2024-04-10 Raadsinformatiebrief Haalbaarheidsonderzoek sociale coöperatie

Raadsinformatiebrief Brief van het college aan de raad onderwerp Haalbaarheidsonderzoek sociale coöperatie samenvatting We willen dat inwoners zo veel mogelijk meedoen in de samenleving. Daarom is onderzocht of een lokale sociale coöperatie hieraan kan bijdragen. Zo’n coöperatie biedt mensen in kwetsbare posities de kans om in collectief verband activiteiten te ontplooien en zelfredzamer te worden. Uit het onderzoek blijkt dat in Altena te weinig deelnemers zijn om een sociale coöperatie op te richten. Portefeuillehouder Anneloes van Hunnik

Datum verzonden 10 april 2024 Ons kenmerk D2024-03-003613 2024-007706 Bijlage(n)

Behandeld door Tim Dierckx Team Team Samenleving Telefoonnummer +31183516981 E-mail t.dierckx@gemeentealtena.nl

van de raad gevraagde actie Kennis te nemen van de uitkomsten van het haalbaarheidsonderzoek naar een sociale coöperatie in de gemeente Altena. Geachte leden van de raad, Inleiding Tijdens de behandeling van de kadernota 2024 heeft uw raad op 4 juli 2023 een motie aangenomen en daarmee het college opgedragen om een haalbaarheidsonderzoek te starten naar de mogelijkheden van een sociale coöperatie in de gemeente Altena. De afgelopen maanden heeft LaNSCO (Landelijk Netwerk Sociaal Coöperatief Ondernemerschap) dit onderzoek uitgevoerd. In deze brief wordt u geïnformeerd over dit onderzoek. Wat is een sociale coöperatie? Sinds 2008 ontluiken op steeds meer plekken coöperatieve bedrijven. Met name op het gebied van duurzame energie, zorg en wonen. Een coöperatie ontwikkelt zich van onderop. Een deel van de coöperaties noemt zich een sociale coöperatie. Zij bieden inwoners met een uitkering vanuit de Participatiewet de mogelijkheid om binnen een coöperatieve setting, onder begeleiding een bedrijvigheid te ontwikkelen. Elke deelnemer binnen de sociale coöperatie verkoopt zijn/haar eigen product of dienst. Het is ook mogelijk dat zij samenwerken aan een product. Er zijn nogal wat verschillen in de opzet van sociale coöperaties. Sommige hebben een zorgachtige constructie waarbij uitstroom niet voorop staat. 1/3

www.gemeenteAltena.nl

Een stap op de participatieladder is dan al voldoende. Anderen hebben een duidelijke doelstelling gericht op uitstroom binnen een bepaalde periode. Een sociale coöperatie staat ingeschreven bij de Kamer van Koophandel als coöperatie UA (uitgesloten aansprakelijkheid). De deelnemers van de coöperatie staan niet ingeschreven bij de KvK. Hierdoor kunnen zij met behoud van hun uitkering starten met hun bedrijf onder de paraplu van de coöperatie. Dit betekent dat alle financiële transacties (inkomsten en uitgaven) lopen via de coöperatie. Van de brutowinst kan de deelnemer herinvesteren in het bedrijf zodat zij dit verder kunnen opbouwen. Overigens bestaat de mogelijkheid nu ook al om via parttime ondernemerschap te starten met behoud van een gemeentelijke uitkering. Conclusie haalbaarheidsonderzoek Ook in onze gemeente wonen inwoners die moeilijk aan het werk komen en/of blijven. Deze inwoners zijn vaak aangewezen op een uitkering. Om de participatie in de vorm van een sociale coöperatie te garanderen voor de deelnemers is het duurzaam opzetten van een coöperatie van belang. Hiervoor zijn voldoende potentiële deelnemers erg belangrijk. Er wordt bij de start uitgegaan van een groep van 10-15 deelnemers. Gedurende de tijd zullen deelnemers uit- en instromen. Het aantal potentiële deelnemers lijkt op basis van het uitgevoerde haalbaarheidsonderzoek te laag.

De gemeente Altena heeft relatief weinig bijstandsgerechtigden per 1.00o inwoners (11,6) in vergelijking met gemeenten waar inmiddels een sociale coöperatie is gestart (gemiddeld circa 30 bijstandgrechtigden per 1.000 inwoners) . En op basis van inwoneraantal hebben deze gemeenten in absolute zin ook veel meer bijstandgerechtigden dan Altena. Ook vanuit de re-integratieconsulenten zijn er twijfels of er voldoende aanbod is van deelnemers voor een structurele sociale coöperatie. Alternatief Voor het duurzaam opzetten is de ervaring uit het land dat er een bepaald volume nodig is van bijstandsgerechtigden. De gemeente Altena kent relatief een te laag aantal bijstandsgerechtigden. Een alternatief is om de mogelijkheden binnen de Dongemond gemeenten te verkennen. Tezamen hebben de vier gemeenten Altena, Drimmelen, Geertruidenberg en Oosterhout 2.459 bijstandsgerechtigden. Door een nauwe samenwerking aan te gaan met deze gemeenten is het opzetten van een duurzame sociale coöperatie wellicht wel mogelijk. Standpunt college Op basis van de conclusies van het haalbaarheidsonderzoek van LaNSCO en de gevraagde financiële bijdrage hebben wij besloten het initiatief van een lokale sociale coöperatie niet verder te ondersteunen. Wel willen we de mogelijkheden binnen de Dongemond verder verkennen.

2/3

www.gemeenteAltena.nl

We hopen u voldoende te hebben geïnformeerd en beschouwen de motie sociale coöperatie van 4 juli 2023 als afgedaan.

Met vriendelijke groet, het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester,

drs. R.J.M. van Wuijtswinkel MPA

3/3

drs. E.B.A. Lichtenberg MCM

www.gemeenteAltena.nl