Bijlage 2 Uitwerking maatregel bij RV Verbetering verkeersveiligheid Middenweg Andel Veen

RAPPORT Uitwerking maatregel verbeteren veiligheid fietsers Middenweg

Klant:

Gemeente Altena

Referentie:

BK5182-101-101-RHD-XX-XX-RP-X-0001

Status:

Definitief/4

Datum:

14 oktober 2025

Projectgerelateerd

HASKONING NEDERLAND B.V. Laan 1914 no.35 3818 EX Amersfoort Netherlands Mobility & Infrastructure Trade register number: 56515154 Telefoon: +31 88 348 20 00 E-mail: info@haskoning.com Website: haskoning.com

Titel document: Ondertitel: Referentie: Uw kenmerk Status: Datum: Projectnaam: Projectnummer: Auteur(s):

Uitwerking maatregel verbeteren veiligheid fietsers Middenweg

Opgesteld door:

André van Nieuwenhuijzen

Gecontroleerd door:

Jacco van Leuveren

Datum:

10-10-2025

Goedgekeurd door:

Jelmer Droogsma

Datum:

14-10-2025

Classificatie:

Projectgerelateerd

BK5182-101-101-RHD-XX-XX-RP-X-0001 . Definitief/4 14 oktober 2025 Maatregelen fiets Middenweg BK5182-101-101 Jacco van Leuveren

Behoudens andersluidende afspraken met de Opdrachtgever, mag niets uit dit document worden verveelvoudigd of openbaar gemaakt of worden gebruikt voor een ander doel dan waarvoor het document is vervaardigd. Haskoning Nederland B.V. aanvaardt geen enkele verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid voor dit document, anders dan jegens de Opdrachtgever. Let op: dit document bevat mogelijk persoonsgegevens van medewerkers van Haskoning Nederland B.V. Voordat publicatie plaatsvindt (of anderszins openbaarmaking), dient dit document te worden geanonimiseerd of dient toestemming te worden verkregen om dit document met persoonsgegevens te publiceren. Dit hoeft niet als wet- of regelgeving anonimiseren niet toestaat. 14 oktober 2025

FIETSPAD MIDDENWEG

BK5182-101-101-RHD-XX-XX-RPX-0001

ii

Projectgerelateerd

Inhoud 1

Inleiding

1

1.1

Aanleiding

1

2

Terugkoppeling bewonersavond en nieuwe inzichten

3

2.1

Bewonersavond

3

2.2

Tellingen zomer 2025

3

3

Resultaten enquête veiligheidsbeleving fietsers Middenweg

4

4

Beoordeling kansrijke varianten voor de Middenweg en omgeving

9

4.1

Realiseren vrijliggend fietspad noordzijde Middenweg

9

4.2

Realiseren fietspad binnen beschikbare ruimte

10

4.3

Herinrichting van de Middenweg met fietsvriendelijke maatregelen

12

4.4

Quick-wins maatregelen voor de Middenweg

15

5

Afweging maatregelen en bepalen voorkeur

18

5.1

Advies en fasering te nemen maatregelen

20

6

Maatregelen ter verbetering fietsroute Andel naar Aqua Altena

21

14 oktober 2025

FIETSPAD MIDDENWEG

BK5182-101-101-RHD-XX-XX-RPX-0001

iii

Projectgerelateerd

1

Inleiding

1.1

Aanleiding

Op dit moment rijden fietsers gemengd met het gemotoriseerd verkeer op de Middenweg. De gemeente Altena heeft de wens om aan de Middenweg tussen Veen en Andel een vrijliggend fietspad aan te leggen aan de noordzijde van de weg. Een verzoek van de gemeenteraad ligt hieraan ten grondslag.

Figuur 1-1 Traject fietspad Middenweg en omgeving.

Echter verloopt de grondverwerving moeizaam en vallen de kosten voor de aanleg van het fietspad hoger uit dan vooraf ingeschat. Hierdoor ontstond behoefte aan inzicht in welke alternatieven er mogelijk zijn voor het vrijliggende fietspad. Daarom heeft Royal HaskoningDHV (bedrijfsnaam nu: Haskoning) begin 2025 op verzoek van de gemeente Altena onderzoek gedaan naar mogelijke alternatieven voor het gewenste vrijliggend fietspad aan de noordzijde van de Middenweg tussen Andel en Veen. Er zijn in afstemming met de gemeente Altena diverse varianten opgesteld voor een veilige inrichting en situatie voor de fietser. Deze zijn verwerkt in het onderzoeksrapport van 18 maart 2025 1 en 11 juni 2025 gepresenteerd aan omwonenden. Analyse van de Middenweg Op basis van de functie, vormgeving en huidig gebruik van de Middenweg is een aantal knelpunten gesignaleerd wat fietsen onveilig en onprettig maakt. Dit is te verdelen in de volgende categorieën: • De hoeveelheid gemotoriseerd verkeer op de Middenweg is te hoog (ca. 2.500-3.400 mvt/werkdag) om de fietsers (ca. 300- 500 fiets/werkdag afhankelijk van seizoen) en gemotoriseerd verkeer prettig via dezelfde ruimte te faciliteren; • De gereden snelheden zijn hoog (v85 = 66 tot 73 km/u, afhankelijk van gemeten locatie); • De inrichting van de Middenweg voldoet op een aantal punten niet aan de richtlijnen.

o De fietsstroken zijn te smal vormgegeven in vergelijking met CROW richtlijnen. Deze zouden minstens 1,75 meter bedragen, maar zijn 1,5 meter breed. 1 Herijking fietspad Middenweg Andel-Veen – beoordeling alternatieven voor een veiligere verkeerssituatie, Royal HaskoningDHV, 18 maart 2025

14 oktober 2025

FIETSPAD MIDDENWEG

BK5182-101-101-RHD-XX-XX-RPX-0001

1

Projectgerelateerd

o o

Een ander verkeersveiligheidsrisico zijn de bermen. Deze zijn verzakt en vol met kuilen, waardoor dit met name voor tweewielers onveilig is. Tot slot zijn ook de snelheidsremmende maatregelen (versmallingen) niet erg efficiënt vanwege instellen voorrang en smalle drempels. Ook kan de opvallendheid van de kruispunten worden verbeterd.

Daarnaast zijn er de volgende vermeldenswaardige zaken voor de Middenweg van toepassing: • Opvallend is dat uit de ongevallenanalyse blijkt dat er drie slachtofferongevallen hebben plaatsgevonden tussen 2014 en (februari) 2025 (zonder dodelijke afloop), maar dat hier geen botsingen tussen fietsers en gemotoriseerd tussen zitten. Het betrof een enkelvoudig ongeval en een ongeval met een andere (brom)fietser. • Het aantal fietsers is relatief gezien niet hoog, namelijk ca. 300 fietser per dag in Februari en ca. 500 in mei 2025. Ter vergelijking: op de Hoge Maasdijk fietsen meer dan 500 fietsers per dag in de zomerperiode. De Middenweg is in de mobiliteitsvisie van Altena wel benoemd als ‘regionale fietsroute’ en vormt onderdeel van het fietsnetwerk tussen diverse dorpen. De gewenste inrichting van een regionale fietsroute kan volgens het mobiliteitsbeleid zowel een gemengd profiel zijn met fietsstroken of een vrijliggend fietspad. Het verbeteren van de inrichting kan ook het fietsgebruik stimuleren. • Openbaar vervoer (bus) maakt gebruik van de Middenweg. Hier dient rekening mee gehouden te worden bij de oplossingsrichtingen. Alternatieven Varianten die zijn beoordeeld in het rapport en niet kansrijk: • Vrijliggend fietspad aan de zuidzijde: veilig, maar zelfde uitdagingen als fietspad noordzijde.

• Snelheidsverlaging van 60 naar 30 km/uur: niet geloofwaardig en niet conform richtlijnen door ligging buiten de bebouwde kom. Bovendien blijft de hoeveelheid autoverkeer hoog. • Eénrichtingsverkeer: intensiteit auto blijft relatief hoog, niet geloofwaardig. Ook niet prettig danwel handig voor aanwonenden en bedienend verkeer vanwege omrijden met mogelijke snelheidsverhoging door ontbreken tegenliggers. Kansrijk maatregelpakket in rapport De maatregelen die als kansrijk worden gezien zijn een combinatie van inrichtingsmaatregelen en verbodsmaatregelen: • Fietsvriendelijke inrichting: verbeteren en verduidelijken positie fietsers ten opzichte van gemotoriseerd verkeer en het verlagen van de snelheid gemotoriseerd verkeer. • Terugbrengen van de hoeveelheid verkeer op de Middenweg. Het terugbrengen van verkeer op de Middenweg is goed mogelijk, aangezien het gewenste alternatief de N267 nabij is en reistijden ongeveer hetzelfde zijn als via de Middenweg. Maatregelen die worden geadviseerd voor een autoluwe inrichting Middenweg zijn inrijverboden met uitzondering bestemmingsverkeer of uitzondering ontheffingshouders tot het fysiek afsluiten van de Middenweg. Op woensdagavond 11 juni is het eerste onderzoeksrapport toegelicht aan bewoners van de Middenweg en directe omgeving, Hierop is van diverse bewoners terugkoppeling ontvangen op de plannen.

In het nu voorliggende rapport is de terugkoppeling op de voorgestelde maatregelen verwoord en zijn op basis hiervan enkele kansrijke oplossingen nader afgewogen om te komen tot de gewenste inrichting van de Middenweg.

14 oktober 2025

FIETSPAD MIDDENWEG

BK5182-101-101-RHD-XX-XX-RPX-0001

2

Projectgerelateerd

2

Terugkoppeling bewonersavond en nieuwe inzichten

2.1

Bewonersavond

Op 11 juni 2025 zijn de verschillende varianten toegelicht op een informatieavond in het dorpshuis van Veen. Hierbij waren de bewoners en bedrijven langs de Middenweg en Veensesteeg uitgenodigd plus de dorpsraden van Andel en Veen. De mening van de bewoners over de maatregelen was divers. De fietsvriendelijke, infrastructurele maatregelen konden over het algemeen op draagvlak rekenen. Daar waar het inrijverboden tot aan fysieke afsluitingen betrof, waren de bewoners een stuk kritischer. Naarmate de maatregelen meer effect genereren om doorgaand autoverkeer te ontmoedigen, hebben bewoners daar ook meer hinder van. Die hinder kan te maken hebben met omrijdbewegingen en dat het lastiger is voor bezoekers om op de Middenweg te komen. Als er al sprake was van draagvlak voor inrijverboden ging het daarbij vooral om inrijverboden uitgezonderd aantoonbaar bestemmingsverkeer. Uitzondering ontheffingshouders kende weinig draagvlak. Nadeel van deze participatieopzet is dat met name de weggebruikers zelf niet actief zijn gehoord. De tendens onder bewoners was dat de maatregelen teveel impact hebben voor de bewoners op de aspecten bereikbaarheid en leefbaarheid. De dorpsraden hebben op die avond aangegeven dat maatregelen wel noodzakelijk zijn. Het heeft volgens hen al te lang geduurd voordat er maatregelen worden genomen.

Echter de dagelijkse gebruikers van de Middenweg en dan vooral de fietsers, waren op die informatieavond niet aanwezig en de mening van die groep is uiteraard ook heel waardevol. Daarom is de veiligheidsbeleving onder fietsers ook in beeld gebracht door het uitvoeren van een enquête op locatie op de Middenweg. Op de avond zelf kwamen ook nog aanvullende verzoeken voor maatregelen naar voren. In het volgende hoofdstuk zijn de volgende ideeën voor maatregelen behandeld, te weten: 1. Variant fietspad aan noordzijde conform oud plan 2. Variant fietspad binnen bestaande beschikbare ruimte 3. Variant fietsvriendelijke inrichting in combinatie met inrijverboden 4. Quickwins met kleinschalige infrastructurele maatregelen en gedragscampagne

2.2

Tellingen zomer 2025

De verkeerstellingen in februari 2025 lieten een hoeveelheid fietsers van circa 300 fietsers per etmaal zien op een doordeweekse dag. Op basis van recente verkeerstellingen in de zomerperiode (mei 2025) bedraagt de gemiddelde hoeveelheid fietsers 500 per etmaal. Er is duidelijk sprake van een seizoensinvloed op het fietsverkeer.

14 oktober 2025

FIETSPAD MIDDENWEG

BK5182-101-101-RHD-XX-XX-RPX-0001

3

Projectgerelateerd

3

Resultaten enquête veiligheidsbeleving fietsers Middenweg

Algemeen Op dinsdag 7 oktober 2025 zijn in de middagperiode de fietsers op de Middenweg gevraagd om een digitale enquête in te vullen op locatie. Er is voor de middag gekozen omdat in de ochtend met name de schoolkinderen geen tijd hebben om de enquête in te vullen. Om een goede respons te krijgen, konden de fietsers een chocolaatje krijgen en een fietslampje bij het invullen van de enquête. Fietsers konden via een QR-code de enquête invullen en als back-up konden ze gebruik maken van een laptop. Men was bereidwillig om medewerking te verlenen. Er hebben uiteindelijk 30 mensen de enquête ingevuld in drie uur tijd. Tijdens het afnemen viel op dat een percentage auto’s hard reed en het verkeersbeeld af en toe redelijk druk oogde met vooral grote voertuigen, zoals bussen en vrachtwagens. Reacties fietsers Tijdens het afnemen van de fietssurvey op de Middenweg tussen Andel en Veen zijn diverse opmerkingen en zorgen geuit door fietsers tussen het invullen van de enquête door: • Een persoon weigerde de enquête in te vullen. Hij gaf aan dat auto’s veel te hard rijden en pleitte voor meer politiecontroles en een betere dialoog tussen gemeente en bewoners. • Een persoon gaf aan dat zij de Middenweg als onveilig ervaart. Zij zou graag zien dat het veiliger wordt ingericht, maar heeft de indruk dat er geen budget beschikbaar is om dit te realiseren.

• Sommige automobilisten gebruiken de Middenweg als een racebaan. • Het gedrag van bestuurders van fatbikes en e-bikes wordt als onveilig ervaren, vanwege hun snelheid en onvoorspelbaarheid. • Bij de wegversmallingen werd aangegeven dat bussen daar sterk uitwijken. Een jongen vertelde dat hij hierdoor was gevallen, en twee vrouwen gaven aan dat de positie van de fiets bij de versmallingen in het geding komt. • Drempels en hobbels in het wegdek zijn genoemd als risicofactoren. Deze kunnen leiden tot stuurverlies en ongelukken, vooral bij jonge of minder ervaren bestuurders. • De T-splitsing bij Kammetweg- Middenweg waar de enquête werd afgenomen wordt als onoverzichtelijk ervaren. Pas op het laatste moment is zichtbaar of er een auto aankomt, wat leidt tot gevaarlijke situaties voor overstekende fietsers. Resultaten enquête Uit de data-analyse van de fietsenquête blijkt dat het merendeel van de respondenten tussen de vijf en zeven dagen per week fietst. Het zijn dus vooral dagelijkse gebruikers.

14 oktober 2025

FIETSPAD MIDDENWEG

BK5182-101-101-RHD-XX-XX-RPX-0001

4

Projectgerelateerd

Het voornaamste motief om op de Middenweg te fietsen is het woon-schoolverkeer. Werk en sport worden ook genoemd.

De routekeuze wordt vooral bepaald door praktische overwegingen zoals snelste route, directheid en gemak. Opvallend is dat niemand de route kiest vanwege de veiligheid. De alternatieve route, oftewel de Hoge Maasdijk wordt als smal en bochtig ervaren, en tegenwind speelt een negatieve rol in de beleving, waardoor men toch liever op de Middenweg fietst.

Wat betreft verkeersveiligheid geeft 50% van de deelnemers aan soms onveilige situaties te ervaren, terwijl 30% dit regelmatig meemaakt.

14 oktober 2025

FIETSPAD MIDDENWEG

BK5182-101-101-RHD-XX-XX-RPX-0001

5

Projectgerelateerd

De grootste veroorzakers van deze onveiligheid zijn volgens de respondenten auto’s en bestelbusjes (68%). Ook vrachtwagens en landbouwvoertuigen (36%) en elektrische fietsers (32%) worden genoemd als risicofactoren. Er waren meerdere antwoorden mogelijk.

De meest genoemde veiligheidsrisico’s zijn auto’s die te dicht langs fietsers rijden (57%) en auto’s die te hard rijden (43%). Daarnaast worden gevaarlijke kruispunten genoemd door 20% van de deelnemers.

14 oktober 2025

FIETSPAD MIDDENWEG

BK5182-101-101-RHD-XX-XX-RPX-0001

6

Projectgerelateerd

Hoewel 80% van de respondenten het gedrag van automobilisten als neutraal beoordeelt op het gebied van veiligheid, werd tijdens het invullen vaak toegelicht dat sommige automobilisten zich roekeloos gedragen, waarbij de meerderheid zich wel aan de regels houdt. Dit verklaart de keuze voor een neutrale beoordeling van de fietser over de automobilisten. De meeste bestuurders houden zich wel aan de snelheid. Er is een percentage dat te hard rijdt en bovendien dicht langs fietsers met hoge snelheid inhaalt.

Op een schaal van 1 (makkelijk) tot 5 (moeilijk) scoorde de route gemiddeld een 2,2. Wat betreft veiligheid werd een gemiddelde score van 3,3 gegeven (1 = onveilig, 5 = veilig). De overzichtelijkheid van de route kreeg een gemiddelde score van 3,67 (1 = onoverzichtelijk, 5 = overzichtelijk). De route is vanwege de lange rechtstanden en open karakter ook best overzichtelijk.

Wat betreft gewenste maatregelen, gaf 77% van de respondenten aan behoefte te hebben aan een eigen fietspad. Daarnaast werd betere handhaving op snelheid en gedrag genoemd door 37%. Andere suggesties waren het instellen van een fietsstraat (20%), het geven van route-alternatieven aan automobilisten (17%), bredere suggestiestroken met snelheidsremmende maatregelen (10%) en tijdelijke toegangsbeperkingen met een inrijverbod (7%).

14 oktober 2025

FIETSPAD MIDDENWEG

BK5182-101-101-RHD-XX-XX-RPX-0001

7

Projectgerelateerd

Conclusies beleving fietsers op de Middenweg: • De fietsers zijn met name scholieren. Ze maken structureel gebruik van de Middenweg. Tijdens het fietsen wordt te hard rijden door het gemotoriseerd verkeer en inhalen vaak genoemd als oorzaak voor onveiligheid. • De verkeersveiligheidsbeleving is licht negatief tot neutraal. Er worden knelpunten ervaren, maar deze zijn niet heel zwaarwegend. Het meeste verkeer houdt zich aan de snelheid, maar er is een percentage gemotoriseerd dat de maximumsnelheid overschrijdt. • De kruispunten en de wegversmallingen worden genoemd als knelpunt. • Als meest gewenste oplossing wordt een vrijliggend fietspad genoemd, maar ander oplossingen die ook in dit rapport zijn afgewogen zijn ook genoemd.

14 oktober 2025

FIETSPAD MIDDENWEG

BK5182-101-101-RHD-XX-XX-RPX-0001

8

Projectgerelateerd

4

Beoordeling kansrijke varianten voor de Middenweg en omgeving

Om het beeld van de varianten te laten zien is gebruik gemaakt van fotovisualisaties van de Middenweg. In de hiernaast weergegeven afbeelding is de originele situatie weergegeven. Het wegprofiel is hier in totaal 5,5 meter breed en de fietsstroken zijn elk 1,5 meter breed. Er is op de afbeelding een snelheidsremmende maatregel in de vorm van een plateau aanwezig. Figuur 3-1. Originele foto van de Middenweg kijkrichting oost en dwarsprofiel

4.1

Realiseren vrijliggend fietspad noordzijde Middenweg

Doel van de maatregel is om de positie van de fiets te versterken doormiddel van eigen fietsinfrastructuur. Over het algemeen is dit dan ook de beste oplossing. Vanuit de zijwegen zal fietsverkeer het fietspad wel moeten bereiken en verlaten. Er blijven oversteekbewegingen voor fietsers vanuit de zijwegen en in- en uitritten. Een negatief effect wat vaak Figuur 3-2 visualisatie vrijliggend fietspad noordzijde langs Middenweg onderbelicht blijft bij de realisatie van een fietspad is dat het gemotoriseerde verkeer geen rekening meer hoeft te houden met langzaam verkeer op de rijbaan. Ervaring (op bijvoorbeeld de Bandijk in Werkendam) leert dat dit kan leiden tot een toename van de snelheid van dit gemotoriseerd. Dit kan een negatief verkeerseffect hebben op het veilig verlaten en bereiken van de verschillende woningen en bedrijven langs de Middenweg en omgeving. Een ander negatief effect is dat met het verdwijnen van de fietser op de rijbaan het rijcomfort voor de automobilist toeneemt. Geconstateerd is al dat er relatief veel gemotoriseerd verkeer rijdt dat (uit gewoonte) de Middenweg neemt en niet de N267. Met het realiseren van het vrijliggend fietspad is het lastiger om gemotoriseerd verkeer te verleiden de N267 te gaan nemen. Het realiseren van het vrijliggend fietspad conform de richtlijnen en volgens het originele plan betekent de benodigde grondaankopen.

21 grondeigenaren dienen dan medewerking te verlenen.

14 oktober 2025

FIETSPAD MIDDENWEG

BK5182-101-101-RHD-XX-XX-RPX-0001

9

Projectgerelateerd

Conclusies vrijliggend fietspad: Positieve effect: • Met een vrijliggend fietspad beschikt de fietser over eigen fietsinfrastructuur. Dit is een vellige oplossing, zeker indien de gewenste maatvoering kan worden gerealiseerd. Negatief effect: • Voor autoverkeer wordt de weg interessanter omdat fietsers op rijbaan ontbreken. Hierdoor neemt comfort toe en vaak ook snelheid gemotoriseerd verkeer. Het is dan ook aannemelijk dat er meer verkeer via de Middenweg gaat rijden i.p.v. via de N267.

4.2

Realiseren fietspad binnen beschikbare ruimte

Op de informatieavond is een optie aangedragen om een vrijliggend fietspad te realiseren binnen de beschikbare ruimte, waarbij geen grondaankopen hoeven te worden gedaan. De ruimte moet dan vooral gevonden in de berm en waarbij de rijbaanbreedte fors wordt versmald. Maatvoering en ontwerpkeuzes De huidige rijbaanbreedte Figuur 3-3 visualisatie smal fietspad met krappe rijbaan Middenweg bedraagt 5,5 a 6 meter. Dit kan worden teruggebracht naar een breedte van ca. 4 meter waarbij om de 150 a 200 meter een passeerhaven wordt gerealiseerd om passeren van gemotoriseerd verkeer mogelijk te maken. De breedte van 4 meter is namelijk onvoldoende voor twee voertuigen om elkaar te passeren op de rijbaan. Als er een fietspad wordt gerealiseerd bedraagt de gewenste breedte 3,5 meter. Dit is waarschijnlijk niet haalbaar. Daarom wordt ervanuit gegaan dat een minimale breedte van 2,5 meter nodig is. Ook een tussenberm tussen rijbaan en fietspad is nodig. Normaliter bedraagt deze 1,5 meter volgens de richtlijnen, maar een minimale tussenberm bedraagt 60 cm. Deze tussenberm mag niet overrijdbaar zijn voor gemotoriseerd verkeer.

Om het benodigde ruimtebeslag in beeld te krijgen is een schetsontwerp opgesteld waarbij de volgende uitgangspunten gehanteerd: • Rijbaanbreedte: 3,5 meter met aan buitenzijde grasbetonstenen van circa 0,5 meter • Breedte fietspad 2,5 meter • Tussenruimte fietspad rijbaan 0,60 meter • Passeerhaven met een breedte van 3 meter en een lengte van 20 meter om de 150 a 200 meter Figuur 3-3 geeft een visualisatie weer van dit profiel.

14 oktober 2025

FIETSPAD MIDDENWEG

BK5182-101-101-RHD-XX-XX-RPX-0001

10

Projectgerelateerd

Een krap gedimensioneerd vrijliggend fietspad op de Middenweg is ruimtelijk mogelijk. Hierbij gaat de wegbreedte terug naar 3,5 meter, waarbij er 0,5 meter in de vorm van grasbetonstenen wordt aangebracht waardoor er bij passeren 4 meter effectieve rijbaanbreedte beschikbaar is. Hierbij worden er om de 150 a 200 meter passeerhavens gerealiseerd. Ook dit is mogelijk binnen de beschikbare ruimte, maar hierbij moet de watergang ter plaatse worden voorzien van een buis waar de passeerhaven gedeeltelijk boven wordt gerealiseerd. Er is in het ontwerp gekozen om het fietspad aan de zuidzijde te realiseren. Deze afweging is gemaakt omdat het fietspad een minder zware fysieke belasting vormt dan gemotoriseerd verkeer en aan de zuidzijde iets meer ruimte is in de berm om het fietspad er direct naast te leggen door asfalt aan te plakken. Bij het aanplakken van extra asfalt langs bestaand asfalt ontstaat er het risico op verzakking van het aangeplakte gedeelte met scheurvorming op de asfaltovergang. Daarom heeft het constructief de voorkeur om het “aangeplakte gedeelte” te gebruiken voor het fietsverkeer. Verkeerskundig gezien is een fietspad aan de noordzijde logischer omdat daar het zwembad is gesitueerd en fietsverkeer anders telkens moet oversteken om het zwembad te bereiken. Beoordeling Doel van de maatregel is uiteraard een veilige fietsverbinding tussen Andel en Veen.

Met het krappe fietspadprofiel van 2,5 meter is de inrichting niet conform de richtlijnen. Op basis van de verdeling van het fietsverkeer is te zien dat het fietsverkeer in de ochtend vooral richting Andel rijdt vanwege de middelbare scholen en dat er in de middag een meer gespreide piek te zien is richting Veen. Potentieel risico dat wordt gezien is dat er vaker frontale aanrijdingen tussen fietsers zullen plaatsvinden. De samenstelling van schoolfietsverkeer is hierbij een extra risico. Zij fietsen vaker in groepen en soms ook met meer dan 2 naast elkaar. Ook is er het risico dat bij een frontale aanrijding tussen fietsers een fietser op de rijbaan belandt. Een ander risico is dat vanwege de inpassing van het fietspad er maar weinig ruimte resteert tussen fietspad en watergang. Dit kan ertoe leiden dat fietsers bij het per ongeluk in de berm rijden in het water terecht komen. Mogelijk moeten er ook op sommige stukken damwanden worden geslagen om binnen de beschikbare ruimte dit te kunnen realiseren. Het versmallen van de rijbaan met periodiek een passeerhaven zorgt ervoor dat de weg veel minder aantrekkelijk wordt voor doorgaand verkeer. Met die maatregel neemt de reistijd toe en het rijcomfort af. Hiermee zal, ondanks dat de fietser over eigen infrastructuur beschikt, de hoeveelheid verkeer op de Middenweg afnemen.

Er is weinig ervaring in den lande met een dergelijke maatregel waarbij de rijbaan fors versmald wordt. Hoewel er een vrijliggend fietspad wordt gerealiseerd, is de inrichting niet conform de CROW richtlijnen te realiseren waardoor er veiligheidsrisico’s zijn.

14 oktober 2025

FIETSPAD MIDDENWEG

BK5182-101-101-RHD-XX-XX-RPX-0001

11

Projectgerelateerd

Conclusies fietspad binnen huidige beschikbare ruimte Positief effect: • Een krap gedimensioneerd vrijliggend fietspad in combinatie met een forse versmalling van het wegprofiel is ruimtelijk en technisch gezien mogelijk. • Met een vrijliggend fietspad beschikt de fietser over eigen fietsinfrastructuur. • Door de beperkte rijbaanbreedte wordt de route via de Middenweg fors minder interessant voor doorgaand gemotoriseerd verkeer. Negatief effect: • Met een krappe fietspadbreedte neemt risico op frontale ongevallen fietsers onderling toe, zeker aangezien het relatief veel schoolkinderen zijn die in grotere groepen fietsen en minder alert zijn op overig tegemoetkomend (fiets)verkeer. • Met krappe beschikbare ruimte op het fietspad ontstaan er risico’s bij stuurfouten omdat bijvoorbeeld de watergangen dicht naast het fietspad bevinden en er een smalle tussenberm is tussen fietspad en rijbaan.

4.3

Herinrichting van de Middenweg met fietsvriendelijke maatregelen

Zoals in hoofdstuk 2 is vermeld zijn de maatregelen waarin sprake is van inrijverboden al dan niet ondersteund met fysieke maatregelen voor een aantal bewoners te vergaand in relatie tot het gesignaleerde knelpunt. Daarom zijn 2 opties uitgewerkt waarin het wegprofiel er duidelijk anders uit komt te zien en met behulp van de inrichting verkeersveiliger verkeersgedrag wordt bereikt. Hiermee wordt de Middenweg ook minder interessant voor doorgaand verkeer. We onderscheiden de volgende varianten: 1. Fietsvriendelijk inrichting door middel van brede fietssuggestiestroken 2. Fietsvriendelijke inrichting door middel van een fietsstraat. Variant 1: brede fietsstroken In de eerste bewerkte foto is te zien hoe het wegbeeld eruit komt te zien indien gekozen wordt voor brede fietsstroken van circa 2,25 meter breed. Te zien is dat er fors meer ruimte voor de fietsstroken zichtbaar is en hierdoor de weg voor het gemotoriseerd verkeer visueel is versmald. In deze en in de fietsstraatvariant is te zien dat er grasbetonstenen in de berm zijn toegevoegd.

Figuur 3-4. Fotovisualisatie brede fietsstroken basis

14 oktober 2025

FIETSPAD MIDDENWEG

BK5182-101-101-RHD-XX-XX-RPX-0001

12

Projectgerelateerd

Figuur 3-5 visualisatie bredere fietsstroken met hekjes

De visualisaties geven goed weer dat de fietsuitstraling is versterkt en de gevoelsmatige ruimte voor de auto minder is geworden. Dit heeft een licht snelheidsremmend effect. Dit blijkt ook uit evaluatiestudies die gedaan zijn bij dergelijke projecten in het beheergebied van het Waterschap Rivierenland en ook de evaluatie Maasdijk in Andel laat een, weliswaar beperkte, afname van de gereden snelheden is te zien. De aanwezige markering geeft de weg nog wel een sterke verkeersuitstraling. Ook valt op dat hekwerken langs de weg de rechtstanden kunnen breken wat ook een licht snelheidsremmend effect heeft. Variant 2: fietsstraat In de variant fietsstraat komt er een formeel fietsstraatprofiel met bijbehorende bebording en eventueel bebakening. In de visualisatie is te zien hoe een fietsstraat eruitziet. Hierbij wordt er bewust gekozen om geen markering toe te passen. Hierdoor ontstaat er een rustiger verkeersbeeld, waarbij de auto uitstraling minder dominant wordt. In variant a is er sprake van een middenstrook in zwart asfalt. In variant b is er voor ander een andere kleurstelling gekozen om te laten zien dat daarmee het karakter van de Middenweg verandert van een standaard 60 km/ uur weg naar een verblijfsvriendelijke weg met een nog minder dominante verkeersuitstraling

Figuur 3-6. Fotovisualisatie fietsstraatprofiel asfaltkleuren (variant a). 14 oktober 2025

FIETSPAD MIDDENWEG

BK5182-101-101-RHD-XX-XX-RPX-0001

13

Projectgerelateerd

Figuur 3-7 Fotovisualisatie fietsstraat met gestrate klinkerstrook (variant b)

Beoordeling Beide principes vormen een verbetering van de positie van de fiets in vergelijking met de huidige vormgeving. In de vergelijking van beide varianten oogt het wegbeeld met het fietsstraatprofiel rustiger en heeft een minder dominantie verkeersuitstraling. Deze uitstraling is meer passend bij de gewenste uitstraling met een fietsvriendelijke inrichting waarbij de auto te gast is. Naast het nieuwe wegprofiel is het in deze variant ook de bedoeling dat er aanvullende snelheidsremmende maatregelen worden gerealiseerd op wegvak en kruispuntniveau. Deze inrichtingsmaatregelen leiden naar verwachting niet tot een verregaande reductie van de hoeveelheid (doorgaand) gemotoriseerd verkeer. Daarmee wordt de gewenste verhouding in de samenstelling van gemotoriseerd verkeer met fietsverkeer van ongeveer 2 auto’s op 1 fietser op een fietsstraat nog niet gehaald. Conclusies varianten fietsvriendelijke inrichting: Positief effect: • Beide principes vormen een verbetering van de positie van de fiets in vergelijking met de huidige vormgeving. • Beide principes zorgen, in combinatie met aanvullende snelheidsremmende maatregelen ,voor een afname van de gereden snelheden en voor een verbetering van de verkeersveiligheid.

• Een fietsstraatprincipe geeft een rustiger verkeersbeeld omdat er geen belijning aanwezig is en sluit daarmee beter aan bij de doelen welke voor de Middenweg gelden, te weten verbeteren positie fiets en ontmoedigen autogebruik. Negatief effect: • Afname hoeveelheid (doorgaand) gemotoriseerd verkeer beperkt waarmee gewenste samenstelling verkeer fietsstraat met fietsverkeer vs overig verkeer (1 op 2) naar verwachting nog niet wordt gehaald.

14 oktober 2025

FIETSPAD MIDDENWEG

BK5182-101-101-RHD-XX-XX-RPX-0001

14

Projectgerelateerd

4.4

Quick-wins maatregelen voor de Middenweg

Om te zorgen dat er minder verkeer van de Middenweg gebruik maakt, is er naast een volledige reconstructie en inrijverboden ook een aantal kleinere maatregelen mogelijk, om met name de hoeveelheid gemotoriseerd verkeer terug te brengen. Deze zogenaamde quick-wins zijn onder te verdelen in gedragsbeïnvloeding en op het beslispunt het inrijden Middenweg/Veensesteeg minder aantrekkelijk te maken. Gedragsbeïnvloeding Het meeste verkeer dat op de Middenweg rijdt, rijdt er uit gewoonte en omdat de route de meest directe is tussen de kernen Andel en Veen. Via een iets langere route, maar in ongeveer dezelfde reistijd kan men ook via de N267 gaan rijden. Om bewustwording te creëren dat de route Middenweg minder geschikt is en dat de positie van de fietser in het geding is, kan ervoor worden gekozen om middels gedragsbeïnvloeding verkeer subtiel naar de N267 te verwijzen nabij de kruispunten waar men de Middenweg en Veensesteeg op kan rijden. Een attentiebord met teksten als “laat onze scholieren veilig fietsen, neem de provinciale weg N267” maakt mensen bewust van de hinder die het rijden via de route Middenweg oplevert voor de fietser. Overigens is deze maatregel een no regret maatregel en kan worden genomen in combinatie met andere maatregelen. Ook aanvullende bewegwijzering kan als een aanvullende maatregel worden beschouwd.

Onaantrekkelijker maken inrijden Middenweg/ Veensesteeg Het grootste gedeelte van het verkeer dat op de Middenweg rijdt, maakt een keuze op de kruispunten Neer Andelseweg met Middenweg en kruispunt Veensesteeg met de Zoutendijk. Kruispunt Neer Andelseweg met Middenweg Het kruispunt is conform de richtlijnen van een 60 km/ uur zone gelijkwaardig. Echter hierdoor krijgt verkeer dat via de Middenweg naar Andel wil rijden voorrang op verkeer dat vanuit de N267 naar Andel wil rijden. Hiermee wordt deze route “beloond”. Om dat voordeel eruit te halen wordt voorgesteld om de route op de Neer Andelseweg voorrang te geven en de aansluiting vanuit de Middenweg om te vormen naar een uitritconstructie. Doordat er ook een verticaal verschil wordt gerealiseerd bij de uitritconstructie, zal verkeer dat de Middenweg op wil rijden en verlaten, dit met een lage snelheid moeten doen. Wat opvalt aan de huidige inrichting (zie figuur 3-8) is dat het rode asfalt van het fietspad langs de Neer Andelseweg is doorgetrokken terwijl de fietsoversteek geen voorrang heeft op verkeer op de Middenweg. Dit is een ongebruikelijke vormgeving. Deze vormgeving suggereert dat de fietser wel voorrang heeft. Advies is om dit aan te passen. Bij de voorgestelde uitritconstructie is het gewenst om de fietser in de voorrang te zetten.

Indien dit niet gebeurt, wordt geadviseerd om het rode asfalt op de rijbaan te verwijderen.

Figuur 3-8. Huidige inrichting kruispunt Middenweg Neer Andelseweg 14 oktober 2025

FIETSPAD MIDDENWEG

BK5182-101-101-RHD-XX-XX-RPX-0001

15

Projectgerelateerd

In figuur 3-9 is het schetsontwerp van de uitritconstructie weergegeven. Hiermee zal het gebruik van de Middenweg wat ontmoedigd worden. Nadeel van de maatregel is dat ook de lijnbus te maken krijgt met wat hinder en discomfort door de aanwezigheid van de uitritconstructie. De fietsoversteek is vanwege de uitritconstructie in de voorrang gezet.

Figuur 3-9. Uitritconstructie Middenweg Neer Andelseweg met fietser in voorrang

Kruispunt Veensesteeg met Zoutendijk In figuur 3-10 is de huidige situatie weergegeven. Op het kruispunt Veensesteeg met Zoutendijk is een vorm van afbuigende voorrang aangelegd waarbij de route Veen-N267 voorrang heeft boven verkeer vanaf de Veensesteeg. Verkeer vanuit Veen/Zoutendijk richting Veensesteeg heeft echter voorrang bij de eerste versmalling op de Veensesteeg (riching Middenweg). Hierdoor is het toch aantrekkelijk om de Middenweg vanuit Veen in te gaan rijden. Wat verder opvalt is dat er nu geen verticaal verschil aanwezig is in de vorm van een uitritconstructie.

Figuur 3-10. Huidige vormgeving kruispunt Zoutendijk met Veensesteeg

14 oktober 2025

FIETSPAD MIDDENWEG

BK5182-101-101-RHD-XX-XX-RPX-0001

16

Projectgerelateerd

In figuur 3-11 is een optimalisatie gemaakt van het kruispunt, waarbij een uitritconstructie is gerealiseerd. Hiermee wordt het inrijden van de Veensesteeg vanuit Veen onaantrekkelijker gemaakt. Ook wordt geadviseerd om de voorrangssituatie ter hoogte van de eerste versmalling om te draaien of te verwijderen. Nu krijgt verkeer dat vanuit Veen de Veensesteeg op wil rijden voorrang op verkeer dat op de Veensesteeg in tegenovergestelde richting nadert, waarbij het inrijden in feite wordt beloond.

Figuur 3-11. Schetsontwerp uitritconstructie Veensesteeg met Zoutendijk

Conclusie quick win maatregelen: • Combinatie van uitritconstructies en gedragsmaatregelen zal naar verwachting zorgen voor minder verkeer op de Middenweg en Veensesteeg waarbij de positie van de fiets wordt verbeterd en levert een (beperkte) verkeersveiligheidswinst op. • Het meeste effect heeft het nemen van deze maatregelen in combinatie met het realiseren van een fietsvriendelijke inrichting.

Kostenraming van de onderzochte varianten De kosten zijn als volgt: • Fietspad noordzijde € 6.000.000,• Fietspad binnen beschikbare ruimte € 4.000.000,• Fietsvriendelijke maatregelen/ fietsstraat € 1.800.000,• Quick-wins met uitritconstructie en gedragscampagne € 120.000,-

14 oktober 2025

FIETSPAD MIDDENWEG

BK5182-101-101-RHD-XX-XX-RPX-0001

17

Projectgerelateerd

5

Afweging maatregelen en bepalen voorkeur

In onderstaande tabel zijn de maatregelen beoordeeld op verkeerseffecten ten opzichte van de huidige situatie. Tabel 4-1. Afwegingstabel varianten Beoordeling effecten - ten opzichte van huidige situatie

1.

Fietspad aan noordzijde

Fietsveiligheid

Verdrijvingseffecten

Draagvlak

Effecten

++

-/0

0

+

Mogelijk iets meer verkeer op Middenweg als deze alleen maar gemotoriseerd verkeer verwerkt. De verkeersfunctie wordt versterk. Echter geen substantiële toename verwacht.

Medewerking grondoverdracht aanwonenden is een knelpunt gebleken. Doorlooptijd zal hierdoor lang zijn. Vrijliggend fietspad werd op de informatieavond nog wel genoemd als wenselijke maatregel.

Het fietspad is een goede oplossing en vormt een versterking van het regionale fietsnetwerk. Knelpunt voor fietsverkeer is aanwezig, maar niet ernstig. Andere oplossingen zijn mogelijk.

+

-/0

0/+

Vrijliggend fietspad is veilig voor fietsers. Snelheid autoverkeer wel hoger bij afwezigheid fietsers op rijbaan + extra oversteekbewegingen fietsers van en naar het fietspad. Voor bereiken en verlaten panden op Middenweg kan hogere snelheid autoverkeer een licht negatief effect genereren..

0/+ 2.

3.

4.

Fietspad binnen beschikbare ruimte

Fietsstraat of fietsvriendelijke inrichting (i.c.m. minderen autoverkeer)

Onaantrekkelijk maken inrijden en gedragscampagne

Beperkt gunstig effect op verkeersveiligheid doordat fietspad aan de smalle kant is met risico op frontale ongevallen fiets-fiets. Ook is de tussenberm fietspad- rijbaan erg smal. Voordeel is wel dat met het versmallen van de rijbaan de Middenweg minder comfortabel te berijden is en daarmee zal de hoeveelheid verkeer op Middenweg afnemen.

De route wordt voor doorgaand verkeer onaantrekkelijker. Verwachting is dat dit verkeer de N267 zal gebruiken.

Deze variant werd geopperd op de1e informatieavond door een bewoner. Op de 2e informatieavond werd dit plan overwegend negatief beoordeeld door bewoners.

Er is weinig ervaring in den lande met een dergelijke maatregel waarbij de rijbaan fors versmald wordt. Ook wordt afgeweken van CROW richtlijnen met betrekking tot breedte fietspad. Hoewel er een vrijliggend fietspad wordt gerealiseerd, kan men zich afvragen welke knelpunten het oplost en welke knelpunten het zou kunnen opleveren.

+

0/+

+

++

Fietsers profiteren van een goed ingerichte fietsstraat mits gemotoriseerd verkeer wordt verminderd door snelheidsrermmende en bermverstevigende maatregelen worden genomen. Minderen autoverkeer is randvoorwaardelijk voor het succes van deze maatregel. Ook de uitritconstructies en gedragscampagne (maatregel 4) worden gezien als maatregel bij de fietsstraat of fietsvriendelijke inrichting.

Bij inrichting fietsstraat is de verwachting dat meer autoverkeer op de N267 gaat rijden. Zeker in combinatie met maatregel 4.

Fietsvriendelijke inrichting is positief ontvangen op de 2e informatieavond.

0/+

0/+

+

Het in- en uitrijden van de Middenweg en Veensesteeg kan fysiek onaantrekkelijk worden gemaakt door het realiseren van een uitritconstructie bij de belangrijkste entrees. Een ondersteunende bewustwordingscampagne zal het effect versterken. Wordt gezien als een no regret maatregel.

Verdrijvingseffect bij goede verkeersremmende maatregelen zal aanwezig zijn, zeker als beide maatregelen gecombineerd worden. Verwachting is dat dit verkeer de N267 zal gebruiken.

Deze variant heeft relatief weinig impact op de omgeving en zal op draagvlak kunnen rekenen bij bewoners. De variant kan als zelfstandige variant worden gezien, maar kan ook onderdeel zijn van de inrichting van een fietsstraat/ fietsvriendelijke inrichting.

Indien de hoeveelheid verkeer fors wordt teruggebracht en er verkeersveiligheidsmaatregelen worden genomen voor de fietser, scoort deze variant ongeveer hetzelfde als de variant vrijliggend fietspad

0/+

Verwachting is dat deze combinatie van infra en gedrag zal zorgen voor een afname van verkeer op de Middenweg. Monitoring zal het effect in beeld moeten brengen.

Met bovenstaande tabel is inzicht verkregen in de mogelijkheden om de positie van de fiets te verbeteren en doorgaand verkeer op de Middenweg te ontmoedigen. In dit hoofdstuk definiëren we de meest kansrijke maatregelen om beide doelen te behalen.

14 oktober 2025

FIETSPAD MIDDENWEG

BK5182-101-101-RHD-XX-XX-RPX-0001

18

Projectgerelateerd

Maatregel 1. Fietspad noordzijde of zuidzijde De knelpunten met betrekking tot haalbaarheid vanwege grondeigendommen, oplopende kosten en lange duur voordat tot realisatie kan worden overgegaan, zijn nog dezelfde als van voor de informatieavond. Er zijn geen nieuwe inzichten om deze maatregel te heroverwegen. Hoewel een eigen plek voor de fietser positief is, kent realisatie van het fietspad ook nadelen. Zo zal de hoeveelheid verkeer op de Middenweg eerder toe dan afnemen omdat men geen rekening meer hoeft te houden met de aanwezigheid van fietsers op de rijbaan. Dit kan snelheidsverhogend werken. Ook neemt de taakbelasting voor het verkeer van en naar de aanliggende woningen en bedrijven iets toe omdat zij bij in- en uitrijden ook het fietsverkeer op het fietspad dienen te overzien. Een hoge taakbelasting kan leiden tot beoordelingsfouten met verkeersonveiligheid tot gevolg. Maatregel 2. Fietspad binnen bestaande beschikbare ruimte Het is ruimtelijk mogelijk om een krap gedimensioneerd fietspad te realiseren in combinatie met het versmallen van de rijbaan. Het opgestelde schetsontwerp geeft inzicht in de ruimtelijke consequenties. Het versmallen van de rijbaan naar 3,5 meter met grasbetonstenen zorgt voor een fors minder aantrekkelijkere route via de Middenweg voor gemotoriseerd verkeer.

Hierdoor zal de hoeveelheid verkeer op de Middenweg afnemen en de route via de N267 nemen. Dit effect zal bij maatregel 1 niet optreden. Echter, het fietscomfort is in deze variant lager ten opzichte van maatregel 1 omdat het een krap gedimensioneerd fietspad betreft wat risico geeft op fiets-fiets ongevallen. Ook neemt de taakbelasting voor de aanliggende bewoners en bedrijven iets toe omdat zij bij in- en uitrijden ook het fietsverkeer op het fietspad dienen te overzien. Verder is er weinig ervaring in den lande met een dergelijke maatregel waarbij de rijbaan fors versmald wordt en passerhavens worden toegepast. Maatregel 3. Fietsvriendelijke inrichting Middenweg en Veensesteeg Met de maatregel fietsvriendelijke inrichting waarin de varianten brede fietsstroken en fietsstraat zijn gevisualiseerd gaat de voorkeur uit naar de variant fietsstraat vanwege de terughoudende verkeersuitstraling. Beide opties zijn echter een verbetering ten opzichte van de huidige situatie. Verwachting is dat deze maatregel doorgaand verkeer ontmoedigt, maar dat een vorm van inrijverboden mogelijk in een later stadium alsnog nodig is. Een fietsstraat met meer dan 2.500 mvt/etmaal aan gemotoriseerd verkeer is geen wenselijke oplossing. Naast aanpassing van het wegprofiel behelst dit aanvullende snelheidsremmende maatregelen op wegvak en kruispuntniveau. Maatregel 4a.

Effecten door gedragsmaatregel en ontmoedigen inrijden Middenweg/ Veensesteeg. Een bordencampagne op de Veensesteeg en op de Neer Andelseweg waarin automobilisten wordt gewezen op de nadelige effecten van die route op de positie van de fietser op de Middenweg wordt gezien als een quick win maatregel. Een campagne kan bijvoorbeeld in samenwerking met de middelbare scholen worden ingezet waarbij scholieren op de borden komen te staan en een quote kunnen aanleveren met teksten als “houd de Middenweg veilig voor onze fietsers, neem de Provinciale weg N267”. Maatregel 4b. Ontmoedigen inrijden Middenweg met inrichtingsmaatregelen Met deze maatregel wordt het inrijden van de Middenweg en Veensesteeg ontmoedigd door het aanbrengen van een stevige uitritconstructie, waardoor het minder voor de hand ligt om de Middenweg en Veensesteeg in te rijden. Zie hiervoor de opgestelde schetsontwerpen. Deze maatregel zien we alleen als kansrijk in combinatie met maatregel 4a en kan ook worden gezien als onderdeel van maatregel 3.

14 oktober 2025

FIETSPAD MIDDENWEG

BK5182-101-101-RHD-XX-XX-RPX-0001

19

Projectgerelateerd

5.1

Advies en fasering te nemen maatregelen

De alternatieven voor het vrijliggende fietspad kunnen ook een bijdrage leveren aan de verkeersveiligheid voor de fietser. Er zijn uit het eerder uitgevoerde onderzoek van maart 2025 geen grote knelpunten gesignaleerd voor de fietser op de huidige fietsstroken van de Middenweg. Gezien de gevoeligheid van de gepresenteerde maatregelen op de eerste informatieavond inzake het aanbrengen van knips en dergelijke wordt er een gefaseerde aanpak voorgesteld, waarbij fase 1 kan worden gezien als een no regretmaatregel: Fase 1. Aanbrengen uitritconstructies en gedragscampagne ontmoedigen gebruik Middenweg Deze maatregel is relatief goedkoop, kan naar verwachting rekenen op draagvlak en zal enig effect sorteren, zeker wanneer deze maatregel wordt genomen in combinatie met een attentiebordencampagne om het gebruik van de Middenweg als route tussen Andel en Veen en overige bestemmingen te ontmoedigen en het gebruik van de N267 te stimuleren. Na een gewenningsperiode van 6 maanden kan het effect worden gemeten door het verkeer op de Middenweg en Veensesteeg opnieuw te tellen. Ook kan het van meerwaarde zijn om de tevredenheid onder bewoners en fietsers te peilen door een informatieavond te houden en voor fietsers een interview op locatie. Bij deze maatregel ligt de focus op het terugbrengen van het autoverkeer en daarmee indirect het verbeteren van de positie van de fietser.

Aandachtspunt is wel een mogelijke toename van de snelhied op de Neer Andelseweg omdat zij voorrang heeft op de Middenweg. Een aanvullende snelheidsremmende maatregel nabij het kruispunt kan hiervoor een oplossing bieden. Fase 2. Reconstructie van de Middenweg en Veensesteeg Het is op basis van de gesignaleerde knelpunten op de Middenweg lastig om een uitgesproken verkeerskundige voorkeur uit te spreken voor de Middenweg en Veensesteeg. Op dit moment worden er verkeerskundige risico’s gezien in de realisatie van het fietspad binnen de beschikbare ruimte. Een ander aspect is die van kosten. Verwachting is dat de kosten van deze maatregel minder hoog zijn dan van een vrijliggend fietspad aan de noordzijde van de Middenweg waar grondeigendommen voor nodig zijn. Vooral het aanbrengen van de passeerhavens met realisatie damwanden en duikers, leidt tot aanzienlijke kosten. Bovenstaande afwegend wordt de voorkeur gegeven aan een fietsvriendelijke inrichting. Hierbij scoort de inrichtingsvariant fietsstraat hoger omdat hierbij het aspect auto te gast nadrukkelijker aanwezig is in het wegbeeld. Naast het andere wegprofiel worden er in deze variant ook aanvullende snelheidsremmende wegvak en kruispuntmaatregelen genomen, zodat gesproken wordt van een reconstructie van de Middenweg en Veensesteeg.

Ook is het bij het nemen van deze maatregel verstandig om na een periode van 6 maanden de hoeveelheid verkeer te meten en tevredenheid onder bewoners en gebruikers te peilen. Fase 3. Inrijverboden uitgezonderd bestemmingsverkeer Indien blijkt dat de hoeveelheid gemotoriseerd verkeer na fase 2 nog niet onder de 2.000 mvt/etmaal is teruggebracht kan alsnog worden ingezet op het nemen van inrijverboden op de Middenweg/ Veensesteeg. Gezien de reacties uit de 1e informatieavond, is het in het kader van draagvlak verstandig om over te gaan tot een inrijverbod gemotoriseerd verkeer, uitgezonderd aantoonbaar bestemmingsverkeer.

14 oktober 2025

FIETSPAD MIDDENWEG

BK5182-101-101-RHD-XX-XX-RPX-0001

20

Projectgerelateerd

6

Maatregelen ter verbetering fietsroute Andel naar Aqua Altena

In het vorige rapport is aangegeven dat het met voorrang realiseren van een fietspad vanuit Andel via de Neer Andelseweg naar het zwembad via de Middenweg mogelijk is, maar een beperkt oplossend vermogen heeft voor de positie van de fietser op de Middenweg als geheel. Tevens is toen geconcludeerd dat alleen een fietspad op de Middenweg onvoldoende effect heeft. Een fietsverbinding langs de Neer Andelseweg binnen de bebouwde kom is ook gewenst om de fietser langs de hele Neer Andelseweg over eigen infrastructuur te laten fietsen. Tevens blijkt er al een recreatief solitair fietspad aanwezig vanuit de Kern Andel naar het zwembad. Conclusie fietspad Andel zwembad uit vorige rapport: • Is slechts een zeer beperkte en alleen lokale oplossing. Op andere deel van het traject Andelzwembad zijn (ook) aanvullend fietsvoorzieningen gewenst. • Er is reeds een weliswaar krap gedimensioneeerd fietspad aanwezig die aansluit op het zwembad. Men hoeft vanuit Andel dus niet via de Middenweg te fietsen. Er is geen zicht op het daadwerkelijke gebruik van dat fietspad. • Bij aanleg fietspad Middenweg zou een fietspad oostzijde Neer Andelsweg voor een echte versterking van de lokale fietsinfrastructuur zorgen, maar vormt dan nog een beperkte oplossing. • Fietsbewegwijzering richting het solitair fietspad kan het gebruik stimuleren.

Het fietspad is niet opvallend vanuit de overige wegen binnen Andel. • Het recreatieve fietspad is met een 1,8 meter erg krap gedimensioneerd. De Minimale breedte voor een fietspad zou 2,5 meter dienen te zijn.

De onderzoeksvraag die vanuit de gemeente is gesteld, is als volgt: • Met welke maatregelen kan de positie van de fiets op de route tussen de kern Andel en het zwembad het best worden versterkt. Om antwoord te geven op deze onderzoeksvraag zijn 2 mogelijkheden onderzocht. Optie 1. Realiseren fietspad langs Neer Andelseweg en Middenweg tot aan Aqua Altena Optie 2. Optimaliseren bestaande solitaire fietsroute tussen Andel en Aqua Altena Met het realiseren van een fietspad aan de noordzijde van de Middenweg tot aan het zwembad, dient het fietsverkeer binnen de bebouwde kom van de Neer Andelseweg nog steeds de ruimte met de automobilist te delen. Zij heeft hier de beschikking over krap gedimensioneerde suggestiestroken. Het gedeelte van de Neer Andelseweg buiten de bebouwde kom beschikt wel over een fietspad. De hoeveelheid verkeer op de Neer Andelseweg is hierbij iets hoger dan de hoeveelheid verkeer op de Middenweg.

14 oktober 2025

FIETSPAD MIDDENWEG

Figuur 5-1 Neer Andelseweg kijkrichting zuid

BK5182-101-101-RHD-XX-XX-RPX-0001

21

Projectgerelateerd

Naast dat de Neer Andelseweg een belangrijke route is voor bezoekers van het zwembad, is het ook een belangrijke route naar de sportvelden die via de Neer Andelseweg wordt ontsloten. Fietsverkeer van Andel naar de sportvelden moet via de Neer Andelseweg rijden. Vanuit de wijken oost van de Neer Andelseweg is er alleen een voetpad aanwezig en op de Neer Andelsweg moeten fietsers de rijbaan delen met het gemotoriseerd op de Neer Andelseweg. Dit is gezien de relatief hoge hoeveelheid verkeer niet ideaal, ondanks dat er sprake is van een 30 km/ uurzone. Tussen de bomenrij aan de oostzijde van de Neer Andelseweg en het voetpad is te weinig ruimte beschikbaar om een fietspad te realiseren. De dorspsraad Andel heeft op de 2e informatiavond aangegeven dat de bomen aan het einde levensduur zijn. Dit kan een mogelijkheid zijn om alsnog het fietspad langs de Neer Andelseweg binnen de bebouwde kom ter realiseren. Om de voor de kern Andel beste oplossing te vinden is zowel de route naar het zwembad als de sportvelden onderzocht.

1

2 3

5 4

Figuur 5-2 bestaande (rood) en mogelijke fietspaden in onderbroken rood en looproute in blauw

Conclusies fiets- en voetgangersstructuur Andel naar zwembad en sportvelden: • Fietsverkeer van en naar de sportvelden is nu alleen mogelijk via de Neer Andelseweg. Dit zorgt ervoor dat de fietser vanuit Andel ten oosten van de Neer Andelseweg te maken heeft met een omrijdfactor en bovendien de rijbaan dient te delen met een relatief hoge hoeveelheid gemotoriseerd verkeer (1), terwijl het hier veelal om kwetsbare jongere kinderen gaat die gaan trainen en wedstrijden gaan spelen. In de praktijk zal fietsverkeer ook het voetpad (2) gebruiken als route van en naar de sportvelden.

14 oktober 2025

FIETSPAD MIDDENWEG

BK5182-101-101-RHD-XX-XX-RPX-0001

22

Projectgerelateerd

•

•

Met het solitaire fietspad (4) dat formeel te krap is uitgevoerd en waar in de praktijk ook wandelaars op het fietspad lopen en bovendien honden loslopen, kan men de sportvelden niet bereiken. Dit kan relatief eenvoudig worden verbeterd door een brug aan te leggen tussen de sportvelden en ter hoogte van de onderhoudsstrook van de watergang een solitair fietspad aan te brengen (3). Aandachtspunt is wel dat het sportterrein is afgerasterd en er mogelijk extra hekwerk moet worden gerealiseerd. Eventueel kan aan de westelijke watergang ook een extra brug worden gerealiseerd die aansluit op de het huidige voetpad, zodat men voor de ingang van het sportterrein arriveert. Mogelijk kan het fietspad ook worden doorgetrokken over de westelijke watergang. Een andere optie is om een solitair fietspad zuid van de sportvelden aan te leggen (5). Dit is een directere route dan de route via de Middenweg en met name interessant voor fietsers west van de Neer Andelseweg. Onderzocht dient te worden of dit en in welke vorm dit mogelijk is, aangezien dit gebied zich achter de af te sluiten entree van de voetbalvelden bevindt en hoe dit vervolgens kan worden opgelost.

Geadviseerde maatregelen: Het heeft de voorkeur om de huidige fiets- en voetgangersstructuur te optimaliseren naar zowel het zwembad als sportterrein. Dat houdt het volgende in: • Het voetpad (2) vanuit de wijken naar het sportterrein uit te breiden naar een 2 richtingen fietspad (lengte van 55 meter). Ruimte kan worden gevonden door het relatief brede voetpad van 3 meter gedeeltelijk de functie te geven van recreatief fietspad en om te vormen naar bijvoorbeeld een 2,5 meter fietspad en 1 meter voetpad. • Het heeft de voorkeur om een nieuw fietspad (3) met een lengte van 325 meter noord van de sportvelden aan te leggen en via 2 bruggen aan te sluiten op het huidige voetpad aan westzijde (die ook een fietsfunctie krijgt) en het bestaande solitaire fietspad aan de oostzijde. Voordeel hierbij is dat er daarmee voor Andel west ook een betere fietsverbinding ontstaat naar het zwembad, die bovendien grotendeels vrijliggend is. De afhankelijkheid van de Neer Andelseweg voor fietsers neemt hierdoor af. Met het nieuwe solitaire fietspad wordt er een directe fietsverbinding gecreëerd naar de sportvelden vanuit Andel oost. Er is dan een verkeersveilig alternatief voorhanden. Uiteraard kan men nog steeds de huidige route nemen naar het zwembad en sportvelden via Neer Andelseweg en Middenweg.

• Zoals in de vorige rapportage ook is weergegeven, is het huidige solitaire fietspad (4) te krap gedimensioneerd met 2 meter. Verbreding hiervan of een aparte loopstrook voor wandelaars is aan te bevelen. Het is hierbij ook de vraag of het nog wenselijk is om in dit gebied nog steeds een losloopgebied voor honden te handhaven, wanneer er meer gebruik gemaakt wordt van het fietspad. • Ook een solitair fietspad zuid van de sportvelden kan met name voor Andel west een directe, veilige verbinding naar het zwembad opleveren. Met name interessant als langs de Neer Andelseweg binnen de bebouwde kom een vrijliggend fietspad naast de Neer Andelsweg mogelijk is, waar nu nog de bomenrij aanwezig is (1). • Opstellen objectbewegwijzeringsplan. Ons beeld bij het huidige solitaire fietspad vanuit Andel naar het zwembad is dat deze niet goed bekend is alle inwoners van Andel. Zeker wanneer ook de sportvelden via de fietsroute beter wordt bediend, is het zaak om een systeem van objectbewegwijzering op te stellen die de fietsers van Andel attenderen op deze directe en verkeersveilige fietsroute naar zowel het zwembad als de sportvelden.

14 oktober 2025

FIETSPAD MIDDENWEG

BK5182-101-101-RHD-XX-XX-RPX-0001

23

Projectgerelateerd

Verdere aandachtspunten:

Sociale veiligheid van de route Voldoende openbare verlichting op het nieuwe tracé is van belang. Zeker omdat de route als sociaal onveilig kan worden ervaren vanwege het ontbreken van woningen langs de route. Comfort route Geadviseerd wordt om de het nieuwe fietspad uit te voeren in zwart asfalt en uit te gaan van een breedte van minstens 2,5 meter en bij voorkeur 3 meter. Dit houdt ook een verbreding in van het bestaande solitaire fietspad naar 2,5 meter. Gezien de complexiteit van het fietspad op de Middenweg en het beperkte oplossend vermogen is het aan te bevelen om dit project separaat op te pakken omdat dit een sterke verbetering is van de route tussen de kern Andel, de sportvelden en het zwembad en dit in samenspraak te doen met de dorpsraad Andel. Zij hebben ook verbeterideeën over dit onderwerp.

14 oktober 2025

FIETSPAD MIDDENWEG

BK5182-101-101-RHD-XX-XX-RPX-0001

24