiets, auto's rijden te hard, slecht verlicht, smalle weg, onveilig gevoel en slechte berm Auto's op zelfde baan als fiets, auto's rijden te hard, slecht verlicht, smalle weg, onveilig gevoel en slechte berm Auto's op zelfde baan als fiets, auto's rijden te hard, slecht verlicht, smalle weg, onveilig gevoel en slechte berm

Weg naar Almkerk vanuit Dussen

Weg naar Hank vanuit Dussen

Weg Veen-Andel

Hilsestraat Dussen

Weg naar Babylonieenbroek vanuit Dussen

Nathalsweg

Hanks Bospad

Weg Hank-Nieuwendijk

Kerkstraat

Fietsers zijn kwetsbaar, betonblokken op de weg, auto's rijden te hard

Kerkstraat

Hank

Zebrapad Hank

Zebrapad wordt genegeerd

Kerkstraat 37

Hank

Maasdijk

Auto's op zelfde baan als fiets, auto's rijden te hard, slecht verlicht, smalle weg, onveilig gevoel en slechte berm

Maasdijk

Veen

Polstraat

Losliggende stoeptegels, dit veroorzaakt val gevaar

Polstraat

Wijk en Aalburg

Perzikstraat

Oversteken is gevaarlijk, zeker bij de school. Er is te weinig ruimte voor voetgangers/fietsers

Perzikstraat

Wijk en Aalburg

Kruispunt Aalburgsestraat

Auto's zijn gevaarlijk

Aalburgsestraat

Wijk en Aalburg

Tabel 6: Overzicht alle knelpunten Gebaseerd op: ambtelijke werksessie, digitale vragenlijst bureaustudie, Mobiliteitsvisie Altena 2040, ongevalscijfers en enquêtes

Overzicht knelpunten No

Knelpunt

Toelichting

Groeneweg

Veel hobbels en overoverzichtelijk door plantenbakken

Groeneweg

Veen

Oversteek Giessen Andel

Auto's op zelfde baan als fiets, auto's rijden te hard, slecht verlicht, smalle weg, onveilig gevoel en slechte berm

Hoofdgraaf

Andel

Kortestraat

Uitritten van huizen zijn onoverzichtelijk voor fietsers

Kortestraat

Wijk en Aalburg

Bergstraat

Uitritten van huizen zijn onoverzichtelijk voor fietsers

Bergstraat

Wijk en Aalburg

Rotonde Avia

Onoverzichtelijk kruispunt

Polstraat 94

Wijk en Aalburg

Herrebeugel

Onoverzichtelijk kruispunt

Herrebeugel

Wijk en Aalburg

Middenweg Andel

Auto's op zelfde baan als fiets, auto's rijden te hard, slecht verlicht, smalle weg, onveilig gevoel en slechte berm

Middenweg

Andel

De Schans

Vrijliggend fietspad ontbreekt wat gevaarlijke situaties veroorzaakt

Schans

Werkendam

Sleeuwsedijk

Auto's op zelfde baan als fiets, auto's rijden te hard, slecht verlicht, smalle weg, onveilig gevoel en slechte berm

Kerkeinde

Sleeuwijk

Rotonde Woudrichem

Onoverzichtelijk kruispunt

Het Rond

Woudrichem

Bocht bij de Tol

Fietsers gaan hier over de busbaan en de autoweg, omdat het fietspad om is

Tol 13

Werkendam

Rijksstraatweg

Sleeuwijk

Weg Hank naar Haven

Oranjepolderweg

Hank

Eikenlaan

Auto's rijden te hard

Eikenlaan

Sleeuwijk

Uppel-Tol

Auto's op zelfde baan als fiets, auto's rijden te hard, slecht verlicht, smalle weg, onveilig gevoel en slechte berm

Provincialeweg Noord

Almkerk

Driehoek Veen bij de Jumbo

Heel onverzichtelijke situatie waar fietsers vaak over de autoweg gaan

Groeneweg 1

Veen

Andel-Genderen

Neer-Andelseweg

Andel

Andel-Genderen

Biesheuvelweg

Wijk en Aalburg

Andel-Genderen

kleibergsestraat

Genderen

Liniepad iris vlinderpad

Liniepad

Sleeuwijk

Zevenbanseweg

Nieuwendijk

Tabel 6: Overzicht alle knelpunten Gebaseerd op: ambtelijke werksessie, digitale vragenlijst bureaustudie, Mobiliteitsvisie Altena 2040, ongevalscijfers en enquêtes

Straat

Kern

Overzicht knelpunten No

Knelpunt

Woudrichem Vesting

Banddijk

Directe route Raamsdonksveer-Almkerk

Sluis werkendam

Banddijk Werkendam geen fietspad wel breed voetpad

Pont Bieschbosch

Almweg oversteekvoorziening

Toelichting Fietsparkeren rommelig en onoverzichtelijk. Wordt vaak opgelost rond horecagelegenheden (wildparkeren) Geen vrijliggend fietspad op eerste deel Banddijk vanaf werkendam. Hard rijdende auto's

Straat

Kern Woudrichem

Banddijk

Werkendam

Banddijk

Werkendam

Banddijk

Werkendam

Er is geen oversteekvoorziening op de Almweg naar de Zanddijk.

Almweg

Almkerk

Broeksestraat ri Wijk en Aalburg

Druk en smal in combinatie met hard rijdend gemotoriseerd verkeer

Broeksestraat, Klaverplak

Babyloniënbroek

Kruisstraat bocht

Hard rijdend autoverkeer in combinatie met overstekende fietsers en slecht zicht

Kruisstraat

Drongelen

Uitwijksestraat onveilig

Auto's op zelfde baan als fiets, auto's rijden te hard, slecht verlicht, smalle weg, onveilig gevoel en slechte berm

UItwijksestraat

Uitwijk/Rijswijk

Verkeersveiligheid Sportlaan/Van Randwijcklaan

Door 50km per uur behoorlijk onveilig, dwars door het dorp

Sportlaan/Van Randwijcklaan

Werkendam

Parkeren bij winkelgebieden

Rietdijk moeilijk per fiets bereikbaar

Bruine kilhaven moeilijk per fiets bereikbaar

Middelbare school niet aangesloten op fietsnetwerk en/of niet voorzien van fietsvoorzieningen

Middelbare scholen alleen bereikbaar via asfaltwegen met smalle fietssuggestiestroken. geen voorzieningen zoals fietspaden en een inrichting met primaat auto. Als fietspaden aanwezig dan zijn deze niet logisch gepositioneerd of is de situatie alsnog onveilig

Veerponten niet aangesloten op fietsnetwerk

Niet alle veerponten zijn direct verbonden met het fietsnetwerk. Soms zijn deze veerponten verbonden middels onprettige wegen voor fietsers. Bijv. veerpont naar Loevestein enkel bereikbaar via smal voetpad en/of trap

Route is onduidelijk, soms met rare bochten, veel wisselende verhardingen en soms slecht onderhouden. Mening met sluipverkeer parallel aan A27 is erg gevaarlijk. Sluis Werkendam is erg smal en gevaarlijk. Geen plek voor fietsers . Situatie direct ten oosten ook erg onlogisch. Er is geen fietspad op de drukke randweg. Oook nog een onveilige oversteek. Fietsers kiezen nu, logischerwijs, het voetpad maar mogen hier eigenlijk niet fietsen. Voetpad is breed en comfortabel. Helemaal ten westen van de gemeente is een veerpontje die regelmatig niet gaat. Hierdoor kan er geen rondje worden gefietst

Fietsparkeervoorzieningen zijn niet goed afgestemd op locaties van winkels en gedrag van bezoekers. Daardoor parkeren veel fietsers recht voor de winkels of in de winkelstraat zelf. Bedrijventerrein de Rietdijk is alleen vanaf het noorden te betreden met de fiets. Vanuit alle windrichtingen moet men naar dit punt omrijden. Bedrijventerrein de Bruine Kilhaven is moeilijk bereikbaar met de fiets. Er lopen geen fietspaden naar het terrein en de doorgaande weg ten noorden vormt een barrière vanuit Werkendam

Winkelgebieden Almweg

Giessen

Bolstrastraat

Werkendam

Hoofdgraaf / Rijksstraatweg/ Munnikenland/

Andel/ Sleeuwijk

Tabel 6: Overzicht alle knelpunten Gebaseerd op: ambtelijke werksessie, digitale vragenlijst bureaustudie, Mobiliteitsvisie Altena 2040, ongevalscijfers en enquêtes

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/16854122/1