Beantwoording technische vragen FVD- Startersleningen

Technische vragen Onderwerp: startersleningen Raadsfractie: Forum voor Democratie

1.

Vragen De gemeente loopt geld mis in de zin van rente, hoe veel betreft dit totaal? Hoeveel zou dit zijn inclusief het voorstel dat nu voorligt?

Antwoorden De gemeente Altena verstrekt via het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (hierna: SVn) startersleningen aan starters op de woningmarkt tegen voorwaarden die het SVn landelijk vaststelt. Op dit moment beheert SVn €3,7 miljoen om de starters in Altena leningen te verstrekken. Het college heeft de raad voorgesteld dit budget te verhogen met nog eens € 1,2 miljoen. De gemeente Altena rekent 1 % omslagrente toe aan de kosten van de starters leningen, wat zou neerkomen op € 49.000,- (€ 37.000,- + € 12.000,-).

2.

Vanaf welk jaar moet de lening nemer rente gaan betalen over het openstaande bedrag? Hoe hoog is deze rente? Waar is dit vastgelegd?

De leningnemer heeft de eerste drie jaar geen maandlasten en betaalt na die drie jaar rente over het openstaande bedrag. De rente wordt vastgesteld op de datum van binnenkomst van de aanvraag en staat voor 15 jaar vast. Rentedalingen of rentestijgingen na het moment van aanvragen bij SVn hebben geen invloed op de aan de starter aangeboden rente. Op dit moment is de rente 4,40%. Meer informatie over het rentetarief kunt u nalezen op: https://www.svn.nl/rentetarieven/#starterslening

3.

1/4

Welke mogelijke concrete uitzonderingen gelden voor het betalen van rente aan de gemeente?

De leningnemer betaalt de rente aan het SVn, niet aan de gemeente.

Uitzonderingen zijn mogelijk. De leningnemer moet daarvoor een hertoets door het SVn laten doen, waaruit blijkt dat het inkomen van de leningnemer onvoldoende is om de maandlasten te kunnen betalen. 4.

Hoeveel gebruikers betalen er op dit moment rente aan de gemeente?

Op dit moment betalen 26 leningnemers rente aan het SVn voor een starterslening in de gemeente Altena. Daarnaast betalen 15 leningnemers rente aan het SVn voor een starterslening in de voormalige gemeente Werkendam, 3 leningnemers in de voormalige gemeente Aalburg, en 4 leningnemers in de voormalige gemeente Woudrichem.

5.

Met welk bedrag is het beschikbare budget, sinds het instellen van de starterslening, groter geworden door de inkomsten van rente?

De SVn heeft in totaal € 23.598,78 ontvangen aan rente van leningnemers vanaf de start van de huidige regeling.

6.

Welke alternatieven heeft het college overwogen die starters helpen zonder hun schuldenpositie te vergroten?

In de Hoofdlijnennotitie Woonvisie Altena, waarmee de raad instemde op 16 februari 2021, zijn voorbeelden van Koopconstructies voor starters genoemd, zoals KoopGarant, Koop Goedkoop, KoopLater. Wij kunnen uit de ons beschikbare documenten niet achterhalen of en hoe hier verder onderzoek naar plaats heeft gevonden en welke eventuele afwegingen daarbij zijn gemaakt.

7.

Hoe verhoudt het rendement (terugbetalingen) zich tot de kosten en risico’s, inclusief mogelijke betalingsachterstanden?

De terugbetalingen zijn groter dan de kosten. Op dit moment is € 661.368,21 afgelost, waarvan een deel ontvangen tussentijdse aflossingen zijn. Het SVn brengt een beheervergoeding in rekening voor het beheren van de leningenportefeuille. Hiervoor wordt 0,05% van het totaal openstaand aan leningen gerekend. Door het onderbrengen van de leningenportefeuille bij het SVn is het risico voor de gemeente nihil.

8.

Is er inzicht in inkomensgroepen die gebruikmaken van de regeling en in hoeverre juist kwetsbare starters hierdoor extra financiële risico’s lopen?

Nee. Wij hebben geen inzicht in de financiële status van starters die gebruik maken van de starterslening. De starters moeten zich bij de afweging om te komen tot een aanvraag laten adviseren door een

2/4

financieel of hypotheek adviseur. De gemeente heeft geen inzicht in deze gegevens. De SVn Starterslening wordt alleen verstrekt als er onvoldoende inkomen is voor een normale lening. De SVn Starterslening is vermogensafhankelijk; vermogen boven de geldende vrijstelling in Box 3, wordt gekort op de financieringsbehoefte. Dit betekent dat de lening kan worden verlaagd als er sprake is van teveel spaargeld of overige bezittingen. 9.

Wat is het effect van de regeling bij een beperkt woningaanbod, zoals momenteel het geval is?

Wij hebben deze effecten niet laten onderzoeken. Antwoord geven op deze vraag zou inhouden dat we gaan speculeren.

10.

Hoeveel van de starters zouden zonder deze lening ook een woning hebben kunnen kopen?

Daarin hebben wij geen inzicht. Wij kunnen daarover daarom geen uitspraken doen.

11.

In hoeverre leidt de regeling tot structurele verbetering van de positie van starters, in plaats van tijdelijke toegang met hogere schuldenlast?

Deze vraag heeft betrekking op de persoonlijke (financiële) situatie van de aanvragers. De gemeente heeft geen inzicht in deze gegevens. Wij kunnen daarom geen antwoord geven op deze vraag.

12.

Welke waarborgen zijn er om te voorkomen dat starters na de rentevrije periode in financiële problemen komen?

Het SVn gebruikt hiervoor de hertoets. Voor de voorwaarden van de hertoets zie de info op de website van het SVn: https://www.svn.nl/particulieren/alles-over-mijn-lening/veranderingenin-je-situatie/wijziging-inkomen/hertoets/.

13.

Is inzichtelijk wat de gemiddelde totale schuld (hypotheek + starterslening) is van deelnemers, en hoe dit zich verhoudt tot hun inkomen?

Deze vraag betreft de persoonlijke financiële situatie van de aanvragers. De gemeente heeft geen inzicht in deze gegevens. Wij kunnen daarom geen antwoord geven op deze vraag.

14.

Zijn er signalen, landelijk of lokaal, dat gebruikers van startersleningen in betalingsproblemen komen na afloop van de eerste jaren?

Nee. De leningnemer krijgt drie maanden voordat de periode eindigt waarin geen rente of aflossing moet worden betaald een uitnodiging van het SVn om een hertoets aan te vragen. In de huidige regeling is het

3/4

één keer voorgekomen dat een leningnemer een betalingsachterstand heeft opgelopen. 15.

4/4

Hoe wordt de gebruiker actief geïnformeerd over de langetermijngevolgen van deze extra lening?

De informatieverantwoordelijkheid ligt bij het SVn en de eigen financieel of hypotheek adviseur van de leningnemer. De exacte informatie die leningnemers ontvangen is ons niet bekend.