Bijlage 4 Overzicht wensen en bedenkingen bij RV Vaststelling RPE-WBEB

Oosterhout

De wens om op te nemen dat wordt ingezet op een eerlijke verdeling van de opbrengsten van energieprojecten, onder andere door participatiemodellen die ten goede komen aan lokale gemeenschappen.

De RES West-Brabant onderschijft deze wens. In het RPE wordt ingezet op een eerlijke verdeling van de opbrengsten van energieprojecten, onder meer met het FRES.

Oosterhout

Wens om op te nemen in het RPE dat solidariteit tussen gemeenten zo veel mogelijk het uitgangspunt is bij ruimtelijke keuzes, inclusief de verdeling van energie-infrastructuur en nieuwe energiehubs

Waar een energiehub kansrijk is, is sterk afhankelijk van de lokale context. De RES West-Brabant zal veel aandacht besteden aan het delen van de geleerde lessen in de regio. Solidariteit is daarbij één van de bestuurlijke keuzes.

Oosterhout

Wens om op te nemen in het RPE dat regionale afspraken over lastenverdeling, zodat de regio gezamenlijk verantwoordelijkheid draagt voor de ruimtelijke impact van grote energieprojecten.

Regionale afspraken over grote energieprojecten komen terug bij de gebiedsaanpak.

Provincie NB

De voorgelegde ‘bestuurlijke keuzes’ vragen om akkoord op nadere uitwerking van deze vragen waarbij er nog ruimte is voor meerdere opties of richtingen. Hieruit zullen naar verwachting een aantal voorstellen volgen die mogelijk kaderstellend van aard zijn. Wij zien dat dit duidelijker omschreven kan worden in het RPE WBEB.

Hierover is een passage opnemen bij 2.6 "Kaders waarbinnen we werken" (pagina's 15 en 16).

Provincie NB

Ook vragen wij aandacht voor het bestaande en nog te vormen provinciale beleid en hoe dit in samenhang moet worden Idem bezien voor de ontwikkeling van het toekomstige energiesysteem in Brabant.

Roosendaal, college

Het onderdeel over de arbeids-kennispool is summier beschreven en moet worden aangescherpt in de finale versie.

De Res West-Brabant heeft onlangs de evaluatie gedaan van het eerste jaar arbeids-kennispool. Er is tevredenheid over de voortgang. De RES West-Brabant werkt aan de intensivering van de samenwerking met de onderwijsinstellingen.

Roosendaal, college

De afspraken in RPE-WBEB sluiten goed aan op de afspraken die we in het kader van de verstedelijkingsstrategie en de investeringsagenda van de SRWBW (stedelijke regio West-Brabant west) met de regiogemeenten en met de provincie maken. Specifiek voor de RPE-WBEB hebben we daarbinnen nadere deelregio’s benoemd.

Dit is in lijn met het RPE.

Roosendaal, college

In het RPE-WBEB worden verschillende regionale, gemeentegrensoverschrijdende afspraken gemaakt. Daarbij gaat de RES West-Brabant uit van wederzijdse solidariteit. Investeringen in de ene deelregio komen waar logisch en mogelijk ook ten gunste van de andere regio’s. Hiermee zetten we de constructieve samenwerking uit RES 1.0 voort. Voor Roosendaal vertaalt zich dit onder meer in een huidige en toekomstige goede samenwerking bij het benutten van de Dit is in lijn met het RPE. buisleidingenstraat en de mogelijke aantakking van West-Brabant-West op een warmtenet in de Powerport-regio. De in RPE-WBEB genoemde solidariteit van de overige gemeenten met de powerport-deelregio ziet de RES West-Brabant dan ook vooral als uitdrukking van een wederzijdse solidariteit.

Roosendaal, raad

Gericht op totaal vraagstuk CO2 om regionaal alles in het werk te stellen om de maatregelen te prioriteren, zodat de effecten op bijv. sociale woningbouw zo snel mogelijk tot uiting komen. Het geld wat beschikbaar is dient zo uitgebreid mogelijk te worden ingezet en zoveel mogelijk subsidiemogelijkheden in te zetten om doelen optimaal te bedienen.

Dit is in lijn met het RPE.

Roosendaal, raad

Wens om te komen tot strenge prioritering in maatregelen m.b.t. Energiearmoede. Dit vraagt voldoende aandacht.

Dit is een terechte zorg. Betaalbaarheid is een actueel onderwerp voor collectieve warmtevoorziening. Het Ministerie van Klimaat en Groene Groei werkt aan beleidsregels om de betaalbaarheid van warmte voor huishoudens te borgen. Er wordt rekening gehouden met betaalbaarheid door bijvoorbeeld mogelijke warmtestrategieen in warmtestudies ten op zichte van elkaar af te wegen op eindgebruikerskosten.

Roosendaal, raad

Aandacht voor de warmtebronnen in combinatie met afname van afvalverbranding. Hoe toekomstbestendig is dit?

In haalbaarheidsonderzoeken naar bovenlokale warmtenetten met restwarmte uit afvalverbranding nemen wij de toekomstbestendigheid als uitgangspunt mee.

Roosendaal, raad

Betrokkenheid bedrijven; privaat publieke samenwerking is belangrijk.

Dit is in lijn met het RPE.

Rucphen

Er gaat relatief veel aandacht naar andere subregio's. De beperkte vraag en aanbod in onze subregio betekent dat we pas later aan bod komen bij uitbreiding van (grootschalige) energie-infrastructuur. Dit betekent dat niet alle ruimtelijke ontwikkelingen gefaciliteerd kunnen worden. Dit zet de ambities voor een aantrekkelijk woon- en ondernemingsklimaat onder druk. Bestuurlijke aandacht hiervoor blijft ook de komende jaren van belang.

De gevraagde bestuurlijke aandacht voor alle gebieden is verankerd in het RPE. De gebiedsaanpak speelt hierin een belangrijke rol.

Rucphen

Solidariteit richting Zuidelijke Zandgronden is niet helder verwoord. We zijn grote voorstander om eerst de overige energiedragers (naast elektra) te benutten. Daardoor blijft er "elektrificatieruimte" over voor die subregio's die geen andere bronnen beschikbaar hebben.

De RES West-Brabant houdt rekening met welke gebieden welke beschikbaarheid van bronnen hebben. De RES WestBrabant zet voor de gehele regio nadrukkelijk in op een mix met meerdere energiedragers.

Rucphen

Binnen de gebiedsaanpak start de RES West-Brabant met het in beeld brengen van de nettopologie van het elektriciteitsnet binnen een gebied. Op deze manier maakt de RES West-Brabant door middel van een blokschema Netcongestie vormt een bedreiging. Het integraal bekijken van deze opgaven in een gebied is daarbij van groot belang. inzichtelijk hoe het net in elkaar steekt en welke uitbreidingen er de komende jaren in de investeringsprogramma's van Dit vraagt solidariteit, omdat deze opgaven vaak gemeentegrens overstijgend zijn of dat er gemeentegrens overstijgende TenneT en Enexis staan. Deze blokschema's legt de RES West-Brabant vervolgens bij elkaar om zo inzicht te krijgen belangen zijn. hoe het gehele elektriciteitsnet in West-Brabant in elkaar steekt, inclusief de afhankelijkheden binnen het net. Op basis van dit schema krijgt de RES West-Brabant helderheid over mogelijke congestieproblemen. Wanneer dit inzicht er is, dan kan er gekeken worden naar oplossingen kijken om de eventuele netcongestie te verzachten.

Rucphen

Goede balans tussen energiedragers is een forse uitdaging. Het creëren van een goede balans tussen verschillende energiedragers vraagt om zorgvuldige afstemming, terwijl ook het waarborgen van solidariteit tussen gemeenten essentieel is voor een eerlijke verdeling van lusten en lasten. Een andere belangrijke uitdaging is het borgen van betaalbaarheid voor inwoners, zodat de energietransitie voor iedereen haalbaar blijft.

Aan de stuurgroep RES als wens en bedenking kenbaar te maken ten aanzien van het ontwerp RPE-WBEB dat wordt verzocht om het ontwerp RPE-WBEB vast te stellen met op pagina 20 de volgende wijziging: Steenbergen

“Betaalbaarheid gaat om zo laag mogelijke kosten voor gebruikers en om zo laag mogelijke maatschappelijke kosten voor de samenleving als geheel. ‘Economisch krachtig’ betreft het bijdragen aan het toekomstig verdienvermogen van Nederland”

Inderdaad is het vinden van een goede balans tussen de energiedragers een grote uitdaging. Een belangrijk onderdeel van het RPE is het vinden van deze balans. Betaalbaarheid voor de inwoners is daarbij een belangrijke publieke waarde.

Lage kosten voor de bewoners vormen een belangrijke waarde, die goed moet worden afgewogen tegen andere belangen. Een voorbeeld van een ander belang is veilige toegang tot energie. Een veilige toegang tot energie (bijv. geen aardgas uit Rusland) kan betekenen dat wel een een hogere prijs betaald wordt door de bewoner, vandaar "passende kosten". De definities van de belangen heeft de REs West-Brabant overgenomen uit het door het Rijk vastgestelde Nationaal Plan Energiesysteem (NPE).

Aan de stuurgroep RES als wens en bedenking kenbaar te maken ten aanzien van het ontwerp RPE-WBEB dat wordt verzocht om het ontwerp RPE-WBEB vast te stellen met de volgende wijzigingen: Steenbergen

•Op pagina 5 de werkelijk tekst van de klimaatwet op te nemen zijde: “dat we in 2050 95% minder broeikasgassen mogen uitstoten ten opzichte van 1990, waaronder CO2” (zie ook p. 15) •Op pagina 8: De tekst “Nederland heeft als doel om in 2050 geen schadelijke CO2 meer uit te stoten”, te vervangen door de tekst ” Nederland heeft als doel dat we in 2050 95% minder broeikasgassen mogen uitstoten ten opzichte van 1990, waaronder CO2” (zie ook p.15)

Dit is juist. Is overgenomen op pagina's 5 en 8.

Aan de stuurgroep RES als wens en bedenking kenbaar te maken ten aanzien van het ontwerp RPE-WBEB dat wordt verzocht om het ontwerp RPE-WBEB vast te stellen met de volgende wijzigingen: Steenbergen

Waterschap Brabantse Delta

Aan tekst over kernenergie voegt de RES West-Brabant op p. 35 toe: "RES West-Brabant volgt de ontwikkelingen nauwgezet". De RES-Brabant neemt niet niet over dat er extra aandacht besteed wordt aan een snelle implementatie. •De tekst op bladzijde 35 ” Belangrijk gegeven is wel dat de ontwikkeltijd (ontwerp, MER, vergunning, bouw) ervoor zorgt Met de bouw van nieuwe kerncentrales zal kernenergie na 2035 beschikbaar komen. De focus van de RES ligt op de dat kernenergie pas ver na 2035 zal bijdragen. Daarom gaat RES West-Brabant hier niet verder op in.” Te vervangen door: periode tot 2035. “RES West-Brabant zal het landelijk beleid volgen en extra aandacht besteden aan een snelle implementatie van kernenergie”.

Het waterschap beschouwt Water & Bodem sturend als mede leidend in de verdere uitwerking van het energiesysteem van de toekomst Het waterschap heeft samen met de RES-organisatie Water & Bodem sturend een plek gegeven in het RPE. De Op pagina 32 is de paragraaf 4.3 ("Water en bodem sturend") aangevuld met: "De uitwerking van Water & Bodem uitdrukkelijke wens van het waterschap is dan ook om dit expliciet mee te nemen in de uitvoering in de gebiedsgerichte Sturend wordt verder uitgewerkt in de gebiedsgerichte aanpak. De koers en beleidsvoornemens in het Addendum van aanpak. De koers en beleidsvoornemens in het Addendum van het Regionaal Water en Bodem Programma, opgesteld het Regionaal Water en Bodem Programma, opgesteld door de provincie, zijn hierin leidend. Het eigen door de provincie, zijn hierin leidend. Het eigen Handelingsperspectief Water en Bodem Sturend van het waterschap is Handelingsperspectief Water en Bodem Sturend van waterschap Brabantse Delta is hier ook mee in lijn.” hier ook mee in lijn. Een voorbeeld hiervan is de beleidsuitwerking van lokale laagtes. Het waterschap is uiteraard bereid deel te nemen aan de gebiedscoalities om de ingezette koers te vertalen naar de concrete gebieden. Zie de kolom hiernaast voor de linkjes.

Waterschap Brabantse Delta

Het waterschap vraagt meer aandacht voor circulariteit In het RPE valt op dat het duurzaam gebruik van grondstoffen één keer genoemd wordt in de leidende principes. Later komt het niet terug in de uitvoering. Het waterschap gaat voor een circulaire regio. Wens van het waterschap is dan ook om hier meer invulling aan te geven in de vorm van een onderzoek en / of ambitie.

Circulariteit is geen primaire taak van de RES. Wij houden er rekening mee door aan te sluiten bij het circulaire beleid van de gemeenten en het waterschap.

Waterschap Brabantse Delta

Blijvende aandacht voor rechtvaardigheid en de betaalbaarheid van energie voor inwoners is nodig. Daarbij ook vasthouden aan de afspraak om te streven naar 50% lokaal eigendom uit de RES 1.0

In het RPE blijven wij aandacht geven aan rechtvaardigheid en betaalbaarheid. Het vasthouden aan de afspraak om te streven naar 50% lokaal eigendom uit de RES 1.0 maakt hiervan een belangrijk onderdeel uit.

Waterschap Brabantse Delta

De keuzes van het Rijk om kernenergie wel of niet in te zetten in het toekomstige energiesysteem. Deze keuze ligt niet bij de RES en/of het waterschap, maar heeft wel invloed op het RPE, het energiesysteem, de ruimtelijke keuzes en de Dit kan gevolgen op de periode na 2035. Het accent in deze RES ligt op de periode tot 2035. bijbehorende planning.

Waterschap Brabantse Delta

Voor de ontwikkeling van nieuwe nationale energie-infrastructuur bestaat het risico dat regionale belangen en adviezen onvoldoende worden meegenomen in de besluitvorming. Het is daarom van belang om de regionale kennis en expertise Wij zijn ons bewust van dit risico. De RES zal haar regionale kennis en expertise actief inbrengen. vanuit de RES-samenwerking actief te betrekken en structureel te verankeren in de processen. Het waterschap onderschrijft en ondersteunt de bestuurlijke keuze om solidair te zijn met de Powerport.

Waterschap Brabantse Delta

De zon op veld projecten en initiatieven die in de pijplijn zitten voor RES West-Brabant zijn al beoordeeld met de Blijvende aandacht houden voor de zonneladder en meervoudig ruimtegebruik bij de keuzes voor de opwek van zonnezonneladder die de provincie voorschrijft. De RES West-Brabant ontwikkelt verder voor batterijparken een energie. Het waterschap ziet ditzelfde principe ook als een kans om grip te krijgen op de ontwikkeling van batterijparken. afwegingskader, waarin onder meer meervoudig ruimtegebruik is opgenomen.

Waterschap Brabantse Delta

Het opnemen van de risico's zoals brand- en explosiegevaar bij duurzame energieopwek en opslag in de verdere uitwerking van het RPE.

Woensdrecht

Geen wensen en bedenkingen.

Zundert

Als wens: streven naar een actieve rol in de gebiedscoalitie om strategische invloed te kunnen behouden, prioriteit geven aan netversterking en slimme oplossingen om knelpunten te verminderen en een gezamenlijk actieplan voor de In de regio West-Brabant staan bij vrijwel alle gemeenten al windmolens. In het kader van Wind A16 zijn er in de Zuidelijke Zandgronden voor stroom infrastructuur. Bedenkingen: Zundert niet achterstellen bij netuitbreiding. gemeente Zundert windmolens bijgeplaatst. Voor de opgave Wind na 2030 moet het afwegingsproces voor exacte Toevoeging bedenkingen: windenergie: enige gemeente binnen de regio waar al een windmolen staat. Voor waken dat er locaties nog starten, er zijn globale zoekgbieden aangewezen. niet naar Zundert als eerste wordt gekeken, maar eerst naar de andere gemeenten. Kansrijk om daar samen gebruik van te maken, maar wel bij andere gemeenten een beroep.

Zundert

Wensen: Actieve ondersteuning bieden, geschikte locaties zoeken voor energiehubs, organisatiedraad, ervoor waken dat dorpse karakter niet ten koste gaat van de energiehubs, vooral op bedrijventerreinen. Bedenkingen: Voorkomen dat energiehubs alleen voor grote bedrijven wordt gebruikt, maar ook voor MKB's. Zorg dragen voor duidelijke regie, zodat bedrijven niet in onzekerheid verkeren over hun energievoorziening. Energiehubs prima, maar andere problematiek dan een stad.

Voor het realiseren van energiehubs is de bestaande infrastructuur van elektriciteit bepalend voor de kansrijkheid. Voor een cluster van bedrijven wordt berekend of een energiehub technisch haalbaar is.

Zundert

Wensen: solidair met de PowerPort enkel als dat voordeel heeft voor de regio. Bedenkingen: regio moet er niet onder lijden. Waakzaam blijven voor ruimte drukken op de agrarische en landbouw karakter en ook dat het niet ten koste gaat van de geringe ruimte van Zundert als dat primair bijdraagt voor de PowerPoort. Niet het probleem van Moerdijk naar Zundert trekken, maar wel solidair zijn naar elkaar. We hebben niet overal invloed op, soms moet het Rijk ook een rol spelen. Actieve Lobby.

Inderdaad moet er rekening houden met een goede afweging van de verschillende belangen in de regio. De RES WestBrabant ziet daarbbij een sterke verwevenheid van de Powerport met de hele regio. De regio heeft ook belang bij een deel van de energievoorzieningen die in de regio komen. Er is ook een duidelijk landelijk belang. De RES West-Brabant zal dan ook aandacht vragen via een lobby bij het Rijk voor landelijke solidariteit.

Zundert

Wensen: Samenwerking vooral met Breda en Etten-Leur in stand houden. Strategische plaatsing van batterijen zodat we Voor de inzet van batterijparken wordt een afwegingskader ontwikkeld dat dit voorjaar beschikbaar komt. Dit lokaal ook een positief effect hebben. Bedenkingen: alleen lasten moet voorkomen worden, we moeten ook voordeel afwegingskader neemt landschappelijke inpassing nadrukkelijk mee. eruit halen. Regie over ruimtelijke inpassing en geen ongewenste grootschalige batterij plaatsing op de landbouwgrond.

Zundert

In paragraaf 5.2.2 van het RPE geeft de RES West-Brabant aan hoe gemeenten worden ondersteund bij het opstellen Wensen: samenwerken met andere gemeenten en daarmee ook kennis delen, het is een grote opgave waarin we moeten van de warmteprogramma's. Daarbij wordt onderzocht welke lokale warmtebronnen kansrijk zijn, zoals (zeer) lage zoeken naar handen en voeten hoe we dit gaan vormgeven. Regionale afstemming om te kijken wat anders mogelijk is. temperatuur warmte uit de bodem, oppervlaktewater of rioolwater en zonnewarmte. Al deze onderzoeken geven een Andere mogelijkheden zoeken voor warmteprogrammering dan alleen elektriciteit, zoals groene gas of mest. Zorg ervoor beter beeld van wat er mogelijk is in onze regio en onder welke voorwaarden, zodat de verschillende warmte dat bronnen zo efficiënt mogelijk worden gebruikt. Bedenkingen: we liggen wel aan het eind van de kabel, dus Zundert strategieën tegen elkaar kunnen worden afgewogen rekening houdend met publieke belangen zoals betaalbaarheid, moet wel in beeld blijven. duurzaamheid en leveringszekerheid.

Bij vergunning aanvragen wordt de OMWB (Omgevings Dienst Midden West-Brabant) gevraagd brand- en explosiegevaar en de getroffen maatregelen te beoordelen. Er is specifieke wet- en regelgeving beschikbaar.

Risicoanalyse (o.a. omgevingsrisico's) en financiele haalbaarheid maken onderdeel uit van haalbaarheidsonderzoeken. Voor de warmteprogramma's wordt onderzocht welke lokale warmtebronnen kansrijk zijn, zoals (zeer) lage temperatuur warmte uit de bodem, oppervlaktewater of rioolwater en zonnewarmte. Al deze onderzoeken geven een beter beeld van wat er mogelijk is in onze regio en onder welke voorwaarden, zodat de verschillende warmte strategieën tegen elkaar kunnen worden afgewogen rekening houdend met publieke belangen zoals betaalbaarheid, duurzaamheid en leveringszekerheid.

Zundert

Bedenking: zorg uiten over geur en financiële rendabiliteit. Wens: blijven zoeken naar andere mogelijkheden.

Zundert

Wens: zorg dat je altijd andere mogelijkheden hebt voor energie. Reactie van andere gemeenten versterkt elkaar, samen Dit is in lijn met het RPE. De RES West-Brabant faciliteert de afstemming tussen de gemeenten. elkaar opzoeken is belangrijk. Lokaal kunnen beslissen over lokale inpassingen.

Zundert

De RES West-Brabant blijft in gesprek met allerlei groepen uit onze samenleving. De RES West-Brabant wil samen met Wens: Willen graag nog een ander moment voor participatie, buiten de mogelijkheden die al zijn geboden. Bedenkingen: inwoners, organisaties en andere betrokkenen de plannen uitwerken voor een energiesysteem dat klaar is voor de inwoners moeten gehoord worden, ook zij die nog niet gehoord zijn. toekomst. In het uitvoeringsprogramma werkt de RES West-Brabant hiervoor samen met de gemeenten een strategie uit.

Zundert

Wens: Voeg taken samen, waar dit kan, zodat straten niet te vaak open hoeven.

Dit is ijn lijn met het RPE.