2024-12-19 Raadsinformatiebrief Tiny Houses, creatieve woningbouw, ontwikkelfonds

Raadsinformatiebrief Brief van het college aan de raad onderwerp Moties en toezegging - Tiny Houses - Creatieve woningbouw - Ontwikkelfonds Publiekstoelichting In Altena staan we open voor innovatieve, creatieve en vernieuwende woningbouw. Hiermee stimuleren we de bouw van woningen voor onze inwoners.

Datum verzonden 18 december 2024 Ons kenmerk D2024-11-011175 2024-040062 Behandeld door Rick Dusée Team Directieteam Telefoonnummer 0183-516983

Portefeuillehouder Hans Tanis

E-mail r.dusee@gemeentealtena.nl

Geachte leden van de raad,

Bijlage(n) a. -

Aanleiding Met deze raadsinformatiebrief informeren wij u over de stand van zaken van drie moties en een toezegging over woningbouw in onze gemeente. Het gaat om de volgende moties en toezegging: - Motie ‘Ontwikkelingsfonds nieuw woonvormen’ 1 - Motie ‘Tiny Houses’ 2 - Motie ‘Creativiteit Woningbouw’ 3 - Toezegging: Gespreksnotitie instelling ontwikkelfonds creatieve woningbouw 4 Kennisnemen van Met de drie moties gaf u het college opdracht om: - Een voorstel uit te werken voor een revolverend fonds voor projecten met Collectief Particulier Opdrachtgeverschap (CPO) en nieuwe woonvormen; - Onderzoek te doen naar haalbare locaties voor Tiny Houses in Altena en beschikbare middelen bedoeld voor starterswoningen en sociale huurwoningen in te zetten voor Tiny House projecten; - Een meer stimulerende rolneming van de gemeente bij (particuliere) woningbouwinitiatieven te vertalen in de doorontwikkeling van de organisatie; - De gemeenteraad te informeren over de uitwerking van deze moties.

1

https://altena.raadsinformatie.nl/modules/6/Moties/686312 https://altena.raadsinformatie.nl/modules/6/Moties/686311 3 https://altena.raadsinformatie.nl/modules/6/Moties/792423 4 https://altena.raadsinformatie.nl/modules/3/Toezeggingen/788997 2

1/5

www.gemeenteAltena.nl

Op 19 januari 2022 ontving u een raadsinformatiebrief met een uiteenzetting over de voortgang van Tiny Houses in Altena.5 In de raadsvergadering van 25 oktober 2022 zegden wij u toe om met een gespreksnotitie te komen over de instelling van een ontwikkelfonds woningbouw.

Creatieve woonvormen In mei 2021 startten wij een pilot om initiatieven voor Tiny Houses te bevorderen. De afgelopen jaren zijn in totaal 48 initiatieven ingediend voor Tiny Houses in onze gemeente. Hiervan hadden 33 initiatieven betrekking op ‘reguliere’ Tiny Houses (ook bedoeld als pre-mantelzorgwoningen). De overige 15 initiatieven zijn ingebracht voor zogenoemde micro-woningen (extra kleine woningen). Een initiatief kan bestaan uit één of meerdere woningen. In onderstaande tabel vindt u een overzicht van de ingediende initiatieven voor Tiny Houses en micro-woningen. Initiatieven Tiny Houses en micro-woningen in Altena Tiny Houses Micro-woningen Status Initiatief Woning Initiatief Woning Nog actief 9 27 9 25 Verleend 9 29 1 2 Afgewezen 9 26 5 33 Ingetrokken/ 6 15 0 0 on hold * Totaal 33 97 15 60

Totaal Initiatief Woning 18 52 10 31 14 59 6 15 48

157

* Initiatieven zijn door initiatiefnemer ingetrokken of on hold gezet.

Het is al langer mogelijk om op het eigen perceel mantelzorgwoningen te realiseren. Met de vaststelling van het lokale mantelwoonbeleid kunnen nu – onder voorwaarden – in Altena ook mantelwoningen voor familie (tot en met de 3e graad) geplaatst worden zonder dat sprake hoeft te zijn van mantelzorg. Andere creatieve woonvormen – zoals bijvoorbeeld CPO-woningen, flexwoningen, knarrenhof, optoppen, woningsplitsing – zijn ook mogelijk. Het aantal aanvragen hiervoor blijft achter. Er is ook nog geen actieve sturing geweest op het informeren over en realiseren van deze woonvormen. Veel voorkomende afwijzingsredenen voor initiatieven met Tiny Houses, microwoningen of flexwoningen zijn: • stedenbouw en ruimtelijke kwaliteit. Hierbij kan gedacht worden aan de uitstraling van de woonvorm, de omvang van de woonvorm (te groot), de (te korte) afstand tussen de woonvorm en andere bebouwing staan, de bereikbaarheid of een andere ruimtelijke reden; • de ligging in het buitengebied. De regels voor bouwen in het buitengebied maken niet alle initiatieven haalbaar; 5

https://altena.raadsinformatie.nl/document/11049054/1#search=%22tiny%20houses%22

2/5

www.gemeenteAltena.nl

•

een goed woon- en leefklimaat. Er kan een negatief milieuadvies voor bijvoorbeeld licht- en geluidhinder, lucht- en bodemkwaliteit, externe veiligheid; • de financiële haalbaarheid. De tijdelijkheid van een creatieve woonvorm (10-15 jaar) kan financieel niet interessant zijn. Voor initiatiefnemers is aanvullend een belangrijke financiële drempel het gegeven dat de provincie een financiële bijdrage verlangt van € 20.000 voor elk Tiny House, microwoning of flexwoning die in het buitengebied wordt gebouwd. Ook als dit slechts tijdelijk is. Voor de locatie Bloklandhof is een planconcept voor een Wooncoöperatie met betaalbare woningen en appartementen uitgewerkt. Het idee van de wooncoöperatie start met een overzichtelijk aantal leden. In januari 2025 wordt de buurt geïnformeerd over het planconcept en het idee van een wooncoöperatie. In Dussen gaan we de mogelijkheid van een CPO verkennen op de locatie Zandweide. Daarvoor gaan we begin 2025 een informatieavond organiseren in Dussen om de interesse onder starters, jongeren en senioren voor deze samenwerkingsvorm te polsen. We communiceren tot op heden nog niet (pro)actief over de mogelijkheden van creatieve woonvormen in Altena. Dat leidt er wellicht toe dat inwoners niet of nauwelijks bekend zijn met de mogelijkheden voor creatieve, innovatieve woonvormen waardoor deze mogelijkheden nog onvoldoende worden geïnitieerd en/of benut.

We gaan in 2025 een geactualiseerd volkshuisvestelijk beleid op- en vaststellen. We grijpen dat moment aan om meer aandacht te geven aan de mogelijkheden van creatieve woonvormen in Altena.

Revolverend fonds In de gemeentelijke begroting hebben wij voor de jaren 2024 tot en met 2026 jaarlijks € 100.000 beschikbaar gesteld voor de stimulering van creatieve, innovatieve woonvormen. Hiermee bevorderen wij we de ontwikkeling van deze woonvormen door dergelijke initiatieven een financieel duwtje te geven waar dat nodig is. De spelregels voor toepassing van deze financiële stimulering worden uiterlijk 1 maart 2025 toegezonden. Deze spelregels vormen het kader waarmee we financieel gaan stimuleren met de beschikbare gelden. Naast eigen financiële stimuli willen we ook kennis delen over financiële regelingen die elders beschikbaar zijn voor deze woonvormen. Zo heeft de provincie Noord-Brabant bijvoorbeeld de “subsidieregeling wonen, bouwen en leefomgeving”, bedoeld om verschillende CPO-projecten in de beginfase mogelijk te maken. Wij menen dat deze regeling zo ruim is, dat die eigenlijk al volledig voldoet aan uw wens voor het goed ondersteunen van CPO-projecten.

3/5

www.gemeenteAltena.nl

De provinciale regeling is zeer ruim ingestoken en is o.a. bedoeld voor: • Starters die gezamenlijk goedkope woningen willen realiseren • Senioren die samen een ‘knarrenhofje’ willen realiseren • Een wooncoöperatie die betaalbare huurwoningen gaat realiseren • Een sociaal ondernemer die een wooncollectief wil realiseren voor een bijzondere doelgroep • Een CPO groep die maximaal duurzaam wil gaan bouwen Een CPO-initiatief kan volgens de financiële regeling van de provincie maximaal € 3.000 krijgen in de initiatieffase. Deze fase is bedoeld voor het oprichten van een collectief en de daarbij behorende eerste kosten voor projectbegeleiding. In de haalbaarheidsfase is maximaal € 17.000 (nieuwbouw) of € 20.000 (herontwikkeling) aan subsidie verkrijgbaar voor het opstellen van een woningbouwplan, inclusief projectbegeleiding. Vooralsnog achten wij met de beschikbaarheid van de genoemde gemeentelijke en provinciale stimuli en subsidiemogelijkheden een revolverend fonds niet nodig. Initatiefnemers zullen wij actief wijzen op deze reeds bestaande subsidieregelingen. De toegezegde gespreksnotitie over de instelling van een ontwikkelfonds woningbouw achten wij daarom op dit moment niet meer nodig, omdat er reeds andere middelen beschikbaar zijn, waarmee naar onze mening de vraag gedekt kan worden.

Organisatorische inbedding Het mogelijk maken van Tiny Houses begon als een pilot, maar is inmiddels geborgd in onze ambtelijke organisatie. Binnen het Team Publiek, waar onder andere de vergunningverlening plaatsvindt, hebben wij inmiddels een standaard vergunningverleningsproces ingericht voor Tiny Houses en andere (tijdelijke) woonvormen. Hiermee zorgen we ervoor dat deze initiatieven zo snel mogelijk een casemanager krijgen die bekend is met de kansen en uitdagingen die horen bij deze initiatieven en daarnaar kan handelen. Initiatiefnemers krijgen snel duidelijkheid over de wenselijkheid en haalbaarheid van hun initiatief en krijgen de juiste begeleiding bij haalbare plannen. In 2024 stelden wij het Programmaplan Wonen vastgesteld, waarover we u informeerden tijdens de Altenaronde van 7 mei 2024. Met het programma zoeken we op het gebied van woningbouw en volkshuisvesting nog meer verbinding tussen de verschillende organisatorische onderdelen en domeinen van onze gemeente. We hebben het bouwen van 3.000 verschillende woningen als doel gesteld. De beschikbaarheid van de juiste woningen op de juiste plek draagt nadrukkelijk bij aan de sociale kansen van onze inwoners. Een dak boven het hoofd biedt (meer) mentale rust, ruimte voor een fysieke gezondheid en de mogelijheid om (actief) onderdeel uit te maken van onze gemeenschap.

4/5

www.gemeenteAltena.nl

Een activiteit uit het Programmaplan is het actief zoeken naar meer ruimte om initiatieven mogelijk te maken. Dit stond gepland voor 2024 om op te pakken, maar door capacitaire uitdagingen hebben we deze activiteit doorgeschoven naar 2025. Wij zijn van menig dat de leefbaarheid in onze gemeente mede wordt bepaald door een balans tussen de woonvraag en het beschikbare en toekomstige aanbod van woningen. Volkshuisvesting is echter meer dan alleen woningen bouwen. Ook de bestaande woonvoorraad biedt kansen om woningen toe te voegen voor de verschillende doelgroepen binnen onze gemeente. Hierbij denken wij onder andere aan starters, ouderen, wonen met zorg en statushouders. De combinatie van bestaand en nieuw kan succesvol zijn in het aanbieden van de juiste woningen op de juiste plekken in in onze gemeente Altena. Met de op- en vaststelling van nieuw en geactualiseerd volkshuisvestelijk beleid in 2025 willen we meer ruimte bieden voor vernieuwing en verandering in het woonaanbod.

Vervolg Genoemde moties en toezegging worden met het verzenden van deze brief als afgedaan beschouwd.

Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Altena, de secretaris,

de burgemeester,

P.J.E. Breukers

drs. E.B.A. Lichtenberg MCM

5/5

www.gemeenteAltena.nl