Document · PDF

Accountantsverslag 2020 Altena - Definitieve versie 29 juni 2021

Raadsvergadering 13 juli 2021, gemeente AltenaBij agendapunt: Jaarrekening 20209.580 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Gemeente Altena

Accountantsverslag 2020 29 juni 2021

Deloitte Accountants B.V. Wilhelminakade 1 3072 AP Rotterdam Postbus 3031 3000 CA Rotterdam Nederland Tel: 088 288 2888 Fax: 088 288 9830 www.deloitte.nl

Aan de gemeenteraad van de gemeente Altena T.a.v. S.J. Peet (raadsgriffier) Postbus 5 4286 ZG ALMKERK Rotterdam, 29 juni 2021 Ons kenmerk: Geachte leden van de raad, Hierbij bieden wij u ons accountantsverslag aan met betrekking tot de controle van de jaarrekening 2020 van de gemeente Altena. Deze rapportage beschrijft op hoofdlijnen onze controleaanpak en de belangrijkste aangelegenheden die wij tijdens onze controle in overweging hebben genomen. Wij zijn van mening dat de reikwijdte van onze werkzaamheden en de resultaten daarvan een deugdelijke basis vormen voor ons oordeel over de jaarrekening 2020 van de gemeente Altena. Bij de jaarrekening 2020 van de gemeente Altena zijn wij voornemens een goedkeurende controleverklaring voor getrouwheid en rechtmatigheid af te geven. Onze verantwoordelijkheid is het geven van een oordeel over de door het college van burgemeester en wethouders onder toezicht van de gemeenteraad opgemaakte jaarrekening. De controle van de jaarrekening ontslaat het college of de raad niet van hun verantwoordelijkheden. Onze controle is uitgevoerd in overeenstemming met onze opdrachtbevestiging van 15 december 2020 en ons auditplan dat is besproken met de auditcommissie. Wij hebben deze rapportage. tijdens de bijeenkomst met uw auditcommissie op 22 juni 2021, besproken.

Wij hebben de inhoud van dit accountantsverslag tevens afgestemd met uw portefeuillehouder financiën, de directeur bedrijfsvoering en sociaal domein en de betrokken medewerkers financiën. Hoogachtend, Deloitte Accountants B.V.

J. van Koert MSc RA

Op alle opdrachten verricht door Deloitte zijn de ‘Algemene Voorwaarden Dienstverlening Deloitte Nederland, januari 2020’ gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel onder nummer 24362837 van toepassing. Deloitte Accountants B.V. is ingeschreven in het handelsregister van de Kamer van Koophandel te Rotterdam onder nummer 24362853. Deloitte Accountants B.V. is a Netherlands affiliate of Deloitte NSE LLP, a member firm of Deloitte Touche Tohmatsu Limited.

Inhoudsopgave

Managementsamenvatting 2020

Managementsamenvatting 5

Belangrijkste bevindingen en observaties

Jaarrekening en jaarverslag

Effecten Covid-19

Rechtmatigheid

Sisa en WNT

Grondexploitaties

Overige aangelegenheden

Fraude als onderdeel van onze controle

Interne-beheersingsomgeving en speerpunten van de raad De belangrijkste bevindingen uit onze managementletter 2020

Betrouwbaarheid en continuïteit automatiseringsomgeving

De financiële positie van uw gemeente De financiële positie van uw gemeente

Het weerstandsvermogen

Overige aangelegenheden Communicatie met het management

Bijlagen Bijlage A: Niet-gecorrigeerde controleverschillen

Bijlage B: Onzekerheden in de controle

Bijlage C: In de controle opgenomen aanpassingen

Bijlage D1: Bevindingen controle SiSa-bijlage 2020

Bijlage D2: Bevindingen SiSa-bijlage Tozo 2020

Bijlage E: Onafhankelijkheid

Gemeente Altena | Accountantsverslag 2020

01 Managementsamenvatting

Gemeente Altena | Accountantsverslag 2020

Managementsamenvatting 2020

Tijdens onze interim-controle hebben wij eventuele wijzigingen binnen uw gemeente vastgesteld en is de impact op onze controleaanpak daarvan bepaald. Deze hebben wij gerapporteerd en met u besproken.

Bij de jaarrekening 2020 van de gemeente Altena zijn wij voornemens om een controleverklaring te verstrekken met een goedkeurend oordeel voor getrouwheid en rechtmatigheid.

De reikwijdte van onze controle staat omschreven in de opdrachtbevestiging d.d. 15 december 2020. Er is gedurende het verloop van de controle op geen enkele wijze sprake geweest van een beperking of wijziging in de reikwijdte van onze controle. Onze opdracht is ongewijzigd uitgevoerd. Wij achten de reikwijdte van onze controle voor 2020 voldoende voor de doelstelling van onze controle.

4. Inschatting significante risico’s

5. Conclusie significante risicogebieden

Onze planning beschrijft het proces van risicoinschatting, inclusief nadere informatie over de significante risico’s die wij tijdens deze opdracht hebben geïdentificeerd. Onze bevindingen en conclusies met betrekking tot het door ons onderkende significante risico is vermeld in deze rapportage.

Wij wijzen u op onze conclusies met betrekking tot de significante controlerisico’s. We merken op dat wij geen tekortkomingen hebben geconstateerd ten aanzien van de significante risicogebieden.

Het significante risico dat wij onderkend hebben is het, op grond van de Nadere voorschriften controle- en overige standaarden, veronderstelde risico betreffende ‘Management override of controls’.

Bevindingen

De hierbij gehanteerde materialiteit voor fouten en onzekerheden bedraagt € 1,85 miljoen en respectievelijk € 5,55 miljoen. De rapportagetolerantie bedraagt € 50.000,-.

3. Reikwijdte

• De gemeente Altena heeft, ondanks de verschillende beperkende maatregelen als gevolg van COVID-19, het controleproces optimaal weten voor te bereiden. Wij troffen bij aanvang van de jaarrekeningcontrole een volledig en kwalitatief hoogwaardig opsteldossier aan. Dit heeft geleidt tot een efficiënte en kwalitatief hoogwaardige controle. • Wij hebben het proces beoordeeld waarmee het management schattingsposten met betrekking tot de grondexploitatie ontwikkeld en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Een en ander in de context van onze verklaring bij de jaarrekening als geheel. Wij hebben de juistheid van de methodiek, de aannames, de berekeningen en de consistente toepassing van de betrokken modellen en/of de van toepassing zijnde financiële verslaggeving beoordeeld. Wij zijn van mening dat de verslaggevingspraktijken en de toegepaste inschattingen redelijk zijn en consistent worden gebruikt. • In 2020 zijn de begrote lasten (na wijziging) op een tweetal programma’s overschreden. Hoewel deze overschrijdingen primair onrechtmatig zijn, wegen deze gezien de oorzaak ervan en de toetsing aan de gestelde kaders inzake begrotingsrechtmatigheid niet mee in ons oordeel. Wij hebben daarentegen een onrechtmatigheid geconstateerd ten aanzien van de naleving van de Europese aanbestedingsrichtlijnen.

Deze onrechtmatigheid is reeds in 2019 geconstateerd en aan u gerapporteerd middels ons accountantsverslag 2019. De totale omvang van de onrechtmatigheid bedraagt €69.000,• De gevolgen van de COVID-19 pandemie zijn aanzienlijk geweest op de gemeente. Het virus heeft zowel impact gehad op de operationele activiteiten alsmede de financiële positie van de gemeente. De impact over het boekjaar 2020 is uiteengezet in de paragraaf corona op pagina 89 van de jaarrekening 2020. • Het resultaat over het boekjaar 2020 is met een bedrag van 6,2 miljoen hoger dan vooraf begroot. Het grootste voordeel wordt door de gemeente gerealiseerd op programma “01 inwoners en bestuur”. • Net als voorgaand boekjaar hebben wij bij de controle van de Jeugdwet en de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO), door het ontbreken van voldoende en geschikte controle-informatie, een onzekerheid geconstateerd. Deze onzekerheid bedraagt voor de WMO 0,69 miljoen en voor de Jeugdwet 0,23 miljoen. Ten aanzien van de nieuwe Tozo-regeling, die ingesteld is om de gevolgen van de Coronacrisis voor zelfstandigen te beperken, zijn geen fouten of onzekerheden geconstateerd. • Wij hebben geen bevindingen ten aanzien van de controle op management override of controls

Kernpunten

Na de behandeling van de management- c.q. boardletter zijn er geen (significante) wijzigingen geweest.

2. Vaststelling materialiteit

• Wij hebben geen niet gecorrigeerde controleverschillen geconstateerd in de jaarrekening 2020. • Wij hebben geen feitelijke niet gecorrigeerde controleverschillen geïdentificeerd met betrekking tot SiSa • Geen niet-gecorrigeerde controleverschillen met betrekking tot de betrekking tot de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT). • Geen belangrijke wijzigingen in de verslaggevingsregels.

Oordeel

Kernactiviteiten

1. Identificeren van wijzigingen binnen uw gemeente

Bij de jaarrekening 2020 van de gemeente Altena zijn wij voornemens een goedkeurende controleverklaring voor getrouwheid en rechtmatigheid af te geven. De controle 2020 van de gemeente Altena © 2021 Deloitte The Netherlands

Gemeente Altena | Accountantsverslag 2020

Managementsamenvatting 2020 Wij hebben onze controle van de jaarrekening 2020 van de gemeente Altena uitgevoerd, en geven hierbij een goedkeurende controleverklaring voor getrouwheid en rechtmatigheid af. Met de opdrachtbevestiging 2020, hebt u ons opdracht gegeven tot het controleren van de jaarrekening 2020. Naast de opdrachtbevestiging zijn bepalend (geweest) voor onze controle: •

Het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado).

•

Het Controleprotocol 2020 (op grond van artikel 213 van de Gemeentewet).

•

Het normenkader 2020.

•

Controleprotocol WNT 2020.

Geen significante wijzingen in reikwijdte van de controle De reikwijdte van onze controle staat omschreven in de opdrachtbevestiging. Er is gedurende het verloop van de controle op geen enkele wijze sprake geweest van een beperking of wijziging in de reikwijdte van onze controle. Onze opdracht is ongewijzigd uitgevoerd. Wij achten de reikwijdte van onze controle voor 2020 voldoende voor de doelstelling van onze controle. Wij zijn onafhankelijk van de gemeente Altena Ons zijn geen relaties bekend tussen Deloitte Accountants B.V. en haar zuster- en/of dochterondernemingen of de memberfirms van Deloitte Touche Tohmatsu Limited en hun respectievelijke zuster- en/of dochterondernemingen en de gemeente Altena, die naar ons professionele oordeel mogelijk van invloed kunnen zijn op onze onafhankelijkheid. Onze volledige onafhankelijkheidsbevestiging is te vinden in bijlage E bij deze rapportage. Geen wijzigingen in de verslaggevingsregels Significante verslaggevingsgrondslagen en de toepassing hiervan zijn zeer belangrijk voor de presentatie van de financiële positie en de resultaten van de gemeente. Daarnaast vereisen zij van het management het toepassen van oordeelsvorming ten aanzien van moeilijke, subjectieve en complexe posities, vaak vanwege de noodzaak om inschattingen te moeten maken over het effect van zaken die inherent onzeker zijn.

De belangrijkste verslaggevingsgrondslagen van de gemeente zijn uiteengezet in de toelichting in de jaarrekening 2020. Wij hebben het door het management toegepaste proces met betrekking tot belangrijke verslaggevingspraktijken geëvalueerd, en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Indien nodig, hebben wij specialisten betrokken bij het beoordelen van de toepassing van de juiste methodiek, de aannames, de berekeningen en de consistente toepassing van de betrokken modellen en/of de van toepassing zijnde financiële verslaggeving. Wij zijn van mening dat de verslaggevingspraktijken en de toegepaste inschattingen redelijk zijn en consistent worden gebruikt. COVID-19 COVID-19 (het coronavirus) heeft aanzienlijke financiële en operationele gevolgen gehad voor de jaarrekening 2020 en zal naar verwachting in de komende jaren nog op vele beleidsterreinen impact hebben. Hoe groot deze financiële en maatschappelijke impact voor het boekjaar 2020 is geweest en wat de verwachtingen van de gemeente zijn met betrekking tot deze impact in de komende jaren is toereikend toegelicht in de paragraaf corona op pagina 89 van de jaarrekening 2020. Deze toelichtende paragraaf is tevens in overeenstemming met de notitie “Notitie effecten en risico’s voor decentrale overheden vertaald naar de jaarrekening 2020” van de commissie BADO, die is gepubliceerd d.d. 26 februari 2021.

Gemeente Altena | Accountantsverslag 2020

Managementsamenvatting 2020 Verloop en status van de controle

De controle van de jaarrekening 2020 heeft als gevolg van COVID-19 volledig op afstand plaats gevonden. De afstemming tussen de gemeente en het controleteam vanuit Deloitte heeft, hierdoor grotendeels digitaal plaatsgevonden. Ondanks deze digitale en interactieve manier van werken tijdens de controle alsmede ook de wijze waarop door de gemeente in voorbereiding naar de jaarrekeningcontrole heeft gewerkt om het opsteldossier compleet te krijgen, is de initiële planning van de controle gehaald. Hierbij hebben wij tevens ondervonden dat, als gevolg van de inspanningen van de gemeente, het opsteldossier bij de start van de controle van een kwalitatief hoogwaardig niveau was. Dit heeft de efficiëntie alsmede de kwaliteit van de controle positief beïnvloed. Terugkijkend op het volledige controleproces (inclusief de interim-controle) constateren wij dat belangrijke aandachtspunten liggen in het verder verbeteren van de interne beheersing, de interne controle en de verbijzonderde interne controle. Voor meer informatie hieromtrent verwijzen wij naar de boardletter over het afgelopen jaar. Wij vragen tevens aandacht voor structurele bezetting op belangrijke functies in het financieel administratief proces zoals medewerker(s) verbijzonderde interne controle, concerncontroller en hoofd afdeling financiën.

Gemeente Altena | Accountantsverslag 2020

02 Belangrijkste bevindingen en observaties

Gemeente Altena | Accountantsverslag 2020

Belangrijkste bevindingen en observaties

Jaarrekening en jaarverslag

Wij hebben vastgesteld dat de grondslagen van de jaarrekening aanvaardbaar zijn en dat het jaarverslag verenigbaar is met de jaarrekening.

Jaarrekening en jaarverslag De jaarstukken 2020 van uw gemeente bestaan uit: • Het jaarverslag 2020, waaronder de programmaverantwoording en de paragrafen. • De jaarrekening 2020, waaronder het overzicht van baten en lasten met toelichting, de balans met toelichting, de SiSa bijlage en het overzicht met taakvelden. • De bijlagen De programmaverantwoording vormt samen met de verplicht voorgeschreven paragrafen (over o.a. het weerstandsvermogen en risicobeheersing, bedrijfsvoering en verbonden partijen) het jaarverslag. In de programmaverantwoording wordt informatie opgenomen met betrekking tot de vragen: wat hebben wij gedaan, wat hebben wij bereikt en wat heeft het gekost? Op basis van Nederlandse wetgeving en de Nadere Voorschriften Controle- en Overige Standaarden (NVCOS) 720 is de accountant verplicht bepaalde werkzaamheden uit te voeren met betrekking tot het jaarverslag en de andere informatie die in de jaarstukken is opgenomen. Als onderdeel van deze vereisten hebben wij de volgende werkzaamheden uitgevoerd: • Wij hebben vastgesteld dat het jaarverslag de vereiste informatie bevat op basis van artikel 24 lid 2, artikel 25 en artikel 26 BBV.

• Wij hebben, voor zover wij kunnen beoordelen, vastgesteld dat verklaringen van het bestuur in het jaarverslag en de andere informatie zoals opgenomen in de jaarstukken verenigbaar zijn met de beweringen en verklaringen die in de jaarrekening zijn opgenomen. • Wij hebben vastgesteld dat de verklaringen in het jaarverslag overeenstemmen met de resultaten van de uitgevoerde controlewerkzaamheden. De belangrijkste verslaggevingsgrondslagen van uw gemeente zijn uiteengezet in de grondslagen van de jaarrekening 2020.

Gemeente Altena | Accountantsverslag 2020

Belangrijkste bevindingen en observaties

Effecten COVID-19

De gemeente Altena heeft de effecten van COVID-19 in de paragraaf “Corona” toegelicht in de jaarstukken 2020.

COVID-19 Het COVID 19 (Corona) virus heeft in de jaarrekening de eerste financiële gevolgen gepresenteerd over het boekjaar 2020. Hoe groot de financiële en maatschappelijke impact voor het boekjaar 2020 is geweest op de gemeente Altena en wat de verwachtingen van de gemeente zijn met betrekking tot deze impact in de komende jaren is toereikend toegelicht in de paragraaf ‘Corona’ op pagina 89 van de jaarstukken 2020. Wij sommen hier de belangrijkste effecten van corona op de jaarrekening van de gemeente Altena op: •

Waardering vorderingen: als gevolg van financiële problemen of tekorten bij debiteuren en andere soorten schuldenaars bestaat een toegenomen risico op het niet ontvangen van vorderingen. Wij hebben de invorderingsrisico’s en daarmee de waardering van de vorderingen gecontroleerd en wij merken op dat als gevolg van diverse steun- en coulancemaatregelen (door het rijk dan wel door de gemeente) nog geen sprake is van een grote toename in de oninbare vorderingen. Dit is tevens het resultaat van het aangescherpte invorderingsbeleid dat de gemeente het afgelopen jaar heeft geïmplementeerd. Hiermee heeft zij het aantal lang openstaande vorderingen (> 90 dagen) kunnen terugdringen.

•

Subsidieverstrekkingen: de gemeente heeft in de algemene subsidieverordening een hardheidsclausule opgenomen. Hierin staat dat het college in bijzondere gevallen kan afwijken. Dit houdt in dat ondanks gesubsidieerde instellingen niet alle prestaties hebben geleverd, de subsidies op basis van de hardheidsclausule kunnen worden vastgesteld en hiermee als rechtmatig kunnen worden beschouwd.

•

Tozo: Eén van de maatregelen die het kabinet gebruikt om ondernemers te steunen tijdens de coronacrisis is de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo). Als onderdeel van de controle van de SiSa-bijlage hebben wij de uitvoering en verantwoording van deze regeling gecontroleerd. De gemeente Altena voert deze regeling zelfstandig uit. Op grond van de door ons verrichte controle werkzaamheden hebben wij vastgesteld dat aantoonbaar voldaan wordt aan de gestelde eisen in het kader van de Tozo.

De Nota verwachtingen accountantscontrole schrijft daarnaast voor dat er een kwalitatieve toets door de accountant verricht moet worden op het beleid inzake Misbruik en Oneigenlijk beleid voor de Tozo-regeling. Wij hebben vastgesteld dat de gemeente een M&O-beleid heeft vastgesteld met daarin de getroffen interne beheersmaatregelen, zoals de controle achteraf en hoe u gebruikmaakt van het Inlichtingenbureau. Tevens is vastgesteld dat de gemeente het M&O-beleid heeft nageleefd.

Gemeente Altena | Accountantsverslag 2020

Belangrijkste bevindingen en observaties

Rechtmatigheid

Er is sprake van een begrotingsoverschrijding op een tweetal programma’s, die niet wegen in ons oordeel. Ook is er een onrechtmatigheid geconstateerd als gevolg van het niet naleven van de Europese aanbestedingsrichtlijnen.

Begrotingsoverschrijdingen

Naast de controle op de rechtmatige totstandkoming van de baten, lasten en balansmutaties in de jaarrekening 2020, hebben wij de begrotingsrechtmatigheid gecontroleerd. De toe te passen normen voor dit begrotingscriterium zijn gebaseerd op de artikelen 189, 190 en 191 van de Gemeentewet en moeten door de gemeenteraad zelf nader worden ingevuld en geconcretiseerd. Dit gebeurt door middel van de begroting en via de verordening op het financieel beheer ex artikel 212 van de Gemeentewet.

Programma 5 “Bereikbaar Altena”

€ 364.000,-

Programma 6c “Vennootschapsbelasting”

€ 214.000,-

Het systeem van budgetbeheer en -bewaking moet waarborgen dat de baten en lasten binnen de begroting blijven en dat belangrijke wijzigingen of dreigende overschrijdingen tijdig worden gemeld aan de raad, zodat zij tijdig (binnen het begrotingsjaar) een besluit kan nemen. Een systeem met onvoldoende waarborgen voor tijdige melding aan de gemeenteraad van budgetoverschrijdingen heeft het risico in zich dat inbreuk wordt gemaakt op het budgetrecht van de raad als toezichthoudend orgaan.

De geconstateerde kostenoverschrijdingen op de programma’s die formeel als onrechtmatig worden aangemerkt, hebben geen gevolgen voor de strekking van onze controleverklaring.

Het begrotingscriterium is verder verfijnd en uitgewerkt in de Kadernota Rechtmatigheid van de Commissie BBV. Wij hebben bij de controle op de jaarrekening vastgesteld dat er sprake is van een begrotingsoverschrijding op twee van de zes programma’s. Voor beide programma’s betreft het een overschrijding van de lasten die niet eerder voorzien konden worden doordat informatie pas na het einde van het boekjaar beschikbaar kwam. Wij hebben zodoende vastgesteld dat er geen sprake is van overschrijdingen die meetellen voor het oordeel van de accountant. Uw gemeente heeft de aard van de overschrijdingen alsmede de reden van het niet meewegen van de overschrijdingen in het accountantsoordeel op een adequate wijze toegelicht op pagina 195 van de jaarrekening. Rechtmatigheid Europese aanbestedingen Om de rechtmatigheid van de gedane inkopen vast te stellen, wordt er jaarlijks door uw gemeente een analyse op alle inkopen verricht. Van de inkopen die op grond van hun aard en/of omvang opvallen in deze analyse wordt vervolgens de rechtmatigheid gecontroleerd door de interne controleurs van uw gemeente. Ten behoeve van de accountantscontrole 2020 is deze analyse eveneens uitgevoerd. Naar aanleiding van de verrichte controlewerkzaamheden hebben wij in alle door ons gecontroleerde posten vastgesteld dat de Europese aanbestedingsrichtlijnen op de juiste wijze zijn nageleefd door uw gemeente.

Echter is er nog wel sprake van een onrechtmatigheid die bij de jaarrekeningcontrole 2019 geconstateerd is en tevens effect heeft op de rechtmatige bestedingen over het boekjaar 2020. De totale omvang hiervan bedraagt circa €69.000,- (zoals tevens vermeld in ons accountantsverslag 2019). Wij merken tevens op dat, ten opzichte van voorgaand boekjaar, uw organisatie en interne controleafdeling goede stappen heeft gezet ten aanzien van dossiervorming en de reproduceerbaarheid van de controlewerkzaamheden. Dit is een mooie stap om in 2021 tot de rechtmatigheidsverantwoording door het college te kunnen komen. © 2021 Deloitte The Netherlands

Gemeente Altena | Accountantsverslag 2020

Belangrijkste bevindingen en observaties

Sisa-bijlage en WNT verantwoording

Wij hebben geen fouten en/of onzekerheden WNTverantwoording 2020 geconstateerd.

Sisa Bijlage Wij hebben de SiSa-bijlage gecontroleerd op basis van de nota Verwachtingen accountantscontrole SiSa 2020. Hierbij evalueren wij de getrouwheid en rechtmatigheid van de in de SiSa-bijlage verantwoorde gegevens (indicatoren).Wij willen benadrukken dat u als gemeente zelf verantwoordelijk bent voor de volledigheid van de te verantwoorden indicatoren zoals opgenomen in de SiSa-bijlage. Indien een ‘0’ is ingevuld, zijn wij bij uw organisatie nagegaan of deze ‘0’ terecht is ingevuld. U heeft dit aan ons bevestigd. De (verplichte) tabel met fouten en onzekerheden in de specifieke uitkeringen is opgenomen in bijlage D van dit accountantsverslag. Tijdens de controle hebben wij geen financiële fouten geconstateerd. Ten opzichte van voorgaand boekjaar zijn in de jaarrekening van uw gemeente een fors aantal nieuwe SISA-regeling opgenomen, dit betreffen: -

Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek;

Regeling specifieke uitkering Reductie Energiegebruik

Regeling vaststelling regels verstrekken eenmalige specifieke uitkering aan gemeenten huisvesting kwetsbare doelgroepen

Regeling specifieke uitkering Extern Advies Warmtetransitie

Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) _gemeentedeel 2020

Specifieke uitkering voor lokale Sportakkoorden (Regeling Sportakkoord)

Wij hebben tijdens de controle specifiek aandacht gehad voor deze nieuwe regelingen. Wet normering topinkomens (WNT) De Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) is met ingang van 2013 van toepassing. Doelstelling van de wet is te verhinderen dat instellingen in de publieke en semipublieke sectoren rechtens in staat zijn bovenmatige bezoldigingen toe te kennen. Voor gemeenten geldt dat de gemeentesecretaris en de griffier als topfunctionaris worden aangemerkt. De algemene bezoldiging voor een topfunctionaris mag voor 2020 niet meer bedragen dan € 201.000 per jaar. Daarnaast dienen gemeenten de salarissen openbaar te maken van overige medewerkers (inclusief - wanneer aan bepaalde voorwaarden is voldaan - ingehuurd personeel) die een bezoldiging ontvangen boven deze norm. Ten slotte stelt de WNT een aantal overige eisen, zoals een maximale ontslagvergoeding voor topfunctionarissen van € 75.000,-.

Wij hebben geen fouten geconstateerd met betrekking tot de naleving van de WNT en/of met betrekking tot de publicatieverplichtingen van de WNT.

Gemeente Altena | Accountantsverslag 2020

Belangrijkste bevindingen en observaties

Grondexploitaties

Op deze pagina hebben wij onze bevindingen omtrent de grondexploitaties opgenomen ten aanzien van de jaarrekening 2020.

Grondexploitaties De veruit grootste balanspost met betrekking tot de onderhanden projecten is de post voorraden (grondexploitaties). Als gevolg van de gerealiseerde verkopen in 2020 is het grondexploitatie kengetal ten opzichte van 2019 afgenomen (12,62% t.o.v. 14,00%). Hiermee voldoet u aan de gestelde eisen vanuit de toezichthouder. Ten behoeve van de waardering van de bouwgronden in exploitatie per balansdatum dient de gemeente per individuele grondexploitatie te bepalen of de boekwaarde plus de in de toekomst nog te realiseren kosten en opbrengsten, naar de beste inschatting, terugverdiend zullen worden. De gemeente Altena schat per 31 december 2020 in dat de totale omvang van de niet terugOverige te verdienen kosten op de gehele grondexploitatie € 3,1 miljoen bedragen. Hiervoor is een voorziening getroffen. Deze voorziening is in aangelegenheden mindering gebracht op de bouwgronden in exploitatie. Dit is in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording. Ten opzichte van de jaarrekening 2019 neemt de boekwaarde af, zoals uit figuur 1 is op te maken is. Dit wordt met name veroorzaakt door gerealiseerde verkopen en de opening van de grondexploitatie Achter de Schans. De nog te realiseren baten en lasten ad € 33,1 miljoen respectievelijk € 14,6 miljoen blijven echter onverminderd hoog.

Totale boekwaarde bouwgronden in exploitatie (in miljoenen euro’s) 30

Het controleproces van de waardering van de voorraad onderhanden werk De risico’s voor de grondexploitaties zijn in essentie terug te brengen tot vijf P’s:

• •

Planning: is de tijdsplanning van de projecten afgestemd op de (on)mogelijkheden in de markt. Immers, de marktbehoefte bepaalt welke projecten op welk moment te realiseren zijn. Programmering: in de afgelopen jaren hebben economische ontwikkelingen geleid tot belangrijke wijzigingen in vooral de woningbehoefte. Is er een kritische analyse gemaakt van de ‘mix’ van woningen (huur, koop, vrije-kavelappartementen, etc.) in de projecten, in relatie tot de huidige marktvraag in de gemeente?

•

Prijs: de verkoopprijzen van woningen en dus van grond hebben langere tijd onder druk gestaan. Deze situatie is omgeslagen naar een grote vraag naar woningen en grond, waardoor de grondprijs zich in een hoog tempo in een positieve richting ontwikkelt. Is afgewogen welke prijzen kunnen worden gehandhaafd en welke grondprijzen moeten worden bijgesteld als gevolg van de grotere vraag en de positieve marktontwikkelingen?

•

Plankosten: door de toenemende vraag naar woningen, en hiermee dus eveneens naar bouwcapaciteit, is sprake van een toenemende stijging van de bouwkosten. Is afgewogen welke prijzen kunnen worden gehandhaafd en welke prijzen moeten worden bijgesteld?

•

Parameters: zijn de parameters voor kosten- en opbrengstenstijgingen opportuun, beredeneerd vanuit de huidige situatie en op basis van de best mogelijke inschatting van de toekomstige ontwikkeling van de grondprijzen en de plankosten?

0 Boekwaarde 31-12-2020

Boekwaarde 31-12-2019

Boekwaarde 01-01-2019

Figuur 1. Verloop boekwaarde bouwgronden in exploitatie. Zoals uit het overzicht op te maken is, is de boekwaarde van de bouwgronden in exploitatie van de gemeente Altena in de afgelopen jaren afgenomen. Dit is met name veroorzaakt door de aantrekkende woningmarkt en de hiermee samenhangende gerealiseerde verkopen.

Gemeente Altena | Accountantsverslag 2020

Belangrijkste bevindingen en observaties

Grondexploitaties

Op deze pagina hebben wij onze bevindingen omtrent de grondexploitaties opgenomen ten aanzien van de jaarrekening 2020.

Grondexploitaties Bij onze beoordeling van de door de gemeente gehanteerde veronderstellingen voor het actualiseren van de grondexploitaties, waaronder de gehanteerde uitgangspunten voor de planning (fasering), de programmering, het prijsbeleid, maar ook de parameters voor kosten- en opbrengstenstijgingen en de gehanteerde rekenrente (renteomslagmethode), hebben wij het volgende in overweging genomen: •

Of de afzonderlijke veronderstellingen redelijk lijken, of ze onderling afhankelijk en intern consistent zijn, en of de veronderstellingen redelijk lijken wanneer ze collectief of in samenhang met andere veronderstellingen worden beschouwd.

•

Of de veronderstellingen in de markt de waarneembare veronderstellingen op passende wijze weerspiegelen; met andere woorden: is er consistentie met de algemene economische omgeving en met de economische omstandigheden in/bij de gemeente?

•

Of de veronderstellingen aansluiten op de (vastgestelde) plannen (besluiten) van de raad.

•

Of de veronderstellingen consistent zijn met de ervaringscijfers van de gemeente (met andere woorden: is historische informatie representatief voor toekomstige situaties?).

Wij hebben voor deze gebieden het proces beoordeeld waarmee het management schattingsposten ontwikkelt en beoordeelt, en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd; een en ander in de context van onze verklaring bij de jaarrekening als geheel.

€12.000 €10.000

Overzicht nog te realiseren baten en lasten per project (bedrag * € 1.000) Nog te realiseren opbrengsten

€8.000 Nog te realiseren kosten €6.000 €4.000

€2.000 €-

Waardering belangrijkste grondexploitaties Als onderdeel van de controle van de waardering van de bouwgronden in exploitatie voeren wij een risicoanalyse uit ter bepaling van het risicoprofiel van de individuele grondexploitaties en de hierdoor bestaande kans op een materiële fout in de waardering ervan. Hierbij betrekken wij de huidige boekwaarde, het geprognosticeerde resultaat en de aard en omvang van de nog te realiseren baten en lasten (liggen hier al contracten/overeenkomsten aan ten grondslag of niet?). Naast de hiervoor genoemde elementen spelen bij de risicoclassificatie van de individuele projecten ook de aard van het project, de programmering, en de doorlooptijd een belangrijke rol. De binnenstedelijke herstructurering zorgt immers voor een grotere complexiteit, doordat de bestaande ruimte wordt herontwikkeld en dit type projecten hierdoor (financieel gezien) gevoeliger is voor risico’s dan volledig nieuw uit te leggen locaties. Een langere doorlooptijd van de projecten zorgt voor een hoger risicoprofiel, doordat de schatting van de kosten en opbrengsten van projecten subjectiever wordt naarmate de doorlooptijd toeneemt. Op grond van onze risicoanalyse hebben wij geconcludeerd dat de grondexploitaties Blokland, de Eng, Bronkhorst, de Nieuwe Banne en Achter de Schans (financieel gezien) de belangrijkste projecten binnen uw gemeente zijn.

Gemeente Altena | Accountantsverslag 2020

Belangrijkste bevindingen en observaties

Grondexploitaties

Op deze pagina hebben wij onze bevindingen omtrent de grondexploitaties opgenomen ten aanzien van de jaarrekening 2020.

Grondexploitaties Tussentijdse winstneming In 2016 (en in 2019) heeft de Commissie BBV de notitie Grondexploitaties gepubliceerd. Hierin is opgenomen dat voor winstneming de ‘percentage of completion (POC)-methode’ moet worden toegepast. Hierbij geldt dat, indien aan een aantal voorwaarden is voldaan, er winst moet worden genomen. Voor het toepassen van de POC-methode is het van belang dat het resultaat op een betrouwbare wijze kan worden geschat. Bovendien moet er sprake zijn van verkochte grond en van gerealiseerde kosten. Op grond van het BBV heeft uw gemeente in het boekjaar 2020 € 0,2 miljoen winst genomen op de grondexploitaties. Deze winstneming heeft betrekking op de grondexploitaties De Nieuwe Banne, De Zandweide, Hoog Meeuwen, Jonker/Tjalmastraat en de Bronkhorst. Op pagina 175 van de jaarrekening wordt nader inzicht gegeven in de omvang van de winstnemingen. Vennootschapsbelasting Sinds 2016 moeten gemeenten en andere publiekrechtelijke rechtspersonen vennootschapsbelasting betalen over de winst die ze met hun ondernemingsactiviteiten maken. Uw gemeente heeft in het verleden, in samenwerking met externe belastingadviseurs, een inventarisatie gemaakt van haar mogelijke ondernemingsactiviteiten. Hierin kwam zij tot de conclusie dat er voor de voormalige gemeenten sprake is van een ondernemingsactiviteit met betrekking tot de ontwikkeling van grondexploitatieprojecten.

Inmiddels heeft de uw gemeente aangifte gedaan over de boekjaren 2017 en 2018. Hiervoor heeft uw organisatie een last verantwoord in de jaarrekening 2020. Voor de situatie vanaf de fusie (per 01-01-2019) is het op dit moment nog onduidelijk of het ontwikkelen van gronden een structureel winstgevende ondernemingsactiviteit is die in het kader van deze belastingwetgeving ook als zodanig belast moeten worden. De belastingdienst heeft nog geen uitspraak gedaan over de wijze waarop de gemeente Altena omgaat met de verplichtingen uit de wet modernisering vpb plicht overheidsondernemingen. Hierdoor bestaat omtrent de VPB last in de jaarrekening 2020 nog een onzekerheid welke toegelicht is op pagina 192 van de jaarrekening 2020.

Gemeente Altena | Accountantsverslag 2020

Belangrijkste bevindingen en observaties

Overige aangelegenheden

Op deze pagina hebben wij overige aangelegenheden opgenomen ten aanzien van de jaarrekening 2020.

Sociaal domein (3 decentralisaties) WMO & Jeugd Voor de jaarrekeningcontrole 2020 hebben wij – met inachtneming van de Audit Alert Sociaal Domein van de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA) – de door uw gemeente getroffen maatregelen om te komen tot een getrouwe en rechtmatige besteding van de zorg in natura (Wmo en Jeugd) geëvalueerd. De gemeente Altena heeft in 2020 net als voorgaand jaar de getrouwheid (inclusief prestatielevering) en de rechtmatigheid van de PGBbestedingen zelfstandig vastgesteld. Op grond hiervan heeft de gemeente toereikende interne-controle werkzaamheden uitgevoerd om de onzekerheden rondom de PGB-bestedingen weg te nemen. Uw gemeente voert de Jeugdwet uit in samenwerking met een aantal andere gemeenten. De Wmo heeft uw gemeente volledig in eigen beheer. Voor beide onderdelen is uw gemeente, wat betreft de getrouwe en rechtmatige verantwoording, deels afhankelijk van de gecontroleerde verantwoordingen van de zorgleveranciers. De gemeente Altena koopt, voor het uitoefenen van de wettelijke taak inzake Jeugdzorg en Wmo-zorg, in bij diverse zorgleveranciers. Deze zorgtaken worden op basis van voorschotten betaald en worden jaarlijks afgerekend op basis van productieverantwoordingen. De ontvangen verantwoordingen zijn door uw gemeente geanalyseerd en beoordeeld.

Wij hebben tijdens onze werkzaamheden geconstateerd dat voor een zowel de jeugdwet als de WMO niet voor alle geleverde zorg productieverantwoordingen zijn ontvangen door de gemeente. Hierdoor is voor ons onvoldoende geschikte controle-informatie aanwezig om een conclusie te vormen over de getrouwheid en rechtmatigheid van deze bestedingen. Wij merken deze kosten dan ook aan als onzeker. Deze onzekerheid bedraagt voor de WMO 0,69 miljoen en voor de Jeugdwet 0,23 miljoen en weegt mee in ons oordeel. Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) Eén van de maatregelen die het kabinet gebruikt om ondernemers te steunen tijdens de coronacrisis is de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo). Deze regeling vult het inkomen van zelfstandige ondernemers aan tot het sociaal minimum indien het inkomen van de zelfstandig ondernemer door de coronacrisis onder het sociaal minimum daalt. Uw gemeente heeft sinds 1 maart 2020 zorg gedragen voor de uitvoering van de Tozo-regeling. Wij hebben bij de controle van deze regeling (als onderdeel van de controle van de SISA-bijlage) geen fouten of onrechtmatigheden geconstateerd.

Gemeente Altena | Accountantsverslag 2020

Belangrijkste bevindingen en observaties

Fraude als onderdeel van onze controle

Geen wijzigingen in onze initiële inschatting van het frauderisico en geen aanwijzingen voor fraude

Fraude als onderdeel van onze controle De beoordeling door het college van burgemeester en wethouders van het risico van materiële fouten in de jaarrekening als gevolg van fraude of overtreding van wet- en regelgeving Het college van burgemeester en wethouders is primair verantwoordelijk voor het voorkomen en ontdekken van fraude en voor de naleving van wet- en regelgeving. Recente ontwikkelingen laten zien dat de handhaving van anticorruptie-wetgeving aan globalisering onderhevig is, waardoor ook gemeenten in toenemende mate te maken krijgt met anti-corruptieregels. Als onderdeel van onze controle hebben wij het college verzocht inzicht te geven in de eigen inschatting van het risico dat de jaarrekening een materiële afwijking zou kunnen bevatten als gevolg van fraude of overtreding van wet- en regelgeving (corporate compliance), inclusief de aard, omvang en frequentie van deze inschattingen, het proces dat de directie daarbij hanteert, alsook de communicatie daarover met het personeel en met de auditcommissie. Tijdens deze gesprekken heeft het college aangegeven zich bewust te zijn van frauderisico’s, waaronder het belang van corporate compliance en de analyse van corruptievraagstukken.

In onze voorgaande rapportage hebben wij u geattendeerd op het belang van periodieke frauderisicoanalyses, bijvoorbeeld met gebruikmaking van de ‘fraudedriehoek’, als vast onderdeel van de interne-beheersingsomgeving. Uw gemeente heeft een frauderisicoanalyse op basis van een “quickscan” opgenomen als onderdeel van het verbijzonderde interne-controleplan. De volledige frauderisicoanalyse (inclusief het corruptierisico) is in 2020 nog niet opgesteld. Wij adviseren u dit in het boekjaar 2021 structureel in te bedden in de jaarlijkse cyclus. Geen wijzigingen in onze initiële inschatting van het frauderisico en geen aanwijzingen voor fraude De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en detecteren van fraude berust bij het college van burgemeester en wethouders, inclusief het invoeren en onderhouden van interne beheersingsmaatregelen met betrekking tot de betrouwbaarheid van de financiële verslaggeving, de werking en de efficiency van de bedrijfsvoering en de naleving van de van toepassing zijnde wet- en regelgeving. Als accountant verkrijgen wij een redelijke, maar geen absolute, zekerheid dat de jaarrekening als geheel geen afwijkingen van materieel belang bevat, als gevolg van fraude of fouten. Bij fraude is het risico dat een afwijking van materieel belang niet ontdekt wordt groter dan bij fouten.

Bij fraude kan sprake zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk nalaten transacties vast te leggen, het opzettelijk verkeerd voorstellen van zaken of het doorbreken van de interne beheersing. Onze controle is uitgevoerd met een hoge maar geen absolute mate van zekerheid, waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle fouten en fraudes hebben ontdekt. Wij hebben deze accountantscontrole professioneel-kritisch uitgevoerd en professionele oordeelsvorming toegepast in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden, de ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen.

Druk

Gemeente Altena | Accountantsverslag 2020

03 Internebeheersingsomgeving en speerpunten van de gemeenteraad

Gemeente Altena | Accountantsverslag 2020

Interne-beheersingsomgeving

De belangrijkste bevindingen uit onze boardletter 2020

Verbeterpunten in de interne beheersing

Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole hebben wij in het najaar van 2020 een interim-controle uitgevoerd. Deze interim-controle is primair gericht op de opzet, het bestaan en de werking van maatregelen van administratieve organisatie en interne beheersing (AO/IB), voor zover van belang voor onze controle op de betrouwbaarheid en de rechtmatigheid van de in de jaarrekening opgenomen gegevens. De bevindingen naar aanleiding van deze controle hebben wij opgenomen in onze boardletter 2020. In de tabel hieronder hebben wij een samenvatting opgenomen van de bevindingen die wij naar aanleiding van de interim-controle hebben gerapporteerd.

De bevindingen naar aanleiding van deze controle hebben wij opgenomen in onze boardletter 2020.

Onderwerp

Bevinding

Grondexploitaties

In de boardletter hebben wij gerapporteerd dat uw gemeente een groot scala aan ‘checks and balances’ hanteert voor het actualiseren van de grondexploitaties. De vastlegging hiervan was echter niet (altijd) zichtbaar, waardoor deze controles voor ons onvoldoende waarneembaar waren. Wij hebben uw organisatie zodoende geadviseerd deze controles in voldoende mate zichtbaar te maken aan de hand van de verschillende gremia die hierbij betrokken zijn. Bij de controle van de jaarrekening 2020 hebben wij hierin een verbetering geconstateerd ten opzichte van het boekjaar 2019. Wij zullen met de organisatie in gesprek blijven om deze stijgende lijn vast te houden.

Ontbreken van een zichtbare inhoudelijke controle

Factuurverwerking en betalingen

Memoriaalboekingen

Tijdens de interim-controle hebben wij het proces rondom het invoeren, controleren en registreren van de binnenkomende facturen beoordeeld. Uit deze beoordeling is gebleken dat er onvoldoende functiescheiding aanwezig is voor facturen < € 20.000, om te kunnen waarborgen dat de prestatie, waarvoor de leverancier kosten in rekening brengt, daadwerkelijk is geleverd. Vanuit het organisatieprincipe “verantwoordelijkheden laag in de organisatie” is dit zo geregeld binnen uw gemeente. Hierdoor loopt de gemeente het risico dat er onrechtmatige betalingen worden verricht. Als defensieve maatregel vindt er achteraf via de verbijzonderde interne controle een steekproef plaats op de rechtmatigheid van de betalingen. Wij hebben bij het beoordelen van het proces betreffende het doorvoeren en controleren van memoriaalboekingen vastgesteld dat bij het invoeren en verwerken van deze boekingen een inhoudelijke onderbouwing van de juistheid van het memoriaal (juridische grondslag, naleving van het Besluit Begroting en Verantwoording, etc.) vaak onvoldoende aanwezig is. Tevens is niet zichtbaar of er een inhoudelijke juistheidstoets wordt uitgevoerd door een controlerend functionaris voordat het memoriaal wordt ingeboekt (vier-ogenprincipe). Hierdoor is sprake van onvoldoende controletechnische functiescheiding binnen het proces.

Gemeente Altena | Accountantsverslag 2020

Interne-beheersingsomgeving

Betrouwbaarheid en continuïteit automatiseringsomgeving

Verbeterpunten in de interne beheersing

Onze jaarrekeningcontrole is gericht op het geven van een oordeel over de jaarrekening zelf en is niet primair gericht op het doen van uitspraken over de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking als geheel of van onderdelen daarvan. Onze bevindingen gaan over de onderdelen die wij onderzocht hebben in het kader van de jaarrekening, wat wil zeggen dat wij geen volledigheid pretenderen. De IT-omgeving en een adequate opzet en werking daarvan nemen binnen uw organisatie een steeds dominantere plaats in met het oog op een betrouwbare geautomatiseerde gegevensverwerking. Daarmee krijgt de IT ook een dominantere positie in onze controleaanpak en -uitvoering. De uitkomsten zijn door ons gerapporteerd in de managementletter 2020. In de managementletter hebben wij gerapporteerd dat er binnen de applicaties van de gemeente standaard gebruikersrollen zijn ingericht. Wij hebben vastgesteld dat er nog geen formeel geaccordeerde autorisatiematrixen zijn, met de gewenste rollen en rechten die qua opzet zijn omschreven. Wij hebben daarom niet kunnen toetsen of de ingerichte rechten conform de intenties van het management zijn geïmplementeerd. Wij hebben tevens vastgesteld dat er in 2020 nog geen review is verricht op de daadwerkelijke inrichting van de autorisaties.

Verder hebben wij geconstateerd dat ten aanzien van het doorvoeren van wijzigingen binnen de verschillende applicaties niet in alle gevallen de uiteindelijk vastgestelde procedures zijn gevolgd. Voor het boekjaar 2020 is dan ook niet gesteund op de effectiviteit van de general IT-controls en de applicatiecontrols in het kader van de jaarrekeningcontrole.

Gemeente Altena | Accountantsverslag 2020

04 De financiële positie van uw gemeente

Gemeente Altena | Accountantsverslag 2020

De financiële positie van uw gemeente In dit hoofdstuk geven wij op hoofdlijnen een samenvatting het gerealiseerde resultaat van uw gemeente over het jaar 2020 en de ontwikkelingen in het eigen vermogen.

Saldo van baten en lasten (x 1.000.000) € 15

€ 10

Het gerealiseerd resultaat 2020

€5

Exploitatieresultaat 2020

Rekening 2020

Begroting 2020

Totale baten

136.053

142.710

Totale lasten

136.977

146.236

Verschil

-€ 5 2019

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

-925

-3.526

2.601

Saldo mutaties reserves

7.132

7.425

-293

6.207

3.899

2.308

2020

Mutaties in reserves (x 1.000.000) €8

Afronding Gerealiseerd resultaat

€0

€6 €4

De exploitatie over 2020 laat een nadelig gerealiseerd saldo van baten en lasten van € 0,9 miljoen zien, ten opzichte van een begroot nadelig saldo van € 3,5 miljoen. Dit is een verschil van afgerond € 2,6 miljoen. Hier staat ten opzichte van de begroting een nadeel op de mutaties in reserves tegenover van € 0,3 miljoen. Per saldo is sprake van een verschil ten opzichte van de begroting 2020 van € 2,3 miljoen. Het grootste voordeel in de baten doet zich voor op het saldo van de financieringsfunctie (€ 1,9 miljoen) en het grootste nadeel op programma 2 Altena samenredzaam (€ 3,9 miljoen). De grootste afwijkingen in de lasten doen zich voor in programma 2 Altena samenredzaam (€ 4,3 mln, lagere lasten t.o.v. begroot) en programma 4 Duurzaam Altena (€ 2,7 mln, lagere lasten t.o.v. begroot). Voor een gedetailleerd inzicht in de afwijkingen en de verklarende toelichting hierbij, verwijzen wij u naar de toelichtingen per programma, onderdeel “analyse”, zoals opgenomen in de programmaverantwoording in uw jaarstukken 2020.

€2 €0 2019

2020

Gerealiseerd resultaat (x 1.000.000)

€ 10 €8 €6 €4 €2 €0 2019

2020

Gemeente Altena | Accountantsverslag 2020

De financiële positie van uw gemeente De ontwikkelingen van het vermogen: De vermogenspositie van de gemeente Altena ontwikkelt zich stabiel In het BBV, de verslaggevingsregels van gemeenten, wordt een duidelijk onderscheid gemaakt tussen resultaatbepaling en resultaatbestemming. Alle baten en lasten dienen via het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening te lopen. Er mogen geen baten of lasten rechtstreeks in het eigen vermogen worden gemuteerd. Het feitelijke saldo van baten en lasten in een jaar wordt weergegeven als het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten. Daarnaast kent de gemeente ook het gerealiseerde resultaat. Dit is het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten plus of min de tussentijdse resultaatbestemmingen. Deze bestemmingen bestaan uit de in de loop van het jaar gedane onttrekkingen uit reserves minus de tussentijdse stortingen in de reserves. De stortingen in dan wel onttrekkingen aan reserves vinden plaats op basis van door u genomen besluiten. Het gerealiseerde resultaat is dus mede het gevolg van de politieke besluitvorming.

Eigen vermogen (in € 1.000)

2020

Eigen vermogen per 1 januari

67,0

57,5

Tussentijdse resultaatbestemming

-/- 7,1

1,0

6,2

8,5

Totaal (‘saldo van baten en lasten’)

-/- 0,9

9,5

Eigen vermogen per 31 december

66,1

67,0

Gerealiseerd resultaat

2019

Wij zien dat uw reservepositie ten opzichte van het landelijk gemiddelde solide is te noemen. Uw schuldquote is laag ten opzichte van andere vergelijkbare gemeenten in de omgeving. Relatief hoge reserves en een lage schuldpositie betekent derhalve een sterke vermogenspositie van de gemeente Altena. De komende jaren gaat deze financiële positie echter wijzigen. Uw gemeente heeft een omvangrijke investeringsagenda en daarnaast zien wij dat het steeds lastiger wordt de begroting structureel in evenwicht te houden en zien wij de risico’s toenemen. Denk hierbij aan de moeilijk in te schatten gevolgen van Covid-19, maar ook aan de ontwikkelingen in het sociaal domein en van de algemene uitkering. Uw investeringsagenda in relatie tot uw uitdagingen en risico’s in de exploitatiebegroting vragen om veel geld. Wanneer u de schulden beheersbaar wil houden, de rentelasten in de begroting en de belastingen voor de burger niet te veel wil laten toenemen, is het belangrijk niet in te teren op de reservepositie en de begroting wat betreft het saldo van baten en lasten in evenwicht te houden. Dit vergt een lange termijnvisie en discipline wat betreft de ontwikkeling en flexibiliteit (o.a. rente en afschrijving) van de begroting, het gebruik en de inzet van reserves en bankschulden.

Wij onderschrijven dan ook het belang van de periodieke gesprekken die uw gemeente op alle niveaus voert over het gewenste financiële beleid en de keuzes die hierin gemaakt (moeten) worden.

Gemeente Altena | Accountantsverslag 2020

Het weerstandsvermogen

Het weerstandsvermogen is gestegen Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit vanwege ingeschatte risico’s.

Weerstandscapaciteit (in miljoen) € 25

De door uw gemeente berekende beschikbare weerstandscapaciteit bedraagt, inclusief het voorstel tot resultaatbestemming, € 19,7 miljoen (2019: € 16,3 miljoen). Er is dus sprake van een stijging van de beschikbare weerstandscapaciteit in 2020 ten opzichte van 2019.

€ 20

De inventarisatie van risico’s die in de paragraaf Weerstandsvermogen (in het jaarverslag) is opgenomen, geeft een indicatie van de financiële omvang van de belangrijkste (specifieke) risico’s, inclusief een kans-inschatting van het zich voordoen van het geïdentificeerde risico, om zo de benodigde weerstandscapaciteit te kunnen bepalen. Daarbij wordt een doorlopend inzicht gegeven in de grootste risico’s (qua financiële impact en kans) voor uw gemeente, en wordt aangegeven welke risico’s zijn verdwenen en/of nieuw zijn geïdentificeerd. Ook wordt een inhoudelijke toelichting gegeven op nieuw gedefinieerde en gewijzigde risico’s. Naast deze risico’s loopt de gemeente verschillende risico’s als gevolg van de COVID-19 situatie. De impact hiervan wordt nader uiteengezet op pagina 89 van de jaarrekening 2020.

€5

€ 15 € 10 €0 2019

2020

Beschikbaar Benodigd

Uw gemeente heeft op basis van deze risico-inventarisatie door middel van een simulatie berekend wat de benodigde weerstandscapaciteit is bij het vastgestelde zekerheidspercentage. Hieruit volgt een gekwantificeerd bedrag aan benodigde weerstandscapaciteit van afgerond € 11,4 miljoen (2019: € 12,6 miljoen).Ten opzichte van 2020 is sprake van een afname van de gekwantificeerde risico’s met per saldo €1,2 miljoen.

Ratio weerstandscapaciteit

De stijging van de beschikbare weerstandscapaciteit en de afname van de benodigde weerstandscapaciteit leiden ertoe dat de ratio van het weerstandsvermogen ultimo 2020 is toegenomen naar 1,7 in 2020 (2019: 1,4).

2,00

Voor meer gedetailleerde informatie over uw weerstands-positie verwijzen wij u naar paragraaf “Weerstandsvermogen en risicobeheersing” in uw jaarverslag 2020.

1,50 1,00 0,50 2019

2020

Gemeente Altena | Accountantsverslag 2020

05 Overige aangelegenheden

Gemeente Altena | Accountantsverslag 2020

Overige aangelegenheden

Onze communicatie met het management

Communicatie met het management

Bevestigingen van het management Wij hebben het management ter confirmatie een aantal schriftelijke bevestigingen gevraagd aangaande zijn verantwoordelijkheden inzake de financiële verslaggeving. Geen meningsverschil met het management of beperking in reikwijdte van de controle Er zijn geen meningsverschillen met het management geweest en er waren geen beperkingen bij de uitvoering van onze controle. Naar onze mening is ons bij de uitvoering van onze controleopdracht door het management en de medewerkers van de onderneming de volledige medewerking verleend, en hebben wij volledige toegang tot de benodigde informatie gehad.

Gemeente Altena | Accountantsverslag 2020

06 Bijlagen

Gemeente Altena | Accountantsverslag 2020

Bijlage A – Niet-gecorrigeerde controleverschillen Overzicht van niet-gecorrigeerde controleverschillen. Wij krijgen een schriftelijke bevestiging van het management waarin is vermeld dat, na overweging van al deze niet-gecorrigeerde posten, zowel individueel als in totaal, binnen de context van de jaarrekening als geheel, geen aanpassingen nodig zijn. De volgende niet-gecorrigeerde afwijkingen zijn gedurende onze controle geïdentificeerd:

Aard van de controleverschillen

Getrouwheid

Effect niet-gecorrigeerde controleverschillen voorgaande periode

N.v.t.

Effect niet-gecorrigeerde controleverschillen huidige periode

N.v.t.

Rechtmatigheidsfout is tevens getrouwheidsfout

N.v.t.

Rechtmatigheidsfout is per saldo ook getrouwheidsfout

N.v.t.

(Sub)totaal getrouwheidsfouten

N.v.t.

Extra absolute waarde rechtmatigheidsfouten

N.v.t.

Extra foutieve financiële beheershandelingen zonder direct financieel effect vanuit externe regels (EUaanbesteding/Fido/etc.)

€69.000,-

Extra foutieve financiële beheershandelingen zonder direct financieel effect vanuit interne regels (gedoogbeleid)

N.v.t.

Overige rechtmatigheidsfouten

N.v.t.

Totaal rechtmatigheidsfouten

Rechtmatigheid

€69.000,-

In het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado), de Kadernota Rechtmatigheid 2018 en het normenkader is het kader voor de controle op de financiële rechtmatigheid opgenomen.

Gemeente Altena | Accountantsverslag 2020

Bijlage B – Onzekerheden in de controle Overzicht van onzekerheden in de controle. Wij krijgen een schriftelijke bevestiging van het management waarin is vermeld dat, na overweging van deze onzekerheid, zowel individueel als in totaal, binnen de context van de jaarrekening als geheel, geen aanpassingen nodig zijn. De volgende onzekerheden zijn gedurende onze controle geïdentificeerd:

Aard van de onzekerheden

Rechtmatigheid

Getrouwheid

Wet maatschappelijke ondersteuning

€688.000,-

Jeugdwet

€230.000,-

Totaal onzekerheden in de rechtmatigheidscontrole en getrouwheidscontrole

€918.000,-

Gemeente Altena | Accountantsverslag 2020

Bijlage C – Tekortkomingen in de toelichtingen Onze controlestandaarden vereisen dat wij afwijkingen van materieel belang in de toelichting signaleren om het bestuur in staat te stellen een inschatting te maken van de gevolgen daarvan voor de jaarrekening. De tabel hierna bevat een weergave van die onderwerpen uit de toelichting waarvan wij denken dat het bestuur deze nader dient te beoordelen. Toelichting

Niet van toepassing.

Bron van de toelichtingsvereiste

Kwantitatieve of kwalitatieve overwegingen

N.v.t.

Gemeente Altena | Accountantsverslag 2020

Bijlage D1 – Bevindingen controle SiSa-bijlage 2020 Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, artikel 5, lid 4, rapporteren wij in dit accountantsverslag over de fouten en onzekerheden van de specifieke uitkeringen die onder Sisa vallen. Per regeling wordt in een tabel aangegeven of, en zo ja welke financiële fouten of onzekerheden zijn geconstateerd.

Bevindingen controle SiSa-bijlage

FIN B1

Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek

Fout of onzekerheid

Financiële omvang

Toelichting

N.v.t.

€ 0,-

N.v.t.

€ 0,-

N.v.t.

BZK C1

Regeling specifieke uitkering Reductie Energiegebruik

BZK C31

Regeling vaststelling regels verstrekken eenmalige specifieke uitkering aan gemeenten huisvesting kwetsbare doelgroepen

N.v.t.

€ 0,-

N.v.t.

OCW D8

Onderwijsachterstandenbeleid 2019-2022 (OAB)

N.v.t.

€ 0,-

N.v.t.

IenW23 E3

Subsidieregeling sanering verkeerslawaai

N.v.t.

€ 0,-

N.v.t.

EZK F9

Regeling specifieke uitkering Extern Advies Warmtetransitie

N.v.t.

€ 0,-

N.v.t.

SZW G2

Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2020

N.v.t.

€ 0,-

N.v.t.

SZW G3

Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004 (exclusief levensonderhoud beginnende zelfstandigen)_gemeente 2020

N.v.t.

€ 0,-

N.v.t.

SZW G4

Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) _gemeentedeel 2020

N.v.t.

€ 0,-

N.v.t.

VWS H4

Specifieke uitkering Sport

N.v.t.

€ 0,-

N.v.t.

VWS H8

Specifieke uitkering voor lokale Sportakkoorden (Regeling Sportakkoord)

N.v.t.

€ 0,-

N.v.t.

Totaal

€ 0,-

Strekking controleverklaring rechtmatigheid: Goedkeurend Strekking controleverklaring getrouwheid: Goedkeurend

Gemeente Altena | Accountantsverslag 2020

Bijlage D2 – Bevindingen SiSa-bijlage Tozo 2020 Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, artikel 5, lid 4, rapporteren wij in dit accountantsverslag over de fouten en onzekerheden van de specifieke uitkeringen die onder Sisa vallen. Per regeling wordt in een tabel aangegeven of, en zo ja welke financiële fouten of onzekerheden zijn geconstateerd.

Bevindingen controle SiSa-bijlage

Fout, onzeker en/of formele onrechtmatig

Financiële omvang

Toelichting

Tozo 1_geen identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet en geen identificatie DigiD in combinatie met BRP of Suwinet

N.v.t.

€ 0,-

N.v.t.

Tozo 1_fundamentele rechtmatigheidseisen exclusief identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet

N.v.t.

€ 0,-

N.v.t.

Tozo 1_belangrijke rechtmatigheidseisen (toepassing artikel 21, lid 3 Besluit 17 april)

N.v.t.

€ 0,-

N.v.t.

Tozo 2_geen identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet en geen identificatie DigiD in combinatie met BRP of Suwinet

N.v.t.

€ 0,-

N.v.t.

Tozo 2_exclusief identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet

N.v.t.

€ 0,-

N.v.t.

Tozo 3_geen identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet en geen identificatie DigiD in combinatie met BRP of Suwinet

N.v.t.

€ 0,-

N.v.t.

Tozo 3_exclusief identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet

N.v.t.

€ 0,-

N.v.t.

Omvang vorderingen levensonderhoud (jaar T) Tozo 1 (i.v.m. verstrekte voorschotten op Tozo-aanvragen levensonderhoud welke zijn ingediend vóór 22 april 2020)

N.v.t.

€ 0,-

N.v.t.

Totaal

€ 0,-

Strekking controleverklaring rechtmatigheid: Goedkeurend Strekking controleverklaring getrouwheid: Goedkeurend

Gemeente Altena | Accountantsverslag 2020

Bijlage E – Onafhankelijkheid Bevestiging onafhankelijkheid

Onafhankelijkheid

De voorschriften in het kader van onafhankelijkheid zijn binnen de Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (de NBA) opgenomen in de “Verordening inzake Onafhankelijkheid (ViO)” en vormen een belangrijk onderdeel van het ‘normenkader’ waaraan een accountant moet voldoen. De naleving van de ViO is binnen de organisatie van Deloitte ingebed. Wij bevestigen dat onze onafhankelijke positie ten opzichte van de gemeente Altena in overeenstemming met de Nederlandse wettelijke en beroepsvoorschriften is gewaarborgd. Wij zijn van mening dat onze objectiviteit gedurende het afgelopen jaar niet is aangetast. Stelsel van waarborgen om onze onafhankelijke positie te waarborgen Deloitte beschikt over een stelsel van maatregelen om haar onafhankelijke positie bij controlecliënten te waarborgen. Dit stelsel van maatregelen is een integraal onderdeel van de bestuurlijke organisatie en van het voor de gehele organisatie van toepassing zijnde stelsel van kwaliteitsbeheersingsmaatregelen. Bijgaande niet-limitatieve opsomming geeft u een indruk van de maatregelen die bijdragen aan het waarborgen van onze onafhankelijke positie: • Schriftelijke onafhankelijkheidsbepalingen waarin alle bestaande onafhankelijkheidsvereisten en de risico’s ten aanzien van de bedreiging van de onafhankelijkheid en de daaraan gerelateerde waarborgen zijn verwerkt.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/10346594/1