Document · PDF

Bijlage B concept ruimtelijk ontwerp HLC Landgoed Kraaiveld bij RV Vitaliteitscentra

Raadsvergadering 3 maart 2026, gemeente AltenaBij agendapunt: Programmakaders Vitaliteitscentra6.626 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Landgoed Kraaiveld ontwerpverkenning naar een Healthy Lifestyle Center op Landgoed Kraaiveld te Woudrichem 30 januari 2024

Landgoed Kraaiveld

Voorwoord Landgoed Kraaiveld is gelegen in een landelijke omgeving tussen Sleeuwijk en Woudrichem. Op het landgoed staan een boerderij met een pluktuin, een kas, een boerderijwinkel en een theetuin. De boerderij fungeert als dagbesteding en biedt tevens woonruimte aan (jong)volwassenen met een lichte verstandelijke beperking. Op het landgoed bevinden zich enkele betonnen kazematten die onderdeel vormen van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Sinds enkele jaren heeft de eigenaar de ambitie om het landgoed verder te ontwikkelen tot een ‘Healthy Lifestyle Center’ waar gezonde voeding, gezond bewegen en gezonde geest centraal staan. De doelstelling is om een gezonde, duurzame en inspirerende leefstijl in de samenleving te stimuleren en de bezoeker dit te laten ervaren in een uniek kennis- en belevingscentrum. Dit sluit aan bij de ambities van de gemeente Altena, zoals verwoord in de visie Vitaal Altena, om in twee generaties een zogeheten ‘blue zone’ gemeente te worden. Rancho Margot in Costa Rica vormt een goede referentie voor deze ontwikkeling. Voor de toekomst van Landgoed Kraaiveld wordt gedacht aan een aantal functies die elkaar versterken:

Landgoed Kraaiveld

- Voeding: circulaire en biologische landbouw, state of the art ontwikkelingen, moestuin, voedselbos, pluktuin, boerderijwinkel - Innovatie & educatie: kennis- en ervaringscentrum, ruimtes voor trainingen en bedrijfsbijeenkomsten - Recreatie: restaurant, kookstudio, verblijfsaccommodatie, meditatie, wandelen - Zorg: zorgappartementen, dagbesteding in samenwerking met stichting ‘s Heeren Loo De vraag aan Studio Marco Vermeulen betreft het maken van een ontwerpverkenning naar de toekomstige ruimtelijke inrichting van Landgoed Kraaiveld op basis van deze deels bestaande en nieuwe functionaliteiten. Het zichtbaar sluiten van kringlopen (energie, water, voedsel, materialen) heeft daarbij een centrale rol. studiomarcovermeulen

Datum: januari 29, 2024 4:53 PM

Inhoudsopgave

VOORWOORD A. INVENTARISATIE EN ANALYSE

Een bondige analyse van de stedenbouwkundige en landschappelijke situatie/randvoorwaarden en het programma van eisen/ambities.

B. REFERENTIES PROGRAMMA

Een verzameling referenties met een vergelijkbaar programma en/of met vergelijkbare ambities

C. WORKSHOP

Verslag van de workshop met de vertegenwoordigers van stakeholders.

D. CONCEPT INRICHTING LANDGOED

Schetsen (in maquettevorm) die inzicht geven in de mogelijke inrichting van het landgoed en de positionering van nieuwe bebouwingsmassa’s en overige functies.

E. REFERENTIES BEBOUWING

Een verzameling referenties met mogelijke uitstralingen voor de bebouwing op het landgoed.

F. EPILOOG

In de epiloog worden een aantal punten beschreven waar nog standpunt over ingenomen moet worden voor een volgende fase.

BRONNEN

Landgoed Kraaiveld

ANALYSE

Analyse

LANDGOED KRAAIVELD Landgoed Kraaiveld, duidelijk aangegeven op de kaart, bevindt zich in het landelijke gebied tussen Sleeuwijk en Woudrichem. Het is een regio waar akkerbouw floreert op de voornamelijk vruchtbare kleigronden. Landgoed Kraaiveld zelf is gesticht op zanderige overslaggrond; lichte, zanderigere afzetting op zwaardere rivierklei. Aan de Noordzijde sluit het landgoed aan op de Woudrichemse dijk, die grenst aan het natuurgebied de Groesplaat aan de Boven Merwede. Het landgoed bevindt zich aan de Noordzijde van het ‘eiland’ Altena. Altena is gelegen tussen rivieren, met aan de Noordzijde de Boven Merwede die overgaat in de Nieuwe Merwede en de Biesbosch, de Bergsche Maas aan de Zuidzijde en de afgedamde Maas aan de Oostzijde. Het landgoed beslaat een oppervlakte van ongeveer 78 hectare, waarvan de opdrachtgever eigenaar is van ongeveer 38 hectare. In dit deelgebied van het landgoed kunnen nieuwe ontwikkelingen een geschikte plek en vorm krijgen.

landgoed kraaiveld grond opdrachtgever bebouwing natuurlijk groen landbouw water wegen

Landgoed Kraaiveld

500 m

1 km

Analyse

HISTORIE LANDGOED Landgoed Kraaiveld is, zoals eerder genoemd, gesticht op zanderige overslaggrond gelegen tegen de Boven Merwede. De naam Kraaiveld wordt al genoemd sinds de 14e eeuw, maar de getekende kaart van 1700, afgebeeld hieronder, biedt het eerste bekende beeld van de ligging ervan. Op deze kaart is ook een laan te zien die het landgoed verbindt met de boerderij die zich bevond aan de Roef. In 1912 werd het bos in fasen gekapt en in 1928 werden de gebouwen gesloopt. Op de rechterkaarten zien we tussen 1880 en 1950 inderdaad dat bos verdwijnt op de locatie van het landgoed. Ook zien we dat richting het heden de akkerbouwkavels steeds groter worden. Het deels beboste karakter verdwijnt en een open landschap krijgt zijn vorm. Wel wordt vanaf 2007 de oude laan tussen de boerderij aan de roef en de bebouwing van het landgoed weer hersteld. (landgoed kraaiveld, 2007)

1880

1950

Beeld: Landgoed Kraaiveld: terug van weggeweest Beeld: Landgoed Kraaiveld: terug van weggeweest

2010

Beeld: Landgoed Kraaiveld: terug van weggeweest

Landgoed Kraaiveld

Analyse

Beeld: huidige bestemmingskaart

HUIDIGE SITUATIE EN BESTEMMING De huidige situatie en het bestemmingsplan zijn onder andere het resultaat van een onderzoek dat in 2007 werd uitgevoerd met als doel landgoed Kraaiveld ruimtelijk te herstellen. De laan tussen de boerderij en de landgoedgebouwen is opnieuw aangelegd, maar de boerderij is ook (iets Noordelijker dan voorheen) op één lijn geplaatst met de bunkers van de linie. Parallel aan de kazematten is een liniewal gecreëerd, die de historische waterlinie ruimtelijk versterkt. De wal is geen exacte historische

replica, maar eerder een moderne interpretatie. In het plan is ook weer ruimte gemaakt voor bosachtige begroeiing, voornamelijk in de vorm van hakhoutbossen. Het facilitaire gebouw van het gemengde boerenbedrijf staat op één lijn met de laan die naar het landgoed Kraaiveld leidt, en de koeien grazen regelmatig op de nieuwe liniewal. Bij de verdere ontwikkeling van het plan is het belangrijk om niet te dicht bij de liniewal te verdichten met groen of bebouwing, aangezien dit afbreuk zou doen aan de beleving van de monumenten.

Beelden: eigen foto’s van landgoed Kraaiveld

Landgoed Kraaiveld

Analyse

FORT ALTENA 22 min 1h 20min cafe / restaurant toeristisch informatiepunt minimuseum liniewinkel fiets- en kanoverhuur

Beeld: https://www.visitbrabant.com/nl/

FORT BAKKERSKIL 20min 1h 15min

LANDGOED KRAAIVELD

cafe / restaurant bed & breakfast

GeoFort Vesting Gorinchem Vesting Woudrichem Fort Vuren

Beeld: https://www.beleefdebiesbosch.nl/ Slot Loevestein

Batterij Brakel

SLOT LOEVESTEIN

Fort Steurgat Fort Bakkerskil

Fort Altena

Batterij Poederoijen

22min

Fort Giessen

1h 20min LANDGOED KRAAIVELD

vergadering, congres of receptie trouwen bed & breakfast onderwijs Beelden: https://www.demooistedroneplaatsen.nl/

VESTING WOUDRICHEM Beeld: https://www.werelderfgoed.nl/nl/werelderfgoed/

UNESCO WERELDERFGOED Het landgoed kraaiveld bevindt zich aan de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Deze linie staat op de werelderfgoedlijst en de lijst met rijksmonumenten, wat de linie in zijn geheel beschermd. Dit betekent dat niet alleen enkele forten beschermd zijn, maar

Landgoed Kraaiveld

ook de honderden bunkers, sluizen, dijken en vestingsteden die hierbij horen. Op wandel - en fietsafstand van het landgoed zijn dan ook enkele forten, een vesting en slot te vinden. Bezienswaardige en historische verschijningen met vaak een hedendaagse recreatieve invulling.

17min 1h 5min historische vestingstad

Beeld: https://www.hollandsewaterlinies.nl/nl/

Analyse

Op het landgoed zelf vinden we ook een drietal kazematten, behorend tot de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Bij de ontwikkelingen op het landgoed kunnen deze als ruimte toegankelijk worden opgenomen in het programma. De hele

Landgoed Kraaiveld

ontwikkeling van het landgoed kan deze geschiedenis nog meer in het licht zetten. Het landgoed zelf bevindt zich aan de ‘veilige’ kant van de Nieuwe Hollandse Waterlinie.

Analyse

FUNCTIONELE LAND ART Op het landgoed zijn functionele, landschappelijke elementen te vinden met een mooi of interressant karakter. Zo worden deze stapels met hout gemaakt

Landgoed Kraaiveld

door zorgbehoevende bewoners van landgoed Kraaiveld om het hout op natuurlijke wijze te laten drogen. Deze stapels en andere elementen kunnen onderdeel zijn van het ruimtelijk plan.

Analyse

Landgoed Kraaiveld

Analyse

22 22

AANSLUITING IN HET GEBIED De omgeving van het landgoed heeft recreatief en cultuurhistorisch erg veel te bieden. De toekomstige functies op het landgoed kunnen deze kwaliteiten versterken en de mogelijkheden rijker maken. 25

30 50 30 50

80 47

Maasroute

Waterlinieroute

Maasroute 67

31 57 78

Maasroute 68

72 72

41 50 Rondje fort altena Rondje Sleeuwijk

Waterlinieroute

27 26

Liniepad Waterliniepad

39 38

monumenten linie Rondje fort altena

41 50

wandelroutes fietsroutes

24 24

Rondje Sleeuwijk

25 40

wandelroutes die het landgoed raken; 66 43 - het liniepad 10,6 km - rondje fort altena 12 km - rondje sleeuwijk 12 km - waterliniepad (etappe 19) 18,9 km 74

25 25 40

41 50

Liniepad Waterliniepad

Waterlinieroute

66 45

Rondje fort altena Rondje Sleeuwijk

bewegen bieden de vele wandel- en fietsroutes die langs, om en over 32 het landgoed lopen een 24 prachtige 32 mogelijkheid. Het landgoed kan een rol 33 Maasroute gaan spelen als ‘pauze’ in deze routes en Maasroute 66 48 kan mensen langer vasthouden in het 33 57 78 gebied. Meerdere fiets- en wandelroutes 67 59 doen het landgoed in het Noorden (punt 72) en in het Zuiden 31 (punt 74) 56 68 aan. fietsroutes die het landgoed raken; 55 - waterlinieroute 410 km

71 45

30 50

Met betrekking tot het thema gezond Waterlinieroute

bebouwing natuurlijk groen landbouw water wegen

Waterlinieroute

27 26

25 40

Liniepad Waterliniepad

24 0

500 m

1 km

71 71 22

Landgoed Kraaiveld

Analyse

MISSIE

KERNFUNCTIES

Mensen bewegen naar en laten genieten van een gezonde, duurzame en inspirerende leefstijl.

VOEDING De basis is voor een goede gezondheid is onze voeding. Dat begint bij onze landbouw. Door het toepassen van circulaire en biologische landbouw en het meegaan met de stateof-the-art ontwikkelingen op dit gebied zijn we in staat om een gezonde voedingsbodem te creëren. Een gezonde bodem zorgt voor gezonde en voedzame producten. Ook als voeding voor onze dieren waardoor ook zij een goed en gezond leven leiden. De producten van landgoed Kraaiveld voorzien in de hoogste voedingskwaliteitscriteria en vormen daarmede het fundament voor “Leven gezonder (en leuker) maken’’. Ofwel het gezonde alternatief, zowel in de productie als het consumeren van voeding.

VISIE Uniek kennis-en belevingscentrum voor een gezonde, duurzame en inspirerende leefstijl. Het leven begint bij de aarde waarin wij verbouwen, een gezonde bodem resulteert in gezonde gewassen en voeding.

Een gezonde voeding is de basis voor gezonde dieren en gezonde mensen. Voldoende bewegen draagt bij aan een langer en gezonder leven, onder meer door verminderde kansen op obesitas, diabetes en hart- en vaatziekten. Maar ook mentaal zorgt voldoende bewegen dat je lekkerder in je vel zit en ook leidt tot meer zelfvertrouwen. Emotionele gezondheid geeft rust je hoofd en lichaam en zorgt ervoor dat je beter kunt omgaan met stress (mentale veerkracht) en je gelukkig voelt. Voeding, bewegen en een mentale gezondheid vormen tezamen het DNA van een gezonde leefstijl. De groene en rustige omgeving is goed voor je mentale gezondheid en is uitermate geschikt voor bewegen in de buitenlucht.

DOELSTELLINGEN

•

Bevorderen van bewustzijn en uitwisselen van kennis op het gebied van gezonde voeding, bewegen en mentale gezondheid.

•

Het ontwikkelen en bedrijven van circulaire (gesloten kringlopen) en duurzame (lokaal geteelde) landbouw en veeteelt, waarin onderzoek, innovatie en respect voor mens en dier worden gecombineerd.

•

Het bieden van een recreatieve accommodatie voor B2C & B2B.

•

Het bieden van een inspirerende werkomgeving ( ook voor mensen met een beperking)

•

Het realiseren van een maatschappelijk betrokken landgoed in de breedste zin van het woord.

•

Bijdragen aan het realiseren van de vitaliteitsdoelstellingen van de gemeente Altena en o.a. een ‘blue zone’ gemeente te worden.

Landgoed Kraaiveld

INNOVATIE & EDUCATIE (VOEDING, BEWEGEN, MENTALE GEZONDHEID) Voeding, bewegen en emotioneel welbevinden vormen het belangrijke DNA voor een goede gezondheid. In het Experience Center kom je hierover alles te weten en kun je het ook ervaren. En buiten op het landgoed in de pluktuin(en), het voedselbos en experimentele landbouw. HLC/Landgoed Kraaiveld wordt ook een centrum van en voor onderwijsinstellingen en bedrijven om deze ontwikkelingen niet enkel te volgen maar ook mede sturing te geven: door pilots, innovatieve landbouw- en veeteelt technieken. stages voor leerlingen en workshops voor volwassen over bijvoorbeeld fermentatie en de productie van plantaardige eiwitten. Onderdeel is ook een expositie over de leefstijl en de successen van Marianne Vos. Inclusief alle trofeeën en attributen uit haar roemrijke carrière. Maar waar ook de verbinding wordt gelegd met gezonde voeding, bewegen en een mentale gezondheid. Kortom een uniek kennis- en belevingscentrum over de rol en de werking van gezonde voeding, het nut en de functies van gezond bewegen en het belang van een emotionele gezondheid voor je lichamelijke gesteldheid. En daarbij vooral, hoe pas ik dit toe in mijn dagelijks leven? RECREATIE Gezondheid betekent ook tijd voor jezelf, ontspannen en bewegen bijvoorbeeld door het verblijven en genieten van de rust in de natuur. Tijd hebben voor jezelf en voor elkaar.

Op het Landgoed zijn 25 duurzame en energie neutrale eco chalêts aanwezig die van alle gemakken zijn voorzien. Daarbij kunnen de bezoekers kennisnemen van alle aspecten rondom een gezonde leefstijl, zelf hun voeding verzamelen in de pluktuin en het groentebos of de bio-winkel van het landgoed. Als dat moeilijk is, of je wilt je gewoon laten verwennen, geniet je van de biologische producten en gerechten uit de winkel of het restaurant/orangerie. E-bikes en gewone fietsen staan klaar voor één van de vele mooie fietstochten in het land van Altena en de Biesbosch. Maar ook zijn er verschillende wandelroutes die de bezoeker langs bezienswaardige plekken in de omgeving voeren. Meditatie en yogaruimtes bieden een plek voor stilte, een betere fysieke gezondheid, mentale controle en zelfbewustzijn. Het landgoed leent zich daarnaast ook uitstekend voor teambuildingsessies voor bedrijven en familiebijeenkomsten. ZORG In samenwerking met stichting ’s Heeren Loo bieden we een woon- werkomgeving waarbij mensen met verstandelijke & gedragsproblematiek groeien op de participatieladder.

Analyse

RESTAURANT / ORANGERIE 200 m2 (bij experience center)

PROGRAMMA VAN EISEN Het huidige programma van eisen bestaat uit de volgende onderdelen; EXPERIENCE CENTER 1500 m2

binnen begrijpen, buiten beleven

In samenwerking met onderwijs- en wetenschapsinstellingen, bedrijven en andere organisaties ruimte bieden aan een kenniscentrum op het gebied van voeding, bewegen en mentale gezondheid.

voeding

Langs drie thema’s wordt je bewust van en leer je meer over gezonde voeding: Hoe ontstaat gezonde voeding: kennis en informatie over het werken aan een gezonde bodem, akkerbouw en veeteelt. Wat doet gezonde voeding met je lichaam; informatie over voedingstoffen die essentieel zijn voor je gezondheid, zoals macro-nutriënten, mineralen, vitamines. Waar zorgen ze voor? Hoeveel heb je ervan nodig en waar zitten ze in? Innovatieve experimenten en resultaten op het gebied van landbouw en voeding. Samenwerking met opleidingsinstituten en bedrijven.

bewegen

Onderzoek heeft uitgewezen dat bewegen bijdraagt aan een goede fysieke en mentale gezondheid. Mensen die 5000 stappen per dag zetten, verlagen daarmee het risico om vroegtijdig te overlijden door hart en vaatziekten, diabetes of obesitas. Dat concludeert een studie onder bijna 227.000 mensen van over de hele wereld. Bezoekers worden meegenomen waarom bewegen belangrijk is voor een gezonde leefstijl, wat het doet met je lichaam

Landgoed Kraaiveld

en hoe je bewegen onderdeel kunt maken van je leefstijl. Met ruimtes voor training (binnen en buiten) en het beleven van wetenswaardigheden op het gebied van bewegen en gezondheid. Onderdeel is ook een expositie over de leefstijl en de successen van Marianne Vos. Inclusief alle trofeeën en attributen uit haar roemrijke carrière. Met een natuurlijke verbinding met gezonde voeding en mentale gezondheid.

mentale gezondheid

Je emoties zijn bepalend voor je lichamelijke gezondheid én je mentale veerkracht. Voorlichting over het belang van een emotioneel evenwicht als fundament voor een optimale gezondheid. Tips, inzichten, oefeningen en activiteiten die je helpen en zelf kunt ondernemen om je gezondheid en mentale veerkracht te verbeteren. Over het algemeen hebben een groene omgeving en bewegen in de buitenlucht een positieve invloed op de mentale en fysieke gezondheid. Juist hierom zou landgoed kraaiveld, te midden van natuurlijke belevingsroutes, een goede locatie zijn om kennis te delen over gezonde voeding, gezond bewegen en mentale gezondheid. Binnen het experience center zal ook mogelijkheid zijn tot (openbare) expositie- en creatieruimte voor kunst. Vanuit de samenleving en vanuit doelstellingen op dit beleidsgebied is daar behoefte aan.

Een horecafaciliteit voor de bezoekers van het Experience Center. Een ‘huiskamersfeer’ voorzien van voedingsgewassen en waar uitsluitend biologische producten worden geserveerd. Ook inzetbaar als kookstudio voor workshops en teambuilding. PRAKTIJKRUIMTES 3-5 RUIMTES X 25 m2 (bij experience center) Kantoor- en praktijkruimtes als inspirerende werkomgeving / verhuur aan gerelateerde beroepsbeoefenaars zoals diëtisten, bewegingscoaches en therapeuten. WINKEL 170 m2 Door extra bezoekers zal de vraag naar producten uit de winkel toenemen. De winkel is bovendien bedoeld als “supermarkt” voor bezoekers van de eco chalêts die naast de pluktuin hier hun dagelijkse gezonde voeding kunnen kopen voor de maaltijden. Daarnaast wordt ook het “Buurderijconcept” onderdeel van het HLC ten behoeve van de ondernemers en bewoners van Altena en omgeving. MULTIFUNCTIONELE RUIMTE 500 m2 Om de boerderij te proffesionaliseren is er meer ruimte nodig om gereedschap te stallen, planten te stekken en andere dagelijkse werkzaamheden uit te voeren. De ruimte kan tevens worden gebruikt om markten en dergelijke te organiseren. YOGA-PAVILJOEN 100 m2 Een ruimte voor groepsactiviteiten op het gebied van mentale en fysieke gezondheid zoals yoga en mindfulness.

ECO CHALÊTS 1200 m2 Het realiseren van 25 duurzame verblijfseenheden (eco chalêts) ten behoeve van kortdurend verblijf voor particulieren en bedrijven. De eco chalêts hebben een B&B achtig karakter en zijn voorzien van een woon, slaap en kookgedeelte en voorzien van sanitaire voorzieningen (toilet en badkamer). Te midden van pluktuinen en omgeven door het voedselbos waar bewoners eventueel zelf een belangrijk deel van hun voeding kunnen vergaren om te bereiden. De chalêts zijn –naast de noodzakelijke subsidies- een belangrijke financieringsbron voor het onderhoud van het landgoed/Healthy Lifestyle Center. VERGADERFACILITEITEN, TRAININGEN 500 m2 Accommodaties ten behoeve van diverse bijeenkomsten, zoals “heisessies” voor bedrijven, lezingen, en andere lokale maatschappelijke activiteiten/functies. TOERISTISCH INFORMATIEPUNT Op de locatie wordt een plek aangewezen als toeristisch informatiepunt. Medewerkers van de VVV kunnen dit gebruiken als startpunt voor rondleidingen. Dit hoeft niet altijd bemand te zijn, maar moet wel aanwezig zijn. FUNCTIES IN DE BUITENRUIMTE: • een voedselsbos • kruidentuin(en) • agroforestry • strokenteelt • bijenkorf / insectenhuizen • helofytenfilter • visvijver • natuurspeelplaats • parkeerplaatsen

Analyse

REFERENTIES PROGRAMMA

Referenties programma

VERBLIJVEN

TESTEN

RANCHO MARGOT

PARTICIPATIE

BEZINNING /

YOGA

Beelden: Rancho Margot. https://www.ranchomargot.com

RANCHO MARGOT Een belangrijke inspiratiebron bij het zoeken naar een indeling voor Landgoed Kraaiveld is Rancho Margot. In Rancho Margot, gelegen in Costa Rica, zijn proeftuinen, verblijfsruimtes en bezinningsruimtes op een organische manier met elkaar verweven in een prachtige natuurlijke omgeving. Op deze locatie ervaar je gezonde voeding, gezond bewegen en een gezonde geest tegelijkertijd, en zie je ook ruimtelijk hoe deze aspecten met elkaar verbonden zijn.

hier een andere wereld waarin deze thema’s plotseling tastbaar en begrijpelijk centraal staan.

Dankzij de weelderige begroeiing van Rancho Margot waan je je echt in een andere wereld, wat je de mogelijkheid biedt om dit alles intens te ervaren. Je betreed

Op de volgende pagina’s volgen referenties die een soortgelijk breed programma op verschillende manieren combineren.

Landgoed Kraaiveld

Het is interessant om te zien, op de twee afbeeldingen op de rechterpagina, dat zowel Rancho Margo als de gebieden ten westen van de notenlaan op Landgoed Kraaiveld ongeveer dezelfde oppervlakte beslaan. Dit wekt de gedachte op om ook bij Landgoed Kraaiveld toe te werken naar een soortgelijke onderdompeling in deze andere wereld.

LANDGOED KRAAIVELD

Referenties programma

Rancho Margot - Costa Rica

Ecolonie

Recreatie

verblijf

Recreatie

verblijfsaccomodatie (kamer of tent)

Voeding

restaurant

Voeding

gelimiteerd in winkel, voor bewoners

Educatie

diverse activiteiten en workshops

Educatie

diverse activiteiten en workshops

Zorg

Klimaat

natuurinclusief, bio-dynamische landbouw

Klimaat

natuurinclusief, bio-dynamische landbouw

Wonen

woon / werk combinatie

Verhuurbare ruimte

Cultuur

lokaal ambachtelijke meubels

Cultuur

Beelden: Rancho Margot. https://www.ranchomargot.com

Landgoed Kraaiveld

Beelden: Ecolonie. https://www.ecolonie.eu

Referenties programma

Speeldernis - Rotterdam

Fruittuinen van West - Amsterdam

Recreatie

buitenplaats voor kinderen

Recreatie

oogstparticipatie en evenementen

Voeding

bio-winkel, tuincafe, oogstparticipatie

Educatie

leren over natuur en dieren, BSO

Educatie

worshops, programma’s voor leerlingen

Zorg

Klimaat

waterberging en natuur

Klimaat

Wonen

Verhuurbare ruimte

trouwen, feest of zakelijk

Cultuur

seizoensfeesten

Cultuur

muziek, theater, festival en kunst

Beeld: De speeldernis. https://indebuurt.nl/rotterdam/gids/de-speeldernis/

Landgoed Kraaiveld

Beeld: Fruittuinen van West. https://fruittuinvanwest.nl/rotterdam/gids/de-speeldernis/

Referenties programma

Voedselbron GRAAUW - Zeeland

Philips Fruittuin - Eindhoven

Recreatie

verblijfsaccomodatie in Hofstede of tent

Recreatie

picknicken in de boomgaard, speurtochten

Voeding

gelimiteerde aanschuifdiners

Voeding

pannekoekenhuis, landwinkel, kantoorfruit

Educatie

rondleidingen

Educatie

rondleidingen, appelplukdagen, workshops

Zorg

Klimaat

productieve natuur

Klimaat

Wonen

Verhuurbare ruimte

vergaderruimte, receptie, workshops

Cultuur

Beelden: voedselbron graauw. https://voedselbrongraauw.nl/

Landgoed Kraaiveld

Beelden: Philips fruittuin. https://philipsfruittuin.nl/nl/

Referenties programma

Natuurlijk tomaat/Henriette - Dongen

Herenboeren

Recreatie

diner, ‘verwenontbijt’, yoga

Recreatie

Voeding

streekwinkel, dagelijks verse soep en maaltijd

Voeding

wekelijks pakket met groente en fruit

Educatie

workshops, rondleidingen, lezingen

Educatie

workshops, excursies en participatie

Zorg

Klimaat

productieve natuur

Klimaat

Wonen

Verhuurbare ruimte

vergaderruimte

Verhuurbare ruimte

Cultuur

Beelden: Natuurlijk tomaat. https://www.natuurlijktomaat.nl/oorsprong.html

Landgoed Kraaiveld

Beelden: Herenboeren. https://herenboeren.nl/

Referenties programma

WORKSHOP

Workshop

Workshop en aanwezigen

Landgoed Kraaiveld

INITIATIEFNEMERS Willem Groenenberg Jan Groenenberg Anne Groenenberg Vera Groenenberg Jente Huisman

PROVINCIE NOORD BRABANT Joost Findhammer Sander Magielsen

GEMEENTE ALTENA Annette van Wel Sheila van ‘t Noordende Eelke de Rooij Maikel Honcoop

ALTENATUUR Goof van Vliet

BRABANTS LANDSCHAP Bart Simons

STUDIO MARCO VERMEULEN Marco Vermeulen David Velu

Workshop

CONCEPT INRICHTING

Concept inrichting

‘Step away from the everyday’

Rancho Margot, waarbij proeftuinen, verblijven, participeren en bezinning als beleving bij elkaar komen, blijft een belangrijke referentie. Deze thema’s zijn op een ruimtelijke manier met elkaar verweven, waardoor gezonde voeding, gezond bewegen en een gezonde geest worden gestimuleerd op één locatie. Het ruimtelijk ontwerp voor landgoed Kraaiveld maakt gebruik van het hele gebied aan de liniewal en ten westen van het huidige agrarische bedrijf. De gronden

Landgoed Kraaiveld

ten oosten van de Notenlaan blijven open voor grootschalig agrarisch gebruik en de huidige bedrijfsvoering met zorgwoningen blijft behouden. Het programma ontvouwt zich naarmate men zich door landgoed Kraaiveld beweegt, van de ene open plek naar de andere, van ontdekking naar ontdekking. Op deze manier is gezond bewegen een feit terwijl men leert over gezonde voeding en een gezonde geest.

Door de bezoekers een eigen entree te geven, wordt de ervaring van het betreden van ‘een andere wereld’ versterkt. Men parkeert de auto zo snel mogelijk en begint te voet aan een reis door de proeftuinen van Kraaiveld. Dit creëert tevens een ruimtelijke scheiding tussen het huidige bedrijf en de nieuwe functies, wat wenselijk is voor de zorgbehoevenden. De bezoeker die alleen voor de streekwinkel komt, komt deze in het begin van de route tegen en kan langskomen voor een kort bezoek.

Het terrein is begroeid met een (voedsel) bos, waarin men zich via een kronkelend pad van open plek naar open plek beweegt. In diverse cirkelvormige open plekken vindt men de nodige bebouwing en cirkelvormige proeftuinen. De begroeiing opent zich vanaf de liniewal, en vernat vanaf daar langzaam, waardoor de beleving van de linie extra wordt benadrukt. De wandelroutes uit de omgeving lopen langs de linie en vanuit hier kijk je af en toe het voedselbos in.

Concept inrichting

CHALETS VERGADER RUIMTE

FASE 2

CHALETSCHALETS

YOGA STUDIO YOGA STUDIO

VERGADERRUIMTE VERGADERRUIMTE

EXPERIENCE EXPERIENCE CENTER CENTER

WINKEL WINKEL

PRIVÉ

OPENBAAR

CHALETS

VAN PUBLIEK NAAR PRIVÉ De functies die als eerste worden tegengekomen zijn voor de functies met het meest publieke karakter, hoe verder men de route aflegt hoe meer privé deze functies worden. De winkel vindt men in het begin en de recreatiewoningenYOGA liggen ‘dieper’ in het landgoed’. STUDIO

WINKEL

EXPERIENCE CENTER

CHALETS

YOGA STUDIO

VERGADERRUIMTE

WINKEL

EXPERIENCE CENTER

PARKINGPARKING

WINKEL

EXPERIENCE CENTER

YOGA STUDIO VERGADER RUIMTE

CHALETS CHALETS

VERGADER RUIMTE

FASE 2

YOGA STUDIO

VERGADERRUIMTE

EXPERIENCE CENTER

WINKEL

HOLLANDSE WATERLINIE RUIMTE GEVEN Door het groen met afstand van de huidige liniestructuur te laten wordt de ruimtelijke ervaring van de waterlinie versterkt. Gradienteel breekt het groen richting de waterlinie open en ontstaat ook de ruimte voor vernatting.

PRIVÉPRIVÉ

PARKING

EXPERIENCE CENTER

PRIVÉ

OPENBAAR

VERGROENING EN VERNATTING De vergroening en het vernatten van het landgoed draagt bij aan de mogelijkheid om een een andere wereld te betreden, maar geeft ook een impuls aan de biodiversiteit en geeft de mogelijkheid tot waterretentie.

WINKEL

OPENBAAR OPENBAAR

YOGA STUDIO

YOGA STUDIO EXPERIENCE CENTER

CHALETS VERGADER RUIMTE

Landgoed Kraaiveld

WINKEL

EXPERIENCE CENTER

FASERING MOGELIJK Binnen dit ruimtelijke principe is het mogelijk in latere fasering aan te sluiten op de route en beleving van de eerste fase.

CHALETS VERGADER RUIMTE

Concept inrichting

FASE 2

YOGA STUDIO

PARKING

BELEVINGSROUTE Door dit nieuwe bos is een route aangelegd die je langs verschijdene open plekken en functies brengt. Zo onstaat er de tijd om deze nieuwe wereld te ervaren en je er doorheen te bewegen. De bestaande natte structuren blijven bestaan waardoor er af en toe een doorkijk ontstaat door het (voedsel) bos.

FASE 2

PARKING

WINKEL

Landgoed Kraaiveld

Concept inrichting

PARKEREN +- 60 parkeerplaatsen

EXPERIENCE CENTER / RESTAURANT +- 2000 m2

YOGA 100 m2

FUNCTIONELE LANDART

BESTAANDE BOERDERIJ

Een nieuwe, eigen ingang voor bezoekers geeft toegang tot een cirkelvormige parkeerplaats.

- Half verscholen in het voedselbos is daar het experience center met restaurant. Per thema (gezonde voeding, mentale gezondheid en beweging ) 500 m2, een restaurant van 200 m2 en ruimte voor ontsluiting en andere faciliteiten. - Aangesloten bij de keuken is ruimte voor een kookstudio, waar bezoekers o.a. producten van het seizoen bereiden tot gerecht. - Ook is er ruimte voor 3 tot 5 verhuurbare ruimtes van 25m2 voor coaches; bijvoorbeeld een fysiotherapeut of een diëtist.

Wat verstopt in de bebossing is een yogastudio gepositioneerd met uitzicht over het land. Dichtbij de recreatiewoningen en vergaderlocatie.

Verspreid over het landgoed kunnen de zogenoemde ‘functionele land art’ objecten, zoals de stapels hout, een plek hebben in het plan.

De bestaande boerderij blijft zijn functies behouden en de zorgbehoevenden blijven werken en wonen op landgoed kraaiveld. Het grote zonnedak op de boerderij gaat erg meewerken in de energievoorziening in de nieuwe bebouwing.

MULTIFUNCTIONELE RUIMTE 500 m2

WINKEL 170 m2

VERGADERFACILITEITEN, TRAININGEN 500 m2

BUNKERS WATERLINIE

ECO CHALÊTS 25 x 48 m2

De multifunctionele ruimte wordt gebruikt om gereedschap te stallen, planten te stekken en andere dagelijkse werkzaamheden uit te voeren. Daarnaast kan de ruimte worden gebruikt om markten en dergelijke te organiseren.

Landgoed Kraaiveld

Als eerste, aan het begin van de route, vindt men aan de parkeerplaats de winkel. Bezoekers kunnen deze snel bezoeken, of onderweg naar huis nog een bezoek brengen.

PROEFTUINEN De cirkelvormige open plekken bieden ruimte aan proeftuinen met verschillende thema’s. Zo kan er ruimte zijn voor verschillende type gewassen, maar ook voor andere essentiële elementen, zoals een bijenkorf of insectenhuizen.

Half in het vernatte gebied ligt er aan de route een vergaderfaciliteit, hier kunnen verschillende bijeenkomsten worden gerealiseerd.

De oude kazematten van de waterlinie worden ingezet in het nieuwe plan. De meest oosterlijke bunker wordt een informatieplek met informatie over de geschiedenis van de waterlinie, de twee westerlijke bunkers worden bezinningsruimtes.

De eco chalêts zijn gepositioneerd aan het einde van de route. Hier kunnen de bezoekers meer rust ervaren en dagrecreanten niet te veel kruizen. De cirkelvormige bebouwing biedt ruimte voor een binnentuin en functies die verblijvende groepen kunnen delen.

Concept inrichting

KRUIDENTUIN

BIJENKORF

Landgoed Kraaiveld

STROKENTEELT

VISVIJVER

AGROFORESTRY

VOORBEELDEN VOEDSELTUINEN De voedseltuinen kunnen verschillende vormen van natuurinclusieve voedselproductie ‘showcasen’. Sommige productievormen beslaan meer ruimte of zullen in meerdere proeftuinen voorkomen, bijvoorbeeld strokenteelt. Samen met partners kunnen nieuwe richtingen van voedselproductie

onderzocht worden op het Landgoed. De hoofdvorm van deze productieplekken is altijd een cirkel, waaromheen productieve natuur, in de vorm van een voedselbos, vloeit. De bestaande notenlaan is een mooi voorbeeld van agroforestry en blijft duidelijk betrokken bij het landgoed.

Concept inrichting

NATUURSPEELPLAATS

HELOFYTENFILTER

VERNATTING Een deel van het landgoed wordt afgegraven om meer ruimte voor water vrij te maken. In tijden van droogte kunnen de bodem en gewassen profiteren van het opgeslagen water. Naast de diversiteit in landschap die dit oplevert kan het vernatte gedeelte een dubbele functie krijgen;

Landgoed Kraaiveld

Zo kan een deel van het vernatte gebied fungeren als natuurspeelplaats, waar kinderen kunnen spelen met het water en tegelijkertijd meer kunnen leren over dit thema. Een deel van het natte gebied wordt ingezet als helofytenfilter (ten Zuid-Oosten van de vergaderruimte), hierbij wordt vuil water gefilterd om weer in te zetten ten behoeve van bijvoorbeeld de douche faciliteiten en de landbouw.

VOEDSELBOS

VERGROENING De ruimte om het natte gebied en de voedseltuinen heen wordt vervormd tot voedselbos. Een voedselbos is een vorm van productieve natuur. Komende van het huidige kapbos is dit een veel diverser type bos.

Dit geeft een impuls aan de biodiversiteit en draagt bij aan de algehele diversiteit in het landschap. Bezoekers of recreanten kunnen in dit bos ontdekken hoe gezond voedsel groeit in de natuur, dit in workshops oogsten en leren bereiden in één van de kookruimtes.

Concept inrichting

VERDELING HUIDIGE OPPERVLAKTES

VERDELING NIEUWE OPPERVLAKTES

grasland (inclusief liniewal)

44.196 m2

voedselbos

35.925 m2

hakhoutperceel

21.900 m2

grasland (inclusief liniewal)

15.721 m2

water

7.180 m2

water

7.180 m2

voedseltuinen

7.170 m2

vernat grasland

8.612 m2

voedseltuinen

6.358 m2

bebouwing

4.470 m2

parkeren (half-verhard)

2.180 m2

potentie in latere fase 55.525 m2

Landgoed Kraaiveld

200 m

400 m

200 m

400 m

Concept inrichting

3 THEMA’S DIE ELKAAR VERSTERKEN De drie thema’s; gezonde voeding, bewegen en mentale gezondheid hebben allemaal ruimte in het experience center om de nodige informatie tentoon te

stellen. Daarnaast zijn de drie thema’s ook verwoven met de indeling van het landgoed zelf en kan je ze stuk voor stuk ervaren tijdens je reis door de proeftuinen van Kraaiveld.

GEZONDE VOEDING

BEWEGING

MENTALE GEZONDHEID

GEZONDE VOEDING De vele proeftuinen bieden een brede blik op de productie van voedsel en het belang van een gezonde bodem en biodiversiteit hierbij. Ook kan je op landgoed Kraaiveld

Landgoed Kraaiveld

de producten van het seizoen leren bereiden in het experience center, tijdens een workshop kan je van oogst tot gerecht meemaken waar je voedsel vandaan komt.

BEWEGING Met de indeling van het landgoed is gekozen voor het verspreiden van functies. Bij verblijf op het landgoed Kraaiveld wordt je dus constant gestimuleerd om

in beweging te blijven. Verschillende routes, langs het water, over de wal van de waterlinie of door het voedselbos bieden verschillende perspectieven op de omgeving.

MENTALE GEZONDHEID Twee van de oude kazematten van de waterlinie worden in gebruik gesteld als bezinningslocatie. Hier kan je bij verblijf gebruik van maken voor een meditatie of

om gewoon even stil te zijn. Daarnaast is er temidden van het voedselbos een yogapaviljoen te vinden. Hier kunnen lessen worden gegeven of kunnen gasten zelf de rust opzoeken.

Concept inrichting

Landgoed Kraaiveld

Concept inrichting

Landgoed Kraaiveld

Concept inrichting

Landgoed Kraaiveld

Concept inrichting

Landgoed Kraaiveld

Concept inrichting

GROEN AANZICHT De vergroening van dit deel van het landgoed brengt op diverse wijze gevarieerd groen terug wat vanuit de regio en altenatuur tijdens de workshop werd aangedragen als belangrijke wens. Nog mooier zou Altenatuur het vinden als

Landgoed Kraaiveld

het lukt ook voedselbos te realiseren. Naast deze verrijking op het gebied van biodiversiteit zorgt het ook voor een visuele inkapseling van bebouwing en recreatieve activiteiten op het landgoed. In dit beeld zien we hoe het groen vanuit de notenlaan doorloopt.

MOGELIJKE FASERING De spreiding van functies zorgt niet alleen voor een geleidelijke opname van kennis, gezond bewegen en de beleving van een ontdekkingstocht, maar biedt ook

perspectief voor gefaseerde ontwikkeling. Experimenten kunnen plaatsvinden en het businessmodel kan in de loop der tijd groeien.

Concept inrichting

De werking van innovatieve methoden, als fermentatie, worden op in het oog springende wijze uitgelegd.

De Marianne Vos expositie vindt zijn plek in één van de cirkelvormige ruimtes.

Het experience center volgt dezelfde logica als de rest van het landgoed, waarbij cirkelvormige ruimtes verschillende thema’s belichten en de vrije ruimte als ontsluiting wordt gebruikt. De cirkelvormige ruimtes, worden letterlijk opgetrokken in aarde wanden vanuit de gezonde bodem van landgoed Kraaiveld.

Gaten in het dak brengen licht in de tentoonstellingsruimte of brengen zelfs buiten even naar binnen.

Verschillende vormen van state-of-the-art productie zijn tentoongesteld.

In het restaurant kan de bezoeker gerechten proeven van ingredienten uit de proeftuinen en het experience center.

food for thougth?

Zoals zichtbaar in dit beeld is de ambitie om de bebouwing op landgoed Kraaiveld innovatief en biobased te ontwikkelen.

Landgoed Kraaiveld

Concept inrichting

REFERENTIES BEBOUWING

Referenties bebouwing

Kinetic greenhouse Referentiekader

Experience center

Architect

Heatherwick studios

Functie

Botanische tuin

Oppervlak

300m2

Locatie

Beelden: Kinetic greenhouse. https://www.dezeen.com/2022/06/27/heatherwick-studio-unfolding-glasshousewoolbeding-estate-national-trust/com/2022/06/27/heatherwick-studio-unfolding-glasshouse-woolbeding-estatenational-trust/oorsprong.html 76

Landgoed Kraaiveld

Referenties bebouwing

Eden project

Musee Atelier Audemars Piguet

Referentiekader

Experience center

Referentiekader

Experience center

Architect

...

Architect

...

Functie

...

Functie

...

Oppervlak

...

Oppervlak

2373m2

Locatie

...

Locatie

Le Brassus, Zwitserland

Beelden: Eden project. https://www.edenproject.com/visitheatherwick-studio-unfolding-glasshouse-woolbeding-estatenational-trust/com/2022/06/27/heatherwick-studio-unfolding-glasshouse-woolbeding-estate-national-trust/oorsprong.html 78

Landgoed Kraaiveld

Beeld: Musee atelier ademars piguet. https://www.myvalleedejoux.ch/en/P62461/musee-atelier-audemars-piguet

Referenties bebouwing

Community center

Skamlingsbanken visitor center

Referentiekader

experience center

Referentiekader

experience center

Architect

Sou Fujimoto

Architect

CEBRA

Functie

community center

Functie

visitor center

Oppervlak

21.300 m2

Oppervlak

500m2

Locatie

Hida city, Japan

Locatie

Sjolund, DK

Beelden: Community centre. https://www.designboom.com/architecture/sou-fujimoto-bowl-shaped-plaza-communitycenter-hida-japan-04-11-2022/ 80

Landgoed Kraaiveld

Beelden: Skamlingsbanken visitor center. https://www.archdaily.com/975768/skamlingsbanken-visitor-center-cebra

Referenties bebouwing

Woonlandschappen

Referentiekader

Ecochalets

Architect

SMV

Functie

wonen

Oppervlak

...

Locatie

...

Landgoed Kraaiveld

Referenties bebouwing

Living garden

Nutshell

Referentiekader

winkel

Referentiekader

Ecochalets

Architect

MAD architects

Architect

Functie

recreatie

Oppervlak

Locatie

Quzhou, CH

Locatie

Warredal

Beelden: Living Garden. https://www.archdaily.com/902553/living-garden-mad-architects

Landgoed Kraaiveld

Beelden: Warredal. https://www.warredal.be/accommodaties/treetop

Referenties bebouwing

EPILOOG

Epiloog

Epiloog Het rapport is op 3 oktober 2023 besproken in aanwezigheid van de volgende belanghebbenden: Willem Groenenberg (initiatiefnemer) Jente Huisman ((initiatiefnemer) Eelke de Rooij (gemeente Altena) Danielle Plaggenmarsch-Fluit (gemeente Altena) Ricardo Seffelaar (gemeente Altena); Annette van Wel (gemeente Altena) Sander Magielsen (Provincie Brabant) Joost Findhammer (Provincie Brabant-Hollandse Waterlinie) Goof Lies (Altenatuur) Bart Simons (Brabants landschap) Alle opmerkingen op het rapport zijn zoveel mogelijk verwerkt in dit eindrapport. Voorafgaand aan de volgende fase, het schetsontwerp, moet over de volgende (nog openstaande) punten een standpunt zijn ingenomen: 1. Onderzoek naar nieuwe functies in de natuur die destijds gerealiseerd zijn als compensatie voor het “rood” van de landhuizen. De locatie is onderdeel van een bestaand (nieuw) landgoed. Die landgoederen komen tot stand door een verhouding in nieuw ‘rood’ (bebouwing/woningen) en nieuw ‘groen’ (natuur): de zogenaamde ‘roodvoor-groen-regeling’. Op welke wijze geschiedt de (kwantitatieve en/of kwalitatieve) compensatie ‘groen’ voor nieuw ‘rood’? Dit is een principiële kwestie waar de provincie naar moet kijken. Eventueel hierbij ook de ontwikkeling van fase 2 meenemen; daarin wordt natuur gecreëerd waar nu agrarische functie is. 2.

Invloed van het VAB beleid en de VAB status van het landgoed als beleidskader meenemen in de uitvraag voor de ontwikkelrichtingsvisie. 3. De gemeente zal moeten aantonen dat dit plan past binnen de gewenste ontwikkelrichting van het gebied (artikel 5.12 omgevingsverordening provincie) 4. Landgoed Kraaiveld ligt in het Werelderfgoed Hollandse Waterlinies. Om de status van werelderfgoed te krijgen, moet een erfgoedsite (cultuur, natuur of combinatie van beide) van Outstanding Universal Value (OUV) zijn, van uitzonderlijke universele waarde. Het erfgoed is dan uniek en onvervangbaar. De OUV wordt bepaald aan de hand van een set specifieke criteria, of hoofdkenmerken. Voor de Hollandse Waterlinies gaat het dan om 3 hoofdkenmerken, te weten: 1) strategisch landschap, 2) waterstaatkundige werken en 3) militaire werken. We zijn als overheden verantwoordelijk voor behoud en bescherming van dit unieke erfgoed. Meer specifiek betekent dit dat de uitzonderlijke universele waarden niet mogen worden aangetast.

Landgoed Kraaiveld

In het schetsontwerp zal daarom o.a. meer duiding worden gegeven over de ligging in het militair-strategische stelsel van de Hollandse Waterlinies: aan de hoofdverdedigingslijn met een duidelijke visuele relatie met het open inundatiegebied en de meer ‘gesloten’ veilige zijde van de linie. Bijvoorbeeld aan de hand van de handreiking “Visuele Integriteit van het Kwaliteitsteam Hollandse Waterlinies’’. 5. Vanuit de basisprincipes en de benadering diep – rond – breed uit de Omgevingsvisie van de provincie mogelijke koppelingen met andere opgaves onderzoeken, zoals duurzaamheid en klimaat. En heel belangrijk, een onderbouwing vanuit de ontwikkelingsrichting op het gebied. 6. In het vervolgproces zal ook aandacht worden besteed aan het opzetten van echte workshops/trainingen/bootcamps, etc. voor de jeugd en het verbinden van de juiste mensen (o.a. eigen buurtsportcoaches) aan het centrum. 7. Dat geldt ook voor het betrekken van mensen met een uitkering of herintreders of andere specifieke doelgroepen uit de omgeving, in het beheer van de locatie. 8. Ook zal in de verdere uitwerking aandacht worden besteed aan de koppeling tussen de content van het HLC en het verleden / cultuurhistorie van deze plek. 9.

De specificatie die uiteindelijk door gemeente en provincie wordt gegeven aan de natuurcompensatie / kwaliteitsverbetering landschap, die beleidsmatig vereist is in ruil voor het toestaan van een dergelijke grote bebouwing, zal worden meegenomen in het schetsontwerp. 10. In het vervolgproces zal ook een nadere analyse van de verschillende doelgroepen plaatsvinden. 11. Ook de mogelijkheden voor een (openbare) expositie- en creëerruimte voor kunst en cultuur wordt in het vervolgproces meegenomen. 12. In het schetsontwerp moet een (sterke) koppeling zijn met de aanwezige functie in het bestaande bouwvlak. De ontwerpfase is hiermee afgerond.

Bronnen Bronnen

takern-visitor-centre-with-thatched-walls-by-wingardhs/ Living Garden. https://www.archdaily.com/902553/living-garden-mad-architects

Landgoed Kraaiveld: terug van weggeweest Bestemmingsplan

Maggie’s centre 2. https://www.dezeen.com/2020/06/12/ heatherwick-studio-maggies-centre-leeds-architecture/ Warredal. https://www.warredal.be/accommodaties/treetop

Afbeeldingen Fort Altena. https://www.visitbrabant.com/nl/locaties/3911214560/fort-altena-2 Fort Bakkerskil. https://www.beleefdebiesbosch.nl/locaties-overzicht/1706027937/fort-bakkerskil Vesting Woudrichem. https://www.hollandsewaterlinies.nl/nl/locaties/1734289371/vesting-woudrichem Slot Loevestein. https://www.demooistedroneplaatsen.nl/nederland/poederoijen-slot-loevestein/ Nieuwe Hollandse Waterlinie. https://www.werelderfgoed.nl/nl/werelderfgoed/hollandse-waterlinies Landgoed Kraaiveld: terug van weggeweest p. 2 en p.10 Rancho Margot. https://www.ranchomargot.com Ecolonie. https://www.ecolonie.eu De speeldernis. https://indebuurt.nl/rotterdam/gids/de-speeldernis/ Fruittuinen van West. https://fruittuinvanwest.nl/ voedselbron graauw. https://voedselbrongraauw.nl/ Philips fruittuin. https://philipsfruittuin.nl/nl/ Natuurlijk tomaat. https://www.natuurlijktomaat.nl/oorsprong.html Herenboeren. https://herenboeren.nl/ Kinetic greenhouse. https://www.dezeen.com/2022/06/27/heatherwick-studio-unfolding-glasshousewoolbeding-estate-national-trust/com/2022/06/27/heatherwick-studio-unfolding-glasshousewoolbeding-estate-national-trust/oorsprong.html Eden project. https://www.edenproject.com/ Musee atelier ademars piguet. https://www.myvalleedejoux.ch/en/P62461/ musee-atelier-audemars-piguet Community centre.

https://www.designboom.com/architecture/ sou-fujimoto-bowl-shaped-plaza-community-center-hida-japan-04-11-2022/ Skamlingsbanken visitor center. https://www.archdaily.com/975768/ skamlingsbanken-visitor-center-cebra Takern Visitor Centre. https://www.dezeen.com/2012/11/09/

Landgoed Kraaiveld

Colofon Opdrachtgever Landgoed Kraaiveld Gemeentje Altena

Uitvoering Studio Marco Vermeulen Team: Marco Vermeulen David Velu Wessel Geysels

Beeldverantwoording: Alle beelden zijn gemaakt door Studio Marco Vermeulen tenzij anders aangegeven. Afbeeldingen mogen gebruikt worden onder voorwaarde van naamsvermelding van de maker.

Aan deze publicatie kunnen geen rechten worden ontleend.

Datum: januari 29, 2024 4:53 PM

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/16534943/2