Debatmemo Koers sociaal domein

Koers sociaal domein 2030 Debatmemo tbv gemeenteraad Aan: Van: Datum:

Gemeenteraad i.a.a.college van B&W KSG Koers sociaal domein, via het presidium 7 oktober 2025

Inleiding Het sociaal domein is een breed werkveld. Het omvat veel van wat de wij als gemeente inzetten om mensen te helpen. De gemeente werkt hierbij samen met partners om ervoor te zorgen dat inwoners zo zelfstandig mogelijk kunnen leven en echt mee kunnen doen in de samenleving. In Altena hebben we het dan over jeugdhulp, Wmo en (arbeids-)participatie. Denk bijvoorbeeld aan maatschappelijk werk, het voorkomen van vroegtijdig schoolverlaten, passend onderwijs, leerlingenvervoer en de deeltaxi, de reguliere en bijzondere bijstand, de GGD, vrijwilligerswerk en mantelzorg, schuldhulpverlening en (jeugd)ggz. Deze opsomming is niet volledig maar geeft wel de breedte aan van de scope van de koers. De huidige uitvoering van het sociaal domein is niet langer houdbaar. We kennen de cijfers over toename van kosten en het teruglopende personeelsbestand. Onze inwoners worden ouder en zullen meer zorg nodig hebben tegelijkertijd komen er niet meer zorgverleners bij. Steeds meer mensen hebben geldzorgen, zijn er complexe problemen bij jongeren en voelen mensen zich vaker eenzaam. Op alle belangrijke gebieden in het leven zijn er steeds meer uitdagingen. Algemene en achterliggende vragen voor het duidingsdebat 1. Welke uitgangspunten zijn voor Altena leidend richting 2030? 2. Welke rol ziet de raad voor de lokale overheid in het versterken van de sociale basis? 3.

Wat vindt de raad belangrijk voor Altena als we vooruitkijken naar 2030? Koers De eerste stap is met elkaar te onderzoeken wat onze gedeelde uitgangspunten zijn voor de inrichting van het sociale domein in de komende jaren. Dit dus onder de noemer van de Koers sociaal domein 2030. De koers moet antwoord geven op vragen zoals; Hoe verhouden we ons tot de landelijke stelselbeweging? Wat mogen inwoners van ons verwachten en wij van onze inwoners? Hoe ziet de sociale basis van de gemeente Altena eruit? En hoe willen we (bij)sturen op kwaliteit en kosten? De koers vormt de basis waarop later afwegingen rondom inrichting, financiering, governance, kwaliteit en samenwerking in het sociaal domein zullen worden gemaakt. Duidingsdebat op 28 oktober 2025 In deze memo worden, naast de achterliggende vragen, stellingen op drie thema’s voorgelegd die de koers raken. Met het debat geeft de gemeenteraad richting aan de verdere ontwikkeling van het beleid in het sociale domein. Het debat wordt opgedeeld in drie thema’s: ‘de beweging naar de “sociale basis”’, ‘De “sociale basis” concreet gemaakt’ en ‘Partnerschap en uitvoering’.

1

Deze onderwerpen zijn gekozen vanwege landelijke ontwikkelingen (zoals de Hervormingsagenda jeugd, het Integraal Zorg Akkoord, de Norm voor opdrachtgeverschap, P-wet in balans). En de voorbeelden die we hebben gezien. Zoals in de gemeente Papendrecht met de drie sporen: inwoners vormen de samenleving, voorkomen van problemen en zorgen voor ondersteuning. En de gemeente Oss waar men werkt aan een ‘herontdekking’ van de gemeenschap en investeren op sociale verbanden, sociale infrastructuur en de fysieke leefomgeving. Van het werkbezoek is een terugkoppeling van de bevindingen als bijlage bij de stukken beschikbaar. In de raadsvergadering is globaal 30 minuten per genoemd thema beschikbaar. Onderstaande stellingen kunnen daarbij gecombineerd besproken worden. Thema 1. De beweging naar een sociale basis Stelling 1: We erkennen stellig dat problemen bij het leven horen en de gemeente niet alles hoeft op te lossen. Stelling 2: Inwoners moeten meer verantwoordelijkheid nemen voor hun eigen netwerk en daarmee welzijn. Stelling 3: De gemeente moet de regisseur zijn van ontmoeting en de voorwaarden scheppen waarin ontmoeting kan ontstaan. Thema 2. De sociale basis concreet gemaakt Stelling 1: Het is acceptabel dat hulp voor de één anders is dan voor de ander. Stelling 2: Dorpshuizen krijgen een rol in het kader van zorgpreventie (vergelijk Zorgbuurthuis Oss).

Stelling 3: Dorpsraden moeten een rol spelen in de preventie van zorg in de kernen. Thema 3. Partnerschap en uitvoering Stelling 1: Vanuit vertrouwen in onze partners zijn kostenbeheersing en verantwoording van de uitvoering ondergeschikt aan het écht helpen van inwoners. Stelling 2: In 2030 moet Altena bekend staan als een gemeente waar sociale veerkracht en menselijke maat boven de regels staan.

2