Advies BASDA

Het college van B&W Van de gemeente Altena

Betreft: regionaal beleidskader beschermd wonen

Sleeuwijk, 4 december 2020

Geacht college,

Ambtelijk is ons verzocht te adviseren over het vast te stellen regionaal beleidskader Beschermd Wonen (BW) 2021-2025 en om het lokaal implementatieplan van commentaar te voorzien. Dit op een tijdstip zodat u het een rol kan laten spelen bij uw bespreking op 8 december 2020. De tijd om te komen tot een gedegen advies is dan te beperkt, temeer omdat het gaat over een onderwerp waar wij als BASDA nog nauwelijks ervaring mee hebben of kunnen beschikken over gedegen kennis van de materie. Er geen sprake is van een zelfstandig besluitvormingsproces binnen Altena, waardoor advisering wat ingewikkelder is. Dat brengt ons in een lastige positie. Met te weinig tijd om een gedegen advies te geven, worden wij geconfronteerd met een regionaal rijdende trein die ook de gemeente Altena beperkt kan worden bijgestuurd. Wij willen en kunnen dan ook slechts globaal op hoofdlijnen een reactie geven. Zie het als een signaal dat wij vanuit onze adviespositie geven.

Het beleidskader. Het beleidskader is geformuleerd rondom een aantal uitgangspunten en doelstellingen. Per onderdeel valt misschien in detail wel wat op te merken, maar de hoofdlijnen die er in zijn waar te nemen delen wij. Het gaat immers over een ontwikkelingstraject waarbij er een groeibeweging vanuit het nu (centrumgemeente) naar een verdere verschuiving van verantwoordelijkheden naar de zelfstandige gemeenten vorm wordt gegeven. De ontwikkelingen in de komende jaren zullen steeds tot bijstelling van doelen en aanpak aanleiding geven. Er is immers sprake van een overgangsperiode met een nog steeds bijzondere positie van de voormalige centrumgemeente. Daar willen wij meer dan tot nu toe bij betrokken blijven. Essentieel is voor ons het uitgangspunt dat het belang van de hulpvrager zwaarder moet blijven wegen dan een financieel motief. Naast deze ondersteuning op hoofdlijnen geven wij u graag enige “kanttekeningen” mee ter overweging.

* Het proces Het beleidskader gaat over de inhoud maar zeker ook over het proces voor de komende jaren. Dit proces noodzaakt tot een vrijwel constante monitoring c.q. evaluatie. Een eerste evaluatie pas in september 2022 (zie pagina 3) vinden wij niet verstandig. Tijdige bijsturing moet mogelijk zijn. Continu volgen van het proces en de ontwikkelingen moet het adagium zijn. Tussentijds evalueren in het derde of vierde kwartaal van 2021 (naast constante monitoring) ligt dan meer voor de hand. * Het wonen Wij zien een document dat zich vooral en bijna uitsluitend richt op de zorgcomponent van het BW. Ook krijgt de intramurale aanpak veel aandacht. In de nota wordt gewag gemaakt van toenemende en verdere “ambulantisering”. Passende woningen, passend woonklimaat, zo min mogelijk verhuizen zijn de gebruikte

temen. Dan moet er ook meer aandacht zijn voor de woonomgeving van de cliënten. Woonbuurten hebben een groot absorptievermogen, maar dan moeten buren en anderen in de omgeving van mensen met een hulpvraag ook op steun kunnen rekenen. Te allen tijde bereikbaarheid en oproepbaarheid van ondersteunende organisaties moet beschikbaar zijn voor de cliënten maar ook voor de omgeving, zoals buren, op de momenten dat onrust over gaat in overlast. “Maandag om negen uur is Ons Altena bereikbaar”, is onvoldoende en niet in alle gevallen is het centrale alarmeringsnummer (112) bellen of de politie inschakelen een geschikte oplossing. Draagvlak in de omgeving is en moet dan ook gefaciliteerd worden. Daar wordt in het beleidskader te weinig aandacht aan besteed. * Scheiden wonen en zorg In het document staat ook erg weinig over de rol en positie van de huisvester, meestal een woningcorporatie. In de Woonvisie van Altena die in ontwikkeling is, dient BW een plek in te krijgen. Dit vertaalt zich dan weer in prestatieafspraken met de woningcorporaties. (Vooral: Beschikbaarheid van passende huisvesting) Ook zal BW zijn plaats moeten krijgen in de agenda van het platform Wonen Welzijn Zorg. De gemeente moet zich mede verantwoordelijk voelen (en tonen) voor goede afspraken tussen de woon aanbieder(s) en verleners van begeleiding en zorg.

* De toegang Vooralsnog wordt de toegang tot BW regionaal geborgd. Duidelijk is de lijn dat dat op termijn een lokale aangelegenheid kan of dient te worden. Dat past in de ontwikkeling van wat we de doorlopende lijn noemen. In het implementatieplan wordt dit gekoppeld aan de doorontwikkeling van het sociaal domein. Dat vinden wij een prima en terechte keuze. Op dit moment de toegang lokaal gaan organiseren vinden wij te riskant. Maar ook voor de toekomst vragen wij ons af of Ons Altena kwantitatief maar zeker ook kwalitatief voldoende is toegerust om deze opgave aan te kunnen. Vereist dit niet een te grote specialisatie? Veel van de huidige gebruikers van BW zijn bijvoorbeeld DSM gediagnosticeerd Het vereist specialistische kennis en expertise om een goede match te maken tussen cliënt en hulpverlener. Dit nog los van vragen over gegevensuitwisseling in het kader van de AVG. (een aanvraag Wmo in relatie tot bijvoorbeeld de Participatiewet). *De inkoop Altena is niet in z’n geheel volledig op Breda gericht. Dat leidt ertoe dat soms het betere maatwerk juist vanuit organisaties geleverd kan worden dichter bij huis. Flexibiliteit in inkoop moet het mogelijk maken om ondersteuning te zoeken bij minder Breda-georiënteerde aanbieders. In het beleidskader wordt wel wat geschreven over de betrokkenheid van de cliënten in de situatie nu met een centrumgemeente.

Wij pleiten ervoor om de inbreng van ervaringsdeskundigen een plek te geven bij onder andere het inkoopbeleid. Het lokale netwerk heeft beter inzicht in de lokale sociale kaart en het beschikbare hulpaanbod. Uitvoeringsplan lokale implementatie doordecentralisatie BW Het uitvoeringsplan is de agenda voor het huiswerk van vooral de ambtelijke organisatie. Veel moet nog worden uitgezocht, onderzocht en/of uitgewerkt. Daar kunnen we nu nog erg weinig van vinden. Wij stellen ons voor dat we als BASDA een subgroep samenstellen dat als sparringpartner van uw ambtelijke organisatie kan fungeren bij het vorm geven van het implementatieplan.

Graag blijven wij met u in overleg over de verdere invulling van het beleidskader en het implementatieplan.

Met vriendelijke groet, BASDA

Henk Schouwenaars Voorzitter

Edwin Steehouwer lid