Bijlage MPG 2024 bij Jaastukken 2023 bij RV Jaarstukken 2023

(bijlage behorende bij de Jaarstukken 2023)

Inhoudsopgave Samenvatting ......................................................................................................................... 3 Inleiding, doelstelling en uitgangspunten ................................................................................ 4 Grondexploitatieprojecten ....................................................................................................... 6 Achter de Schans Werkendam Fase 1 (G027) ....................................................................... 6 Achter de Schans Werkendam Fase 2 (G032) ....................................................................... 8 Blokland te Wijk en Aalburg (G002) ........................................................................................ 9 Bronkhorst te Andel G015) ................................................................................................... 11 Cronenburg te Uitwijk (G033) ............................................................................................... 12 De Burcht te Werkendam (G005) ......................................................................................... 13 Den Eng te Veen (G004) ...................................................................................................... 15 Hoog Meeuwen (G003) ........................................................................................................

16 Jonker Petfood en Tjalmastraat te Veen (G001) ................................................................... 17 De Nieuwe Banne te Sleeuwijk (G007) ................................................................................. 18 Postweide te Woudrichem (G016) ........................................................................................ 19 De Roode Camer te Hank (G009) ........................................................................................ 20 Waterfront De Veene (G005) ................................................................................................ 22 De Zandweide te Dussen (G008) ......................................................................................... 23 Vrijgekomen schoollocaties .................................................................................................. 24

~2~

Samenvatting De gemeente Altena heeft 14 grondexploitatieplannen verspreid over de diverse kernen van de gemeente. Daarnaast is in dit Meerjaren Perspectief Grondexploitaties (MPG) ook de stand van zaken opgenomen met betrekking tot de vrijkomende schoollocaties. Bij vaststelling van dit MPG autoriseert uw raad, conform beleidsuitgangspunt Nota Grondbeleid Altena 2024, de budgetten ter uitvoering van de grondexploitaties aan ons college. Overzicht mutaties en boekwaarden 2023: (bedragen x € 1.000) Project

Kern

Boekwaarde 1-1-2023

Uitgaven 2023

Achter de Schans 1 Werkendam Achter de Schans 2 Werkendam Blokland Wijk en Aalburg Bronkhorst Andel Cronenburg- Uitwijk Uitwijk De Burcht Werkendam De Eng Veen Hoog meeuwen Meeuwen Nieuwe Banne Sleeuwijk Tjalmastraat Veen Postweide Woudrichem Roode Camer Hank Hank Waterfront De Veene Veen Zandweide Dussen Dussen Balanspost vaste activa jaarrekening 2023:

€ € € € € € € € € € € € € €

6.546 2.757 1.789 1.981 9 910 4.425 -161 165 -64 1.651 448 1.005 -399 € 21.060

€ € € € € € € € € € € € € €

Vrijgekomen schoollocaties diversen

€

638

€

Winstneming 2023

Boekwaarde 31-12-2023

Verliesvoorziening

€ € € € € € € € € € € € € €

-9.397 -15 -274 -0 -0 -2.281 0 -284 -375 -136 -€ 12.763

€ € € € € € € € € € € € € €

50 287 37 € 374

€ € € € € € € € € € € € € €

-1.705 3.528 1.584 2.224 11 1.056 2.191 -101 619 15 1.392 361 906 -243 € 11.841

€ € € € € € € € € € € € € €

- €

-

€

-

€

638

€

1.146 786 69 244 2 146 47 10 168 80 25 288 38 119 € 3.169

€ 21.698

Totaal

Opbrengsten 2023

€ 3.169

-€ 12.763

€ 374

€ 12.479

Balanswaarde 31-12-2023 € € € € € € € € € € € € € €

-2.329 3.528 738 1.178 11 320 2.191 -101 619 -8 -382 235 -243 € 5.760

- €

638

624 846 1.046 736 15 1.400 743 671 € 6.082

€ 6.082

€ 6.398

Overzicht kasstromen vanaf 2024 en gecalculeerd eindresultaat (bedragen x € 1.000)

Project

Achter de Schans 1 Achter de Schans 2 Blokland Bronkhorst Cronenburg De Burcht De Eng Hoog meeuwen Nieuwe Banne Tjalmastraat Postweide Roode Camer Hank Waterfront De Veene Zandweide Dussen Vrijgekomen schoollocaties Totaal

Werkendam Werkendam Wijk en Aalburg Andel Uitwijk Werkendam Veen Meeuwen Sleeuwijk Veen Woudrichem Hank Veen Dussen diversen

Boekwaarde 31-12-2023

Nog te maken kosten

te verwachten opbrengsten

gecalculeerd resultaat op EW

jaar EW

€ € € € € € € € € € € € € € € €

€ € € € € € € € € € € € € € € €

€ € € € € € € € € € € € € € € €

€ € € € € € € € € € € € € € € €

2027 2028 2027 2031 2028 2025 2024 2024 2025 2024 2024 2026 2024 2026 0

-1.705 3.528 1.584 2.224 11 1.056 2.191 -101 619 15 1.392 361 906 -243 -904 10.934

3.351 4.949 264 3.408 243 67 85 8 36 1.281 15 727 14.434

967 8.913 933 4.407 560 358 2.441 637 853 236 759 904 21.968

-679 436 -916 -1.226 306 -766 250 16 10 -16 -1.428 -788 -684 275 -5.210

Doordat de nog te maken kosten en te verwachten opbrengsten per plan concurrentiegevoelige informatie bevattenhebben wij deze enkel op totaal niveau toegelicht. Bovenstaande gegevens zijn gebaseerd op de kostprijscalculaties. Deze calculaties worden jaarlijks herzien rekening houdend m et de economische omstandigheden.

~3~

NCW 1-1-2024 € € € € € € € € € € € € € € € €

-624 395 -846 -1.046 278 -736 245 15 10 -15 -1.400 -743 -671 259 -4.879

Inleiding, doelstelling en uitgangspunten Voor u ligt het Meerjaren Perspectief Grondexploitaties 2024 (hierna: MPG) van de gemeente Altena. Er wordt gerapporteerd op basis van de geactualiseerde grondexploitaties per 1 januari 2023. Een grondexploitatie is een meerjarige projectbegroting en is een middel om ruimtelijke en maatschappelijke doelstellingen te realiseren. De beleidskaders waaraan deze projecten getoetst worden zijn de Structuurvisie, de Woonvisie, de nota Grondbeleid, de nota Grondprijzen en de financiële verordening. Het MPG is een samenvattend document van alle ruimtelijke ontwikkelingsprojecten binnen de gemeente waar sprake is van het exploiteren van gronden. De doelen van dit document zijn het: - leveren van inzicht en overzicht. Per project worden de financiële, programmatische en planningsuitgangspunten geactualiseerd weergegeven; - inzicht geven in het gewogen risicobedrag per project en voor alle projecten bij elkaar; - bijdragen aan efficiëntie in besluitvorming, doordat op één moment alle exploitaties worden geactualiseerd en vastgesteld; - een sturingsdocument: op basis van de optelling van de projecten (programmatisch en financieel) kunnen keuzes worden gemaakt over prioriteiten om beter aan te sluiten op beleidsdoelstellingen en financiële mogelijkheden.

Beleidsregie: De gemeente kiest bij de ontwikkeling van nieuwe woonlocaties voor situationeel grondbeleid. Primair gaat de voorkeur uit naar ontwikkeling van de locaties door de markt. Vooraf maken we afspraken met de partijen over het programma, het kwalitatieve programma en de overige planeisen. Dit is o.a. het geval bij Genderen Zuid, Den Eng, De Langestraat en Kerkverreweide II te Wijk en Aalburg. In sommige gevallen koopt de gemeente de gronden wel aan. Dit is o.a. het geval bij Achter de Schans Fase 1 en 2 te Werkendam. Ook kan de gemeente de ontwikkeling opnemen van locaties of bijzondere woningenbouw-ontwikkelingen die de markt niet of niet voldoende kan oppakken. Tot slot kan gemeentelijke interventie noodzakelijk zijn om herstructureringsprojecten mogelijk te maken. Bij de zogenoemd Focuskernen, zoals benoemd in het Uitvoeringsplan wonen kiezen we voor een proactieve ruimtelijke rol van regisseren en uitvoeren. Highlights - Totaal grondverkopen alle grondexploitaties is in 2023 € 12,7 mln. gerealiseerd; - Aan bouw- en woonrijp maken is in 2023 voor ca. € 2,1 mln. gerealiseerd; - De totale verliesvoorziening voor alle verliesgevende complexen per 31-12-2023 € 6,1 mln.; - In 2023 is voor de winstgevende plannen een (tussentijdse) winst genomen van € 0,4 mln.; - Totaal gewogen risicobedrag bedraagt per 1-1-2024 € 1,0 mln.

; - Hierna bedraagt de totale winstpotentie van de overige plannen vanaf 2024 nog € 1,3 mln.

~4~

Marktontwikkelingen De ramingen van bouw- en woonrijp maken zijn geactualiseerd naar prijspeil 1 februari 2024. Daarnaast zijn de grondprijzen aangepast op basis van de door het college vastgestelde grondprijzenbrief 2024. Parameters - Rente vanaf 2024 - Kostenstijging - Opbrengststijging - Disconteringsvoet - Grondprijzen

1,05 % 2,50 % voor 2024 en vanaf 2025 2,0 %. 1,0 % voor 2024, 2% voor 2025-2033, daarna 0,00 % 2,00 % vastgestelde grondprijsbrief Altena 2024

Risico's in grondexploitaties Gekoppeld aan de actualisatie van de grondexploitaties worden de projectspecifieke risico’s eveneens bijgesteld. Het gaat hier om gebeurtenissen van buitenaf. Hierbij wordt het ongewogen effect (bedrag) en de kans van optreden ingeschat. Dit leidt tot een gewogen risicoprofiel per project. Bij de actualisatie van iedere grondexploitatie is een risicosessie gehouden met de projectleider en eventueel andere projectleden vanuit de verschillende vakdisciplines om de risico’s te identificeren en het bedrag in te schatten. Het beheersen van de risico’s is een continu proces. De risicosessies zijn erop gericht om de opgenomen risico’s te actualiseren en indien nodig aan te vullen. Project Achter de schans Fase 1 Achter de schans Fase 2 Blokland Bronkhorst De Burcht De Roode camer Zandweide Totaal

€ € € € € € € €

Gewogen risicbedrag (bedragen x € 1.000) -93 -200 -312 -24 -25 -150 -201 -1.005

Voor de resterende projecten zijn geen risico’s geïdentificeerd aangezien deze afgesloten kunnen worden of in de komende periode nog de laatste geringe werkzaamheden afgerond zullen worden, waarna deze eveneens afgesloten kunnen worden in 2024. Reserves en voorzieningen Het benodigde weerstandsvermogen van de gemeente Altena wordt bepaald aan de hand van de berekening van de risico’s. De hoogte van een verliesvoorziening wordt bepaald aan de hand van de Netto Contante Waarde. Op basis van het verloop van de Algemene Reserve Grondexploitaties de komende jaren en de uitgevoerde risicoanalyse, is op dit moment geen aanpassing van de Reserve Grondexploitaties nodig. De aanwezige buffer voor risico's is afdoende om dit risicodeel af te dekken. Het saldo van de Algemene Reserve Grondexploitaties bedraagt per 31 december 2023 € 3,1 mln. Het weerstandsvermogen is dus ruim voldoende om de mogelijke risico’s op te vangen. ~5~

Grondexploitatieprojecten Achter de Schans Werkendam Fase 1 (G027)

Impressie plangebied Achter de Schans, verdeeld over fase 1 en 2.

Ontwikkelingen en programmering De geplande uitbreidingswijk moet ruimte bieden voor zo'n 300 woningen. Deze exploitatie betreft fase I en voorziet in 150 woningen. De planperiode loopt tot 2027. Het programma voorziet in: 21 sociale appartementen; 10 grondgebonden sociale rijwoningen; 8 rijwoningen goedkope koop; 56 rijwoning middel duur; 8 levensloopbestendige woningen; 47 vrijstaand/2^kap duur koop. De woningen zijn voor deze fase nagenoeg allemaal verkocht. Start bouw mei 2023. De woningen en bouwkavels zijn voor deze fase grotendeels allemaal verkocht. Start bouw is in mei 2023 aangevangen. De vrije bouwkavels zijn verkocht en de eerste woningen zijn gereed en bewoond. De eerste woningen van de ontwikkelaars zijn in het eerste kwartaal 2024 opgeleverd. Resultaat grondexploitatie Saldo eindwaarde (per 1-1-2024) Saldo NCW (per 1-1-2024)

€-675.372 (nadelig) € -623.937 (nadelig)

Verliesvoorziening Verliesvoorziening per 31 december 2022 Toevoeging 2023 Verliesvoorziening per 31 december 2023

€ 528.000 € 96.000 € 624.000

~6~

Verschillenanalyse t.o.v. de vorige MPG Het resultaat op netto contante waarde van de grondexploitatie is als volgt ontwikkeld: Resultaat NCW grondexploitatie MPG 2024

€ -624.000

Resultaat NCW grondexploitatie MPG 2023

€ -528.000

Verschil resultaat

€ -96.000

Dit verschil wordt met name veroorzaakt door de actualisatie van de plankosten en woonrijp maken raming. Aan de andere kant is er minder besteed aan bouwrijp maken dan geraamd was (aanbestedingsvoordeel).

~7~

Achter de Schans Werkendam Fase 2 (G032) Ontwikkelingen en programmering Deze exploitatie betreft fase 2 en voorziet in 150 woningen. Bij raadsbesluit van 24 september 2022 is het bestemmingsplan en de grondexploitatie vastgesteld. Verkoop start medio 2024. De planperiode loopt tot 2028. Het programma voorziet in: • 15 sociale appartementen; • 14 grondgebonden sociale rijwoningen; • 22 zorgappartementen; • 11 starterswoningen; • 64 rij- en hoekwoningen middel duur; • 8 levensloopbestendige woningen; • 16 vrijstaand/2^kap duur koop inclusief een aantal bouwkavels.

Resultaat grondexploitatie Saldo eindwaarde (per 1-1-2024) Saldo NCW (per 1-1-2024)

€ 436.333 (voordelig) € 395.202 (voordelig)

Verliesvoorziening Verliesvoorziening per 31 december 2022 Vrijval verliesvoorziening 2023 Resultaat (ncw) per 31 december 2023

-€ 163.000 € 558.000 € 395.000

Verschillenanalyse t.o.v. de vorige MPG Het resultaat op netto contante waarde van de grondexploitatie is als volgt ontwikkeld: Resultaat NCW grondexploitatie MPG 2023 Resultaat NCW grondexploitatie MPG 2024

€ -163.000 € 395.000

Verschil resultaat

€ 558.000

De grondexploitatie is bij de jaarrekening 2023 € 395.000 positief. Dit verschil wordt voornamelijk veroorzaakt door de aangepaste grondprijzen.

~8~

Blokland te Wijk en Aalburg (G002)

Impressie plangebied Blokland.

Ontwikkelingen en programmering Het totaalprogramma van deze grondexploitatie is op dit moment circa 52 woningen. De planperiode loopt tot en met 2027. Er resteert nog te ontwikkelen de meest westelijk gelegen strook van circa. 5.000 m2. Deze grondexploitatie is met een flink negatief resultaat aan Altena overgedragen door voormalig gemeente Aalburg. In het verleden is bij de ontwikkeling van het gebied de naastgelegen kas als een mogelijke belemmering gezien, waardoor deze ontwikkeling is vertraagd. Dat bood ons de kans om voor het gebied te kijken naar een alternatieve invulling van het gebied. Op dit moment verkennen we de haalbaarheid (o.a. ruimtelijk, sociaal, financieel) van een bijzonder woonconcept op deze locatie, met kansen voor starters en/of senioren uit Altena. Nu is de opbrengstraming nog gebaseerd op een tender uitgaande van maximale bebouwing. Een alternatieve invulling zal mogelijk negatieve gevolgen hebben voor de grondexploitatie, bovenop het huidige negatieve resultaat. Een herziene invulling gaan wij aan uw raad ter besluitvorming voorleggen.

Resultaat grondexploitatie Saldo eindwaarde (per 1-1-2024) Saldo NCW (per 1-1-2024)

-€ 915.540 (nadelig) -€ 845.810 (nadelig)

~9~

Verliesvoorziening Verliesvoorziening per 31 december 2022 Toevoeging 2023 Verliesvoorziening per 31 december 2023

€ 665.000 € 181.000 € 846.000

Verschillenanalyse t.o.v. de vorige MPG Het resultaat op netto contante waarde van de grondexploitatie is als volgt ontwikkeld: Resultaat NCW grondexploitatie MPG 2023

€ -665.000

Resultaat NCW grondexploitatie MPG 2024

€ -846.000

Verschil resultaat

€-181.000

Dit verschil wordt met name veroorzaakt door actualisatie van de plankosten (langere looptijd plan) € 100.000 en een bijstelling van de inkomsten van € 80.000.

~ 10 ~

Bronkhorst te Andel G015)

Impressie plangebied Bronkhorst.

Ontwikkelingen en programmering Het totaalprogramma van deze grondexploitatie is circa 226 woningen. De planperiode loopt tot en met 2030. Het programma voor 2023-2029 bedraagt maximaal 69 wooneenheden, bestaande uit rijwoningen, 2^kap, vrijstaand en appartementen. Het plan bestaat uit drie fases. Fase 1 is inmiddels ontwikkeld. Fase 2 wordt momenteel gebouwd. De initiële planning was om medio 2024 te starten met de ontwikkeling van de derde fase. Gelet op de grote vraag, is besloten om die ontwikkeling te vervroegen. Eind 2023 is het ontwerp bestemmingsplan ter inzage gelegd. Resultaat grondexploitatie Saldo eindwaarde (per 1-1-2024) Saldo NCW (per 1-1-2024)

-€ 1.225.964 (nadelig) - €1.046.347 (nadelig)

Verliesvoorziening Verliesvoorziening per 31 december 2022 Toevoeging 2023 Verliesvoorziening per 31 december 2023

€ 883.000 € 163.000 € 1.046.000

Verschillenanalyse t.o.v. de vorige MPG Het resultaat op netto contante waarde van de grondexploitatie is als volgt ontwikkeld: Resultaat NCW grondexploitatie MPG 2023

€ -

883.000

Resultaat NCW grondexploitatie MPG 2024 Verschil resultaat

€ -1.046.000 € - 163.000

Dit verschil wordt met name veroorzaakt door hogere kosten woonrijp maken en bijstelling plankosten. ~ 11 ~

Cronenburg te Uitwijk (G033)

Impressie plangebied Cronenburg.

Ontwikkelingen en programmering De ontwikkeling betreft de realisatie van 1 vrijstaande woning en 4 twee-onder-één-kap. In 2023 is beroep ingesteld tegen het plan. Dit heeft geresulteerd dat het project met ongeveer een jaar vertraagd wordt. Hierdoor schuiven zowel de kosten als opbrengsten met minimaal een jaar op. De voortgang is afhankelijk van de uitspraak van de Raad van State.

Resultaat grondexploitatie Saldo eindwaarde (per 1-1-2024) Saldo NCW (per 1-1-2024)

€ 306.438 (voordelig) € 277.551 (voordelig)

Winstneming Aangezien er nog geen opbrengsten gerealiseerd zijn kan er, conform de richtlijnen van de BBV, geen tussentijdse winst worden genomen. Verschillenanalyse t.o.v. de vorige MPG Het resultaat op netto contante waarde van de grondexploitatie is als volgt ontwikkeld: Resultaat NCW grondexploitatie MPG 2023

€ 259.000

Resultaat NCW grondexploitatie MPG 2024

€ 278.000

Verschil resultaat

€19.000

De grondexploitatie was bij de jaarrekening 2023 € 278.000 positief en is hiermee met €19.000 ten opzichte van 2022 verbeterd. Dit verschil wordt met name veroorzaakt door enerzijds de actualisatie van de grondprijzen en de civiele raming (hogere kosten).

~ 12 ~

De Burcht te Werkendam (G005)

Impressie stedenbouwkundige invulling De Burcht.

Ontwikkelingen en programmering Het laatste te ontwikkelen gebied van deze exploitatie is in eigendom van Bazalt wonen en de gemeente Altena. In samenwerking met deze twee partijen heeft Boer Ontwikkeling uit Streefkerk een plan ontwikkeld waarvoor in mei 2020 een koop- samenwerkingsovereenkomst tussen alle partijen is gesloten. In dit plan komen 53 wooneenheden, waarvan 14 sociale huurwoningen, 10 patiobungalows met 2 parkeerplaatsen op eigen terrein (verkoop), 22 appartementen (verhuur/verkoop) en 7 seniorenwoningen (verkoop). De prognose is dat dit project in 2024 afgesloten zal worden. Resultaat grondexploitatie Saldo eindwaarde (per 1-1-2024) Saldo NCW (per 1-1-2024)

-€ 766.111 (nadelig) -€ 736.364 (nadelig)

Verliesvoorziening Verliesvoorziening per 31 december 2022 Toevoeging 2023 Verliesvoorziening per 31 december 2023

€ 596.000 € 140.000 € 736.000

~ 13 ~

Verschillenanalyse t.o.v. de vorige MPG Het resultaat op netto contante waarde van de grondexploitatie is als volgt ontwikkeld: Resultaat NCW grondexploitatie MPG 2023

€ 596.000

Resultaat NCW grondexploitatie MPG 2024 Verschil resultaat

€ 736.000 €-140.000

De grondexploitatie was bij de jaarrekening 2023 € 736.000 negatief en is hiermee met €140.000 verslechterd. Dit verschil wordt met name veroorzaakt door de bijstelling van de civiele kosten (bouw- en woonrijp).

~ 14 ~

Den Eng te Veen (G004)

Impressie plangebied De Eng, waarbij te zien is dat het zuidelijk cluster nog ontwikkeld moet worden.

Ontwikkelingen en programmering In dit plangebied vindt conform besluitvorming van uw raad in maart 2023 inpassing van de basisschool plaats. Het resterende programma van deze grondexploitatie betreft daarna nog 52 woningen. Dit plan betreft een gezamenlijke ontwikkeling met Bouwlinie, waarbij een gegarandeerd resultaat van € 250.000 is overeengekomen. Dit bedrag is in 2023 reeds verrekend met Bouwlinie. Momenteel loopt een verkennende studie naar een 3e ontsluiting van de wijk. .

~ 15 ~

Hoog Meeuwen (G003)

Impressie plangebied Hoog Meeuwen.

Ontwikkelingen en programmering Het totaal programma van de grondexploitatie betrof circa 17 woningen. Voor dit project dienen nog de laatste woonrijp werkzaamheden te worden uitgevoerd in 2024. In 2024 zal dit project worden afgesloten.

Resultaat grondexploitatie Saldo eindwaarde (per 1-1-2024) Saldo NCW (per 1-1-2024)

€ 15.594 (voordelig) €15.287 (voordelig)

Winstneming Te nemen winst per 31 december 2023 € 241.600 Genomen winst tot en met 2022 € 191.000 Tussentijdse winstneming jaarrekening 2023 € 50.000

Verschillenanalyse t.o.v. de vorige MPG Het resultaat op netto contante waarde van de grondexploitatie is als volgt ontwikkeld: Resultaat NCW grondexploitatie MPG 2023

€ 24.000

Resultaat NCW grondexploitatie MPG 2024 Verschil resultaat

€ 15.000 €-9.000

De grondexploitatie was bij de jaarrekening 2023 € 15.000 positief. Dit wordt veroorzaakt door de tussentijdse winstneming. De extra winstneming kon gerealiseerd worden door het lager uitvallen van de civiele- en plankosten.

~ 16 ~

Jonker Petfood en Tjalmastraat te Veen (G001)

Impressie laatst verkochte kavel.

Ontwikkelingen en programmering Het totaalprogramma van deze grondexploitatie was circa 100 woningen. De laatste kavel is in 2020 verkocht. De laatste woning is gerealiseerd en alle werkzaamheden zijn uitgevoerd. De grondexploitatie kan hiermee worden afgesloten.

Resultaat grondexploitatie Saldo eindwaarde (per 1-1-2024) Saldo NCW (per 1-1-2024)

-€ 15.507 (nadelig) -€ 15.203 (nadelig)

Afsluiten grondexploitatie Verliesvoorziening per 31 december 2022 € 17.000 Vrijval verliesvoorziening € 2.000 Ten laste van de algemene reserve grondexploitaties € 15.000 Resultaat NCW grondexploitatie MPG 2023

€ -17.000

Resultaat NCW grondexploitatie MPG 2024 Verschil resultaat

€ -15.000 € 2.000

De grondexploitatie was bij de jaarrekening 2023 € 15.000 negatief en is hiermee met €2.000 verbeterd ten opzichte van 2022.

~ 17 ~

De Nieuwe Banne te Sleeuwijk (G007)

Impressie plangebied De Nieuwe Banne.

Ontwikkelingen en programmering Voor deze grondexploitatie zijn nagenoeg alle werkzaamheden uitgevoerd en rest nog de opbrengsten uit de woningbouwontwikkeling langs de Waterlinie en De Roef. De verwachting is dat dit project in 2024 afgesloten kan worden. Resultaat grondexploitatie Saldo eindwaarde (per 1-1-2024) Saldo NCW (per 1-1-2024)

€ 10.212 (voordelig) € 9.815 (voordelig)

Winstneming Te nemen winst per 31 december 2023 € 1.090.000 Genomen winst tot en met 2022 € 803.000 Tussentijdse winstneming jaarrekening 2023 € 287.000 Verschillenanalyse t.o.v. de vorige MPG Het resultaat op netto contante waarde van de grondexploitatie is als volgt ontwikkeld: Resultaat NCW grondexploitatie MPG 2023 Resultaat NCW grondexploitatie MPG 2024

€ 69.000 € 10.000

Verschil resultaat

€ -59.000

De grondexploitatie is bij de jaarrekening 2023 € 10.000 positief. Dit wordt veroorzaakt door de winstneming. De extra winstneming kon gerealiseerd worden door het lager uitvallen van de civieleen plankosten.

~ 18 ~

Postweide te Woudrichem (G016)

Impressie resterende kavel Postweide.

Ontwikkelingen en programmering De laatste kavel is geleverd in 2023. Voor 2024 dienen nog geringe woonrijpwerkzaamheden te worden uitgevoerd. Het project kan na deze werkzaamheden worden afgesloten.

Resultaat grondexploitatie Saldo eindwaarde (per 1-1-2024) Saldo NCW (per 1-1-2024)

-€1.428.330 (nadelig) -€1.400.330 (nadelig)

Verliesvoorziening Verliesvoorziening per 31 december 2022 Toevoeging 2023 Verliesvoorziening per 31 december 2023

€ 1.375.000 € 25.000 € 1.400.000

Verschillenanalyse t.o.v. de vorige MPG Het resultaat op netto contante waarde van de grondexploitatie is als volgt ontwikkeld: Resultaat NCW grondexploitatie MPG 2023

€ -1.375.000

Resultaat NCW grondexploitatie MPG 2024

€ -1.400.000

Verschil resultaat

€

-25.000

De grondexploitatie was bij de jaarrekening 2023 € 1.400.000 negatief en is hiermee met €25.000 verslechterd ten opzichte van 2022. Dit verschil wordt met name veroorzaakt door de rentekosten die hoger uitvielen dan geraamd. Het project zal in 2024 worden afgesloten.

~ 19 ~

De Roode Camer te Hank (G009)

Impressie plangebied De Roode Camer.

Ontwikkelingen en programmering Het totaalprogramma van deze grondexploitatie is circa 77 woningen. De planperiode loopt tot en met 2025. Gelet op de behoefte en de woonvisie hebben we in samenwerking met Bazalt wonen een herverkaveling toegepast op het nog resterende deel van het plan en het programma gewijzigd. Hierbij is een nieuw plan ontwikkeld voor het resterend deel van het plangebied en voorziet in 20 huurappartementen, 5 goedkope koopwoningen (sociaal) en 10 middel dure koopwoningen. Deze afspraken zijn doorgevoerd in resultaten van de begroting 2024 zoals vastgesteld op 7 november 2023. Voor de 20 appartementen is reeds een vergunning verleend, en is de bouw in januari 2024 gestart. Voor de grondgebonden woningen is de verwachting dat de bouw in het tweede kwartaal van 2024 zal starten. Daarnaast is voor dit project een WBI subsidie toegekend waarvan € 63.925 ten gunste komt van de Grondexploitatie. Resultaat grondexploitatie Saldo eindwaarde (per 1-1-2024) Saldo NCW (per 1-1-2024)

-€ 788.313 (nadelig) -€742.844 (nadelig)

Verliesvoorziening Verliesvoorziening per 7 november 2023 (begroting) Toevoeging 2023 Verliesvoorziening per 31 december 2023

~ 20 ~

€ 573.000 € 170.000 € 743.000

Verschillenanalyse t.o.v. de vorige MPG Het resultaat op netto contante waarde van de grondexploitatie is als volgt ontwikkeld: Resultaat NCW grondexploitatie Begroting 2023

€ -573.000

Resultaat NCW grondexploitatie MPG 2024

€ -743.000

Verschil resultaat

€-170.000

De grondexploitatie was bij de jaarrekening 2023 € 743.000 negatief en is hiermee met €170.000 verslechterd ten opzichte van de begroting 2023. Dit verschil wordt met name veroorzaakt door hogere raming plankosten en actualisering bouw- en woonrijp maken.

~ 21 ~

Waterfront De Veene (G005)

Impressie plangebied Waterfront de Veene.

Ontwikkelingen en programmering Het totaalprogramma van deze grondexploitatie betreft 26 woningen waarvan 20 waterwoningen. 1 horecavoorziening met bedrijfswoning. Op dit moment resteert nog 1 kavel te verkopen. In 2023 is gebleken dat er een verbod is op landelijke bebouwing buitendijks, waardoor de horecavoorziening en bedrijfswoning niet gerealiseerd kunnen worden. Resultaat grondexploitatie Saldo eindwaarde (per 1-1-2024) Saldo NCW (per 1-1-2024)

-€ 684.194 (nadelig) -€670.778 (nadelig)

Verliesvoorziening Verliesvoorziening per 31 december 2022 Toevoeging 2023 Verliesvoorziening per 31 december 2023

€ 408.000 € 263.000 € 671.000

Verschillenanalyse t.o.v. de vorige MPG Het resultaat op netto contante waarde van de grondexploitatie is als volgt ontwikkeld: Resultaat NCW grondexploitatie Begroting 2023

€ -408.000

Resultaat NCW grondexploitatie MPG 2024

€ -671.000

Verschil resultaat

€ -263.000

De grondexploitatie was bij de jaarrekening 2023 € 671.000 negatief en is hiermee met €263.000 verslechterd ten opzichte van jaarrekening 2022. Dit verschil wordt veroorzaakt door het vervallen van de grondopbrengsten uit de beoogde horecavoorziening en bedrijfswoning. ~ 22 ~

De Zandweide te Dussen (G008)

Impressie stedenbouwkundige invulling Zandweide.

Ontwikkelingen en programmering Het totaalprogramma van deze grondexploitatie is circa 156 woningen. De beoogde verkaveling voor 23 woningen is niet mogelijk. In 2023 is het perceel van ca. 3.000 m² aangewezen voor bijzondere woonvormen, eventueel met een experimenteel karakter. In december 2023 is een marktconsultatie gehouden, om ideeën op te halen voor bijzondere woonvormen op de kavel. In 2024 wordt een keuze gemaakt, waarna vervolgens een uitvraag op de markt wordt uitgezet. Resultaat grondexploitatie Saldo eindwaarde (per 1-1-2024) Saldo NCW (per 1-1-2024)

€ 274.874 (voordelig) €259.021 (voordelig)

Winstneming Te nemen winst per 31 december 2023 € 1.082.000 Genomen winst tot en met 2022 € 1.045.000 Tussentijdse winstneming jaarrekening 2023 € 37.000 Verschillenanalyse t.o.v. de vorige MPG Het resultaat op netto contante waarde van de grondexploitatie is als volgt ontwikkeld: Resultaat NCW grondexploitatie MPG 2023 Resultaat NCW grondexploitatie MPG 2024

€ 248.000 € 259.000

Verschil resultaat

€11.000

De grondexploitatie was bij de jaarrekening 2023 € 259.000 positief. Het verschil wordt voornamelijk veroorzaakt bijstelling van de kosten. Daarnaast kon een extra winstneming gerealiseerd worden door het lager uitvallen van de plankosten.

~ 23 ~

Vrijgekomen schoollocaties Ter uitvoering van het accommodatiebeleid van de voormalige gemeente Werkendam zijn in de periode 2015-2018 brede scholen/multifunctionele accommodaties gebouwd in Dussen, Sleeuwijk en Werkendam. De raad besloot op 19 december 2017 over de invulling van deze locaties. Uitgangspunt was opbrengstoptimalisatie, met als doel de kosten van verwerving en bouw- en woonrijp maken van de nieuwe mfa’s en brede scholen te dekken. Hiervoor is in een beroep gedaan op de Algemene reserve grondexploitaties. De nu gerealiseerde en te realiseren opbrengsten worden (terug)gestort in de Algemene reserve grondexploitaties.

Voormalige schoollocaties Locatie

Verwachte Opbrengst

De Regenboog te Dussen Gymzaal Vlietstraat te Sleeuwijk De Morgenster te Sleeuwijk Totaal

145.000 50.000 545.000 740.000

Stand van zaken Locatie Regenboogschool: Wordt verhuurd. Locatie Vlietstraat: Op deze locatie wordt een hospice gerealiseerd. Locatie Morgenster: Op het voormalige perceel van bassischool De Morgenster in Sleeuwijk worden appartementen gebouwd. Gemeente Altena heeft een koopovereenkomst gesloten met de ontwikkelingscombinatie Stebru en Werkendamse Projectontwikkelings Maatschappij (WPM). Er komen 60 appartementen verdeeld over drie gebouwen in een parkachtige omgeving. De appartementen bestaan uit koop- en huur variërend in verschillende prijsklassen. Ook komt er een gemeenschappelijk paviljoen waar bewoners en omwonenden elkaar kunnen ontmoeten. De bouw van de appartementen zal eind 2024 starten. De bouwwerkzaamheden zullen ongeveer 1,5 jaar in beslag nemen. De appartementen zullen naar verwachting eind 2026 worden opgeleverd.

~ 24 ~