Bijlage 2 Samenvattend overzicht ombuigingsmogelijkheden bij RV Toekomstbeelden Altena in Evenwicht en inzicht in ombuigingen

Bijlage 2: Samenvattend overzicht ombuigingsmogelijkheden per begrotingsprogramma op hoofdonderwerpen: Waar mogelijk is in de kolom ‘huidig beleid met budget 2025’ per onderdeel het uit de vastgestelde begroting 2025 opgenomen budget voor de jaarschijf 2025 opgenomen. Programma 1 Inwoner en bestuur

1.1

Onderwerp

Beleidsonderdeel

Huidig beleid (met budget 2025)

Keuze

Bestuurlijke samenwerking

Regionale samenwerking

Lidmaatschap P10 (€ 15.000) Lidmaatschap M50 (€ 5.000) Lidmaatschap Stedelijke Regio Breda Tilburg (SRBT)(€0) Vergoeding nationale ombudsman (€ 16.032) Contributie VNG (€ 95.356) Contributie Vereniging Brabantse Gemeenten (€ 1.283) Samenwerking Baronie (€ 25.000) Bijdrage fonds Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering (€ 244.515) Gemeenschappelijke regelingen waarvoor in de Begroting een bijdrage vanuit de gemeente Altena is opgenomen: - Omgevingsdienst Midden en West Brabant (OMWB) (€ 1.350.000) - Veiligheidsregio Midden en West Brabant (€ 3.725.000) - GGD West Brabant (€ 2.750.000) - MidZuid (€ 893.000) - Regio West Brabant (RWB) (€ 533.384) - Regio West Brabant Kleinschalig Collectief Vervoer (€ 1.044.500) - Regio West Brabant Mobiliteitscentrum (MBC) (€ 32.000) - Karel (inkoopbureau) (€ 246.000) - Samenwerkingsverband Vastgoedinformatie, Heffing en Waardebepaling (SVHW) (€ 875.000) - Regionaal Bureau Leerplicht (€ 66.000) - Streekarchief Langstraat, Heusden en Altena (€ 499.000) - GIA / Veilig Thuis (centrumregeling met Breda) (€ 775.000) - Nazorg Gesloten Stortplaatsen Bavel-Dorst en Zevenbergen (€ 79.000)

Samenwerking / aard van de samenwerking of lidmaatschap heroverwegen.

Kosten buiten salarissen wethouder/raadsvergoedingen (zoals: representatie, studiekosten, symposia, vergaderkosten, locatiehuur, contributies, jongerenraad etc.) (circa € 140.000) Uitvoering geven beleidsplan op het gebied van buurtbemiddeling, buurtpreventie, kosten nieuwjaar, actieplan digitale veiligheid (€ 260.000)

Versoberen kosten bestuur

Op basis van de Nota grondbeleid worden jaarlijks de prijzen voor groen- en reststroken en de pachtprijzen vastgesteld. Structurele opbrengst geraamd voor jaarlijkse grondverkopen (€ 350.000). Binnen huidige beleid is die raming reëel. Opbrengst huren/pachten (€ 165.000). Beheerplan onderhoud gebouwen

Huur en pachtprijzen verhogen van gemeentelijke gronden.

Gemeenschappelijke regelingen

Bestuurskosten 1.2

Openbare orde en veiligheid

Veiligheidsbeleid

1.3

Beheer gemeentelijke gronden

Verkoop, pacht gemeentegrond

1.4

Beheer gemeentelijke gebouwen

Beheer, onderhoud en exploitatie gemeentelijke accommodaties

Het college ziet gemeenschappelijk regelingen als een verlengde van lokaal bestuur. De meerwaarde zit in bundeling van kracht en het uitvoeren van zaken op een efficiënte manier. Deels uitvoering van wettelijke taken. Deelt de raad deze meerwaarde in gemeenschappelijke regelingen? Er ligt een raadsmotie om de stijging van de jaarlijkse bijdrage te beperken tot maximaal inflatie=(tenzij afwijking van die lijn noodzakelijk is om te kunnen voldoen aan wettelijk verplichte taken of door onze raad vastgestelde beleidsdoelstellingen). De Veiligheidsregio Midden en West Brabant als ook de GGD zijn kosten reducties inzichtelijk aan maken, in lijn met de ombuigingen van de gemeente Altena. Er ligt eveneens een motie over MidZuid waarin de raad aangeeft extra te willen investeren in innovatie als dat nodig is. Meerderheid met overige deelnemers creëren om te komen tot een taakstelling / ombuigingsopgave met inachtneming dat wettelijke taken worden uitgevoerd (bezien per GR).

Heroverwegen autonome doelen/prestaties uit het veiligheidsbeleid.

Onderdeel harmonisatie accommodatiebeleid (zie 6.2)

1

1.5

Begraafplaatsen

Begraafplaatsen

1.6

Dienstverlening, participatie en bestuur

Dienstverlening/ Burgerzaken

1.7

Beleidskader gemeentelijke begraafplaatsen (€ 490.000) Openstelling, dienstverlening (formatie)

Vergunningverlening

Uitvoering geven aan wet- en regelgeving (formatie) Beoordelen adviesrapporten bij de aanvragen.

Dienstverlening / organisatieontwikkeling

Verbeteren processen (formatie)

Uitnodigend besturen en kerngericht werken

Uitvoering geven aan de notitie ‘Bestuurlijke vernieuwing in actie. De onderwerpen kerngericht werken (kernenbudget € 110.000, inclusief Oranjeverenigingen, 4 mei comités), bestuurlijke vernieuwing, uitnodigend bestuur en Right to Challenge maken hiervan onderdeel uit. (€ 25.000 uitvoeringsbudget digitaal participatieplatform ‘aan de slag’).

Kostenreductie heroverwegen in het kader van revitalisering begraafplaatsen Keuzes maken in visie op dienstverlening/serviceformules Keuzes maken in vergunningverleningsproces Minder inzet op verbeteren processen dienstverlening Omvang is afweegbaar met verlaging van het kernenbudget

Programma 2 Altena samen redzaam

2.1

Onderwerp

Beleidsonderdeel

Huidig beleid (met budget 2025)

Keuze

Samenkracht en burgerparticipatie

Welzijnsaccommodaties

Beheerplan en exploitatieafspraken per accommodatie zijn nu verschillend per accommodatie.

Welzijnscoaches

In het beleidskader Oog voor elkaar is opgenomen om Welzijnscoaches in te zetten.

Aantal en beheer van accommodaties bezien en waar mogelijk uniformeren. Onderdeel van strategisch accommodatiebeleid. Omvang inzet welzijnscoaches heroverwegen. Afhankelijk van de mogelijkheden vanuit de regio is bezuiniging in te vullen.

Ontmoetingsvoorzieningen Stevig Lokaal Team (SLT) Inzet versterken sociale basis vs specialistische zorg

2.2

Mantelzorg en vrijwilligerswerk

Mantelzorgondersteuning

Vrijwilligersondersteuning 2.3

Preventieve jeugdhulp

2.4

Inkomensregelingen / Bestaanszekerheid

2.5

Themaprogramma Bestaanszekerheid

Inzet welzijnscoaches vloeit voort vanuit verplichting tot uitvoering ketenaanpak Welzijn op recept (GALA) en raakt de uitvoering van het Integraal Zorg Akkoord (IZA). (€ 180.000) Vanuit diverse beleidskaders wordt ingezet op het versterken van ontmoetingsvoorzieningen voor kwetsbare mensen. (€ 200.000) Vanaf 1januari 2025 start er een 'Proof of Concept’ (POC) van een Stevig Lokaal Team in de kernen Hank en Wijk en Aalburg. Onze subsidiepartner hierbij wordt het samenwerkingsverband van Surplus, MEE West-Brabant, Sterk Huis en iKGA. (€ 356.000) Mantelzorgondersteuning wordt nu uitgevoerd door Surplus binnen de subsidietender Oog Voor Elkaar. Mantelzorgondersteuning is een wettelijke taak vanuit de Wmo. (€ 148.000) Ondersteuning van (zorg)vrijwilligers is een wettelijke taak vanuit de Wmo. (€ 88.000) Beleidskader vastgesteld in 2023. Investering in sociale basis door gemeente is belofte in diverse landelijke bestuurlijke akkoorden. (€ 195.000) Verordening sociaal domein, minimaregelingen en beleidsregels. Schuldhulpverlening is een wettelijke taak. (€ 2,4 mln. minimabeleid) (€ 13,1 mln. P-wet/IOAW/IOAZ/WSW) Op basis van het programmaplan Bestaanszekerheid invulling geven aan de volgende strategische doelstellingen: 1. We zorgen dat onze inwoners mee kunnen doen in de samenleving 2. We zetten in op het voorkomen van armoede 3. We zorgen voor gelijke kansen in het onderwijs

Heroverwegen aantal ontmoetingsvoorzieningen. Inzetten op terugdringen specialistische zorg en versterking sociale basis. De beweging van Jeugdhulp naar Gezinszorg en van individueel naar systemisch. Beleid herzien.

Vrijwilligersondersteuning verminderen. Omvang van preventief jeugdbeleid heroverwegen en keuzes in beeld brengen. Minimabeleid qua invulling heroverwegen Schuldhulpverlening/budgetbegeleiding heroverwegen. Temporiseren en/of ambities bijstellen

2

2.5

4. We werken samen aan een passende positie op de arbeidsmarkt voor iedereen (€ 75.000) Uitvoering geven aan de Wet jeugdhulpverlening (€ 16,2 mln.)

Jeugdhulp

Het gebruik van jeugdhulpverlening terugdringen door verschuiving naar vrij toegankelijk en naar de sociale basis. De gemeente heeft al een inspanningsplicht om bepaalde maatregelen te nemen, die we uit eigen middelen moeten financieren. Haalbaarheid ervan is onzeker, omdat er zorgplicht geldt voor de gemeente is het risico op overschrijding van de begroting reëel. O.b.v. het akkoord is het mogelijk dat het Rijk in 2028 met terugwerkende kracht gaat compenseren.

2.6

Jeugdbescherming

2.7

Gezond leven

2.8

Maatwerkvoorzieningen Wmo

2.9

Huishoudelijke hulp en begeleiding Wmo

2.10

Themaprogramma Vitaliteit

2.11

Volksgezondheid

2.12

Themaprogramma Opvang en Huisvesting bijzondere doelgroepen

2.13

Ontwikkelingen Sociaal Domein Breed

Onder jeugdbescherming wordt formeel verstaan het uitvoeren van kinderbeschermingsmaatregelen en jeugdreclassering. Hierbij zijn we afhankelijk van gerechtelijke uitspraken. (€ 750.000) Preventie Alcohol en drugsgebruik (€ 191.000) Werkbudget volksgezondheid beleidskader Vitaal leven (€ 55.000)

Wettelijke taak uitvoering Wmo. Wel mogelijkheden hoe dit te organiseren. - Vervoersvoorzieningen - Rolstoelen - Woonvoorzieningen (€ 1.750.000) Wettelijke taak uitvoering Wmo. Wel mogelijkheden hoe dit te organiseren. (€ 10.280.000) Op basis van het themaprogramma Vitaliteit, opgebouwd uit drie programmalijnen, is Altena het toonbeeld van een vitale plattelandsgemeente met gezonde en gelukkige inwoners. Samen werken we aan een omgeving die het fysieke en mentale welzijn van onze inwoners bevordert voor nu en de toekomst. Uitvoering geven aan het Gezond en Actief Leven akkoord en beleidskader Vitaal Leven. (€ 1.057.000 SPUK GALA, € 314.000 exploitatiegelden) GGD: zie gemeenschappelijke regelingen programma 1. Dementievriendelijke gemeente. Op basis van het themaprogramma Opvang en Huisvesting bijzondere doelgroepen voelen vluchtelingen die opgevangen worden en statushouders die gehuisvest zijn zich in Altena thuis en veilig. Zij bouwen hier een zelfstandig bestaan op en ontplooien zich. Zij maken deel uit van onze samenleving.

Regionale inkoop

Opvang Oekraïners en asielzoekers en huisvesting statushouders zijn wettelijke taken. (Totaalbedrag programmabegroting € 970.000 waarvan € 595.000 wordt gedekt uit de reserve huisvesting bijzondere doelgroepen). Op dit moment wordt de inkoop jeugdzorg en Wmo door drie inkoopbureaus uitgevoerd. Door de inkoop te harmoniseren en centraliseren kan het contractbeheer kwalitatiever en efficiënter worden uitgevoerd.

Bezuiniging opnemen rekening houdend met de inspanningsverplichting. Het budget voor Preventie alcohol en drugs stoppen of omlaag brengen door geen uitvoering te geven aan activiteiten en training. Heroverwegen activiteiten werkbudget. Andere keuzes maken in beleid.

Andere keuzes maken in beleid. Temporiseren en/of ambities bijstellen.

Heroverwegen niet wettelijke taken. Temporiseren en/of ambities bijstellen.

Er spelen diverse ontwikkelingen binnen het sociaal domein die in de toekomst een effect zouden moeten hebben op de middeleninzet.

3

Op het gebied van toezicht en handhaving worden afspraken gemaakt met de gemeente Breda om voor de West-Brabant oost gemeenten het toezicht uit te voeren. Op dit moment wordt dit toezicht op basis van signalen uitgevoerd. De verwachting is dat verscherpt toezicht een besparing gaat opleveren.

Zoals: - centraliseren regionale inkoop - toezichtfunctie

Programma 3 Veelzijdig Altena Onderwerp

Beleidsonderdeel

Huidig beleid (met budget 2025)

Keuze

3.1

Economie en ondernemen

Economische speerpunten

Sterke sectoren en aantrekkelijk ondernemen en werken wordt gefaciliteerd middels diverse samenwerkingen (incl. onderwijs/arbeidsmarkt en startersondersteuning) (€ 182.000)

3.2

Evenementen

Visie op werken herzien: heroverwegen faciliteren economische samenwerkinge(samenwerking maritieme cluster en campus, stimulering samenwerking en projecten vanuit cofinancieringsfonds, bijdrage ondernemershuis Altena, startersloket, Economische adviesraad, lidmaatschappen van onder andere Maritime Delta en Clok). Keuzes maken in dientstverleningsniveau/faciliteren evenementen.

3.3

Bedrijventerreinen en havenontwikkeling

3.4

Onderwijs

3.5

Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP)

3.6

Cultuur(historie) en erfgoed

Inzet buitendienst (formatie) en uitlenen materialen wordt niet doorbelast

Havenontwikkelingen

Cultuur&Erfgoed

Bibliotheekwerk 3.7

Recreatie en toerisme

3.8

Onderhoud openbare ruimte

3.9

Sportbeleid

Er wordt ingezet op havenuitbreidingen om de toekomstige groei van de maritieme sector te kunnen faciliteren. Mogelijk aanpassing van de kapitaallasten vanaf 2029. (investeringen) Uitvoering geven aan strategie onderwijs en arbeidsmarkt t.b.v techniekonderwijs Uitvoering geven aan de verordening materiële gelijkstelling onderwijs (inzet flexibel onderwijsbudget) (€ 51.500) Uitvoeren vastgesteld IHP (€ 30 mln investeringsvolume) Uitvoering geven aan de cultuurvisie: subsidies cultuurparticipatie/ musea/monumenten/muziekwijzer/molens (€ 615.000) Uitvoeringsagenda erfgoed waar onder onderhoud monumentaal gemeentelijk vastgoed (Oude Raedthuys en Gevangenpoort) (€ neutraal; staan ook huurinkomsten tegenover) Uitvoering geven aan de wettelijke taak voor het Bibliotheekwerk (€ 1.226.000) Uitvoering geven aan de visie Toerisme&recreatie: - ambities toerisme en sturen op bezoekersstromen - samenwerkingen op het gebied van toerisme en recreatie - onderhoud voorzieningen, objecten en routestructuren - subsidie VVV Biesboschlinie (€ 313.000) Onderhoud/vervanging huidige speelvoorzieningen (investeringsbudget € 91.000 ; exploitatiekosten € 120.000) Subsidies t.b.v. sport(verenigingen) (€ 270.000)

Heroverwegen toekomstige havenuitbreidingen.

Heroverwegen stimuleren techniekonderwijs en inzet flexibel onderwijsbudget. Temporisering/heroverweging IHP. Huurverhoging kinderdagverblijven/andere gebruikers. Heroverwegen ambities cultuurvisie.

Heroverwegen uitvoeringsagenda erfgoed. Heroverwegen bibliotheekwerk invullen naar minimale wettelijke taken – minimale dienstverlening en aantal locaties. Ambities bijstellen rondom toerisme en Recreatie.

Heroverwegen invulling huidige speelvoorzieningen. Heroverwegen subsidiëring sportverenigingen/activiteiten.

4

3.10

Sportaccommodaties

Binnensportaccommodaties

Bekostiging binnensportaccommodaties

Buitenzwembaden

Subsidiëring buitenzwembaden Aqua Altena (€ 920.000) Bijtelskil (€ 290.000) Werkina (€ 253.000). Uitvoering geven aan het MJOP buitensportaccommodaties (€ 5,1 mln investeringen; gemiddelde jaarlast € 760.000)

Onderhoud sportvelden

Binnensportaccommodaties maken onderdeel uit van het traject harmonisatie accommodatiebeleid. (zie 6.2) Heroverwegen aantal/subsidiëring van buitenzwembaden. Heroverwegen MJOP buitensportaccommodaties.

Programma 4 Duurzaam Altena Onderwerp

Beleidsonderdeel

Huidig beleid (met budget 2025)

Keuze

4.1

Omgevingswet

Omgevingsplan Warmtevisie

Geen. Er zijn rijksmiddelen beschikbaar voor de implementatie/uitvoering.

4.2

Duurzaamheid

Klimaatagenda

Implementatie en uitvoering geven aan de Omgevingswet. Hierop heeft reeds een structurele ombuiging plaatsgevonden van 125k, wat ook aan de orde is gekomen bij de begrotingsbehandeling op 29 oktober in raad. Het overige budget is opgenomen in een bestemmingsreserve welke ook komende jaren noodzakelijk is om ons Omgevingsplan definitief te maken en ondertussen gewenste ontwikkelingen mogelijk te maken. Het is een wettelijke taak om per 1-1-2032 een definitief Omgevingsplan te hebben. Verder valt de uiteindelijke actualisatie van de Omgevingsvisie ook onder dit budget als ook het opstellen van de programma's. Programma warmtetransitie is wettelijk verplicht en dient eind 2026 vastgesteld te zijn. In de klimaatagenda wordt het inrichten van een revolverend Klimaatfonds genoemd ter ondersteuning van lokale initiatieven en innovaties. (bestemmingsreserve duurzaamheid € 1.330.000)

4.3

Verduurzaming maatschappelijk vastgoed

Nu geen middelen begroot. Geen keuze te maken om die reden.

4.4

Themaprogramma Wonen

4.5

Themaprogramma Circulair voedselsysteem

4.6

Afval en grondstoffen

Voor de verduurzaming van ons vastgoed en van maatschappelijke accommodaties wordt gewerkt aan een programma en prioritering. Hiervoor zijn nog geen investeringskredieten beschikbaar in onze investeringsplanning. Deze investeringen moeten leiden tot besparing op het energieverbruik. (€ 0) Op basis van het themaprogramma Wonen wordt invulling gegeven aan de ambities uit de Woonvisie 2021-2025. Die ambitie omvat de toevoeging van 3.000 nieuwe woningen in de periode 20212030. (€ 829.000) Op basis van het themaprogramma Circulair voedselsysteem is de ambitie opgenomen om voortgang te boeken op de weg naar een circulaire economie. (€ 100.000) Afvalstoffenbegroting is een gesloten systeem dat gedekt wordt uit de opbrengsten voor de afvalstoffenheffing/opbrengsten milieustraten.

4.7

Water

4.8

Beheer openbaar groen

Ecologische verbindingszones

Voor de ecologische verbindingszones ligt een provinciale opdracht. Op dit moment worden de mogelijke toekomstige investeringen in kaart gebracht. (€1.128.000, waarvan ca. 80% subsidie) Betreft het onderhoud aan plantsoenen, watergangen, planten&bomen en maaien gazons&bermen. (€ 3.335.000)

Heroverwegen/temporiseren Klimaatagenda.

Temporiseren en/of ambities bijstellen.

Temporiseren en/of ambities bijstellen.

Evt. besparingen hebben een effect op de afvalstoffenheffing/tarieven milieustraat. Kan wel bezien worden in totaal van de lokale lasten (OZB, Afvalstoffenheffing, rioolheffing). Terug in voorzieningenniveau door heroverweging aantal milieustraten. Besparing marginaal.

Verlagen onderhoudsniveau.

5

In het Integraal Beheer Kader (IBK) openbare ruimte is als onderhoudsniveau B opgenomen.

Programma 5 Bereikbaar Altena

5.1

Onderwerp

Beleidsonderdeel

Huidig beleid (met budget 2025)

Keuze

Themaprogramma Mobiliteit

Themaprogramma Mobiliteit

Op basis van de Mobiliteitsvisie en het Strategisch Plan Verkeersveiligheid wordt met het Programmaplan Mobiliteit invulling gegeven aan het in de Mobiliteitsvisie opgenomen Uitvoeringsplan (investeringsvolume circa € 5 mln per jaar; exploitatiebudgetten € 534.000) - Bijdrage exploitatie van de veerverbindingen bij Bern, Drongelen en Dussen gevaren door de Stichting Bergsche Maasveren. (€ 300.000) - Veer Kop van 't Land - Brabantse Oever (€ 130.000) - Veerdiensten door Riveer vanuit Gorinchem (€ 190.000) Veen – Aalst (€ 10.000) Verwacht tekort op veerdiensten 2025 bedraagt € 235.000. Mensgerichte maatregelen/bebording/belijning/monitoring. (€ 361.000 wv € 146.000 provinciale subsidie)

Temporiseren en/of ambities bijstellen.

Exploitatie veerdiensten

5.2

Mobiliteit (buiten het themaprogramma)

5.3

Beheer wegen en kunstwerken

Wegenonderhoud Onderhoud civiele kunstwerken

In het Integraal Beheer Kader (IBK) openbare ruimte is als onderhoudsniveau B opgenomen. (€ 3.150.000) Om inzicht te krijgen in de kwaliteit van de civiele kunstwerken worden deze één keer in de vier jaar door middel van een visuele instandhoudingsinspectie geïnspecteerd en kent een duiding van 1 (uitstekend) tot 6 (zeer slecht). Als ambitieniveau wordt de conditiescore ‘Redelijk’ (3) gehanteerd. (€ 3,5 mln investeringen; exploitatielasten € 700.000)

Exploitatie veerverbindingen bezien en abonnementsregeling heroverwegen/versoberen. Wel gebonden aan samenwerkingsovereenkomst met Riveer/partnergemeenten.

Buiten de activiteiten, m.n. mensgerichte maatregelen, die vanuit de provinciale subsidie worden bekostigd en de zorgplicht voor goede belijning en bebording, marginale keuzes. Keuze om (deels) terug te gaan naar niveau C. Verlagen onderhoudsniveau. Vervangingsopgave en (groot) onderhoud zal extra middelen vragen.

Een groot aantal kunstwerken is gebouwd net na de oorlog of ten tijden van de ruilverkaveling en is 50 jaar of ouder. Deze Kunstwerken komen theoretisch dus gelijktijdig in aanmerking voor vervanging of renovatie. Op dit moment wordt een onderzoek “Vervanging en Renovatie opgave” uitgevoerd om de opgave voor de komende jaren te kunnen bepalen. Gladheidsbestrijding Onkruidbestrijding verhardingen 5.4

Beheer openbare verlichting

Uitvoering geven aan het gladheidsbestrijdingsplan en uitvoeringsplan (€ 121.000) Op basis van het Integraal Beheer Kader beeldkwaliteit B (€ 656.000) Op basis van het Integraal Beheer Kader (IBK) worden de lichtmasten (investeringsvolume masten en armaturen € 400.000; exploitatiekosten € 600.000)

Minder strooiroutes en procesoptimalisatie. Verlagen onderhoudsniveau. Temporiseren van vervanging lichtmasten, geen vervanging met 40 jaar, maar bij 45 jaar.

Programma 6 Financiën 6.1

Onderwerp

Beleidsonderdeel

Huidig beleid (met budget 2025)

Keuze

HRM

Secundaire arbeidsvoorwaarden /

Op basis van CAO en eigen regelingen zoals reiskosten en verlofuren. (€ 592.000)

De organisatie/bedrijfsvoering zal een bijdrage leveren aan de te realiseren opgave.

6

Organisatiekosten Formatie

6.2

Huisvesting en vastgoed

6.3

Gemeentelijke belastingen

Organisatiekosten zoals opleiding, werving en selectie, Arbo en organisatieontwikkeling (€ 1.360.000)

Besparingsmogelijkheden op de organisatiekosten worden uitgewerkt.

Formatie wordt bepaald door de wettelijke taken en autonome ambities. (€ 45.900.000).

N.a.v. het amendement bij de Begroting 2025 zijn in de meerjarenraming vanaf 2026 de kosten verbonden aan de formatie-uitbreidingen uit de Kadernota 2025 in financiële omvang ingeboekt zodat de personeelskosten in 2026 weer op het niveau van 2024 komen.

Hier kan terugbrengen inhuur een rol spelen.

Onroerende zaakbelasting (OZB)

Conform de verordening onroerende zaakbelastingen en tot en met 2026 alleen indexatie. (€ 11.720.000)

Afhankelijk van de te maken keuzes voor de invulling van de ombuigingsopgave, vloeit uit die keuzes voort dat dit consequenties kan hebben voor de personele inzet. Ombuigingen op de inhoud die leiden tot minder personele inzet worden onderdeel van dit totale aandeel. Volgt uit het harmonisatietraject rondom maatschappelijke accommodaties. Het traject harmonisatie is opgestart en geeft inzicht in een compleet beeld van gebruik, onderhoud en beheer van de accommodaties en kijkt vooruit naar de verduurzamingsopgave. Het betreft een inventarisatie op basis waarvan afwegingen zijn te maken van aanhouden tot afstoten en samenbrengen en harmoniseren exploitaties van sportaccommodaties (binnen en buiten), buurthuizen, dorpshuizen en multifunctionele accommodaties. OZB na 2026 koppelen aan voorzieningenniveau of (landelijk / platteland) gemiddelde.

Verblijfsbelasting

Conform de verordening toeristenbelasting. (€ 418.000)

Verblijfsbelasting verhogen.

Havengelden

Conform de verordening Havengelden. (€ 670.000)

Havengelden verhogen.

Conform de legesverordening. In het coalitieprogramma is opgenomen dat in deze bestuursperiode toegegroeid wordt naar kostendekkende tarieven m.u.v. van de lijkbezorgingsrechten. (Leges € 4.440.000) (Lijkbezorgingsrechten 963.000)

Vanaf 2027 nieuwe afwegingen mogelijk. Indeling titels (kruisbestuiving voor kostendekkendheid) anders inrichten. Leges evenementen bezien.

De gemeente Altena wordt bij de subsidieverwerving extern ondersteund. Deze verdiend zichzelf terug; niet alleen door de werving, maar ook door het volgen, vastleggen en verantwoorden na ontvangst. Als deze werkzaamheden door eigen beleidsmedewerkers moet worden gedaan, kost dit veel extra tijd binnen die functies. (€ 55.000)

Heroverwegen werkwijze. Geen besparingspotentieel.

Op basis van beheerplan wordt het huidige vastgoed onderhouden. En er zijn exploitatie-afspraken voor het gebruik van de panden.

6.4

Leges

6.5

Juridische zaken en privacy

6.6

Communicatie

Communicatie en gemeentepagina (€ 122.000)

Op basis van etalage ambitie op communicatie verlagen en daarmee terug in formatie. Versoberen gemeentepagina.

6.7

Informatieveiligheid en ICT

Het informatiebeleid wordt geactualiseerd en in Q1 2025 vastgesteld inclusief uitvoeringsprogramma.

- exploitatiekosten informatiesystemen (applicaties) verminderen. Dit is echter al scherp bezien. Voor 2025 en verder is al een afbouw in het budget opgenomen vanwege afschalen Citrix omgeving van € 200.000.

Subsidioloog

7

(Budget voor 2025 is € 1.500.000 voor onderhoud applicaties). - Keuzes maken in gebruik hard-/software middelen. We participeren in nagenoeg alle landelijke VNG aanbestedingen om efficiënt in te kopen. (€ 1.480.000 is totaal van budget voor cloud services, telefoonkosten en informatiebeveiliging). 6.8

Financiën

Reëel ramen

Het rekeningresultaat wordt jaarlijks geanalyseerd. Daar waar mogelijk worden bij (structurele) onderuitputtingen budgetten bijgesteld.

Doorlichten bestemmingsreserves

Nota reserves en voorzieningen/instellingsbesluiten bestemmingsreserves (€ 25 mln saldo op basis van de laatste JR2023).

Algemene uitkering gemeentefonds

Ramen volgens BZK model. (€ 108.348.000)

Opbrengstmaximalisatie

Opbrengsten worden gefactureerd op basis van interne input vanuit de diverse teams.

Investeringen

Onze investeringsplanning is gebaseerd op vastgestelde ambities en wordt bijgesteld op basis van praktische uitvoering/monitoring. (€ 56,5 mln. waarvan € 30 mln. IHP) Inkoop binnen het sociaal domein, ruimtelijk domein en bedrijfsvoeringsdomein vergt specifieke kennis. Omdat deze kennis niet in huis is, nemen we dagdelen af bij Karel om ons te begeleiden bij de complexere aanbestedingen. (€ 246.000) Cateringvoorziening onder huidige gebruik/opzet (€ 25.000) Contract met MidZuid (€ 85.000)

Inkoopbureau Karel

6.9

Facilitaire Zaken

Catering voorzieningen Schoonmaak en beheer kantine door MidZuid

Als structureel blijkt dat op begrote budgetten de realisatie achter blijft, passen we de budgetten aan op het werkelijke uitgavenpatroon. Ook het jaar 2024 wordt, na afronding, betrokken in deze meerjarige analyse voor de begroting 2026. We kennen 25 bestemmingsreserves binnen de gemeente Altena met een totale omvang van ruim € 25 mln (jr 2023). Hier ligt echter niet overal een duidelijk bestedingsplan onder. Richting kadernota 2026 gaan we de bestemmingsreserves toetsen aan een actueel bestedingsplan. Algemene uitkering gemeentefonds ramen op basis van eigen gegevens voor de maatstaven. We hebben op dit moment onvolledig zicht op onze vorderingen. Met name afspraken uit het verleden (zoals uit anterieure overeenkomsten) worden niet altijd uitgevoerd als het werk/project klaar is. Bijvoorbeeld omdat de projectleider is vertrokken en dit niet vastligt in onze systemen. Hier wordt al (met terugwerkende kracht) op ingezet voordat verjaring optreedt. We vorderen in waar we recht op hebben. Invoeren investeringsplafond. Deelname inkoopbureau Karel heroverwegen. Aantal dagdelen jaarlijks beter afstemmen op de te lopen trajecten. Model/aanbod/gebruik catering bezien. Versoberen interne dienstverlening.

8