Bijlage Jaarstukken 2023 gemeente Altena gewaarmerkt na controleverklaring
Tekst van het document
Altena
Nederland
Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden (€) (2023)
865
860
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden (€) (2023)
919
942
Altena 2023
Alle gemeenten
Formatie (fte per 1.000 inwoners)
8,4
10,6
Bezetting (fte per 1.000 inwoners)
7,2
9,6
Apparaatskosten (kosten per inwoner) *
€ 863
niet beschikbaar
Externe inhuur **
22,5%
18,1%
Overhead (% van totale lasten) ***
15%
niet beschikbaar
Bron: https://www.waarstaatjegemeente.nl
Bron: eigen cijfers. * Apparaatskosten (ofwel organisatiekosten) zijn de noodzakelijke financiële middelen voor het inzetten van personeel (salarissen), organisatie-, huisvestings-, materieel-, automatiseringskosten e.d. voor de uitvoering van de organisatorische taken. ** Kosten inhuur als % van totale personeelskosten *** Overheadkosten: alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. De overheadkosten per fte zijn in Altena 3% lager vergeleken met alle gemeenten.
88
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 27 juni 2024
A. Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien 6a. Financiering en alg. dekk.middelen (bedragen x € 1.000)
Lasten
2.291 N
Begroting 2023 voor wijziging 1.734 N
Baten
106.435 V
102.974 V
105.779 V
109.544 V
3.765 V
Saldo programma
104.144 V
101.241 V
104.422 V
108.219 V
3.797 V
Mutaties reserves
692 N
14 N
11 V
11 V
-
103.452 V
101.226 V
104.433 V
108.229 V
3.797 V
Realisatie 2022
Begroting 2023 na wijziging 27.884 N
Realisatie 2023
Verschil
27.574 N
311 V
Resultaat van lasten en baten
Realisatie 2022
Begroting 2023 na wijziging 1.357 N
Realisatie 2023
Verschil
1.325 N
32 V
B. Overhead 6b. Overhead (bedragen x € 1.000)
Lasten
23.787 N
Begroting 2023 voor wijziging 24.136 N
Baten
1.281 V
2.145 V
2.214 V
1.069 V
1.146 N
Saldo programma
22.506 N
21.992 N
25.670 N
26.505 N
835 N
Mutaties reserves
1.552 V
1.191 V
1.006 V
1.006 V
-
20.954 N
20.800 N
24.664 N
25.499 N
835 N
Realisatie 2022
Begroting 2023 na wijziging -
Realisatie 2023
Verschil
57 V
57 V
Resultaat van lasten en baten
C. Vennootschapsbelasting 6c. Vennootschapsbelasting (bedragen x € 1.000)
Lasten
222 N
Begroting 2023 voor wijziging -
Baten
-
-
-
-
-
222 N
-
-
57 V
57 V
-
-
-
-
-
222 N
-
-
57 V
57 V
Saldo programma Mutaties reserves Resultaat van lasten en baten
89
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 27 juni 2024
Afwijking V/N x € 1.000
Omschrijving 6a. Financiering en algemene dekkingsmiddelen 0.5 - Treasury
38
V
38
V
35
V
Diverse kleine verschillen.
35
V
0.62 - OZB niet-woningen
60
V
De waarde van de niet-woningen was achteraf iets hoger dan geraamd.
68
V
Diverse kleine verschillen.
8
N
1
V
1
V
3.379
V
3.379
V
284
V
263
V
21
V
0
-
Diverse kleine verschillen. 0.61 - OZB woningen
0.64 - Belastingen overig Diverse kleine verschillen. 0.7 - Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds Op basis van de Decembercirculaire 2023 zijn meer bedragen ontvangen dan begroot. Voornaamste extra middelen betreffen restant Energietoeslag € 2.148.000 (zie ook programma 2 taakveld 6.3), invoeringskosten Omgevingswet € 401.000 en actualisatie hoeveelheden € 829.000. 0.8 - Overige baten en lasten Op deze post zijn de onvoorziene lasten alsmede incidentele baten en lasten geboekt. Op de post onvoorzien van € 87.000 is in 2023 geen beroep gedaan. Daarnaast is sprake van een vrijval van een deel van de voorziening voor dubieuze debiteuren ad € 164.000. Diverse kleine verschillen Mutaties reserves financiering en algemene dekkingsmiddelen 0.10 - Mutaties reserves Eindtotaal
3.797 V
90
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 27 juni 2024
Afwijking V/N x € 1.000
Omschrijving 6b. Overhead 0.4 - Overhead Als gevolg van latere invulling van vacatures en inhuur door krapte op de arbeidsmarkt is een voordeel ontstaan op salarislasten en inhuurbudget. Ten opzichte van de aannames in de begroting 2023 bleken er minder uren doorbelast te kunnen worden aan verschillende begrotingsproducten. Dit is in belangrijke mate een administratieve correctie die op deze exploitatiepost tot een tegenvaller leidt. Het forse verschil tussen de oorspronkelijke begroting en de feitelijke realisatie zijn aanleiding geweest om een traject te starten waarin we toewerken naar een meer reële urenbegroting en -sturing. In 2023 was er sprake van een forse prijsindexatie, ook voor de ICT-overeenkomsten op basis Gibit 2016 en later. Percentages tot 13% waren niet ongewoon. Er is geen limitatieve doorrekening gemaakt van alle leveranciers, maar deze zal afgerond liggen op 8%. In veel gevallen heeft Altena bezwaar aangetekend, wat deels is gehonoreerd door de leveranciers. Er zijn meer uitgaven geweest voor studiekosten, vorming en ontspanning en overige personele zaken. Dit komt onder andere doordat de organisatie de laatste jaren is uitgebreid en budgetten niet zijn meegegroeid en doordat er in het kader van vitale organisatie meer aandacht aan personeel wordt besteed. Diverse kleine verschillen.
835
N
534
V
1.081
N
145
N
164
N
21
V
0
-
0
-
Mutaties reserves overhead 0.10 - Mutaties reserves Diverse kleine verschillen. Eindtotaal
835 N
Afwijking V/N x € 1.000
Omschrijving 6c. Vennootschapsbelasting 0.9 - Vennootschapsbelasting (VpB)
57
V
In 2023 zijn de voorlopige aanslagen VpB van de Belastingdienst ontvangen voor de jaren 2019 tot en met 2023. Per saldo betekent dit een bedrag van € 57.000 dat niet geraamd was.
57
V
Eindtotaal
57
V
91
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 27 juni 2024
Onvoorzien
Begroting 2023
Begroting 2023
Realisatie
(bedragen x € 1.000)
voor wijziging
na wijziging
2023
87 N
103 V
366 V
Onvoorzien (kostenplaats 6080010)
Verschil
263 V
In 2023 in totaal een bedrag van € 366.000 ten gunste van kostenplaats 6080010 Onvoorziene lasten en baten gekomen. Onderstaande tabel geeft een overzicht hiervan weer. Omschrijving
(bedragen x € 1.000)
Suppletie BTW / BCF
184 V
Vrijval voorziening debiteuren
137 V
Overige
45 V 366 V
92
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 27 juni 2024
Belastingopbrengsten 2023 (bedragen x € 1.000) Onroerendezaakbelastingen (OZB) Reinigingsheffing Rioolheffing Leges Lijkbezorgingsrechten Haven- en kadegelden Verblijfsbelasting en watertoeristenbelasting Marktgelden Heffing bedrijveninvesteringszone (BIZ) Leges Biesbosch
€ 10.821 € 7.354 € 5.745 € 3.674 € 955 € 620 € 345 € 52 € 39 €7
De lokale heffingen vormen een belangrijk onderdeel van de inkomsten van gemeenten en zijn een integraal onderdeel van het gemeentelijk beleid. De lokale heffingen kunnen als volgt onderverdeeld worden: 1. Onroerendezaakbelastingen (OZB) 2. Rioolheffing 3. Reinigingsheffing 4. Leges 5. Lijkbezorgingsrechten 6. Haven- en kadegelden 7. Verblijfsbelasting en watertoeristenbelasting 8. Heffing bedrijveninvesteringszone (BIZ) 9. Marktgelden 10. Leges Biesbosch In deze paragraaf zijn de bestaande beleidsuitgangspunten en -voornemens betreffende belastingen opgenomen en toegelicht. Hierbij worden voor de woonlasten de tarieven vermeld. Daarnaast wordt inzicht gegeven in de wijze waarop de mate van kostendekking van de verschillende producten bepaald wordt. Tarievenbeleid In het bestuursakkoord is als uitgangspunt benoemd dat wij streven naar kostendekkende tarieven voor gemeentelijke tarieven en diensten en producten behalve bij de grafrechten. In lijn met het belastingbeleid in de kaderbrief van de begroting 2023 hanteren we de volgende uitgangspunten: 1. Tarieven moeten kostendekkend zijn tenzij er een afwijkend raadsbesluit of een wettelijk maximum voor het betreffende tarief geldt;
93
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 27 juni 2024
2. Wanneer de totaalopbrengst van verordening, minder dan kostendekkend is, worden de tarieven binnen die verordening verhoogd met 2% plus inflatie; binnen deze bestuursperiode wordt ernaar gestreefd te groeien naar kostendekkendheid; 3. Tarieven worden alleen verlaagd wanneer de geraamde opbrengst van alle in de betreffende belastingverordening voorkomende tarieven meer dan kostendekkend is; 4. Er wordt aansluiting gezocht bij landelijk vastgestelde (maximum)tarieven; 5. Alle tarieven worden jaarlijks met het inflatiepercentage prijs Bruto Binnenlands Product (pBBP) verhoogd. Dit tenzij het totaal van de verordening daardoor meer dan 100% kostendekkend wordt; 6. De uitgangspunten voor de toerekening van de kosten worden door het college bepaald binnen de kaders van het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten. Vanwege de huidige ontwikkelingen is bij de Kaderbrief 2023 besloten om voor 2023 de tarieven met maximaal 5% te verhogen voor prijsinflatie. Daarnaast is specifiek besloten om: • Voor de bouwleges (percentage van de bouwsom) geen inflatiecorrectie toe te passen omdat de prijsinflatie indirect al is verwerkt in de stijging van de bouwkosten. • Bij de rioolheffing niet de volledige prijsinflatie in de heffing voor 2023 te betrekken, omdat de kosten van het product riolering niet met de volledig prijsinflatie zullen toenemen.
De tarieven van de rioolheffing stijgen daarom met 2%. Onroerendezaakbelastingen De onroerende-zaakbelastingen van 2023 zijn opgelegd op basis van de WOZ-waarde naar waardepeildatum 1 januari 2022. Ieder jaar worden de onroerende zaken opnieuw gewaardeerd zodat ieder jaar de tarieven opnieuw moeten worden vastgesteld en aangepast aan de wijziging van de waarde. De basis voor het bepalen van het tarief was de begrote opbrengst 2023 inclusief de inflatiecorrectie conform pBBP van 4,9%. In de berekening van de opbrengst is ook rekening gehouden met de areaalgroei (groei aantal objecten). Rioolheffing Het product riolering is een gesloten systeem. We hanteren zowel een rioolheffing voor gebruikers als voor eigenaren. Bij de rioolrechten gaan we in beginsel uit van 100% kostendekkende tarieven. Bij de harmonisatie van de tarieven van de rioolheffing is besloten om in de loop van een aantal jaren een aanzienlijk deel van de voorziening riolering terug te laten vloeien naar de inwoners, zodat de harmonisatie van de tarieven geleidelijk plaatsvindt, waarbij de heffing gedurende een aantal jaren gelijk blijft behoudens inflatiecorrectie. De kostendekking van het product riolering blijft daardoor een aantal jaren onder de 100%. De kostendekking van 2023 is 86%. Voor 2023 is conform de kaderbrief een inflatiecorrectie van 2% toegepast.
Reinigingsheffingen Het product afval is een gesloten systeem. We streven naar 100% kostendekking. De eventuele tekorten worden gedekt uit een gevormde voorziening. De eventuele overschotten worden gestort in deze voorziening. Als de voorziening negatief wordt moet het tarief extra stijgen.
94
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 27 juni 2024
Door de kostenstijgingen op het gebied van afval, ook als gevolg van de inflatie, waren de tarieven niet meer kostendekkend. Dit kon niet opgevangen worden uit de voorziening. De tarieven zijn daarom aangepast. De gerealiseerde kostendekking werd daarmee 100%. Leges De leges waren in 2023 niet kostendekkend en zijn conform het tarievenbeleid met 2% plus 4,9% inflatiecorrectie (pBBP) verhoogd. De leges voor de omgevingsvergunningen zijn, conform de kaderbrief, met 4% exclusief inflatie verhoogd. De inflatie is namelijk reeds verwerkt in de stijging van de bouwkosten. De stijging met 4% was nodig voor de gewenste toegroei richting 100% kostendekking van de totale legesverordening in deze bestuursperiode. De totale legesverordening is op rekening basis 69% kostendekkend. Binnen de verordening is de kostendekking van titel 1 (leges burgerzaken) 54%, de leges van titel 2 (omgevingsvergunningen, bouwen) 87% en van titel 3 (APV vergunningen, leges evenementen) 6%. Lijkbezorgingsrechten Bij de lijkbezorgingsrechten wordt niet gestreefd naar 100% kostendekking. De tarieven zijn, conform de kaderbrief, enkel met een inflatiecorrectie van 4,9% pBBP verhoogd. De kostendekking voor 2023 is 69%. Havengelden Binnen onze gemeente worden havengelden geheven in de Beatrixhaven, Biesboschhaven en een gedeelte van de RWS-haven (voormalig haventje Rijkswaterstaat).
Bij de havengelden kunnen alleen kosten worden verhaald die verband houden met het gebruik en genot van de havens en de kades. Er is in 2023 een geheel nieuwe verordening havengelden toegepast. Met een nieuwe tariefstructuur waardoor tarieven per dag worden berekend. Ook wordt voortaan uitgegaan van een tarief per vierkante meter in plaats van een tarief per ton. Het tarievenbeleid van de havengelden is dat we streven naar 100% kostendekkendheid. De kostendekking in de jaarrekening 2023 is 108%. Dit vooral door eenmalige extra baten van een aantal afbouwschepen. Toeristenbelasting en watertoeristenbelasting Toeristenbelasting en watertoeristenbelasting zijn algemene dekkingsmiddelen en worden geheven voor het houden van verblijf door personen die niet ingeschreven zijn op een adres in de gemeente. Deze belastingen worden in rekening gebracht bij degene die, tegen betaling, gelegenheid tot verblijf biedt. De tarieven worden in beginsel jaarlijks verhoogd met de inflatiecorrectie. Vanuit de toeristische sector is een voorkeur voor tarieven die afronden op 5 eurocent. In verband daarmee wordt de verhoging soms een jaar overgeslagen. De inflatiecorrectie (pBBP) wordt in dat geval voor enkele jaren tegelijk doorgevoerd. Het tarief van de toeristenbelasting voor 2023 is verhoogd van € 1,25 naar € 1,30.
Heffing bedrijveninvesteringszone (BIZ) De BIZ-heffing is een verplichte bijdrage voor eigenaren en/of gebruikers van niet-woningen in een bepaald gebied. De heffing is bedoeld ter bekostiging van investeringen in dat gebied in
95
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 27 juni 2024
bijvoorbeeld de leefbaarheid, de veiligheid, de ruimtelijke kwaliteit etc. Binnen onze gemeente is in het jaar 2023 één BI-zone actief. Het betreft de BIZ Centrum Werkendam. De BIZ-bijdrage is een bestemmingsbelasting. Het bedrag van de bijdrage gaat in de vorm van subsidie naar de BIZstichting die de investeringen uitvoert. Een BIZ geldt voor vijf jaar en kan dan eventueel, na een draagvlakmeting onder de eigenaren en/of gebruikers van de niet-woningen in het gebied, worden verlengd. Het tarief blijft gedurende vijf jaar gelijk. In 2022 heeft een draagvlakmeting plaatsgevonden bij de BIZ Centrum Werkendam. De uitslag was positief. De BIZ Centrum Werkendam is met vijf jaar verlengd voor de jaren 2023 tot en met 2027. De tarieven zijn gelijk aan die van de vorige BIZ. Marktgelden Uitgangspunt bij de marktgelden is een kostendekking van 100%. Bij handhaving van de huidige tarieven zou, op begrotingsbasis een kostendekking van minder dan 100% worden gerealiseerd. De tarieven van het marktgeld voor 2023 zijn conform het tarievenbeleid voor niet kostendekkende tarieven met 2% plus 4,9% inflatiecorrectie (pBBP) verhoogd. Het kostendekkingspercentage van de marktgelden is op rekeningbasis 75%. Leges Biesbosch De leges voor de Biesbosch betreft wordt geheven door Staatsbosbeheer namens de gemeenten Altena, Drimmelen en Dordrecht. De tarieven zijn in alle drie de gemeenten gelijk.
Het betreft leges voor Vergunningen uit de Biesboschverordening. De opbrengst van het jaar 2023 is € 7.079,-. Dit betreft vooral de leges voor vergunningen om met passagiersschepen in de Biesbosch te mogen varen en voor het liggen van schepen op ligplaatsconcentraties. We streven naar 100% kostendekkendheid. In samenspraak met de andere Biesboschgemeenten is in het jaar 2021 besloten om de helft van de daartoe benodigde tariefstijging in 2022 te realiseren en de volgende stap in 2023. In 2023 is Altena 100% kostendekkend.
De algemene heffingen hebben het karakter van een algemeen dekkingsmiddel. Dat wil zeggen dat de opbrengst vrij aanwendbaar is ter dekking van de algemene gemeentelijke kosten en aanvullend is op de algemene uitkering uit het gemeentefonds. De bestemmingsheffingen worden geheven ter volledige of gedeeltelijke compensatie van de kosten die de gemeente maakt bij de realisering en het onderhoud van die voorzieningen of verleende diensten. De opbrengsten zijn in onderstaande tabel opgenomen: Tabel Belastingopbrengsten 2023 (bedragen x € 1.000) Heffing
2023
Algemene heffingen
11.166
OZB gebruikers niet-woningen
1.460
OZB eigenaren woningen
7.291
OZB eigenaren niet-woningen
2.070
Verblijfsbelasting en watertoeristenbelasting
345
96
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 27 juni 2024
Heffing
2023
Bestemmingsheffingen
18.624
BIZ *
39
Leges hoofdstuk 1 **
1.157
Leges hoofdstuk 2 ***
2.498
Leges hoofdstuk 3 ****
19
Leges Biesbosch
7
Haven- en kadegelden
798
Marktgelden
52
Lijkbezorgingsrechten
955
Reinigingsheffingen
7.026
Reinigingsheffingen milieustations
328
Rioolheffing
5.745
Totaal * ** *** ****
29.790 BIZ: opbrengst wordt één op één uitgekeerd in de vorm van een subsidie. Leges hoofdstuk 1: voornamelijk algemene dienstverlening (rijbewijzen, reisdocumenten, uittreksels, etc.). Leges hoofdstuk 2: voornamelijk fysieke dienstverlening (met name leges omgevingsvergunning). Leges hoofdstuk 3: voornamelijk leges APV en Europese dienstenrichtlijn.
Het Samenwerkingsverband Vastgoedinformatie Heffing en Waardebepaling (SVHW) in Klaaswaal heft en int voor de gemeente Altena de onroerendezaakbelastingen (OZB), de heffing van nietwoningen in een bedrijven investeringszone (BIZ), verblijfsbelasting (toeristenbelasting), watertoeristenbelasting, reinigingsheffing en rioolheffing.
97
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 27 juni 2024
In onderstaande tabel wordt de belastingdruk weergegeven van een gemiddeld gezin in een eigen woning met een waarde van € 431.970 in het jaar 2023. Bij de berekening van de bedragen van rioolheffing en afvalstoffenheffing wordt uitgegaan van een gezin met 3 personen. Bron: Coelo. 2023
2023
2023
Oosterhout
Gorinchem
Altena
OZB-eigenaar woning
346
441
363
Afvalstoffenheffing
317
371
328
Rioolheffing
204
203
228
Heffingskorting
0
0
0
Totaal lastendruk
867
1.015
919
In onderstaande tabel wordt de belastingdruk weergegeven van een gemiddeld gezin in een eigen woning met een waarde van € 367.950 in het jaar 2022. Bij de berekening van de bedragen van rioolheffing en afvalstoffenheffing wordt uitgegaan van een gezin met 3 personen. Bron: Coelo.
De belastingheffing en invordering is uitbesteed aan SVHW in Klaaswaal. Kwijtschelding wordt daarom verleend via SVHW. Door SVHW wordt de 100%-norm gehanteerd. Het betreft hier de bijstandsnorm. Voor AOW’ers worden de kosten van bestaan gesteld op 100% van de toepasselijke netto AOW-bedragen. SVHW baseert zich op informatie van het Inlichtingenbureau. Dit bureau is een samenwerkingsverband van het ministerie van Sociale Zaken, de Rijksdienst voor het wegverkeer, de Rijksbelastingdienst en de VNG. Vrijwel alle kwijtscheldingsklanten hebben toestemming verleend om daar informatie op te vragen. De belastingplichtigen die op basis van die beoordeling kwijtschelding ontvangen hoeven geen aanvraagformulier in te dienen maar krijgen automatisch bericht. Het totaalbedrag van de verleende kwijtschelding voor 2023 is € 252.670,62.
98
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 27 juni 2024
Binnen de gemeentelijke begroting is een aantal producten opgenomen waarvan is bepaald dat deze niet meer dan kostendekkend mogen zijn. Voorbeelden hiervan zijn de producten riolering, reiniging, marktgelden, begraafplaatsen en producten waarvoor leges worden geheven. Voor deze producten is een toelichting opgenomen ten aanzien van de wijze waarop de kostendekkendheid wordt bepaald. Deze toelichting is afgestemd op de vereisten in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Berekening van kostendekking legesverordening 2023 Altena Titel 1 2 3 Totaal Omschrijving Algemene Dienstverlening Dienstverlening Kosten / dienstverlening vallend onder vallend onder Kostendekking fysieke Europese leefomgeving / dienstenrichtlij omgevingsn vergunning Baten en lasten taakvelden Lasten taakvelden incl. rente Baten taakvelden, excl. heffingen Netto kosten taakveld
1.230
1.528
163
2.921
1.230
1.528
163
2.921
930
1.337
166
2.433
930
1.337
166
2.433
Totale lasten
2.160
2.865
329
5.354
Baten heffingen
1.157
2.498
19
3.674
1.003N
367N
309N
1.680N
54%
87%
6%
69%
Toe te rekenen lasten Overhead incl. omslagrente BTW Totaal toe te rekenen lasten
Saldo Dekkingspercentage
De in de jaarrekening 2023 opgenomen, voor de kostendekking van de legesverordening relevante, baten overschrijden de lasten niet. De totale kostendekking is 69%. Titel 1 is 54% kostendekkend. Titel 2 is 87% kostendekkend. Titel 3 is 6% kostendekkend. Bij het berekenen van de kostendekking worden alle relevante baten en lasten toegerekend. Deze baten en lasten zijn geschoond voor onderdelen welke wettelijk niet toegerekend mogen worden aan de heffing.
99
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 27 juni 2024