Bijlage Verkeersvisie Wijk en Aalburg
Tekst van het document
Titel:
Verkeersvisie Wijk en Aalburg
Auteurs:
Wietse Joustra, Adviseurs van adviesbureau RHDHV
Projectnaam:
- Verkeersonderzoek Wijk en Aalburg
Projectnummer:
- D2025-03-003640
Datum:
10 maart 2025
Status:
Definitief
2
3
1.1. Aanleiding
4
1.2. Leeswijzer
5
2.1. Inleiding
6
2.2. Verkeerskundige analyse
6
2.3. Beleving inwoners en ondernemers
11
2.4. Verkeerskundige knelpunten
14
2.5. Extra ontsluitingsweg kern Wijk en Aalburg?
16
3.1. Inleiding
18
3.2. Herinrichting doorgaande GOW route, inclusief kruispunten
19
3.3. Herinrichting Bergstraat
21
3.4. Herinrichting Maasdijk
23
3.5. Verbeteren fietsvoorzieningen
25
3.6. Optimaliseren parkeren
27
3.7. Optimaliseren voetgangersvoorzieningen
28
3.8. Overige maatregelen
29
4.1 Meeliften met bestaande plannen/projecten
31
4.2 Verder uitwerken
31
4.3 Quick wins
32
4.4 Het pakket in één overzicht
32
In Wijk en Aalburg is op het gebied van verkeer en ruimtelijke ontwikkelingen veel aan de hand. Ook zijn de toekomstige plannen ambitieus. Dit heeft effect op de bereikbaarheid, leefbaarheid, verkeersveiligheid en duurzaamheid. De route langs de kern heen is momenteel een drukke route waarop ook zwaar verkeer en lijnbussen rijden. In de kern zijn straten gelegen die rustiger zijn met verkeer en meer een verblijfsfunctie hebben. Van alle straten geldt dat er meer of mindere mate sprake is van (gevoel van) verkeersonveiligheid. Zo worden meldingen gedaan van hoge snelheden gereden door het verkeer binnen de bebouwde kom, is er sprake van onveiligheid vanwege onduidelijke voorrangssituaties of geblokkeerd zicht op kruispunten en is op een aantal plaatsen sprake van overlast door trillingen, geluid, parkeeroverlast en/of ontbrekende voetgangersvoorzieningen.
In de nabije toekomst is een aantal ontwikkelingen voor woningbouw voorzien dat tot een toename van eerder genoemde overlast kan leiden, of dat nieuwe knelpunten oplevert. Ook de autonome ontwikkelingen in en om de kern Wijk en Aalburg en de uitrol van de woonvisie en ontwikkeling van bedrijventerreinen in de omliggende kernen hebben hun invloed op het verkeer en de verkeersknelpunten in en om Wijk en Aalburg. Om die reden is voorliggende verkeersvisie opgesteld. Hierin wordt de verkeerssituatie in Wijk en Aalburg geïnventariseerd, de knelpunten benoemd en de mogelijke oplossingen beschreven. Bij de inventarisatie is ook nadrukkelijk gebruik gemaakt van de beleving en ervaring van de inwoners en ondernemers van Wijk en Aalburg zelf. Met deze verkeersvisie heeft de gemeente Altena een pakket maatregelen in handen om de overlast te verminderen en de verkeersonveiligheid te verbeteren.
4
Deze verkeersvisie geeft inzicht in de actuele verkeersknelpunten voor heel Wijk en Aalburg, alsook de mogelijke toekomstige verwachte knelpunten vanwege autonome en ruimtelijke ontwikkelingen in en rond Wijk en Aalburg en de beleving/ervaring van bewoners en ondernemers. Dit vormt hoofdstuk 2 Analyse, verkeerssituatie Wijk en Aalburg in dit rapport. Op basis van de uitgevoerde analyse is een maatregelpakket opgesteld om de gesignaleerde verkeersknelpunten zo goed mogelijk op te lossen. Dit is hoofdstuk 3 Oplossingsrichtingen en Maatregelen in dit rapport. De globale planning en kostenindicatie voor het realiseren van de maatregelen is uitgewerkt in hoofdstuk 4 Maatregelpakket en uitvoeringsprogramma.
5
De analyse van de verkeerssituatie in Wijk en Aalburg bestaat uit twee pijlers; een verkeerskundige analyse door experts en een analyse op basis van de beleving en ervaringen van inwoners en ondernemers uit Wijk en Aalburg. Op basis van de bevindingen uit deze twee pijlers is een opsomming gemaakt van de verkeerskundige knelpunten in Wijk en Aalburg. Dit zijn de knelpunten die op korte of langere termijn opgelost zouden moeten worden om de verkeerssituatie in Wijk en Aalburg te verbeteren.
Allereerst is een verkeerskundige analyse gedaan van de verkeerssituatie in Wijk en Aalburg. Daarbij is op basis van de gangbare verkeerskundige indicatoren onderzocht waar sprake is van knelpunten en wat daar de oorzaak van is. Er is achtereenvolgens onderzocht hoe de verkeerssituatie in Wijk en Aalburg ‘scoort’ op de inrichtingsvoorschriften conform Duurzaam Veilig, verkeersintensiteiten en geregistreerde ongevallen. Ook is met de risicoinventarisatie van het Strategisch Plan Verkeersveiligheid (SPV) gekeken of en zo ja welke straten in Wijk en Aalburg een verhoogd (verkeers)veiligheidsrisico hebben. Afsluitend is onderzocht in hoeverre (toekomstige) trends en ontwikkelingen een knelpunt kunnen vormen. Duurzaam Veilig Binnen de verkeerskunde is het uitgangspunt dat er een evenwicht moet zijn tussen de functie van de weg, de bijbehorende vormgeving (inrichting) en het gebruik. Dit principe heet duurzaam veilig. Het hanteren van de uitgangspunten van duurzaam veilig leidt tot een logische, herkenbare en veilige weg met verkeersveilig gedrag van de weggebruiker. Dit principe is als uitgangspunt gebruikt om de huidige verkeerssituatie in Wijk en Aalburg te analyseren. De functie beschrijft het doel of de rol van verschillende wegen/routes binnen het verkeerssysteem.
De weg kan een verkeersfunctie hebben (gebiedsontsluitingswegen of stroomwegen) of een verblijfsfunctie (erftoegangswegen). Bij elke functie van een weg hoort een duurzaam veilige vormgeving, welke is vastgelegd in richtlijnen1. Een goed ingerichte weg moet leiden tot het gewenste gebruik/gedrag. De gereden snelheid is in overeenstemming met de maximumsnelheid van de weg en de verkeersintensiteiten passen bij de functie van de weg. Hierdoor ontstaat een geloofwaardige verkeerssituatie, waarbij de weggebruiker weet welk gedrag van hem of haar wordt verwacht. Voor de wegen in en rond Wijk en Aalburg is onderzocht of vorm, functie en gebruik met elkaar in evenwicht zijn en waar eventueel maatregelen dienen te worden genomen om deze met elkaar in balans te brengen. De belangrijkste kenmerken van de verkeerssituatie in Wijk en Aalburg op een rij: Functie: In Wijk en Aalburg is sprake van één doorgaande route (Polstraat-Kortestraat-BerenhoekstraatPerzikstraat-Wijksestraat). Dit betreft een lange Gebiedsontsluitingsweg (GOW). De andere wegen in
1 Binnen de bebouwde kom is het ASVV 2021 vigerend (CROW, 2021) en de handreiking gebiedsontsluitingswegen 30 km/u (CROW, 2023). Buiten
de bebouwde kom is het Handboek Wegontwerp (CROW, 2013) de belangrijkste richtlijn voor niet-autosnelwegen. Verder zijn er diverse extra richtlijnen binnen CROW beschikbaar omtrent een veilige ontwerp van fiets- en voetgangersvoorzieningen (bijv. ontwerpwijzer fietsverkeer, 2016)
6
Wijk en Aalburg zijn Erftoegangswegen (ETW). Deze zijn vooral bedoeld voor het toegankelijk maken van de afzonderlijke percelen. Dit betreffen vooral verblijfsgebieden, waar gemotoriseerd verkeer, fietsers en voetgangers gezamenlijk gebruik van maken. In tegenstelling tot GOW, waar het vooral om doorstroming van het gemotoriseerde verkeer gaat. Fietsers en voetgangers zijn op gebiedsontsluitingwegen gescheiden van het overige verkeer. Vorm: De doorgaande GOW route is ingericht als een 50 km/h weg (met uitzondering van het stukje Perzikstraat ter hoogte van het Willem van Oranjecollege, daar geldt 30 km/h). De ETW straten zijn allemaal 30 km/h wegen. Daar komen ook voorzieningen voor voetgangers, fietsers en parkeren bij. In Wijk en Aalburg komt dit gezamenlijk gebruik regelmatig niet goed uit de verf vanwege te weinig beschikbare ruimte voor alle afzonderlijke doelgroepen. Bijvoorbeeld in de kleinere straten als de Tulpstraat, Seringenstraat en Azaleastraat, Een constatering die ook veel door de inwoners en ondernemers is gemeld. Gebruik: Over het algemeen is het gebruik van het verkeerssysteem in Wijk en Aalburg zoals bedoeld. Maar er zijn verschillende punten aan te wijzen waar dit gebruik toch niet is zoals bedoeld, of duidelijk verbeterd kan/moet worden.
Het meest in het oog springend hierin is het te hard rijden van gemotoriseerd verkeer op de doorgaande route Perzikstraat-Berenhoeksestraat-KortestraatPolstraat. En ook het (onbedoeld) niet verlenen van voorrang op de in deze route gelegen kruispunten is een op veel punten geconstateerd knelpunt. Intensiteiten Om te inventariseren of er nu of in de toekomst sprake is/wordt van een capaciteitsknelpunt op de belangrijkste wegen in Wijk en Aalburg zijn de huidige en toekomstige verkeersintensiteiten geanalyseerd. Hierbij is gebruik gemaakt van het regionale verkeersmodel Noord-Brabant (BBMA) van de provincie Noord-Brabant. Met dit model is het mogelijk om toekomstige verkeersintensiteiten te voorspellen, waarbij rekening gehouden kan worden met de voorgenomen toekomstige ontwikkelingen op het gebied van woningbouw en bedrijvigheid in en om Wijk en Aalburg en ook autonome (landelijke) ontwikkelingen meegenomen worden. De CROW-publicaties geven globaal richtlijnen mee voor de maximale verkeersintensiteiten op erftoegangswegen en gebiedsontsluitingswegen. Er wordt gewerkt met een bandbreedte aan verkeersintensiteiten op basis van vuistregels. De vormgeving en de breedte van een weg zijn bepalend voor de maximale capaciteit. Op erftoegangswegen liggen de maximale verkeersintensiteiten tussen de 3.000 en 5.000 motorvoertuigen per etmaal (hierna mvt/etmaal genoemd).
Op een gebiedsontsluitingsweg zijn de maximale verkeersintensiteiten afhankelijk van de inrichting (zoals het aantal erfaansluitingen, parkeren langs de rijbaan en fietsvoorziening). Een minimaal ingerichte gebiedsontsluitingsweg kan tussen de 6.000 en 8.000 mvt/etmaal verwerken. Een optimaal ingerichte gebiedsontsluitingsweg tussen de 8.000 en 10.000 mvt/etmaal. In navolgende figuren zijn de gemiddelde verkeersstromen in Wijk en Aalburg per etmaal weergegeven. Dit is gedaan voor het huidige situatie (basisjaar 2019) en de toekomstige situatie (planjaar 2040), inclusief toekomstige (woningbouw)ontwikkelingen in en om Wijk en Aalburg.
7
Vanwege de locaties van de woningbouwontwikkeling wordt de grootste toename van verkeer verwacht op de noordelijke aansluiting van Wijk en Aalburg op de provinciale weg via de Wijksestraat. Deze weg heeft voldoende (rest)capaciteit) om dit extra verkeer te verwerken. De zuidelijk tak via de Polstraat krijgt ook extra verkeer te verwerken echter in mindere mate en heeft ook voldoende (rest)capaciteit om dit te verwerken. In hoofdstuk 3, Oplossingsrichtingen en maatregelen, staat vermeld welke maatregelen gewenst zijn om dit extra verkeer ook vloeiend en veilig te kunnen (blijven) afwikkelen. Uit de inventarisatie van de huidige en toekomstige verkeersintensiteiten in Wijk en Aalburg blijkt nergens een capaciteitsknelpunt te zijn of te ontstaan. Dat wil zeggen dat de wegen/straten in Wijk en Aalburg de hoeveelheid verkeer kunnen verwerken zonder dat opstoppingen of files ontstaan. Ongevallen Aan de hand van de ongevalsregistratie is een beeld gevormd van de eventuele aanwezigheid van locaties waar sprake is van een onevenredige hoeveelheid en/of concentratie van ongevallen. Dit is een belangrijke indicator voor de aanwezigheid van een knelpunt. Een concentratie van ongevallen geeft aan dat er iets niet klopt op het gebied van functie, vorm en/of gebruik (gedrag) ter plaatse.
Op de navolgende kaart zijn de geregistreerde ongevallen in Wijk en Aalburg in de periode 2018 – 2023 weergegeven (bron: Viastat). In totaal zijn in deze periode 101 ongevallen geregistreerd waarbij 29 mensen gewond zijn geraakt. Er waren geen dodelijke verkeersongelukken in deze periode in Wijk en Aalburg. Het gaat voornamelijk om flankongevallen en ongevallen met een vast voorwerp (zoals wegmeubilair).
8
Daarnaast zijn er veel ongevallen waarvan de aard niet is geregistreerd. Bestuurders en inzittenden van personenauto’s zijn het meest bij ongevallen betrokken geweest, maar de gewonden zijn voor het overgrote deel (elektrische/brom)fietsers (17 van de 29 verkeersslachtoffers).
Uit het overzicht van alle geregistreerde ongevallen blijkt dat deze verspreid over Wijk en Aalburg zijn gebeurd. Enige uitzondering is de Polstraat, waar tien ongevallen zijn geregistreerd. Verder zijn er in Wijk en Aalburg geen straten of kruispunten met een concentratie van ongevallen. Een specifieke categorie binnen de geregistreerde ongevallen betreft de ongevallen waarbij een (of meer) slachtoffer(s) is/zijn gevallen. Bij de geregistreerde slachtofferongevallen valt op dat deze met name op de 50 km/u-wegen in Wijk en Aalburg zijn gebeurd. Door de hogere gereden snelheid op deze wegen is de kans op een ernstigere afloop groter. Er zijn geen ongelukken met dodelijke afloop gebeurd in Wijk en Aalburg in de beschouwde periode. Ook de ongevallen waar een fietser bij betrokken is, vonden verspreid over Wijk en Aalburg plaats. Uit de ongevalsanalyse blijkt dat er weinig wegen of kruispunten in Wijk en Aalburg zijn waar meerdere ongevallen zijn geregistreerd in de periode van 2018 t/m 2023. Uitzondering hierop vormt de Polstraat waar tien ongevallen zijn geregistreerd. Op de overige wegen en kruispunten geeft de ongevalsdata een wisselend beeld, waaruit blijkt dat er geen ongevalsconcentraties zijn.
9
Risico-inventarisatie Strategisch Plan Verkeersveiligheid (SPV) In het verkeersveiligheidsbeleid is er een verschuiving gaande van reactief kijken naar de verkeersveiligheid naar proactief. Hierbij wordt niet (alleen) gekeken naar waar ongevallen plaats hebben gevonden, maar naar locaties waar risicofactoren aanwezig zijn (en zich soms opstapelen) waarvan bekend is dat deze een negatieve invloed hebben op de verkeersveiligheid. De kans op ongevallen is op deze locaties verhoogd. Door op voorhand die locaties aan te passen, worden ongevallen en (mogelijke) slachtoffers voorkomen. In Altena is vanuit het Strategisch Plan Verkeersveiligheid een risicoinventarisatie gehouden onder alle straten en wegen in de gemeente, ook in Wijk en Aalburg. Voor Wijk en Aalburg kwam de Perzikstraat ter hoogte van het Willem van Oranjecollege daarbij als hoogste op de lijst terecht (plek 4, Altenabreed). En ook de Bergstraat (plek 8, Altenabreed) is in de top 10 geeindigd. Voor beide straten geldt dat het risico hem vooral zit in de gecombineerd gebruikmaken van de weg door zwakke verkeersdeelnemers en gemotoriseerd verkeer. En dat de snelheid van het gemotoriseerde verkeer een risico vormt voor de fietsers en overstekend verkeer. Nog net in de top 20 (plek 19, Altenabreed) staat de Maasdijk.
Ook op deze weg zit het risico hem vooral in de snelheid van het verkeer, gecombineerd met het gezamenlijk gebruik van de rijbaan door fietsers, voetgangers en gemotoriseerd verkeer. Van deze drie straten heeft de Perzikstraat in de SPV analyse de prioriteit hoog gekregen, de Bergstraat een prioriteit middel-hoog en de Maasdijk een prioriteit middel. Alle drie zijn dat indicaties dat er maatregelen gewenst zijn. (Deze zijn voor de Perzikstraat inmiddels genomen met de in juni 2024 gerealiseerde nieuwe weginrichting). Trends en ontwikkelingen Als laatste onderdeel van de verkeerskundige analyse is onderzocht welke trends en ontwikkelingen wellicht van invloed kunnen zijn op de verkeerssituatie in Wijk en Aalburg. En wat die invloed voor effect kan hebben op het oplossen van knelpunten danwel tot nieuwe knelpunten kan leiden. Gebiedsontsluitingsweg 30 km/uur (GOW30) Inmiddels is het landelijk uitgangspunt om op wegen binnen de bebouwde als uitgangspunt te hanteren dat de maximumsnelheid 30 km/uur is. Ook op de wegen met een gebiedsontsluitende functie (GOW wegen met een snelheidsregime van 50 km/h) moet deze snelheid worden afgedwongen via een andere inrichting. Hierbij is de vormgeving anders dan in de traditionele 30 km/ uur gebieden. GOW30 wegen zijn bijvoorbeeld vaak in de voorrang gelegen en de fietser bevindt zich op de rijbaan, suggestiestroken of fietspaden.
Dit uitgangspunt heeft consequenties voor de huidige 50 km/ uur wegen binnen Wijk en Aalburg omdat die dan een aangepaste inrichting nodig hebben waarbij de snelheidslimiet geloofwaardig is in relatie met de weginrichting. Energietransitie Door de energietransitie neemt het gebruik toe van alternatieven voor fossiele brandstof. Het aantal elektrische, waterstof- en aardgasvoertuigen stijgt, ook in Wijk en Aalburg, en het aantal elektrische laadpalen in de openbare ruimte neemt toe. De verwachting is dat deze trend doorzet en dat de komende jaren de elektrische auto steeds nadrukkelijker aanwezig is in het straatbeeld. Hiervoor moeten laadpalen en laadplekken aangelegd worden. Dit kan leiden tot een (tijdelijke) toename van de parkeerdruk aangezien voertuigen met een brandstofmotor hier niet (meer) kunnen parkeren. Op den duur komen er ook minder voertuigen met brandstofmotoren en kan de hoge parkeerdruk weer afnemen. Maar het verloop van de aanleg van laadplekken en afname van brandstofmotorvoertuigen gaat niet op alle locaties gelijk op. Het is daarom zaak te onderzoeken op welke manier die mogelijke (tijdelijke) hoge parkeerdruk opgevangen moet en kan worden.
10
Gebruik fietspaden Het aantal verschillende voertuigen op met name de (brom)fietspaden is de afgelopen jaren sterk toegenomen. Onder andere door de komst van de speed pedelec, de toename van elektrische fietsen en bakfietsen neemt de diversiteit in massa, snelheid en breedte op de fietspaden toe. Ook binnen Wijk en Aalburg zijn deze verschillende typen voertuigen aanwezig. De weg- en fietsinfrastructuur in de gemeente moet geschikt zijn om deze diverse soorten voertuigen veilig een plaats te bieden, ook op de drukke momenten. Het aantal ouderen binnen de gemeente neemt toe (vergrijzing) en deze ouderen worden ook mobieler. Met name het aantal fietsbewegingen onder ouderen stijgt door de opkomst van e-bikes. Bovengenoemde trends houden in dat de fietspaden vergevingsgezind aangelegd moeten worden; dat er ruimte is voor foutcorrectie en dat obstakels (zoals paaltjes) zoveel mogelijk verwijderd of afgeschermd worden. Vertaling hierin is dat er met name kritischer dient te worden gekeken naar inrichting en breedte van fietspaden. Voor Wijk en Aalburg leidt dit ook tot een maatregelenpakket aan het fietsnetwerk.
Naast de verkeerskundige (theoretische) analyse van de verkeerssituatie in Wijk en Aalburg is ook geïnventariseerd wat de beleving van de dagelijkse gebruikers (inwoners en ondernemers) is. Hun ervaringen uit de dagelijkse praktijk geven een aanvullend beeld op de uitgevoerde theoretische analyse. In deze inventarisatie zijn alle inwoners en ondernemers in Wijk en Aalburg uitgenodigd hun bevindingen over de mobiliteit in Wijk en Aalburg te delen. Hierbij stonden drie vragen centraal: Waar gaat het niet goed op het gebied van mobiliteit? Waar gaat het juist wél goed? Waar zou je graag iets veranderd hebben? Bewoners en ondernemers konden via een website op de kaart van Wijk en Aalburg aangeven waar zij iets te melden hadden over de drie vragen. Door het plaatsen van een stip op de kaart en het toevoegen van een korte beschrijving werd door alle participanten gewerkt aan een overzicht van Wijk en Aalburg dat de beleving en ervaring weergeeft. De opbrengst van deze inventarisatie is te raadplegen op de gebruikte website2. Daar is het ook mogelijk om selecties te maken van verschillende soorten reacties zoals bijvoorbeeld alle reacties die gaan over fietsen of over parkeren etcetera. In totaal zijn 584 reacties op de kaart gezet. Op de hierna volgende heatmap is te zien op welke wegen en kruispunten met name gereageerd is.
2 https://verkeersvisiewijk-aalburg.ireport.royalhaskoningdhv.com/inventarisatie
11
Uit de inventarisatie is een aantal locaties en een paar thema’s naar voren gekomen waar veel opmerkingen/reacties zich op concentreren: Perzikstraat Op de Perzikstraat zijn met name rondom basisschool de Hoeksteen diverse opmerkingen geplaatst. Hier maken inwoners zich zorgen over het drukke verkeer, de hoge snelheid en toekomstige ontwikkelingen die voor extra verkeer op de Perzikstraat zorgen. Zoals in voorgaande paragraaf beschreven kwam deze locatie ook naar voren als een risicolocatie binnen het Strategisch Plan Verkeersveiligheid. De Perzikstraat is sinds juni 2024 opnieuw ingericht en de verwachting is dat daarmee een aantal gesignaleerde knelpunten zijn weggenomen. Bergstraat Voor de Bergstraat geven veel inwoners aan dat zij vinden dat auto's en scooters (erg) hard door deze straat rijden Daarnaast geven zij aan dat geparkeerde auto's op de rijbaan er soms voor zorgen dat het zicht op verkeer belemmerd wordt. De risico-inventarisatie van het Strategische Plan Verkeersveiligheid bevestigd deze bevindingen.
12
Berenhoeksestraat/Bergstraat Op de Berenhoeksestraat zijn met name veel opmerkingen geplaatst bij de kruispunten, met name dat met de Bergstraat. Veel Wijk en Aalburgers vinden dit een gevaarlijk en niet overzichtelijk kruispunt. Zo zijn fietsers lastig te zien, worden voorrangsregels soms genegeerd en komt gemotoriseerd verkeer met een hoge snelheid aanrijden. Markt De Markt in Wijk en Aalburg is ongeveer 3 jaar geleden vernieuwd. Veel inwoners spreken hun waardering uit voor de nieuwe situatie en vinden de situatie een stuk duidelijker geworden. Er zijn ook reacties dat niet iedereen zich houdt aan de voorgeschreven rijrichtingen en er bestaat een wens voor meer parkeerplaatsen bij de Markt. Kortestraat/Herrebeugel Er zijn veel reacties geven op het kruispunt Kortestraat/ Herrebeugel. Veel Wijk en Aalburgers geven aan dat het zicht vanuit Herrebeugel op het verkeer slecht is en dat er hard wordt gereden op de Kortestraat, waardoor men de situatie slecht kan inschatten. Op de Herrebeugel is daarnaast aangegeven dat het vrachtverkeer richting het centrum van Wijk en Aalburg soms lastig door de straat kan rijden, omdat er ook auto's staan geparkeerd. Daarnaast zijn er reacties dat er hard gereden wordt op de Herrebeugel door gemotoriseerd verkeer.
Kortestraat/Polstraat Bij dit kruispunt wordt aangegeven dat de bocht tussen de Kortestraat en Polstraat te smal is om met verkeer uit beide richtingen tegelijk door de bocht te gaan. Dit speelt met name als er vrachtverkeer of een bus rijdt. Daarnaast zijn er zorgen over de verkeersafwikkeling na de realisatie van nieuwbouwwoningen aan de Langestraat en wordt gemeld dat het overzicht van verkeer vanaf Polstraat dat voorrang moet verlenen aan verkeer op de Polstraat en Kortestraat te wensen overlaat. Rotonde N267/Polstraat Bij dit kruispunt zijn vooral veel reacties geplaatst dat er files zijn rondom de rotonde N267 in de spitsuren. Deze rotonde is een bekend knelpunt bij de gemeente en provincie Noord-Brabant. Er ligt een plan om de rotonde om te vormen naar een turborotonde. Ook het naastgelegen kruispunt (naar het tankstation) wordt in dat plan meegenomen, waarbij de verkeersveiligheid en doorstroming verbeterd worden. Fietsinfrastructuur Fietspaden in Wijk en Aalburg zijn weinig opvallend aanwezig vanwege de toegepaste grijze tegels. Inmiddels is dit voor de Perzikstraat aangepast naar rode tegels. Een groot aantal reacties ging over de wens om de rode tegels ook toe te passen op de overige fietspaden, zeker op kruispunten. Bij de kruispunten wordt ook het ontbreken van duidelijke oversteekvoorzieningen voor fietsers, voorrangsmarkering en/of haaientanden genoemd.
De zichtbaarheid van fietsers rond kruispunten moet verbeterd worden vanwege het soms te hoog groeiend groen. Voetgangersvoorzieningen Een aantal bevindingen gaat over de voorzieningen van voetgangers, met name in het centrumgebied met de vaak krappere straten. Vaak moet de voetganger het doen met de restruimte wanneer wensen voor auto en fiets zijn ingevuld. Daarbij is de bruikbaarheid van voetpaden niet altijd op orde door obstakels op het fietspad, zoals palen en lichtmasten. Maar ook de afvalcontainers, geparkeerde auto’s en fietsen zorgen ervoor dat de doorgang voor de voetganger nogal eens wordt geblokkeerd en men moet uitwijken naar de straat. Deze knelpunten zijn ook in Wijk en Aalburg veel gemeld. Klachten over ontbrekend trottoir worden genoemd in de krappe straatjes als de Oude Kerkstraat, Polstraat en de Grote Kerkstraat.
13
Voor de Kortestraat komen enkele meldingen dat voetgangers van het fietspad gebruik maken. Hoewel dit niet verboden is, kan dit soms voor onveilige situaties zorgen omdat fietsers geen voetgangers verwachten op het fietspad. Mogelijk komt dit doordat de inrichting met grijze tegels lijkt op een voetpad en omdat aan de oostzijde een voetpad ontbreekt. Ook over het oversteken zelf zijn klachten binnengekomen welke worden gerelateerd aan een hoge snelheid van gemotoriseerd verkeer. Op de Bergstraat wordt melding gemaakt van het niet stoppen voor voetgangers op het zebrapad. Rondom de Hoeksteen nabij de school is er sprake van typische schoolspitsproblematiek met parkeren op het trottoir en te krappe voetgangersruimte om comfortabel op de kinderen te kunnen wachten. Parkeren Vooral rond het centrum en op verschillende locaties in de wijken wordt het parkeren als knelpunt benoemd. Onder knelpunten wordt verstaan: het blokkeren van trottoirs, parkeren nabij kruispunten en parkeren op locaties waar parkeren niet is toegestaan, omdat de verkeersveiligheid of doorgang in het geding is. Kruispunten Over veel kruispunten zijn meldingen ontvangen over de onduidelijkheid van de voorrangsregeling. Zowel tussen gemotoriseerd verkeer onderling als specifiek voor fietsers en/of voetgangers.
Daar komt dan vaak nog bij dat veel gemeld wordt dat het gemotoriseerd verkeer vaak (te) hard rijdt, wat voor (beleving van) onveiligheid zorgt. Over de Maasdijk is ook vaak gemeld dat niet op alle kruispunten duidelijk is of de zijweg nou een uitrit is of een normale weg (wat weer doorspeelt in de onduidelijkheid over de voorrang).
Op basis van de verkeerskundige analyse en de inventarisatie onder inwoners en ondernemers zijn is aantal verkeerskundige knelpunten verzameld. Hieronder is vermeld welke verkeersknelpunten er zijn of ontstaan. De nummers achter de omschrijving corresponderen met de nummers in de figuur. Verkeerskundige knelpunten Wijk en Aalburg Doorstroming en veiligheid doorgaande GOW route (1) De doorgaande route Wijksestraat/Perzikstraat/Berenhoeksestraat/Kortestraat/Polstraat heeft als belangrijkste functie die van gebiedsontsluitingsweg (GOW). Op deze route is sprake van onveiligheid op de kruispunten en oversteekpunten, maar ook op de tussengelegen wegvakken. De hoge snelheid (soms tot een overschrijding van meer dan 15 km/h) van het verkeer en de soms onoverzichtelijke of niet goed aangegeven voorrangssituaties zijn daarbij de belangrijkste knelpunten; Bergstraat (2) Op de Bergstraat is sprake van hoge snelheden van verkeer (zowel auto’s als brommers en scooters) (een V853 van 47 km/h waar 30 km/h is toegestaan), in combinatie met onoverzichtelijkheid door (fout) geparkeerde voertuigen op de weg. Het niet verlenen van voorrang voor overstekende voetgangers is een knelpunt en ook de staat van onderhoud van de weg wordt gezien als een aandachtspunt; Maasdijk (3) De Maasdijk is een lange straat langs de kern van Wijk en Aalburg en kent vele zijstraten en -straatjes.
Op de kruispunten met deze zijwegen is het niet altijd duidelijk wat de vigerende voorrangsregeling is. Ook is sprake van (te) hoge snelheid (V85 tot wel 65 km/h, waar 30 km/h is toegestaan) van het verkeer en bijbehorende onveiligheid voor voetgangers en fietsers. Ook wordt hier veel melding gemaakt van overlast door geluid en trillingen;
3 V85: Een snelheid waar 85% van het gemeten verkeer onder blijft. In de verkeerskunde is het gebruikelijk te kijken naar deze categorie in
plaats van het rekenkundig gemiddelde
14
Fietsinfrastructuur (4) De fietsinfrastructuur in Wijk en Aalburg is slecht te herkennen. De fietspaden zijn op veel plaatsen wel aanwezig maar niet goed als zodanig te herkennen. Op oversteekpunten en kruisingen is de aanwezigheid, positie en al dan niet van toepassing zijnde voorrangsregeling van fietsers vaak niet duidelijk zichtbaar. Op verschillende plaatsen is daarnaast sprake van (te) krappe dimensionering van de fietspaden/stroken (volgens de huidige richtlijnen) en de aanwezigheid van obstakels zoals paaltjes, direct langs het fietspad (geen vergevingsgezinde correctiezone); Parkeren (5) In de kern van Wijk en Aalburg is op verschillende locaties sprake van (melding van) overlast door foutparkeren en/of te weinig parkeercapaciteit. Het gevolg is dat onveilige situaties ontstaan door verkeerd geparkeerde voertuigen; Voetgangersvoorzieningen (6) Niet overal in de kern van Wijk en Aalburg zijn veilige voetgangersvoorzieningen beschikbaar, die ook voldoende gedimensioneerd zijn. Soms worden trottoirs geblokkeerd door lichtmasten, paaltjes, afvalcontainers of fout geparkeerde auto’s. Ook komt het voor dat trottoirs ontbreken vanwege te weinig beschikbare ruimte. In een aantal gevallen is sprake van blokkades door te groot/breed gegroeide heggen.
4 4
3
6
5
1
2 1
1 5 4
6 4
1 1. Doorgaande GOW route; wegvakken en kruispunten 2. Bergstraat 3. Maasdijk 4. Fietsinfrastructuur; fietsroute en gebiedsaanduiding 5. Parkeren; gebiedsaanduiding 6. Voetgangersvoorzieningen; gebiedsaanduiding
15
3
Tijdens de Altenatafel van 16 mei 2023, waar de plannen voor de nieuwbouwontwikkelingen Langestraat Wijk en Aalburg werden behandeld, is de vraag vanuit de gemeenteraad gesteld of een extra ontsluitingsweg van Wijk en Aalburg op de provinciale weg N267 nodig is. Het college heeft toegezegd de eventuele noodzakelijkheid van een extra ontsluitingsweg te gaan onderzoeken. Binnen de analyses die zijn uitgevoerd voor deze verkeersvisie is ook specifiek gekeken naar de noodzakelijkheid van een extra ontsluitingsweg naar/op de N267. Huidige ontsluiting kern Wijk en Aalburg. Wijk en Aalburg wordt primair ontsloten via twee aansluitingen op de provinciale weg N267 (Wijksestraat en Polstraat) en secundair via de Maasdijk aan de noord- en zuidzijde van de kern. Omdat de Maasdijk een Erftoegangsweg (ETW) betreft en eigenlijk alleen voor een lokale verbinding (richting Veen of naar de N831 richting Ammerzoden/Nederhemert) dient, met bijbehorende intensiteiten, wordt deze niet verder meegenomen in de analyse. Ontsluiting van een kern of gebied vindt plaats volgens een hiërarchische netwerkstructuur van wegen met verschillende verkeersklassen. De hoogste klasse betreffen de rijkswegen, gevolgd door provinciale (auto)wegen. Dan de gemeentelijke gebiedsontsluitingswegen en als laagste klasse de erftoegangswegen.
Voor een ontsluiting wordt er vanuit gegaan dat het verkeer zo snel mogelijk op de wegen van de hoogste klasse komt. Een ontsluiting van de kern van Wijk en Aalburg via een ETW naar een andere ETW of door een andere kern, terwijl er ook een route beschikbaar is via een gebiedsontsluitingsweg (GOW) naar een provinciale weg, is daarom geen reële optie als (zodanig bedelde) ontsluitingsweg van de kern. De ontsluiting van de kern Wijk en Aalburg concentreert zich dus op de gebiedsontsluitingswegen de Polstraat en de Wijksestraat.
16
Capaciteit en intensiteit huidige ontsluitingen De Polstraat en de Wijksestraat zijn gebiedsontsluitingswegen die conform de richtlijnen zijn ingericht. Uit de verkeerskundige analyse blijkt dat deze wegen wat betreft gebruik nu en in de toekomst een grote hoeveelheid verkeer verwerken per etmaal, maar dat dit niet boven de capaciteit van deze wegen uitkomt. Beide wegen hebben een capaciteit die tussen de 6.000 mvt/etmaal (minimaal ingerichte weg) en 10.000 mvt/etmaal (ideaal ingerichte weg) ligt. Het gemiddelde hiervan, 8.000 mvt/etmaal, is voor beide wegen zeker realistisch te noemen. Uit de uitgevoerde verkeerskundige analyse blijkt dat, met in achtneming van de nu bekende woningbouwontwikkelingen in Wijk en Aalburg én de plannen uit de woonvisie voor de omliggende kernen, de intensiteiten op de Wijksestraat en de Polstraat weliswaar gaan toenemen, maar niet boven de capaciteitswaarde van deze wegen zullen komen. Op basis van de uitgevoerde studie met het BBMA verkeersmodel wordt voor de Polstraat een toekomstige etmaalintensiteit verwacht van 5000-7500 motorvoertuigen en voor de Wijksestraat ook. Alleen voor het laatste stukje van deze ontsluitingsroute, de Groeneweg tussen de Wijksestraat en de rotonde met de N267, wordt een intensiteit verwacht die hoger ligt van 7500 motorvoertuigen per etmaal.
Maar dit stukje weg is ook ruimer ongericht en heeft een capaciteit die eerder aan de bovenkant van de marge ligt. Dus richting de 10000 motorvoertuigen per etmaal. Verkeerskundig is er daarom geen noodzaak voor een extra ontsluitingsweg tussen de kern van Wijk en Aalburg en de provinciale weg N267. Voorwaarden Uit de uitgevoerde analyse blijkt wel dat het nodig is om op lokaal niveau enkele ingrepen te doen om huidige of toekomstige knelpunten op te lossen. Deze staan hieronder opgesomd en worden in de volgende hoofdstukken van deze verkeersvisie behandeld. Om bovenstaande uitspraak van het niet noodzakelijk zijn van een extra ontsluitingsweg te kunnen gestand doen, is de voorwaarde dat deze knelpunten opgepakt en opgelost worden. Rotonde Kromme Nol (Polstraat/N267) is omgebouwd tot turborotonde Kruispunt Polstraat/Polstraat/Langestraat is heringericht Doorstroming op wegvakken en kruispunten doorgaande route (Wijksestraat/Perzikstraat/Berehoeksestraat/Langestraat/Polstraat) is gegarandeerd als GOW route. Conclusie De conclusie van het onderzoek naar de noodzaak voor een extra ontsluitingsweg tussen de kern van Wijk en Aalburg en de N267 is dat deze ontbreekt. Het is niet nodig om een extra ontsluiting te realiseren. Beter kan geïnvesteerd worden in het optimaliseren van de huidige verbindingen via de Wijksestraat en de Polstraat.
Hierbij is het optimaliseren van de rotonde Kromme Nol, in samenspraak met de provincie, reeds in gang gezet. Voor de andere maatregelen wordt via deze verkeersvisie de uitvoering geschetst.
17
In dit hoofdstuk zijn de verkeerskundige mogelijkheden beschreven om de gevonden verkeerskundige knelpunten in en rondom Wijk en Aalburg te verbeteren. Deze maatregelen zijn in eerste instantie als oplossingsrichting voorgesteld en besproken met inwoners en ondernemers van Wijk en Aalburg. Op basis van de daar opgehaalde feedback zijn de oplossingsrichtingen aangescherpt/aangepast en is een uiteindelijke maatregel vastgelegd. Concreetheid maatregelen Deze maatregelen zijn niet altijd gedetailleerd uitgewerkt omdat in deze verkeersvisie vooral gewerkt is aan een totaalbeeld voor een langere periode. Op het moment dat betreffende maatregelen daadwerkelijk uitgevoerd worden, vindt de nadere detaillering plaats. Ook wordt dan de samenwerking/participatie met omwonenden en stakeholders nadrukkelijk opgezocht. Kostenraming Bij elke maatregel is een globale kostenraming genoteerd. Deze is opgesteld door een kostendeskundige, op basis van prijspeil januari 2025. Naarmate de daadwerkelijke uitvoering later zal plaatsvinden is de zekerheid van de hier genoteerde kostenraming minder hoog. Bij de nadere uitwerking t.z.t. wordt daarom opnieuw een kostenraming opgesteld, gebaseerd op het dan meer gedetailleerde, uitgewerkte ontwerp en prijspeil van dat moment. Quick wins Bij veel van de hieronder volgende maatregelen worden quick wins genoemd.
Dit zijn kleinere (relatief) snel te nemen maatregelen die veelal vooruitlopend op de realisatie van de daadwerkelijke maatregel alvast getroffen kunnen worden. Door het uitvoeren van deze quick wins laat de gemeente zien dat, ondanks dat het treffen van de grotere maatregelen langere tijd nodig heeft i.v.m. uitwerking en voorbereiding, men belang hecht aan het oppakken van de gesignaleerde problemen. Hoewel de effectiviteit van de quick wins soms lager ligt in vergelijking tot de daadwerkelijk beoogde maatregel, maakt het feit dat de quick win snel gerealiseerd wordt dit weer goed voor het overbruggen van de tijd tot realisatie van de daadwerkelijke maatregel. Voor het kunnen oppakken en uitvoeren van de in de volgende paragrafen genoemde quick wins wordt een budget van € 250.000 gereserveerd.
18
Op te lossen knelpunt Verkeersonveiligheid wegvakken Verkeersonveiligheid kruispunten Doorstroming ontsluitingsroute Beschrijving De huidige inrichting van de doorgaande route Wijksestraat/Perzikstraat/Berenhoeksestraat/Kor testraat/Polstraat is die van een 50 km/h gebiedsontsluitingsweg. Om de snelheid van het (auto)verkeer terug te dringen en de oversteekbaarheid van de weg te verbeteren is een herinrichting van de weg nodig. Een GOW 30 komt dan nadrukkelijk om de hoek kijken. Op de kruispunten met de zijstraten is een herinrichting gewenst om de (voorrangs)positie van de fiets te verbeteren, de overzichtelijkheid van de kruising te verbeteren en de snelheid van het (doorgaande) verkeer af te remmen.
Maatregel (1) Het uitwerken van een ontwerp voor de herinrichting van de wegvakken en kruispunten van de genoemde doorgaande GOW route. Inclusief benodigde snelheidsmaatregelen. Kosten De kosten voor de benodigde studie en uitwerking van het ontwerp, inclusief participatie van omwonenden en stakeholders zijn geraamd op € 60.000. De kosten voor het herinrichten van genoemde wegvakken en kruispunten is als volgt geraamd: Wijksestraat: € 50.000 Kruispunt Wijksestraat/Bloklandstraat: € 75.000 Kruispunt Wijksestraat/Perzikstraat: € 100.000 Perzikstraat (zuidelijke stukje dat nog niet is gedaan): € 50.000 Kruispunt Perzikstraat/Bergstraat/Berenhoeksestraat: € 150.000 Berenhoeksestraat: € 150.000 Kruispunt Berenhoeksestraat/Geraniumstraat: € 75.000 Aalburgsestraat (inclusief 2 kruispunten): € 150.000 Kortestraat: € 100.000 Kruispunt Kortestraat/Herrebeugel: € 75.000 Kruispunt Kortestraat/Polstraat: € 75.000 Polstraat: € 250.000 Totaal € 1.300.000 Planning De studie naar een ontwerp voor de herinrichting van de gehele route wordt in de tweede helft van 2025 gestart. Rond de zomer van 2026 zal het ontwerp dan gereed zijn.
19
De start van de uitvoering van de verschillende wegvakken en kruispunten moet zorgvuldig gepland worden en afgestemd met andere werkzaamheden in en om de kern. Het ligt voor de hand dat de uitvoering gefaseerd wordt over afzonderlijke wegvakken/kruispunten. Om die reden wordt de doorlooptijd voor het herinrichten van de gehele route over een langere periode uitgesmeerd. Vanwege de aard van de voorgenomen werkzaamheden is het verstandig om, daar waar het kan, het werk voor een eventuele herinrichting te combineren met onderhoudswerkzaamheden aan de huidige weg. De beheerplanning kijkt altijd 2 jaar vooruit en op dit moment is alleen voor een stuk van de Berenhoeksestraat voorzien dat daar binnen die termijn asfaltonderhoud moet plaatsvinden. Bij de uitwerking van het ontwerp wordt ook een gedetailleerde/gefaseerde uitvoeringplanning opgesteld. Quick wins Vooruitlopend op een ontwerp voor een nieuwe inrichting en de daadwerkelijke realisatie daarvan zijn al een serie snel te nemen maatregelen voor de korte termijn geïdentificeerd. Het gaat daarbij om de volgende ingrepen: Aanwezigheid van de fiets op de kruispunten verbeteren door de fietsoversteken van een rode kleur te voorzien. Voorrangssituatie voor voetganger, fiets en auto op de kruispunten duidelijker maken d.m.v. bebording en vernieuwen van belijning/wegmarkering (daar waar van toepassing).
Overzicht op de kruispunten en richting zijstraten verbeteren door te hoog gegroeide begroeiing te snoeien. Voorrangsbebording op de aanwezige snelheidsremmers op de tussengelegen wegvakken weghalen. Deze quickwins vallen in de categorie ‘no regret’ maatregelen en worden nog dit kalenderjaar (2025) uitgevoerd.
20
Op te lossen knelpunt(en) Verkeersonveiligheid vanwege snelheid verkeer Onoverzichtelijkheid vanwege geblokkeerd zicht door geparkeerde voertuigen nabij kruispunten Verbeteren van de positie van de fiets op de weg Beschrijving De Bergstraat heeft een snelheidsregime van 30 km/uur, maar dit blijkt niet uit de vormgeving. Het wegprofiel bestaat uit een rijbaan circa 6,20 meter breed, uitgevoerd in asfalt. Aan weerszijden zijn fietssuggestiestroken aanwezig met een breedte van circa 1,50 meter. Alleen bij de kruispunten zijn snelheidsremmers in de vorm van kruispuntplateau’s aanwezig. De hoogte van de plateaus is echter beperkt, waardoor het snelheidsremmende effect beperkt is. Verder oogt de staat van beheer van de weg slecht. Maatregel (2) Het uitwerken van een ontwerp voor de herinrichting van de weg en kruispuntplateau’s naar een geloofwaardige 30 km/h inrichting, met voldoende ruimte voor de fiets en parkeren langs de straat. Snelheidsmaatregelen zullen nodig zijn, maar zonder daarbij overlast door trillingen en/of geluid voor de omwonenden te veroorzaken. Kosten De kosten voor de benodigde studie en uitwerking van het ontwerp, inclusief participatie van omwonenden en stakeholders zijn geraamd op € 30.000.
De kosten voor het herinrichten van de Bergstraat zijn als volgt geraamd: Kruispunten: € 100.000 Straat: € 330.000 Totaal € 430.000 Planning De studie naar een ontwerp voor de herinrichting wordt medio 2026 gestart. Begin 2027 zal het ontwerp dan gereed zijn.
21
De start van de uitvoering moet zorgvuldig gepland worden en afgestemd met andere werkzaamheden in en om de kern. Vanwege de aard van de voorgenomen werkzaamheden is het verstandig om, daar waar het kan, het werk voor een eventuele herinrichting te combineren met onderhoudswerk aan de huidige weg. De beheerplanning kijkt altijd 2 jaar vooruit en op dit moment is voor de Bergstraat niet voorzien dat daar binnen die termijn asfaltonderhoud moet plaatsvinden. Bij de uitwerking van het ontwerp wordt de gedetailleerde/gefaseerde uitvoeringplanning opgesteld. Quick wins Vooruitlopend op een ontwerp voor een nieuwe inrichting en de daadwerkelijke realisatie daarvan zijn al een serie snel te nemen maatregelen voor de korte termijn geïdentificeerd. Het gaat daarbij om de volgende ingrepen Handhaven parkeren in de nabijheid van een kruispunt; Fietsstroken voorzien van een rode kleur (alleen als herinrichting nog jaren op zich laat wachten). Het (extra) handhaven op parkeren valt in de categorie ‘no regret’ maatregelen en wordt nog dit kalenderjaar uitgevoerd.
22
Op te lossen knelpunt Verkeersonveiligheid vanwege snelheid verkeer Onduidelijkheid voorrangssituaties op kruispunten bij zijstraten Binnen de bebouwde kom is weinig indicatie van aanwezigheid fietsers en voetgangers Beschrijving Met name de onduidelijkheid over de voorrangssituatie bij zijstraten (is het een uitrit of een volwaardige zijstraat?) en de vaak (te) hoge snelheid van het autoverkeer zorgen voor onveilige situaties op de Maasdijk. Door de weg te voorzien van een nieuwe weginrichting kunnen deze risico’s weggenomen worden. De kwetsbare verkeersdeelnemers kunnen dan ook een nadrukkelijkere plek op de weg krijgen én het wordt mogelijk om een duidelijker verschil te maken tussen binnen de bebouwde kom en buiten de bebouwde kom. Een weginrichting conform ‘Natuurlijk Sturen’, zoals op de Maasdijk bij Andel kan een goede optie zijn. Maatregel (3) Het uitwerken van een ontwerp voor de herinrichting van de weg en kruispunten naar een veilige en duidelijke weg. Snelheidsbeperkendemaatregelen zijn nodig, maar zo uit gevoerd dat overlast door trillingen en/of geluid voor de omwonenden wordt voorkomen. Kosten De kosten voor de benodigde studie en uitwerking van het ontwerp, inclusief participatie van omwonenden en stakeholders zijn geraamd op € 40.000.
De kosten voor het herinrichten van de Maasdijk, met een inrichting volgens ‘Natuurlijk Sturen’ is als volgt geraamd: Kruispunten: € 675.000 Straat: € 1.335.000 Totaal € 2.010.000 Asfaltonderhoud/vervanging (budget wegbeheer) ~€ 1.500.000
23
Planning De studie naar een ontwerp voor de herinrichting wordt in 2027 gestart. De start van de uitvoering van de verschillende wegvakken en kruispunten moet zorgvuldig gepland worden en afgestemd met andere werkzaamheden in en om de kern. Het ligt voor de hand dat de uitvoering gefaseerd zal worden over afzonderlijke wegvakken/kruispunten. Om die reden wordt de doorlooptijd voor het herinrichten van de gehele route over een langere periode uitgesmeerd. Bij een herinrichting conform ‘Natuurlijk Sturen’ is dit alleen mogelijk in combinatie met (groot) asfaltonderhoud. De beheerplanning kijkt altijd 2 jaar vooruit en op dit moment is niet voorzien dat binnen die termijn asfaltonderhoud moet plaatsvinden aan dit deel van de Maasdijk. Bij de uitwerking van het ontwerp voor de herinrichting wordt een gedetailleerde/gefaseerde uitvoeringsplanning opgesteld. Quick wins Vooruitlopend op een ontwerp voor een nieuwe inrichting en de daadwerkelijke realisatie daarvan zijn al een serie snel te nemen maatregelen voor de korte termijn geïdentificeerd. Het gaat daarbij om de volgende ingrepen Verduidelijking voorrangssituatie op kruispunten d.m.v. extra bebording (alleen daar waar echt nodig en extra bebording meerwaarde heeft); Aanbrengen (visuele) snelheidsdrempels op stukken met lange rechtstanden; Beïnvloeden snelheid van het verkeer d.m.v.
plaatsen (en rouleren) van snelheidsdisplays; Fietsstroken voorzien van een rode kleur (alleen als herinrichting nog jaren op zich laat wachten). Met uitzondering van het kleuren van de fietsstroken vallen deze quick wins in de categorie ‘no regret’ maatregelen en worden nog dit kalenderjaar uitgevoerd.
24
Op te lossen knelpunt Verkeersonveiligheid fietsers Wijk en Aalburg Beschrijving Het belangrijkste onderdeel van deze maatregel betreft het herkenbaarder maken van de fietsinfrastructuur in Wijk en Aalburg door het aanbrengen van een rode (fietspad)kleur. Momenteel zijn de meeste fietspaden voorzien van een grijze tegel, dat moet veranderd worden in een rode betegeling. Recent is dit op het stukje Perzikstraat ter hoogte van het Willem van Oranjecollege gedaan. Dit stuk geldt als voorbeeld voor de rest. Het gaat hierbij hoofdzakelijk om de vrijliggende fietspaden, maar ook eventueel op de straat aanwezige fietsstroken behoren bij de scope. Het tweede onderdeel betreft het veiliger en meer zichtbaar maken van fietsoversteken op kruispunten en over (drukke) straten. Er zit enige overlap in dit project met de drie eerder genoemde maatregelen waar ook fietsstroken en oversteken genoemd worden. In de uitvoering van de verschillende projecten wordt dit op elkaar afgestemd. Maatregel (4) Het uitwerken van een plan voor de systematische vervanging van de grijze kleur van de fietsinfrastructuur naar een rode kleur. En het verbeteren van de fietsveiligheid en -zichtbaarheid op kruispunten en oversteken En daarna uitvoeren van dit plan. Kosten De kosten voor de benodigde studie en uitwerking van het plan zijn geraamd op € 20.000.
De kosten voor het uitvoeren van de verbeteringen is als volgt geraamd: Rode kleur fietspaden: € 410.000 Verbeteren veiligheid en zichtbaarheid op kruispunten/oversteken: € 10.000 Verwijderen obstakels uit obstakelvrije zone fietspad (vergevingsgezind maken): € 500.000 Totaal: € 920.000 Planning Het opstellen en uitwerken van het plan voor de gewenste verbeteringen wordt in 2028 gestart. De uitvoering zal dan gefaseerd over 2028 en 2029 plaatsvinden. Daar waar mogelijk worden de te nemen maatregelen gecombineerd met de maatregelen uit het plan dat wordt opgeleverd in het kader van de motie ‘De fiets op 1’. In dat geval kan uitvoering ook al eerder plaatsvinden.
25
Quick wins Vooruitlopend op de uitvoering van de verbeteringen zijn al een serie snel te nemen maatregelen voor de korte termijn geïdentificeerd. Het gaat daarbij om de volgende ingrepen Aanwezigheid van de fiets op de kruispunten verbeteren door de fietsoversteken van een rode kleur te voorzien. Voorrangssituatie voor voetganger, fiets en auto op de kruispunten duidelijker maken d.m.v. bebording en vernieuwen van belijning/wegmarkering (daar waar van toepassing). Overzicht op de kruispunten en richting zijstraten verbeteren door te hoog gegroeide begroeiing te snoeien. Deze zijn gelijk aan de quick wins bij de maatregel “Herinrichting doorgaande GOW route”. Het oppakken en uitvoeren hiervan zal dan ook in afstemming met de plannen bij die maatregel plaatsvinden.
26
Op te lossen knelpunt(en) Overlast door (fout) parkeren. Hoge parkeerdruk.
Beschrijving In de kern is op verschillende locaties sprake van (meldingen van) consequent fout parkeren. Dit heeft overlast tot gevolg voor met name voetgangers (geblokkeerd trottoir) maar ook voor het doorgaande verkeer omdat de doorstroming geblokkeerd wordt. In enkele gevallen is sprake van een (te) hoge parkeerdruk vanwege weinig beschikbare parkeercapaciteit. Doel is om kernbreed te onderzoeken waar deze overlast voorkomt en wat daaraan gedaan kan worden. En een plan te maken voor het realiseren van eventuele extra parkeercapaciteit.
Maatregel (5) Uitvoeren van een kernbreed parkeeronderzoek naar (foutief) gebruik van de parkeervoorzieningen. Dit onderzoek jaarlijks herhalen om een eventuele trend vroegtijdig te kunnen identificeren. Op basis van de uitkomsten van het parkeeronderzoek nader onderzoek uitvoeren naar de (on)mogelijkheden voor het aanleggen van extra parkeervakken in eventuele restruimte. Kosten De kosten voor een kernbreed parkeeronderzoek zijn ongeveer € 5.000 en worden gedekt uit de huidige budgetten voor de reguliere werkzaamheden. De kosten voor een nader onderzoek naar het realiseren van mogelijke extra parkeercapaciteit worden geraamd op € 10.000,Afhankelijk van de uitkomsten van het nader onderzoek kunnen aanlegkosten voor extra parkeervakken aan de orde zijn. Hiervoor is een reservering van € 75.000 aangehouden. Planning Het kernbreed parkeeronderzoek wordt in het najaar van 2025 uitgevoerd en daarna jaarlijks herhaald. Het nader onderzoek zal aansluitend aan het parkeeronderzoek uitgevoerd worden Quick wins Vooruitlopend op het parkeeronderzoek en daar op volgend nader onderzoek wordt voor de korte termijn de volgende actie uitgevoerd: Extra handhaving op fout parkeren door de hele kern.
27
Op te lossen knelpunt Ontbrekende of te klein gedimensioneerde voetgangersvoorzieningen Beschrijving Op verschillende locaties binnen de kern is sprake van te krappe trottoirs of het abrupt eindigen van het trottoir. Ook komt het voor dat het trottoir geblokkeerd is door een fout geparkeerde auto, een lichtmast of een te breed gegroeide heg. Het gevolg is dat voetgangers zich op de weg gaan begeven en daarmee een risico vormen voor de verkeersveiligheid. Doel van deze maatregel is om kernbreed te onderzoeken waar het mogelijk is om deze hinder en overlast te verminderen of te verwijderen. Maatregel (6) Het uitvoeren van een kernbrede scan naar de mogelijkheden voor het optimaliseren van voetgangersvoorzieningen. En daar waar mogelijk deze optimalisaties ook realiseren. Kosten De kosten voor het uitvoeren van een kernbrede scan worden geraamd op € 20.000. Hierin is inbegrepen het opstellen van een plan met optimalisatiemogelijkheden. Het uitvoeren van de eventueel gevonden optimalisaties wordt vooralsnog een reservering van € 65.000 aangehouden. Planning De kernbrede scan naar optimalisatiemogelijkheden voor de voetgangersvoorzieningen wordt in 2026 uitgevoerd, inclusief de daar uit volgende optimalisaties.
Quick wins Voor deze maatregel zijn geen quick wins geïdentificeerd, anders dan de al bij andere maatregelen genoemde extra handhaving op foutparkeren en het handhaven op snoeien van heggen (zowel particulier als openbaar groen)
28
Op te lossen knelpunt Diverse meldingen uit de inventarisatie onder bewoners en ondernemers Beschrijving Naast de in voorgaand hoofdstuk benoemde verkeerskundige knelpunten, zijn uit de inventarisatie onder bewoners en ondernemers van Wijk en Aalburg ook verschillende meldingen opgehaald die zijn samen te vatten als “Goed beheer van de openbare ruimte”. Voorbeelden zijn meldingen van losliggende stoeptegels, niet werkende verlichting of ontbrekende bebording/hekjes/paaltjes. Deze meldingen passen niet binnen de gezochte verkeerskundige knelpunten voor deze verkeersvisie, maar zijn wel belangrijk om op te pakken. Omdat ze toch binnen het kader van het opstellen van deze verkeersvisie zijn opgehaald worden ze daarom in deze paragraaf kort behandeld. Maatregel (7) Alle ontvangen meldingen in de categorie “Goed beheer openbare ruimte” zijn via de interne systemen van de gemeentelijke organisatie doorgezet naar de betreffende afdelingen. Normaal gesproken zou 95% van deze meldingen via Fixi verlopen en daarom zijn ze ook als zodanig behandeld.
Twee soorten meldingen vielen op: Te hoog gegroeide heggen en beplanting Verkeersveiligheid rondom basisschool De Hoeksteen (en in mindere mate het Henri Dunant) Voor deze meldingen zijn binnen deze verkeersvisie ook maatregelen opgenomen Heggen/beplanting Er werden relatief veel meldingen gedaan over te hoog gegroeide heggen en planten die daardoor voor hinder en onveiligheid kunnen zorgen. Daarom wordt, binnen de scope van de verkeersvisie Wijk en Aalburg, een extra maatregel opgenomen: Het extra handhaven op het snoeien van heggen en beplanting (zowel particulier als openbaar groen). Hiervoor wordt een actie ondernomen richting particulieren om hen nadrukkelijk te vragen hun heggen te snoeien (daar waar van toepassing). Schoolomgeving Een aantal opvallende meldingen betreft de verkeersveiligheid in de directe omgeving van basisschool De Hoeksteen en dan concreet tijdens de momenten dat de school begint of uitgaat. Alle haal/breng bewegingen, wachtende ouders, rondlopende/fietsende kinderen en het regulier aanwezige verkeer zorgen op die momenten voor een onoverzichtelijke en gevaarlijk aanvoelende verkeerssituatie. Daarom wordt vanuit de verkeersvisie een maatregel voorgesteld om een scan te houden van de schoolomgeving (overigens doen we dat voor alle schoolomgevingen in Altena) en daarbij te inventariseren welke verbeteringen mogelijk zijn.
Dit kunnen zowel fysieke ingrepen als maatregelen op het gebied van gedrag zijn. Samenwerking met de school is daarbij een voorwaarde. In de reacties werd alleen De Hoeksteen genoemd, maar dezelfde scan is ook voorgenomen voor de (nieuwe) locatie van het Henri Dunant. Kosten Het oppakken van de ‘Fiximeldingen’ valt binnen de reguliere werkzaamheden. Daarom zijn hier binnen deze verkeersvisie geen kosten aan verbonden.
29
Voor de actie rondom het snoeien van heggen en beplanting wordt een klein bedrag van € 8.000 gereserveerd. Hiermee kan een opvallende folder gemaakt en uitgedeeld worden en op enkele plekken eventueel te hoog gegroeid openbaar groen gesnoeid worden. Voor het onderzoek naar de schoolomgevingen is reeds vanuit andere beleidsvoornemens een budget gereserveerd. Maar voor het kunnen realiseren van eventuele fysieke maatregelen wordt binnen deze verkeersvisie een bedrag van € 25.000 per school gereserveerd (€ 50.000 in totaal) Planning Het oppakken van de ‘Fiximeldingen’ is reeds in gang gezet en gaat continu door. De acties rondom het snoeien van heggen en beplanting worden nog dit kalenderjaar opgepakt. Het onderzoek naar de schoolomgevingen wordt gemeente breed opgepakt voor alle basisscholen. Dit wordt dit jaar gestart, maar zal eventueel over meerdere jaren verspreid plaatsvinden vanwege het grote aantal basisscholen in de verschillende kernen. Quick wins Bij deze maatregel zijn quick wins niet van toepassing
30
Om de in hoofdstuk 3 genoemde oplossingsrichtingen verder vorm te geven of tot uitvoering te brengen zijn de genoemde maatregelen in een pakket samengevoegd dat bestaat uit drie hoofdonderdelen: Meeliften met bestaande plannen en/of projecten Verder uitwerken Quick wins Hieronder worden deze 3 onderdelen verder toegelicht
Een aantal van de in hoofdstuk 3 genoemde maatregelen valt samen met plannen en/of projecten die al vanuit andere beleidsvoornemens uitgevoerd worden of op korte termijn starten. De maatregelen in deze verkeersvisie die dat betreffen worden ondergebracht bij die betreffende plannen/projecten. Het gaat om de volgende maatregelen: Maatregel verkeersvisie Uitvoering herinrichting wegvakken doorgaande GOW route Uitvoering herinrichting Maasdijk Kernbreed parkeeronderzoek Onderzoek veilige schoolomgeving De Hoeksteen
Bestaand project / werk Wegbeheer/Asfaltonderhoud (JOR)
Wegbeheer/Asfaltonderhoud (JOR) Parkeeronderzoek gemeente Altena Onderzoek veilige schoolomgeving gemeente Altena Onderzoek veilige schoolomgeving Henri Dunant Onderzoek veilige schoolomgeving gemeente Altena Alle genoemde bestaande projecten/werkzaamheden vallen onder de verantwoordelijkheid van team Ruimtelijk Beheer. Via het cluster verkeer worden bovengenoemde koppelingen aangeboden en verankerd
Veel van de in hoofdstuk 3 genoemde maatregelen zijn nog vrij abstract. Voor een verkeersvisie is dat geen probleem. Maar om tot een daadwerkelijke uitvoering te kunnen komen is een verdere uitwerking nodig. Vanuit de regie van het programma Mobiliteit worden daarom de volgende maatregelen uit deze verkeersvisie (gefaseerd) opgepakt en verder uitgewerkt: Ontwerp herinrichting doorgaande GOW route Ontwerp en uitvoering herinrichting Bergstraat Ontwerp herinrichting Maasdijk Plan en uitvoering verbeteren fietsvoorzieningen Vanuit de vaste lijn, team Ruimtelijk beheer, worden de volgende maateregelen uit deze verkeersvisie (gefaseerd) opgepakt en verder uitgewerkt. Nader onderzoek parkeren en uitvoeren mogelijke optimalisaties Scan optimalisaties voetgangersvoorzieningen en uitvoering verbeterpunten Acties snoeien heggen en beplanting
31
De in voorgaand hoofdstuk beschreven quick wins worden allen onder regie van de vaste lijn, team Ruimtelijke Beheer, opgepakt en uitgevoerd. Daar waar mogelijk wordt dit gecombineerd met reeds bestaande/lopende werkzaamheden. Gezien de diversiteit van de quick win maatregelen zal de realisatie verspreid over de komende twee jaar plaatsvinden.
Onderstaande tabel toont het maatregelenpakket uit deze verkeersvisie in één overzicht. De nummers in de tabel corresponderen met de knelpunten en maatregelen uit de hoofdstukken 2 en 3.
32
Maatregelpakket Verkeervisie Wijk en Aalburg Maatregel
Tbv knelpunt
Planning
Kosten
Voorbereiding
Uitvoering
Voorbereiding
Uitvoering
2025
2026 en verder
€ 60.000
€ 1.300.000
2) Herinrichting Bergstraat
Doorstroming en veiligheid doorgaande GOW route (1) Bergstraat (2)
2026
Ntb
€ 30.000
€ 430.000
3) Herinrichting Maasdijk
Maasdijk (3)
2027
Ntb
€ 40.000
€ 2.010.000
4) Verbeteren fietsvoorzieningen
Fietsinfrastructuur (4)
2028
2028/2029
€ 20.000
€ 920.000
5) Optimaliseren parkeren
Parkeren (5)
2025/2026
2026
€ 10.000
€ 75.000
6) Optimaliseren voetgangersvoorzieningen
Voetgangersvoorzieningen (6)
2026
2026/2027
€ 20.000
€ 65.000
7) Overige maatregelen
Divers
2025/2026
2025/2026
Nihil
€ 58.000
Quick Wins
Divers
2025/2026
2025/2026
€ 250.000
1) Herinrichting doorgaande GOW route