Bijlage 3. bijlagenboek - Regionaal Beleidsplan Politie Zeeland-West-Brabant bij RV Integraal Veiligheidsbeleid 2023-2026

Ondermijnende criminaliteit

Cyber criminaliteit

Regionaal beleidsplan Verbinding met de samenleving en maatschappelijke onrust 2023-2026

Jeugd, Zorg en Veiligheid kwetsbare groepen

-1-

Voorwoord

3

2.1

8

1.

Inleiding

4

2.1.1 Aanleiding

9

1.1

Waarom dit Regionaal Beleidsplan?

4

2.1.2 Actuele ontwikkelingen

9

1.2.

Hoe is dit plan tot stand gekomen?

4

2.1.3 Ambities en doelstellingen

11

1.3

Waar leveren we toegevoegde waarde?

4

1.4

Wat is de relatie met de Veiligheidsagenda?

4

1.5

Leeswijzer

4

2.

Geprioriteerde onderwerpen

5

2.2.1 Aanleiding

15

De rode draden

6

2.2.2 Actuele ontwikkelingen

15

2.2.3 Ambities en doelstellingen

16

2.2

Inhoudsopgave

www.dwzo.nl

Ondermijnende criminaliteit

3.

Ontwikkelopgaven politie

26

4.

Formatie

27

4.1

Inleiding

27

4.2

Ontwikkelingen 2018-2021

27

4.3

Ontwikkelingen 2022 en verder

28

-2-

2.3

Cybercriminaliteit

Verbinding met de samenleving en maatschappelijke onrust

14

18

2.3.1 Aanleiding

19

2.3.2 Actuele ontwikkelingen

19

2.3.3 Ambities en doelstellingen

20

2.4

22

Jeugd, Zorg en Veiligheid

2.4.1 Aanleiding

23

2.4.2 Actuele ontwikkelingen

23

2.4.3. Ambities en doelstellingen

24

Voorwoord

We zien daarnaast ook kansen in het verhogen van de maatschappelijke weerbaarheid. Dat is noodzakelijk om een vuist te kunnen maken tegen ondermijnende criminaliteit en om het risico van maatschappelijke onrust te verkleinen. Een integrale aanpak door een blijvende

Iedere dag zetten wij ons met elkaar in om Zeeland-West-Brabant een aantrekkelijke en veilige

samenwerking met (nieuwe) partners is nodig om de leefbaarheid en veiligheid in onze eenheid

regio te laten zijn. Dat doen we niet alleen voor onze inwoners, maar ook voor de grote aantallen

verder te verstevigen.

toeristen die ons gebied bezoeken. Zeeland-West-Brabant kent zowel stedelijke als landelijke en waterrijke gebieden. Door de geografische ligging vormen landsgrensoverschrijdende

Schaarste in capaciteit en het hoge werkaanbod bij zowel de blauwe teams als de opsporing

problematieken ook een vast gegeven in ons werkgebied. Deze elementen dragen bij aan een

dwingen ons daarbij tot het maken van keuzes. Het gaat daarbij zowel om keuzes die op lokaal

werklast die in onze eenheid zeer hoog is. Tel daarbij op de spanningen die het gevolg zijn van

niveau in de driehoek genomen worden als om onderwerpen die op districtelijk of zelfs regionaal

diverse problemen en crises in onze samenleving. Dan kunnen we niet anders dan concluderen

niveau afstemming vragen, zoals bij evenementen het geval is. Per veiligheidsvraagstuk streven

dat het hard werken is om de veiligheid en leefbaarheid in onze eenheid te waarborgen.

we met onze partner(s) naar een efficiënte inzet om een zo groot mogelijk maatschappelijk effect te bereiken. Het is daarbij belangrijk de balans tussen de ambities voor de komende jaren

Veiligheid is en blijft een kerntaak van de overheid. Deze taak voeren we uit samen met onze burgers,

en de beschikbare politiecapaciteit in ogenschouw te houden.

ondernemers en maatschappelijke organisaties op wie ook een eigen verantwoordelijkheid rust. Om slachtofferschap te voorkomen blijven de traditionele preventieve maatregelen belangrijk.

We hebben er bewust voor gekozen het Regionaal beleidsplan 2023-2026 compact te houden. Er zijn vier onderwerpen geprioriteerd en het aantal doelstellingen op eenheidsniveau is beperkt gebleven. Zo is er ruimte voor de districten en de teams in de Zeeuwse en West-Brabantse

Dordrecht

Grevelin Grevelingen el gen Renesse

gebieden om eigen doelstellingen en prioriteiten toe te voegen, waardoor maatwerk mogelijk blijft. Dat stimuleert ook de lokale betrokkenheid en de gewenste aansluiting van het politiebeleid

GoereeOverflakkee Hollands Diep

op de integrale veiligheidsplannen.

Biesbosch sbosch

Zeeland-West-Brabant staat voor een aantal forse uitdagingen om de veilige en aangename

Oosterschelde Breda Tilburg

Tholen

Middelburg Goes

Roosendaal

Bergen op Zoom m

regio te blijven die het nu is. Daarvoor is een brede aanpak nodig. Wij hebben er vertrouwen in dat de politie met het openbaar bestuur, het Openbaar Ministerie, haar partners en de bevolking doet wat nodig is om te werken aan orde en veiligheid; vriendelijk als het kan, streng als het moet.

Baarle-Nassau

Westerschelde Westersc sc schelde

Terneuzen Antwerpen

De regionale driehoek van Zeeland – West-Brabant, Theo Weterings

Margreet Fröberg

Gerda van Leeuwen

Regioburgemeester

Hoofdofficier van Justitie

Politiechef

«

-3-

1. Inleiding 1.1 Waarom een Regionaal Beleidsplan?

1.3 Waar leveren we toegevoegde waarde?

Ten minste éénmaal in de vier jaar stellen de burgemeesters van de gemeenten in het gebied

Vier onderwerpen zijn als prioriteit naar voren gekomen:

waarin de regionale eenheid de politietaak uitvoert, alsmede de hoofdofficier van justitie, een

1.

Ondermijnende criminaliteit

regionaal beleidsplan vast.

2.

Cybercriminaliteit

Het beleidsplan omvat de geprioriteerde veiligheidsvraagstukken van de politie eenheid.

3.

Verbinding met de samenleving en maatschappelijke onrust

Het gaat om thema’s die afgeleid zijn uit de integrale veiligheidsplannen van gemeenten en

4.

Jeugd, Zorg en Veiligheid: kwetsbare groepen

geprioriteerde veiligheidsthema’s van het Openbaar Ministerie. Daarnaast vormt de landelijke Met het benoemen van een beperkt aantal regionale thema’s blijft ruimte beschikbaar om flexibel

veiligheidsagenda belangrijke input.

in te kunnen spelen op actuele problemen of grens overstijgende situaties, indien deze zich in de Wij zien in onze eenheid het regionale beleidsplan als een politiedoelstellingenplan, wat positie

komende vier jaar voordoen.

inneemt tussen het lokale veiligheidsbeleid en de landelijke veiligheidsagenda. De geprioriteerde veiligheidsvraagstukken en de bijdrage die de politie levert in de aanpak, worden hierin op

1.4 Wat is de relatie met de Veiligheidsagenda?

hoofdlijnen beschreven. Dit draagt eraan bij de districtelijke c.q. (boven)lokale driehoeken

De politiewet schrijft voor dat de landelijke beleidsdoelstellingen van de minister met betrekking

maximaal de ruimte te geven lokaal keuzes te maken voor de prioritering van de politie inzet.

tot de taakuitvoering van de politie zoals opgenomen in de Veiligheidsagenda in acht worden genomen in het Regionaal Beleidsplan. Het gezag dient de beleidsdoelstellingen die de minister

1.2 Hoe is dit plan tot stand gekomen?

van Justitie en Veiligheid voor de komende jaren in deze agenda heeft vastgesteld, mee te

Er is een uitvraag gedaan naar de prioriteiten uit de gemeentelijke veiligheidsplannen waaraan

wegen bij de inzet van de politie. De prioriteiten uit de landelijke Veiligheidsagenda 2023-2026

de politie een bijdrage moet leveren. Daarnaast is input opgevraagd bij de politie-eenheid

komen overeen met de onderwerpen in het Regionaal Beleidsplan.

Zeeland-West-Brabant, het arrondissementsparket Zeeland-West-Brabant, de TF RIEC, de Veiligheidsregio Zeeland en de Veiligheidsregio Midden-West-Brabant. Uiteraard is ook de

1.5 Leeswijzer

Veiligheidsagenda hierbij betrokken. Vervolgens heeft zowel op ambtelijk als bestuurlijk niveau

In het hierna volgende hoofdstuk worden de geprioriteerde onderwerpen verder uitgewerkt. In

afstemming plaatsgevonden.

hoofdstuk 3 worden de ontwikkelopgaven voor de politie beschreven. Het afsluitende hoofdstuk 4 beschrijft de verdeling van de politiesterkte in de eenheid Zeeland-West-Brabant.

«

-4-

2. Geprioriteerde onderwerpen

Regionaal Beleidsplan 2023-2026

Ondermijnende criminaliteit

In het vorige hoofdstuk is het proces geschetst wat doorlopen is om te komen tot dit Regionaal Beleidsplan. Onderstaande onderwerpen krijgen de komende beleidsperiode de meeste prioriteit:

Cybercriminaliteit

1. Ondermijnende criminaliteit 2. Cybercriminaliteit 3. Verbinding met de samenleving en maatschappelijke onrust 4. Jeugd, Zorg en Veiligheid: kwetsbare groepen

In de hierna volgende paragrafen worden die verder uitgewerkt. Daarvoor is een vaste opzet gekozen. Eerst wordt een korte schets gegeven van het onderwerp waarna een beschrijving volgt van de actuele ontwikkelingen die daarbinnen spelen. Ten slotte worden de ambities en de doelstellingen benoemd die aan deze ontwikkelingen worden gekoppeld.

De rode draden In de uitwerking zien we een aantal bijzonderheden terug. Omdat die in alle geprioriteerde thema’s een rol spelen, vangen we aan met de beschrijving daarvan.

Jeugd, Zorg en Veiligheid: kwetsbare groepen

«

-5-

Verbinding met de samenleving en maatschappelijke onrust

De rode draden

Intelligence Voor alle onderwerpen geldt dat het hebben van een goede informatiepositie randvoorwaardelijk is in de aanpak van de problematieken. Datagedreven intelligence vormt de leidraad in het werk en zal verder uitgebouwd en versterkt worden. De uitdaging daarbij is om vanuit de gigantische hoeveelheid informatie (big data) gezamenlijke operationele

Nieuwe coalities

en strategische inzichten te ontwikkelen, die ook kunnen

Ontwikkelingen in wijken, op het web en in de wereld zijn

worden omgezet naar effectieve interventies. Voor alle

nauw met elkaar verweven. We zien dat terug in complexe

prioriteiten geldt dat de politie een bijdrage levert in de vorm

problematieken zoals polarisatie en maatschappelijke

van intelligencebeelden.

spanningen en in nieuwe dynamieken in het veiligheids- en criminaliteitsbeeld. Dit vraagt van de politie en haar partners

De informatiepositie wordt ook gevoed vanuit de basisteams.

om slim en snel te kunnen schakelen tussen verschillende

Jeugd

De wijkagent is essentieel om verbinding te leggen met de

situaties en te kiezen voor interventies– online en offline –

Jongeren lopen als een rode draad door alle onderwerpen

wijk, de netwerken en de maatschappelijke partners, maar

die het beste werken.

heen. Dat is aan de ene kant zorgelijk, maar aan de andere

deze verbinding wordt niet uitsluitend door de wijkagenten

kant ook kansrijk. Niet voor niets wordt gezegd dat de jeugd

gerealiseerd. In de basisteams leveren verschillende

De juiste veiligheidscoalities zijn van groot belang om

de toekomst heeft. Met een goede combinatie van preventie

disciplines waardevolle bijdragen aan het wijkgericht

effectief te zijn en we moeten daarbij gebruik maken van

en repressie, aandacht voor ontwikkeling en het bieden

werken. Zo neemt de online wereld inmiddels een grote

kennis en vaardigheden van andere partijen. We gaan daarom

van een gunstig toekomstperspectief kan daderschap

plaats in. Inzet daarop vanuit de politie, ondersteunend aan

nieuwe verbindingen aan en zoeken slimme manieren om

en

worden

onder andere de wijkagenten of in de vorm van een digitale

samen te werken in netwerken met uiteenlopende partners.

teruggedrongen. In elke prioriteit is terug te vinden welke

wijkagent, draagt uiteindelijk ook bij aan de informatiepositie

Ook deze doelstelling is in alle geprioriteerde onderwerpen

bijdrage de politie hieraan levert.

en het wijkwerk van politie.

terug te vinden.

slachtofferschap

worden

voorkomen

of

«

-6-

Ondermijnende criminaliteit

-7-

Ondermijndende criminaliteit Ambities

› Inzet op totaal aanpak › Wegnemen gelegenheid

› Opwerpen effectieve barrières op cruciale punten › Verhogen weerbaarheid

Focus Uitdagingen Uitvoering

›

Jonge aanwas ›

Jonge leeftijd Doorgroei naar zwaardere criminaliteit

(Zee)havens en achterland ›

Misbruik logistieke knooppunten en transportassen

›

Mensenhandel ›

Onzichtbaarheid van diverse fenomenen

›

Digitalisering ›

Gebruik encrypted communicatie en cryptocurrency

›

Verhogen inzet op toezicht, handhaving, opsporing en onderzoek

Bijdragen aan integrale aanpak gericht op daders en facilitators Verstoren processen

Benutten encrypted data Bijdragen aan crimescripts

«

-8-

Extra inzet op herkennen/in beeld brengen risicogroep Actief opmaken netwerkanalyses

2.1 Ondermijnende criminaliteit 2.1.1 Aanleiding

2.1.2 Actuele ontwikkelingen

De aanpak van ondermijning is ook de komende beleidsperiode een belangrijk speerpunt. De

De benodigde focus van de aanpak van ondermijning wordt aangebracht op basis van het

combinatie van omvangrijke criminele vermogens en de toegang tot zware geweldsmiddelen

intelligencebeeld ondermijning. Uit dat beeld komt voor onze regio een aantal verdienmodellen

stelt criminele netwerken in staat invloed te verwerven in maatschappelijke sectoren en

en verschijningsvormen naar boven én valt de rol van jongeren en digitalisering binnen

ongewenste druk uit te oefenen op de samenleving. Dat fenomeen is niet nieuw en in de

ondermijning op. Daarnaast krijgt het onderwerp mensenhandel separaat aandacht binnen dit

afgelopen jaren is de aanpak van ondermijning in onze eenheid door zowel de politie als in

thema.

integraal verband verstevigd. De veelzijdigheid van ondermijning vraagt ons echter continu focus aan te brengen. De rijksoverheid steekt bij de aanpak van georganiseerde, ondermijnende

Verdienmodellen en verschijningsvormen

criminaliteit de komende periode in op vier inhoudelijke prioriteiten: preventie, doorbreken van

Ondermijning draait in onze eenheid om de verdienmodellen rondom cocaïne, synthetische drugs

criminele netwerken en verdienmodellen, bestraffen en beschermen.¹ In Zeeland-West-Brabant

en hennep en de daarmee onlosmakelijk verbonden aanwezigheid van witwassen, corruptie en

geven we onze aanpak, met oog voor de regionale verschijningsvormen en problematiek, binnen

excessief geweld. Dit komt mede voort uit de geografische ligging en de logistieke knooppunten

die kaders vorm.

die in ons gebied te vinden zijn als de (zee)havens, de havengebieden en het directe achterland en de transportassen. De criminele activiteiten die op en rond de logistieke knooppunten plaatsvinden hebben negatieve gevolgen op die locaties zelf, de medewerkers en op de lokale omgeving. De effecten van criminaliteit die plaatsvindt in de havens zijn daarbij anders dan de effecten van criminaliteit die plaatsvindt in het achterland. Op basis van het intelligencebeeld wordt de aanpak van criminaliteit in de zeehavens de komende jaren geprioriteerd, met een verstevigde en specifieke aanpak. ² Milieucriminaliteit In het werkgebied van Zeeland-West-Brabant zien we drukke logistieke lijnen tussen diverse grote industriële en havencomplexen. De inrichtingen die deze complexen vormen staan onder primair toezicht van het bestuur. Het volgen van de logistieke lijnen biedt kansen om afval- en goederenstromen inzichtelijk te maken. Daardoor kunnen milieumisdrijven aan het licht komen en signalen worden afgegeven voor bestuurlijk toezicht en politie-intell. Hierin liggen kansen voor integraal werken. Dat dit belangrijk is, wordt mede ingegeven door het idee dat er een relatie ¹ Kamerstuk 29911, nr. 348 ² TNO-rapport | TNO 2020 R10357 Systeemanalyse Zeehavens

«

-9-

is te leggen tussen milieucriminaliteit en ondermijnende criminaliteit. Om deze hypothese al dan niet te bekrachtigen wordt onder regie van de TF RIEC en in samenwerking met de provincie Brabant een fenomeenonderzoek gedaan naar de aard en omvang van de milieucriminaliteit in onze eenheid. De inzichten uit deze beelden kunnen ondersteunend zijn aan onze inzet. Jeugd/Jonge aanwas Het telen van en handel in hennep is lang beschouwd als instapdelict. We zien echter dat met name jongeren tegenwoordig eerder betrokken worden bij de handel in cocaïne. En hoewel het

Mensenhandel

percentage minderjarige verdachten in Zeeland-West-Brabant in de afgelopen beleidsperiode

In Zeeland-West-Brabant is voor dit thema een regionaal actieplan Mensenhandel opgesteld. Hierin

licht is gedaald, zijn zij relatief vaker betrokken bij chantage/afpersing en wapenbezit. Ook in

zijn het voorkomen van mensenhandel, het voorkomen van (herhaald) slachtoffer- en daderschap

de havens komen we ze tegen. Deze gebieden zijn aantrekkelijk voor de jeugd om als uithalers

en het verstoren c.q. terugdringen van mensenhandel als regionale prioriteiten benoemd. Alle vier

aan de slag te gaan. Onder de noemer jonge aanwas spreken we over jongeren die volgens

de districten in onze eenheid hebben één van deze prioriteiten beetgepakt en werken het uit voor

politieregistraties aantoonbaar betrokken zijn geraakt bij georganiseerde criminaliteit en/

de gehele regio. Ingezet wordt op preventie en voorlichting. Daarnaast wordt binnen de wettelijke

of waarbij volgens professionals sterke vermoedens bestaan dat dit het geval is. Het gaat

mogelijkheden, interne en externe informatie bij elkaar gebracht om de informatiepositie te

daarbij om een categorie die, samen met vaak volwassen zij-instromers, de instroom vormt

verbeteren. Casuïstiek wordt integraal aangepakt met partners als het Zorg- en Veiligheidshuis, de

voor activiteiten in de drugscriminaliteit, ten behoeve van criminele samenwerkingsverbanden

Belastingdienst, gemeenten(n), de Nederlandse Arbeidsinspectie, de TF RIEC en het OM. Iedere

(nieuwe aanwas).

partner benut daarbij zijn eigen bevoegdheden en instrumenten om casussen van mensenhandel aan te pakken en slachtoffers daarvan de juiste hulp en passende zorg aan te bieden. Als daartoe

We constateren dat een kleine groep jongeren minder zichtbaar is in het publieke domein, zich

aanleiding is zoeken we de samenwerking op met andere regio’s. We zijn niet alleen alert op daders

bedient van geweld, doorgroeit richting zwaardere criminaliteit en als negatief rolmodel fungeert

maar ook op de facilitators en richten ons op het verstoren van het totale uitbuitingsproces.

voor de jongeren in de wijken. Uit onderzoek in een aantal wijken in onze eenheid blijkt dat 16% van de personen die in beeld zijn gekomen voor zware criminaliteit onder de 23 jaar is. Uit de monitors van de Nationaal Rapporteur Mensenhandel blijkt dat diezelfde leeftijdscategorie een derde van de daders én slachtoffers vertegenwoordigt bij verschillende vormen van mensenhandel. Mensenhandel

Digitalisering

Mensenhandel is een ernstige schending van mensenrechten en een vorm van moderne slavernij.

Digitalisering van de samenleving vertaalt zich ook binnen het thema ondermijning. Het gebruik

Het heeft vaak langdurig ontwrichtende gevolgen voor het leven van de slachtoffers. Onder

van cryptocurrency en versleutelde communicatie is niet nieuw, maar wel steeds nadrukkelijker

mensenhandel worden verschillende vormen van uitbuiting begrepen zoals seksuele uitbuiting,

aanwezig. Cybercriminaliteit zelf werkt ook steeds vaker ondermijnend. Voorbeelden daarvan

criminele uitbuiting, arbeidsuitbuiting of zelfs gedwongen orgaanverwijdering. De opsporing

zijn aanvallen gericht op (lokale) overheden en vitale infrastructuur. De digitale criminaliteit is

en aanpak van mensenhandel zijn complex en de verschillende ingezette verbetertrajecten

ook zeer in trek bij de jeugd. Het geeft hen de kans om met weinig risico snel geld te verdienen

die onder de Veiligheidsagenda 2018-2022 zijn gestart zijn nog niet afgerond. Het programma

wat de doorstap naar de georganiseerde criminaliteit makkelijker maakt.

Samen tegen mensenhandel wordt vanaf 2023 voortgezet.

«

- 10 -

2.1.3 Ambities en doelstellingen

Mainport Zeehavens Zeeland-West-Brabant

Onze aanpak vindt plaats op meerdere niveaus, van basisteam tot regionaal en landelijk, en

Met onder meer gemeenten, Openbaar Ministerie, douane en belastingdienst streven we ernaar

zowel mono als integraal. Het doel van onze aanpak is om zo effectief mogelijk barrières op

de veiligheid in de havens van Vlissingen, Borsele, Terneuzen en Moerdijk te vergroten. Dat

te werpen op cruciale plekken in de ondermijnende processen en personen en bedrijven

willen we bereiken door ondermijnende criminaliteit fors terug te dringen. Naast het doorvoeren

weerbaar te maken tegen ondermijning. We pakken ondermijnende (drugs)criminaliteit aan in de

van technische maatregelen en het verhogen van de weerbaarheid, zijn investeringen nodig in

wetenschap dat de politiecapaciteit onder druk staat – ‘zowel blauwe’ als recherchecapaciteit.

capaciteit voor toezicht en handhaving, opsporing en onderzoek. Dit pleit voor uitbreiding van

Dat vraagt om stevige keuzes.

een politiehaventeam.

Verdienmodellen en verschijningsvormen Op basis van het intelligencebeeld is in de integrale aanpak van ondermijning voor de komende periode meer scherpte aangebracht. Binnen de netwerksamenwerking Taskforce-RIEC is een viertal thema’s geprioriteerd: • Logistieke knooppunten en transport, met onder meer aandacht voor bewustwording, het wegnemen van de gelegenheid en het vergroten van toezicht; • Criminele geldstromen, waarbij onder andere gefocust wordt op het vergroten van expertise, de vorming van maatschappelijke coalities, het aanpakken van facilitators en criminelen en het afpakken van crimineel vermogen; • Weerbare samenleving, om kwetsbare personen, (buiten)gebieden en branches te versterken, de samenwerking tussen zorg- en veiligheidspartners te verstevigen c.q. nader uit te bouwen en om een voedingsbodem voor criminaliteit weg te nemen en • Weerbare overheid (incl. VPT). Hierbij staat de bestuurlijke weerbaarheidsnorm centraal, wordt gewerkt aan informatie­positie van de samenwerkende partners en wordt kennis omgezet in succesvolle interventies.

Structuur integrale aanpak ondermijning Barrières worden besproken met de ketenpartners in het Actieberaad als het regionale, integrale

Binnen het Taskforce-RIEC netwerk wordt de komende periode per thema uitgewerkt wat de

overleg over de aanpak van ondermijning. Het Actieberaad doet suggesties aan de Districtelijke

ambities en gestelde doelen zijn en in dit verlengde wat de benodigde inzet per partner is om

Stuurploegen voor het vertalen van deze fenomeenaanpak in casuïstiek. De stuurploegen blijven

deze doelen te bereiken. Het gaat daarbij nadrukkelijk niet alleen om de strafrechtelijke inzet,

besluiten over de capaciteitsinzet op casuïstiek. Het RIEC-convenant biedt het juridisch kader om

maar om de totale aanpak van preventie, weerbaarheid en repressie. De focus in de ambitie ligt

binnen de benoemde thema’s informatie met elkaar te kunnen uitwisselen en gegevensanalyse uit

namelijk niet alleen op criminele subjecten, maar juist ook op faciliterende structuren. De politie

te voeren.

richt zich daarnaast ook op de prestatie-indicatoren uit de Veiligheidsagenda, die onder meer kwantitatieve doelen stelt voor het aantal te onderzoeken criminele samenwerkingsverbanden en de hoeveelheid af te pakken crimineel vermogen.

«

- 11 -

Jeugd/jonge aanwas Het aandeel van de politie in het voorkomen van jonge aanwas in ondermijning krijgt onder meer vorm door de inzet van jeugdagenten. Samen met de wijkagenten spannen zij zich in om contact te maken met jongeren. Zij herkennen de risicojongeren en dragen bij aan het in beeld brengen van fluïde jeugdnetwerken c.q. criminele jeugdgroepen in de aanpak via het 7-stappenmodel. De intel-teams leveren een actieve bijdrage aan de netwerkanalyses die uiteindelijk moeten leiden tot een integraal handelingsperspectief. Digitalisering De politie werkt vanuit de beschikbare intelligencepositie en datagedreven om prioriteiten te definiëren binnen de integrale samenwerking en binnen haar mono politietaak om de benoemde verdienmodellen en verschijningsvormen zo effectief mogelijk aan te pakken. Daarvoor worden ook nadrukkelijk de beschikbare encrypted data benut. Een goede informatiepositie is randvoorwaardelijk voor de aanpak van ondermijning. Op basis van crimescripts doet de politie concrete suggesties voor het opwerpen van barrières. Die kunnen zich zowel op repressie als preventie richten en de vorm krijgen van bijvoorbeeld een strafrechtelijk onderzoek of een handhavingsactie. Ook het investeren in een publiek-private samenwerking behoort tot de mogelijkheden

«

- 12 -

Cyber criminaliteit

- 13 -

Cyber criminaliteit Ambities

› Afremmen groei criminaliteit met digitale component › Samenleving beschermen › Aangiftebereidheid versterken

Focus Uitdagingen

Cybercrime ›

Globalisering Professionalisering Eén dader/vele slachtoffers

Gedigitaliseerde criminaliteit ›

Relatief eenvoudig

Bijdragen aan integrale aanpak met publiek/private partners Doorontwikkelen digitale transformatie/innovatie Investeren in intelligence Effectiever opsporen (datagedreven en dadergericht)

«

- 14 -

›

Uitvoering

2.2 Cybercriminaliteit 2.2.1 Aanleiding

2.2.2 Actuele ontwikkelingen

Cybercriminaliteit is een vorm van criminaliteit die zowel in omvang als in maatschappelijke kosten

Steeds meer Nederlanders worden slachtoffer van online oplichting en fraude, hacken en

hard groeit. In cybercriminaliteit is een onderscheid te maken tussen cybercrime (misdrijven die

online bedreiging en intimidatie. Uit de Nationale Veiligheidsmonitor blijkt dat inmiddels circa

met en gericht op ICT middelen of systemen worden gepleegd), gedigitaliseerde criminaliteit (als

één op de zes Nederlanders in 2021 slachtoffer was van één of meer van deze vormen van

online fraude en de online aangejaagde ordeverstoring) en de verspreiding van beeldmateriaal

cybercriminaliteit. Dat percentage is gelijk aan die van het slachtofferschap van alle vormen van

van seksueel kindermisbruik. Daarnaast zien we dat tegenwoordig bijna elk strafbaar feit wel

traditionele criminaliteit samen. De aangiftebereidheid bij cybercriminaliteit blijft daarentegen

een digitale component in zich heeft. Met andere woorden: de digitalisering heeft ook binnen de

achter ten opzichte van andere vormen van criminaliteit.

‘reguliere’ criminaliteit een vertaling gekregen. Dit zijn zorgelijke ontwikkelingen. Als regio willen we, in aanvulling op wat burgers en organisaties zelf kunnen doen, de samenleving tegen deze

De verwachting is dat de stijging van cybercriminaliteit de komende jaren door blijft zetten.

vormen van criminaliteit beschermen, slachtoffers ondersteunen en daders aanpakken.

Een betrekkelijk kleine groep IT-ontwikkelaars zorgt voor steeds geavanceerdere oplossingen, zodat het aantal daders van cybercriminaliteit kan groeien zonder dat zij enige kennis van de achterliggende techniek hebben. Daarmee wordt cybercriminaliteit ook steeds meer een instapdelict. Startende criminelen kunnen met een kleine investering relatief gemakkelijk digitale delicten plegen. Het geld dat ze daarmee verdienen, kunnen zij vervolgens investeren om zich ook in andere, ondermijnende, criminele markten in te kopen. Jeugd Online We zien dat de digitale wereld een extra gelegenheidsstructuur biedt waar ook jeugdigen delicten plegen én ondervinden. Uit politieregistraties blijkt dat jongeren, in vergelijking met 23-jarigen en ouder, relatief vaker betrokken zijn bij fraude, oplichting, chantage, afpersing, digitale smaad, laster en bedreigingen gericht op vrienden of kennissen. Onderzoek toont aan dat 20% van de 15- tot 25 jarigen slachtoffer is geweest van online criminaliteit.

«

- 15 -

2.2.3 Ambities en doelstellingen De komende jaren leggen we de focus op het afremmen van de groei van cybercriminaliteit. Dit kan door slachtofferschap te voorkomen en het voor criminelen lastiger en risicovoller maken om cybercriminaliteit te plegen. Daarbij zetten we specifiek in op de aanpak van gedigitaliseerde criminaliteit en de aanpak van cybercrime in enge zin (delicten waarbij ICT zowel het instrument als het doelwit is van de criminaliteit). Gezien de grote toename van cybercriminaliteit en de verwachte verdere professionalisering en globalisering, is het cruciaal om deze criminaliteit anders en breder te gaan bestrijden. Die brede bestrijding van cybercriminaliteit gaat verder dan strafrechtelijke afdoening. Ook interventies op het voorkomen of verstoren van criminele bedrijfsprocessen staan centraal en hebben een gelijkwaardige rol.

Integrale aanpak met nieuwe partners In 2022 heeft onder regie van gemeenten in gezamenlijkheid een regionale aanpak vorm

De politie kijkt samen met het Openbaar Ministerie en andere partners per onderzoek en binnen de

gekregen. Hiermee wordt beoogd de weerbaarheid én meldbereidheid van individuen,

themabestrijding wat de juiste interventies zijn om criminele activiteiten te voorkomen, verstoren

ondernemers en organisaties te verhogen. Er wordt geïnvesteerd in intensieve voorlichting

of stoppen. Daar waar opsporing wordt ingezet werkt de politie dadergericht en datagedreven

over de risico’s van het internet. Er worden maatschappelijke coalities gesloten met

in plaats van slachtoffergericht: dat betekent dat aangiften niet apart worden behandeld maar

onder meer koepelorganisaties, banken, het Midden- en Kleinbedrijf (MKB) en andere

geanalyseerd en aan elkaar worden gekoppeld om op die manier zoveel mogelijk informatie over

(semi-)overheden zoals veiligheidsregio’s, waterschappen, Kamers van Koophandel en

daders en facilitators te verzamelen. Het is effectiever om dadergericht op te sporen. Eén dader

zorgorganisaties.

kan verantwoordelijk zijn voor tientallen of misschien wel honderden slachtoffers. Het blijft belangrijk dat slachtoffers aangifte doen om aard en omvang in beeld te brengen. Het

Vanuit de crisisorganisaties wordt vaker getraind op crises met betrekking tot cybercrime, zoals

doel is om vervolgens de cruciale spelers in beeld te brengen, zoals de IT-begaafde criminelen

een cyberaanval.

die de websites en apps bouwen. De focus ligt daarbij op spelers die vanuit onze regio opereren. Omdat digitale criminaliteit niet geografisch gebonden is, wordt ook samengewerkt buiten de

We investeren in de informatiepositie van politie, OM en gemeenten en de aanwezige kennis

grenzen van onze eenheid.

en kunde bij deze organisaties ten aanzien van cybercrime en cybersecurity. Meer kennis op deze terreinen en een verbeterde informatiepositie betekent dat we cybercriminaliteit meer

Integrale aanpak met nieuwe partners

gericht en met innovatieve interventiemethoden kunnen bestrijden. De benadering vanuit

Zoals benoemd vraagt die brede bestrijding niet alleen wat van de strafrechtketen. Om tot de

de klassieke opsporing op dit fenomeen past niet meer. Voor de politie betekent dit dat veel

juiste resultaten te komen is een netwerk van publieke en private partners noodzakelijk. Zo

politiewerkzaamheden en opsporingsonderzoeken niet meer zonder een stevige component op

zijn bedrijven in de telecomsector en het bankwezen nodig om phishingsites snel uit de lucht

digitaal opsporen kunnen. Dat vraagt meer en meer om digitale (opsporings)capaciteit binnen

te kunnen halen. Ook het verhogen van weerbaarheid en meldingsbereidheid bij personen en

onderzoeken, intelligence en regulier politiewerk. De komende jaren wordt daarom binnen de

bedrijven vraagt om een integrale aanpak. Gemeenten hebben daarbij een nadrukkelijke regierol.

politie de digitale transformatie verder doorontwikkeld.

«

- 16 -

Verbinding met de samenleving maatschappelijke onrust

- 17 -

Verbinding met de samenleving maatschappelijke onrust Ambities

› Ontwikkelen gezamenlijk handelingsperspectief › Toegankelijke politieorganisatie

Focus Uitdagingen Uitvoering

Informatiepositie ›

Bijhouden trends/ontwikkelingen Tijdig duiden

«

- 18 -

›

Investeren in duurzame relaties Begrenzen en ruimte geven

2.3 Verbinding met de samenleving en maatschappelijke onrust 2.3.1 Aanleiding

2.3.2 Actuele ontwikkelingen

Het broeit in onze samenleving. Wantrouwen in de overheid, het gevoel niet gehoord te worden

Niet alleen het aantal protesten neemt toe, er is ook een steeds breder publiek dat protesteert over

en boosheid over ongelijkheid veroorzaken spanningen. Verschillende crises geven zuurstof

steeds meer verschillende thema’s en daarbij wordt een breed scala aan tactieken gehanteerd.

aan complottheorieën en sociale media vergroten tegenstellingen uit. Het leidt tot een toename

Demonstranten zijn tegenwoordig van alle leeftijden en variëren qua sociaaleconomische status.

van maatschappelijk ongenoegen en heeft zich al meerdere keren ontwikkeld tot uitingen van

Kenmerkend is dat de demonstranten vaak weinig vertrouwen hebben in de politiek en meestal

maatschappelijke onrust. Dit loopt uiteen van vreedzame en kleinschalige demonstraties tot

stevig geworteld zijn in informele en online netwerken. Sociale media bieden demonstranten

radicale, strafbare en grootschalige acties.

nieuwe manieren om zich te organiseren³. Jongeren zoeken ook naar manieren om hun onvrede te uiten. Soms zijn hun acties te zien als jeugdig verzet en de gevolgen daarvan een vorm van straatpolitiek. Het risico bestaat dat op straat in toenemende mate “strijd wordt gevoerd”. Om het democratische aspect van protest te kunnen garanderen, is het belangrijk om protest en strafbare feiten van elkaar te onderscheiden. De overheid – in haar verscheidenheid – dient een evenwichtige balans te vinden tussen haar taak als handhaver van de openbare orde enerzijds en als beschermer van de democratische publieke sfeer anderzijds. Als structureel maatschappelijk fenomeen zal dit hoe dan ook veel capaciteit blijven vergen van de politie.

³ https://kennisopenbaarbestuur.nl/media/258016/strategische-verkenning-protest.pdf

«

- 19 -

2.3.3 Ambities en doelstellingen Begrenzen daar waar nodig en tegelijkertijd ruimte geven aan tegengeluid. Dat is waar de

In de nieuwe landelijke veiligheidsagenda wordt gepleit voor een gezamenlijke aanpak waarbij

politie voor staat. Om invulling te geven aan beide rollen is het van belang te begrijpen waar

versterking gezocht wordt op samenhang tussen preventie, dialoog en handhaving. Binnen de

het maatschappelijk verzet vandaan komt. Dit begint bij kennisontwikkeling en bewustwording.

verschillende fasen van maatschappelijke ongenoegen heeft elke organisatie een eigen rol en

Het landelijke interbestuurlijk programma maatschappelijke onrust, een samenwerking van BZK,

verantwoordelijkheid op die drie thema’s.

SZW, JenV, VNG en politie zet zich onder andere in voor bewustwording en ontsluiting van alle

Om daar goed uitvoering aan te kunnen geven zijn intensivering van de samenwerking, bespreking

beschikbare kennis rondom maatschappelijke onrust en ongenoegen. Daarvan een vertaling

van dilemma’s in dat kader en een gezamenlijk handelingsperspectief aan de voorkant nodig.

maken naar onze eenheid, helpt ons beter te begrijpen wat lokaal nodig is.

Via gemeenten is daarbij een beroep te doen op kennis en middelen (zoals trainingen) die het Rijk beschikbaar stelt, onder andere via Versterkingsgelden van de NCTV. Daarmee is (boven)

Naast kennisontwikkeling is het belangrijk dat er gewerkt wordt aan een stevige integrale

lokale netwerkvorming en samenwerking te stimuleren. De bondgenotenmethodiek past

informatie positie op dit thema. De politie verzamelt haar informatie langs drie – deels

daar uitstekend bij. Het zwaartepunt van deze samenwerking ligt op het lokale niveau, omdat

overlappende – pijlers: openbare ordeverstoringen, activisme en demonstraties en actuele

maatschappelijke onrust zich primair lokaal manifesteert en er geen blauwdruk is voor de

thema’s en sentimenten. Binnen deze pijlers wordt gemonitord welke trends en ontwikkelingen

omgang daarmee.

zichtbaar zijn in onze eenheid, welke duiding er gegeven kan worden op (activistische) groeperingen en individuen en welke daarvan kunnen zorgen voor maatschappelijke onrust en/

Draagvlak voor en legitimiteit van overheidshandelen zijn daarbij belangrijke voorwaarden. Dat

of openbare ordeverstoringen. De operationele basisteams worden vervolgens met dat beeld

vraagt om een toegankelijke politieorganisatie. Dit bekent dat zij divers en inclusief moet zijn,

gevoed. Zij fungeren samen met de andere partners als thermometer in de wijk en op het

waar middels het landelijke programma politie voor iedereen op ingezet wordt. In hoofdstuk 4

web. Zichtbaarheid en aanwezigheid in de wijken en op het internet vormen een belangrijke

wordt nader uitgewerkt wat dit voor onze eenheid betekent.

voorwaarde voor de informatiepositie van de wijk- èn jeugdagenten. Niet alleen ten aanzien van jongeren maar met het oog op allerlei verschillende groepen is dit essentieel. Daarnaast heeft de aanpak van maatschappelijke onrust direct raakvlakken met de aanpak van radicalisering en contra terrorisme. De structuur (inclusief informatiepositie) die we binnen de aanpak van radicalisering en terrorisme met elkaar hebben ontwikkeld helpt ons om de aanpak van maatschappelijke onrust te versterken. Als sprake is van een hoge mate van maatschappelijke onrust binnen de samenleving en dit uit zich in een (dreiging van) verstoring van de openbare orde, trekken de partners in de driehoek gezamenlijk op. Wanneer dit de vorm aanneemt van een crisis vallen we terug op de bestaande crisisstructuren zoals inzet van een SGBO en/of GRIP structuur. Een handelingsperspectief over wat te doen om te voorkomen dat we in die crisissituaties belanden of hoe te handelen na een crisis is nog geen gemeen goed.

«

- 20 -

Jeugd, Zorg en Veiligheid kwetsbare groepen

- 21 -

Jeugd, Zorg en Veiligheid kwetsbare groepen Ambities

› Leveren van maatwerk in de wijk

› Terugdringen aantal jongeren in (georganiseerde) criminaliteit › Bijdragen aan integrale benadering; persoons- en contextgericht

Focus Uitdagingen Uitvoering

Jeugdoverlast ›

Vroegsignalering

Jeugdcriminaliteit ›

Samenwerking ketenpartners Opsporing en analyse

›

Toepassen Preventie met Gezag Uitrollen kennis en expertise

«

- 22 -

›

Verbeteren zicht op aard, omvang en ernst jeugdoverlast en –criminaliteit

2.4 Jeugd, Zorg en Veiligheid: kwetsbare groepen 2.4.1 Aanleiding

Dit alles vraagt om lokaal maatwerk, want we zien dat de problemen per wijk en van persoon

Als we het veiligheidsdomein en het zorgdomein nog beter met elkaar verbinden, kunnen

tot persoon verschillen. Een aantal gemeenten is gevraagd een plan te ontwikkelen binnen

we criminaliteit en overlast vroegtijdig signaleren en integraal aanpakken. De vaak

het programma ‘preventie met gezag’. Voor de regio Zeeland-West-Brabant gaat het om de

meervoudige problematiek van bepaalde kwetsbare groepen vraagt om een brede integrale

gemeenten Tilburg, Breda en Roosendaal. Het programma beoogt in de aangewezen kwetsbare

levensloopbenadering en maatwerk. Onze aandacht gaat daarbij onder meer uit naar risicojeugd,

wijken te voorkomen dat jongeren in de criminaliteit belanden of daar verder in afglijden en wil

licht verstandelijk beperkten, ex-gedetineerden en personen met verward/onbegrepen gedrag. In

hen perspectief en veerkracht bieden. Binnen het programma wordt de balans gezocht tussen

de aanpak wordt steeds meer gekeken naar de persoon en de context. Daarmee voorkomen

preventie en repressie. Dat wordt gedaan door enerzijds de voedingsbodem voor criminaliteit

we (recidiverend) dader- en slachtofferschap, en uiteindelijk criminaliteit en overlast. Dit draagt

weg te nemen en weerbaarheid te vergroten en anderzijds grenzen te stellen en te investeren in

bij aan het verminderen van maatschappelijk leed en maatschappelijke kosten. Voor de politie

meer zichtbaar formeel gezag. De focus ligt bij de aanpak op jongeren, jongvolwassenen en hun

betekent dit dat tijd en aandacht naar andere onderwerpen uit kan gaan.

omgeving, óók in de online wereld.

2.4.2 Actuele ontwikkelingen

Personen met verward gedrag/complexe problematieken

(risico)Jeugd

In de afgelopen beleidsperiode is sprake geweest van een grote stijging van het aantal meldingen

Uit de cijfers blijkt dat in de jeugdcriminaliteit een daling waarneembaar is. Daarentegen neemt

over personen met verward gedrag. Daarnaast levert de politie inzet in andere situaties op het

de ernstige criminaliteit onder bepaalde jongeren juist toe. Drugscriminelen rekruteren jongeren

snijvlak van zorg en veiligheid. Dit houdt vooral verband met het feit dat de politieorganisatie, als

soms al op jonge leeftijd om pakketjes af te leveren of om ergens op de uitkijk te staan. Ze plegen

één van de weinige 24-uurs crisisorganisaties, vaak wordt gebeld wanneer andere instanties niet

gewapende overvallen of zijn betrokken bij steekincidenten. In een beperkt aantal/bepaalde

of niet direct bereikbaar zijn.

wijken met veel armoede en werkloosheid neemt de ernstige criminaliteit onder bepaalde risicojongeren toe. Een combinatie van intimidatie, groepsdruk en angst in de buurt maakt het voor jongeren soms lastig zich staande te houden en te kiezen voor een veilige toekomst met een goede opleiding en eerlijk werk. Preventie met gezag Om een nieuwe generatie criminelen te voorkomen wordt er vanuit de rijksoverheid geïnvesteerd in het keren van deze ontwikkelingen. Samen met diverse betrokken partners wordt gewerkt in en aan een brede domeinoverstijgende preventieve aanpak die moet voorkomen dat kinderen, jongeren en jongvolwassenen in de leeftijd van 8 tot en met 27 jaar in aanraking komen met criminaliteit of daarin verder doorgroeien.

«

- 23 -

2.4.3 Ambities en doelstellingen (risico)Jeugd

AJB-ZVI

We willen dat jongeren niet in de (georganiseerde) criminaliteit terecht komen en een reëel

In de beleidsperiode 2019-2022 is op de schaal van onze eenheid

perspectief hebben voor de toekomst. We willen nog beter inzicht in de aard, de omvang en de

een bestuurlijk overleg opgezet op het gebied van Zorg en Veiligheid.

ernst van jeugdoverlast en –criminaliteit. Zo kunnen we op basis van die kennis een gerichte

Dit overleg, met de naam Arrondissementaal Justitieel Beraad –

aanpak vormgeven en adequaat en snel te handelen zodat overlast of onveiligheid afneemt.

Zorg, Veiligheid en Interventies (afgekort AJB-ZVI) heeft als doel samenwerking te bevorderen, beleidskeuzes te maken en prioriteiten

Gemeenten hebben de regie op de aanpak van jeugdoverlast. Aan de hand van het 7-stappenmodel

te stellen en afspraken op dit terrein ook bestuurlijk te borgen. Ook is

is het mogelijk signalen van jeugd (overlast) vanuit politie, boa’s, jongerenwerk en melders

dit de plek om lacunes in wetgeving te signaleren. Indien nodig kunnen

samen te brengen. Het model is niet alleen toe te passen op jongeren die overlast veroorzaken of

die bij landelijke overleggen geagendeerd worden. In 2022 is besloten

in verband worden gebracht met lichte criminaliteit. Het kan ook gebruikt worden voor de jonge

vier inhoudelijke thema’s tot 2025 prioriteit te geven, te weten door- en

aanwas en de doorgroeiers die zich bezig houden met ondermijnende criminaliteit.

nazorg gedetineerden, huiselijk geweld en kindermishandeling, jeugd

Om de signaalfunctie van de politie goed vorm te geven en bij te dragen in de gekozen aanpak,

en personen met verward gedrag.

wordt geïnvesteerd op aanwezigheid en zichtbaarheid in de wijk, op school en in de digitale wereld. Daarnaast faciliteert de politie adequate monitorsystemen om risico- en kwetsbare jongeren achter de voordeur te kunnen detecteren (vroegsignalering). Om in de wijk goed te

Personen met verward gedrag/complexe problematieken

kunnen signaleren en met partners samen te werken, is het van belang de jeugdagenten goed

Wanneer personen zich zo gedragen dat er sprake is van een acute bedreiging voor zichzelf, de

in positie te houden.

omgeving of voor anderen als autoriteiten, dan handelt de politie direct. Daarbij staat de politie vaak in contact met het Openbaar Ministerie en als dat nodig is en kan, met Veilig Thuis. Ook kan

Preventie met gezag

de CTER database geraadpleegd worden om na te gaan of de persoon in kwestie daarin staat

De politie sluit aan bij de gemeentelijke plannen en kan daarvoor een beroep doen op structurele

opgenomen.

maar beperkte gelden. De bijdrage van de politie richt zich op de reguliere politietaak waarbij het kan gaan om de inzet van agenten in de wijk, beter zicht op jeugdgroepen, verdere samenwerking

De samenwerking met de crisisteams van Veilig Thuis, met de wijk GGD’er/GGZ’er en het Zorg-

met ketenpartners of extra capaciteit voor opsporing of analyse. Lokaal wordt bekeken welke

en Veiligheidshuis krijgt op steeds meer plekken vorm; hiermee kan een directe lijn in het geval

bijdrage vanuit de politie het meeste effect sorteert. Waar repressieve aspecten onderdeel zijn

van acute onveiligheid en dreiging worden gelegd. In de meeste gevallen is echter geen sprake

van deze aanpak wordt dit vanuit het oogpunt van rechtsgelijkheid arrondissementaal juist wel

van een acute levensbedreigende situatie, maar wel van structurele (gevoel van) onveiligheid en

op één manier aangepakt. Politie, betrokken gemeenten en het Openbaar Ministerie zijn hierover

gevaar voor escalatie.

voortdurend met elkaar in gesprek.

Er zijn de afgelopen beleidsperiode al goede stappen gezet in de integrale samenwerking bij complexe problematieken, waaronder die van personen met verward of onbegrepen gedrag.

De kennis en de expertise die wordt opgebouwd onder het programma preventie met gezag blijft

Het is belangrijk dat de ontwikkelingen op het gebied van persoons- en probleemgerichte

niet alleen voorbehouden aan de drie eerder genoemde gemeenten. Onderdeel van de aanpak is

aanpakken worden voortgezet, alle betrokken partijen de gemaakte afspraken nakomen en hun

dat in andere gemeenten waar de nood hoog is, effectief bewezen interventies worden ingezet.

verantwoordelijkheid nemen. De politie blijft daarop investeren door te signaleren, adresseren en adviseren.

«

- 24 -

Ontwikkelopgaven politie - 25 -

3. Ontwikkelopgaven politie

zijn in de samenleving. De politie moet ook legitimiteit behouden voor haar optreden. Dit betekent dat de politie er voor iedere burger moet zijn en het veronderstelt dat de politie weet om te gaan met opvattingen en overtuigingen die botsen. Het is daarbij van groot belang dat de politie zich de komende jaren verder blijft ontwikkelingen als een diverse en inclusieve organisatie. Met Politie

Het gebiedsgebonden politiewerk (GGP) vormt een belangrijk fundament van de Nationale

voor Iedereen is de politie een belangrijke transitie ingegaan. Er wordt niet alleen gewerkt aan

Politie. Bij GGP gaat het niet alleen om het aangaan van verbindingen maar ook om preventie,

veilige en inclusieve teams, er wordt ook geïnvesteerd in een diverse instroom, de aanpak van

een brede benadering van problemen, samenwerking met partners en het bevorderen van een

discriminatie, professioneel controleren en het netwerk divers vakmanschap & bondgenoten.

actieve rol van burgers bij de aanpak van problemen in hun wijk, buurt of dorp. Veranderingen in de samenleving vragen om aanpassingen in de wijze waarop het

Basiskennis en deskundigheid over digitalisering

gebiedsgebonden werk vorm krijgt. Dit inzicht vormde in 2018 één van de uitgangspunten voor de

De digitale samenleving komt in veel facetten van het politiewerk terug. In onze eenheid wordt

Ontwikkelagenda Gebiedsgebonden Politiezorg, waarvan de uitvoering nog volop in ontwikkeling

daarom hard gewerkt aan een digitale transformatie. Zo wordt in deze beleidsperiode onder

is. Onderbezetting en verandering in de opgaven zijn de afgelopen periode van invloed geweest

meer ingezet op de ontwikkeling van politiemensen van digitaal bewust naar digitaal bekwaam.

op de werk- en roosterdruk in het GGP.

Daarnaast vraagt dit digitale politiewerk ook andere middelen. Het is de ambitie dat elk basisteam binnen de eenheid een digi-kamer ter beschikking heeft. Deze middelen moeten niet alleen het

BOPW

digitaal werken van en op het basisteam faciliteren, zo wordt ook mogelijk dat de eenheid als één

Om toch voldoende veiligheid in de vorm van een passende dienstverlening buiten te borgen

operationeel netwerk kan functioneren zonder dat het nodig is fysiek bij elkaar te zijn. Tevens

en uitval/verzuim van personeel te beperken, wordt onder meer gestuurd aan de hand van “Blik

wordt op deze wijze het proces verbeterd om noodzakelijke kwaliteiten en of capaciteit binnen

op politiewerk” (BOPW). De essentie van BOPW is enerzijds om te komen tot een slimme en

de eenheid in te zetten op momenten dat dit nodig is.

effectieve inzet van context gedreven politiewerk. Anderzijds gaat het om het omarmen van

Grensoverschrijdende samenwerking

nieuwe werkwijzen die tot een verlichting van interne capaciteitsproblematiek leiden.

Vermoedelijk gaat in 2023 het nieuwe Politie Beneluxverdrag van kracht. Dit is een innovatief Zo zien we binnen het GGP de wijkagent nog steeds als essentieel om verbinding te maken met de

verdrag dat bijdraagt aan de (grensregionale) politiële samenwerking. Hierdoor kan niet alleen bij

wijk, haar netwerken en de maatschappelijke partners. Binnen de basisteams leveren daarnaast

misdrijven een achtervolging over de grens voortgezet worden, maar ook bij overtredingen. De

politiemensen met andere taken bijdragen aan het wijkgericht werken. Juist waar verbindingen

grensoverschrijdende samenwerking tussen Nederland en België komt in optima forma samen

met bijvoorbeeld bewoners of ondernemers worden gelegd, ontstaan waardevolle contacten die

in de wijkpost Baarle Nassau-Baarle Hertog waar de wijkagenten nauw met elkaar samenwerken.

niet pers se door de wijkagent tot stand komen. Daarnaast zien we ook dat de virtuele wereld

Hiernaast wordt het in de toekomst mogelijk om informatie uit te wisselen voor bestuurlijke

steeds groter wordt. En hoewel zichtbaarheid in de wijk nog steeds het essentiële uitgangspunt

doeleinden en in geval van mineure feiten zelfstandig een verhoor over de grens te doen.

is, constateren we dat veel van de contacten zich ook online afspelen. Inzet daarop vanuit de politie met onder meer de digitale wijkagent, draagt uiteindelijk ook bij aan de informatiepositie

Om over de grens op te treden is kennis van relevante wet- en regelgeving een eis. Via diverse

en het wijkwerk van de politie.

wegen wordt hierover informatie verschaft en instructie aangeboden.

Diversiteit en inclusie

Tijdens het Nederlands Benelux voorzitterschap 2023 zal het accent gericht worden op

Niet alleen omwille van de informatiepositie is het voor de politie belangrijk om goed verankerd te

internationale integraliteit. Door internationaal breder op te sporen neemt de kracht daarvan toe.

«

- 26 -

4. Formatie 4.1 Inleiding In het Regionaal Beleidsplan wordt conform art. 39 Politiewet vastgelegd hoe de politiesterkte die beschikbaar is voor de eenheid, verdeeld wordt over de organisatorische onderdelen (bijlage 1a). Daarbij wordt ook de verdeling van de wijkagenten opgenomen (bijlage 1b). De politie maakt in de formatie een onderscheid tussen zogenaamde operationele sterkte en de niet-operationele sterkte.

4.2 Ontwikkelingen formatie 2018 – 2021 De operationele formatie voor volledig opgeleide medewerkers binnen onze eenheid is in deze periode toegenomen met 210 Fte.

Formatie per 1-11-2022 eenheid Zeeland-West-Brabant Organisatie niveau 3 omschrijving

T otaal

OS (excl. Aspiranten asp)

NOS

Sr. GGP WA

Wijkagenten OE WA

T otaal

Dienst Bedrijfsvoering (ZB)

33,00

0,00

0,00

33,00

0,00

0,00

0,00

Dienst Regionaal Operationeel Centrum (ZB) Dienst Regionale Informatieorganisatie (ZB) Dienst Regionale Operationele Samenwerking (ZB)

72,88 255,75 454,78

71,88 249,75 444,78

0,00 0,00 8,00

1,00 6,00 2,00

0,00 0,00 5,00

0,00 0,00 3,00

0,00 0,00 8,00

Dienst Regionale Recherche (ZB)

571,59

570,59

0,00

1,00

0,00

0,00

0,00

District De Baronie District De Markiezaten District Hart van Brabant

556,53 406,33 600,53

474,23 346,73 509,73

74,20 54,50 81,80

8,10 5,10 9,00

74,20 55,73 79,00

17,00 9,00 17,00

91,20 64,73 96,00

District Zeeland

518,94

443,44

68,50

7,00

56,50

12,00

68,50

Eenheid Zeeland-West-Brabant Leiding Eenheid Zeeland-West-Brabant Staf regionale eenheid (ZB)

1,00 3,00 95,59

1,00 3,00 31,89

0,00 0,00 0,70

0,00 0,00 63,00

0,00 0,00 0,00

0,00 0,00 0,00

0,00 0,00 0,00

3.569,92 3.147,02

287,70

135,20

270,43

58,00

328,43

NOS

Sr. GGP WA

Totaal eenheid (ZB)

De grootste uitbreiding komt voort uit de zogenaamde Regeerakkoordgelden. Vanaf 2018 heeft de totale formatie van de politie een flinke versterking van de operationele functies gekregen. De middelen waren gericht op

Formatie Basisteams per 1-11-2022

drie terreinen: wijken en opsporing, opsporing op het gebied van zware criminaliteit en ondermijning en digitale expertise. Hierdoor zijn aan de eenheid Zeeland-West-Brabant in de afgelopen vier jaar 150 fte toegevoegd, waarvan 120 fte voor wijk en opsporing en 30 fte voor ondermijning en gedigitaliseerde criminaliteit;

Wijkagenten Totaal

OS (excl. Asp)

Aspiranten

OE WA

Totaal

Basisteam Dongemond

124,33

103,53

18,80

2,00

29,20

6,00

Basisteam Markdal

162,60

135,90

24,60

2,10

21,00

5,00

35,20 26,00

Basisteam Weerijs

148,45

123,95

22,50

2,00

24,00

6,00

30,00 29,73

Basisteam Bergen op Zoom

140,53

119,03

19,50

2,00

25,73

4,00

Basisteam Roosendaal

179,05

151,45

25,50

2,10

30,00

5,00

35,00

Basisteam Groene Beemden

108,10

92,30

13,80

2,00

18,00

4,00

22,00

Deze versterking heeft onder aan de streep de omvang van de formatie

Basisteam Langstraat

121,10

102,70

16,40

2,00

21,00

5,00

26,00

van de eenheid niet beïnvloed. Conform de landelijke afspraken hierover

Basisteam Leijdal

111,05

93,35

15,70

2,00

18,00

4,00

22,00 26,00

zijn formatieplaatsen voor aspiranten in alle eenheden omgezet in formatieplaatsen voor volledig opgeleid personeel. Zo profiteert de politie van meer inzetbare capaciteit.

Basisteam Tilburg-Centrum

143,10

121,40

19,70

2,00

22,00

4,00

Basisteam Oosterscheldebekken

143,92

122,92

19,00

2,00

22,50

4,00

26,50

Basisteam Walcheren

146,98

125,28

19,70

2,00

18,00

4,00

22,00

Basisteam Zeeuws-Vlaanderen Totaal Basisteams (ZB)

119,92

19,00

2,00

16,00

4,00

20,00

1411,73

234,20

24,20

265,43

55,00

320,43

«

- 27 -

140,92 1670,13

Leeftijdsopbouw formele bezetting

De komende jaren wordt de formatie van de nationale politie verder versterkt op een aantal

Operationele sterkte excl. aspiranten

kerntaken. Dit geldt onder meer op het terrein van zeden, migratie en mensenhandel en grenzen en veiligheid. Ook wordt geïnvesteerd in het stelsel Bewaken en Beveiligen. De versterking van deze taken leidt ook in onze eenheid tot extra formatie waarvan de omvang de komende

Leeftijd

4.3 Ontwikkelingen formatie 2022 en verder

>66 65 60

beleidsperiode duidelijk zal worden. Inmiddels staat wel vast dat er 5 Fte beschikbaar is voor de beveiliging van de rechtbank in

55

Breda.

50

Uitvoering motie Hermans Het huidige kabinet heeft daarnaast bij haar aantreden een verdere investering in de politie

45

aangekondigd, ter grootte van 700 miljoen euro (motie Hermans). De plannen voor de besteding van deze gelden worden momenteel uitgewerkt. Voor onze eenheid betekent dit een uitbreiding

40

van de operationele sterkte van 54 fte die in 2024 en 2025 wordt gerealiseerd. Omdat de

35

politiemensen eerst moeten worden opgeleid, volgt de bezetting in 2026 en 2027. Ook hierbij is sprake is van omzetting van aspirantenformatie naar volledig opgeleide formatie, waardoor de

30

totale omvang van de operationele formatie niet wijzigt.

25

Preventie met Gezag en Mainport Zeehavens Zeeland-West-Brabant Voor de aanpak van ondermijning zijn door de rijksoverheid structurele middelen beschikbaar

20 <20

gesteld. In de plannen die geschreven zijn om Preventie met Gezag uit te werken en de aanpak in de Mainport Zeehavens Zeeland-West-Brabant vorm te geven, wordt geld gereserveerd voor

0 fte

20 fte

40 fte

60 fte

80 fte

100 fte

extra politiecapaciteit. De exacte formatieve uitbreiding in Fte’s wordt in deze beleidsperiode

Bovenstaande grafiek laat de piek in de leeftijdsopbouw van de operationele

nader uitgewerkt.

sterkte op 60+ zien. De komende jaren volgt een uitstroom richting pensioen.

Onderbezetting

Wijkagenten

Door de uitbreiding van operationele functies en de gelijktijdige uitstroom van een groot aantal

De norm van 1 wijkagent per 5.000 inwoners blijft gemiddeld over de eenheid gehandhaafd. De

politiemensen dat met pensioen gaat, is er tijdelijk sprake van onderbezetting. De politie staat

vorige uitbreiding van wijkagenten dateert van 2019 en daarbij steeg het aantal van 297,5 fte

daarnaast voor de uitdaging om grote aantallen aspiranten te werven en op te leiden en in

naar 328,4 fte. Het aantal inwoners in onze regio blijft groeien en jaarlijks wordt gemonitord of

de praktijk te begeleiden. Naast de onderbezetting vraagt ook deze begeleiding veel van het

het aantal wijkagenten nog voldoet aan de wettelijke eis.

absorptievermogen van onderbezette basisteams. Volgens de nu gehanteerde prognose

Dit kan in de periode 2023 – 2026 opnieuw leiden tot een toename van het aantal wijkagenten

wordt de onderbezetting in de operationele sterkte in de loop van 2025 opgelost. Hierbij wordt

in de twaalf basisteams, waarbij het gebruikelijk is dat dit binnen de bestaande formatie wordt

aangetekend dat, gelet op de huidige arbeidsmarkt en de onvoorziene uitstroom, dit beeld kan

opgevangen. De bezetting op de functie van wijkagent is momenteel in de eenheid met 95% op

wijzigen en de onderbezetting pas in 2026 of nog later wordt ingelopen.

«

orde maar staat onder druk door openvallende vacatures. - 28 -