2024-03-26 Transcript raadsvergadering

TRANSCRIPT VAN DE GEMEENTERAAD VAN GEMEENTE ALTENA d.d. 26 maart 2024

1.

Opening en vaststellen agenda

De voorzitter: Dames en heren, we gaan beginnen. Mag ik u verzoeken te gaan plaatsnemen? Dank u wel. Heere, voorafgaand aan onze vergadering vragen wij U, om Uw zegen over onze werkzaamheden. Geef ons besef van onze afhankelijkheid van U bij al onze overleggen en besluiten. Geef ons kennis en inzicht, opdat wij in staat zijn onze taak juist te vervullen en de belangen van de gemeente Altena te behartigen. Wij vragen U dit, om Jezus’ wil. Amen. Daarmee open ik deze raadsvergadering op de zesentwintigste maart 2024 in de week voor Pasen. Voor velen van ons, toch een hoogtepunt en een belangrijk moment in het jaar. Ik kan ook de mededeling doen, dat twee raadsleden vanavond afwezig zijn, de heer Van Breugel en de heer Siland. Maar, dat mevrouw Zaal na enige tijd, gelukkig weer in ons midden is. Ze zei van, ik stel me weer even opnieuw aan iedereen voor. Dat hoeft gelukkig niet. Maar fijn, dat u er weer bent. U vindt allen ook op uw bureau een boekje, want ik hoop, dat u het ook allemaal via de brievenbus al gekregen heeft. In het kader van vijf jaar Altena hebben wij ook gemeend, iedereen een cadeautje te moeten geven of te mogen geven met leuke wandel- en fietsroutes. De wandelroute is een wandelroute van één kilometer, dus ook voor jong en oud, zeg ik dan maar even. En mocht u nog niks te doen hebben, dan in ieder geval in de paasweekend.

Je kunt ook kleuren, dat is ook voor de heer Timmermans weggelegd. Maar dan kunt u ook van de routes gebruik maken. En het is wel mooi, die routes zijn ook ontworpen door inwoners van Altena, voor inwoners van Altena. Dat was de mededelingen. Kan ik de agenda vaststellen? Ik kijk rond. Dat kan ik doen. Er zijn geen vragen ingediend. Mijnheer Van Gammeren. De heer Van Gammeren: Ja, dank u wel, voorzitter. Ik zat een beetje achterin. Dus ik reageerde wel snel, maar u was nog sneller. Het gaat eventjes om het volgende punt, agendapunt 18, Verklaring van geen bedenkingen bouwplan zonnepark Middenweg 8 te Andel. Wil ik meer een ruimtelijke overweging. Daar staat een motie tussen, Zonnekader lokaal eigenaarschap. En dat is eigenlijk veranderen van beleid of nieuw beleid. Dus mijn vraag is, kan het als een motie vreemd gezien worden en even losgekoppeld van de, van deze discussie? Want ik denk, dat dat iets zuiverder is. De voorzitter: Dus u zou hem als apart agendapunt en dan wordt het agendapunt 20. Dan schrijft agendapunt 20 even op, toevoegen aan de agenda. Is eigenlijk een ordevoorstel. Ik kijk even rond, hoe de raad daarover denkt. Mijnheer Hoegee? U bent de indiener. De heer Hoegee: Voorzitter, het was volgens mij op verzoek van de griffie, dat hij bij het onderwerp behandeld wordt. Maar als het aan het eind moet of mag, vind ik het ook best. Als hij maar behandeld wordt.

En als de … De voorzitter: In de overweging wordt verwezen naar het onderwerp. Het is een beetje om het even wat u betreft, als indiener van de motie, hoor ik. De heer Hoegee: Maar goed, als mijnheer Van Gammeren gelukkig wordt, om hem als motie vreemd te behandelen, dan met alle plezier. De voorzitter: Ja? Ik kijk even rond. Zijn er nog overwegende bezwaren tegen? Ik zie niemand. Dan stel ik voor, dat we die gaan behandelen als agendapunt 20. En dat we de motie van de heer Timmermans, vreemd aan de orde van de dag, als agendapunt 21 behandelen. Gaan we dat op die manier doen.

HAMERSTUKKEN 3.

Ontslag burgerlid Gideon van Haaften (CDA)

De voorzitter: Gaan we aan de slag met de hamerstukken, het ontslag van ons burgerlid Gideon van Haaften. Met dank voor al zijn inzet. Daar zal die als het goed is, ook wat voor gekregen hebben. Ik vraag even, of er behoefte is aan stemverklaring of aan stemming? Niet. Dan, aldus besloten. 4.

Verordening rechtspositie raads-, commissie- en burgerleden 2024

De voorzitter: Dan de Verordening rechtspositie raads-, commissie- en burgerleden 2024. Behoefte aan stemverklaring of stemming? Niemand. Dan, aldus besloten. 5.

Teamplan griffie 2024

De voorzitter: Het Teamplan van de griffie, agendapunt 5. Behoefte aan stemverklaring of stemming? Ook niemand. Dan, aldus besloten. 6.

Derde wijziging Gemeenschappelijke Regeling SVHW 2023

De voorzitter: De Derde wijziging Gemeenschappelijke Regeling SVHW 2023, agendapunt 6. Niemand behoefte aan stemverklaring of stemming? Aldus besloten. 7.

Suppletieaanvraag voor onderzoeken, opsporen en ruimen ontplofbare oorlogsresten

De voorzitter: Agendapunt 7, de Suppletieaanvraag voor onderzoeken, opsporen en ruimen van ontplofbare oorlogsresten. Behoefte aan stemverklaring of stemming? Niemand. Dan, aldus besloten. 8.

Vaststellen Paraplubestemmingsplan Ontplofbare oorlogsresten

De voorzitter: Agendapunt 8, het Paraplubestemmingsplan ontplofbare oorlogsresten. Beleid ontplofbare oorlogsresten, is daar behoefte aan een stemverklaring? Mijnheer Vos van het CDA, ga uw gang. De heer Vos: Ja, dank u wel, voorzitter. Voor ons ligt het Paraplubestemmingsplan Ontplofbare oorlogsresten. Dit bestemmingsplan regelt de planologische verankering van het door het college op 13 februari 2024 vastgestelde Beleid Ontplofbare Oorlogsresten. CDA-fractie is van mening, dat dit beleid eenvoudiger en beter kan en zal daarom, ook niet instemmen met de planologische verankering hiervan. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Waarvan akte. Mijnheer Alderliesten, zie ik staan. Nee, dat is bij het volgende agendapunt. Met inachtneming van die stemverklaring kan ik constateren, dat het punt is aangenomen met tweeëntwintig stemmen voor en zeven stemmen van het CDA, tegen. Aldus besloten. 9.

Vaststelling bestemmingsplan Buitengebied Andel: Bustransferium Hoge Maasdijk

De voorzitter: Dan agendapunt 9, het bestemmingsplan Buitengebied Andel, bustransferium Hoge Maasdijk. Mijnheer Alderliesten van Progressief Altena, ga uw gang.

De heer Alderliesten: Ja, dank, voorzitter. Progressief Altena is ongelooflijk blij, dat dit veel te lang lopende dossier uiteindelijk afgesloten kan worden, met een prachtig en bovenal voor de samenleving en politiek gedragen oplossing, voor de busproblematiek in Andel. Precies zoals geestelijk vader en tot op het laatst van zijn dagen betrokken, Joost Kant het op zijn netvlies had. Helaas heeft hij dit moment niet meer mee kunnen maken. Anders zou hij nu ongetwijfeld, met een grote glimlach hierachter in de zaal hebben plaatsgenomen. Met gemengde gevoelens, maar vol trots stemmen wij dus in met dit prachtige plan. Mocht deze keerslus, voorzitter, vanuit de Wegenverkeerswet nog een naam behoeven, dan zou wat mij betreft, hier slechts één naam voor in aanmerking komen. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Alderliesten. Met deze mooie stemverklaring kan ik concluderen, dat iedereen voor is? Dan, aldus besloten. 10. Vaststelling bestemmingsplan Drongelen Eindsestraat ong. De voorzitter: Agendapunt 10, het bestemmingsplan Drongelen Eindsestraat ongenummerd. Behoefte aan stemverklaring, stemming? Niemand. Aldus besloten. 11. Vaststelling bestemmingsplan Kern Almkerk Sjersestraat De voorzitter: Agendapunt 11, bestemmingsplan Kern Almkerk Sjersestraat. Behoefte aan stemverklaring, stemming? Ook niemand. Dan, aldus besloten. 12.

Vaststelling bestemmingsplan Nieuwendijk Rijksweg 2 en 3 De voorzitter: Dan agendapunt 12, bestemmingsplan Rijksweg 2 en 3 Nieuwendijk. Geen behoefte aan stemverklaring? Dan, aldus besloten. 13. Bestemmingsplan Acacialaan 53 Sleeuwijk De voorzitter: Dan het bestemmingsplan Kern Wijk en Aalburg, Bloklandhof 37, agendapunt … Sorry, ik ben eenvou… Agendapunt 13, het bestemmingsplan Acacialaan 53 Sleeuwijk. Behoefte aan stemverklaring, stemming? Niemand. Aldus besloten. Ik ben soms sneller dan mijn schaduw. 14. Bestemmingsplan Kern Wijk en Aalburg, Bloklandhof 37 De voorzitter: Agendapunt 14, Bestemmingsplan Kern Wijk en Aalburg, Bloklandhof 37. Daar behoefte aan stemverklaring of stemming? Aldus besloten. 15. Verklaring van geen bedenkingen voor Aanvraag omgevingsvergunning bouw 6 woningen aan de Fabriciusstraat 11-13 te Almkerk De voorzitter: Agendapunt 15, de Verklaring van geen bedenkingen voor de omgevingsvergunning bouw van zes woningen aan de Fabriciusstraat 11 tot 13 te Almkerk. Daar behoefte aan stemverklaring, stemming? Ook niemand. Aldus besloten.

16. Verklaring van geen bedenkingen voor uitbreiding containerveld kwekerij aan de Stenenheul 2a te Waardhuizen De voorzitter: Agendapunt 16, de Verklaring van geen bedenkingen voor uitbreiding containerveld kwekerij Stenenheul 2a te Waardhuizen. Ook geen behoefte aan stemverklaring, aan stemming? Dan ook, aldus besloten. DEBATSTUKKEN 17. Duidingsdebat inclusief Altena De voorzitter: Nou, dan zijn we flink onderweg. Dan komen we bij agendapunt 17, dat is het Duidingsdebat over inclusief Altena. Dat licht ik ook voor de mensen thuis, kort even toe. De gemeenteraad heeft in 2023 besloten, om inclusiviteit als onderwerp op de raadsagenda te zetten. Dat betekent, dat de gemeenteraad in de beleidsontwikkeling op kop wil gaan, door eerst een verkenning van de opgave en mogelijkheden in Altena uit te voeren en aansluitend, een raadsdebat ter duiding van het onderwerp te voeren. En daarna krijgt het college de opdracht, beleid te ontwikkelen. Op 27 februari heeft het college een zogeheten nulmeting gepresenteerd en is er aansluitend een netwerkbijeenkomst rond dit thema geweest. De informatie die op die avond is verzameld door de raadsleden, is input voor het raads… in de raadsvergadering te voeren debat. Ter ondersteuning van dat debat heeft een klein slim groepje een debatmemo opgesteld, waarbij er voorgesteld wordt om op drie onderwerpen met elkaar het gesprek te voeren.

We beginnen die onderwerpen achtereenvolgens te doen. De eerste is over de definitie, de afbakening, ambities en prioriteiten. Het tweede debatrondje zal plaatsvinden over de rol van de gemeente en de samenwerking met de partners. En de derde mag gaan over concrete acties en speerpunten. Per blok zullen we dat behandelen met de woordvoerders, die per onderwerp ongeveer drie minuten krijgen en de portefeuillehouder reageert dan. Eventueel kan er nog een tweede termijn komen, maar wellicht is dat niet helemaal nodig. Voor het eerste rondje is ongeveer een half uur geraamd en daarna zien we, hoeveel tijd we nog nodig hebben. Wie mag ik vragen de aftrap te verzorgen? Mevrouw Schermers van de ChristenUnie, ga uw gang. Mevrouw Schermers-van Elderen: Ja, dank u wel, voorzitter. Ik kijk terug op een hele mooie bijeenkomst, waarin we ook met ervaringsdeskundige mensen hiernaar hebben gekeken. En ik denk, dat dat ook heel waardevol is, om dat ook in de toekomst te blijven doen. Om niet voor deze mensen, maar met deze mensen samen te kijken naar, hoe inclusief zijn we nu al als Altena en waar zijn er nog hele duidelijke ontwikkelpunten? Maar nu eerst even het eerste blokje, want anders loopt meteen alles al door elkaar. Want het is toch wel een beetje noviteit hè, zo’n duidingsdebat.

Dus waar schaar je dit onder, waar is in het midden en waar moet dan dat slotstukje komen? Maar ik heb gemeend, dat als we het gaan hebben over, waar is het nou op gestoeld, wat zijn dan inderdaad de belangrijke punten? Dan is wat ons betreft, dat VN-verdrag over gehandicapten, een hele belangrijke onderlegger waar het gaat over toegankelijkheid voor mensen, die rolstoelafhankelijk zijn. Mensen die bijvoorbeeld blind of slechtziend zijn of die op een andere manier een beperking hebben, om mee te kunnen doen in deze samenleving. En natuurlijk is daar ook al de moties, die wij eerder ingediend hebben, met Progressief Altena ook samen. De motie Iedereen doet mee, de motie Inclusie in beleid. Laten die vooral de onderleggers zijn. En als we dan kijken, waar zitten dan wat betreft de ChristenUnie dan, prioriteiten? Noemde ik hem net al een beetje, de toegankelijkheid van nou ja, bijvoorbeeld gemeenschappelijke en gemeentelijke gebouwen. Wat voor ons ook echt die avond naar voren kwam, gaat over, hoe zorgen we er nou voor, dat ook jongeren als doelgroep en dan met name eenzaamheid onder jongeren, heel goed op ons netvlies staat? Dus ik heb al genoemd toegankelijkheid, ik heb de jongeren genoemd. En tot de, als derde wil ik ook heel graag, toch de laaggeletterdheid. Daar hebben we het hier al

vaker over gehad. Maar als dan op zo'n avond toch weer naar voren komt, dat twaalf procent van alle mensen in Altena daarmee worstelt, dat in combinatie met nou ja, mee kunnen doen in deze samenleving, is dat wat ons betreft echt een prioriteit. Dus dat even voor het eerste blokje, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Schermers. Mevrouw Buchholtz van het CDA. Mevrouw Buchholtz: Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, voorafgaand aan dit debat, ben ik natuurlijk op onderzoek uitgegaan naar, wat inclusie nou zou kunnen betekenen. Ik kan u vertellen, het internet staat vol van definities. En zelfs door de jaren heen zijn heel wat definities van inclusie, de revue gepasseerd. Letterlijk is definitie van inclusie, insluiting. Ook wel tegenovergestelde van exclusie, uitsluiting, zoals de Van Dale opschrijft. Maar wat ik zie is, dat de rode draad in alle verschillende definities die ik heb gevonden is, dat het bij inclusie gaat over meedoen, erbij horen, over welkom zijn en geaccepteerd worden, ongeacht wie je bent of waar je vandaan komt. En ja, het gaat er ook daarbij, over gelijkwaardige en wederkerige relaties en het krijgen van gelijke kansen en mogelijkheden. En bij dit onderzoek hebben wij onze fractie daarin kunnen vinden. Ook, omdat het wel heel erg aansluit bij onze kernwaarden van onze partij en die wil ik toch even graag met jullie delen.

Publieke gerechtigheid, dat is voor ons, doen wat juist is, recht doen aan een samenleven, dus ook recht doen aan inclusie. Rentmeesterschap. We willen ervoor zorgen, dat we de wereld beter achterlaten voor jong en oud, dus ook voor mensen met een beperking. Solidariteit. Zorgen voor elkaar. Mensen zijn elkaar gegeven en we zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en zijn gelukkigst, als we in een gemeenschap met anderen leven. Als we worden gezien en worden gewaardeerd. Inclusie is hierbij dus erg belangrijk. Gespreide verantwoordelijkheid. We vinden, dat iedereen in onze samenleving een eigen en een gezamenlijke verantwoordelijkheid heeft, samen kunnen we meer. En laten we ook meer omzien naar elkaar, om zo inclusie samen na te streven. Mensen met een beperking zijn mensen met een onbeperkt talent. Zij moeten zoveel mogelijk kunnen meedoen in een samenleving. Ze moeten beter toegang krijgen tot het openbaar vervoer, kantoren, publieke voorzieningen. Daarom pleiten wij er ook voor, dat deze voorzieningen waarbij de gemeente betrokken is, standaard de toegankelijkheid wordt meegenomen. Of het nu gaat om nieuwbouw of renovatie. En door de ervaringsdeskundigen blij, dat de diverse recente gerealiseerde gebouwen hier in Altena, niet toegankelijk zijn gebouwd. En zo ook, hier op vijf meter afstand van ons, de balie in de ontvangsthal.

Ja, daar komt iemand in een rolstoel, gewoon simpelweg niet bovenuit. En dat is erg zonde. Dat willen wij in de toekomst voorkomen. Daarom beseffen wij ons, dat we ook in een snel veranderende maatschappij leven en dat het vraagt, om continu dialoog. Samen in gesprek gaan, hoe we de inclusie en daarmee de toegankelijkheid, kunnen nastreven. Helaas heb ik hem ook niet zelf verzonnen, maar niks over ons, zonder ons. Dat is wel iets, wat heel erg belangrijk voor ons als CDA is, om in de lokale inclusie agenda te plaatsen, dat ervaringsdeskundigen dus betrokken moeten worden. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Buchholtz. Mevrouw Maris. Mevrouw Maris: Ja, dank u wel, voorzitter. Dank u wel ook, prachtige bijdrages van de collega's tot nu toe al. Voor Progressief Altena is het belangrijk, dat iedereen die dat wil mee kan doen in de gemeente Altena, op voet van gelijkwaardigheid met toegang tot alle voorzieningen en diensten, in een veilige gemeente. Voor het begrip inclusiviteit kiezen wij dan ook als Progressief Altena, voor de meest brede definitie. En ik zal hem even voorlezen.

Het creëren van een omgeving waarin alle inwoners, ongeacht hun achtergrond, leeftijd, huidskleur, cultuur, gender, seksuele oriëntatie, religie, fysieke en mentale mogelijkheden of beperkingen, het is even hoe je het wil formuleren, zich welkom, veilig, gewaardeerd voelen, gelijke kansen krijgen en volwaardig zelfstandig mee kunnen doen. Dat is de definitie volgens Progressief Altena, in de aller breedste zin van het woord dus. Daarbij is ons uitgangspunt, dat niet de beperking of de uitsluiting het probleem is, maar

de manier waarop wij onze samenleving hebben georganiseerd en ingericht. Met een lokale inclusie agenda willen we bereiken, dat inclusief beleid in heldere afspraken wordt gewaarborgd en uitgevoerd. We onderschrijven daarbij de uitgangspunten van het VN-verdrag, namelijk gelijkheid, solidariteit, autonomie en participatie. Op welke onderwerpen en doelgroepen richten we ons dan? Een inclusie agenda begint bij ons bij bewustwording, ontmoeting en toegankelijkheid. Bewustwording binnen de gemeentelijke organisatie, maar ook voor onze adviesraden. Ontmoeting met ervaringsdeskundigen, zoals we dat inderdaad een paar weken geleden hebben gehad en onze maatschappelijke partners. In onze brede definitie spreken wij geen voorkeur of prioriteit uit voor bepaalde doelgroepen. De inclusie agenda moet wat ons betreft, onderdeel worden van het reguliere beleid en is geen doelgroepenbeleid. Met levenstermijn kun je een opsomming maken, hoe je … Ik hoor mijzelf ergens terug, dat is heel apart. Je kunt in ieder geval een opsomming maken per levensdomein, zoals de VNG dat ook doet, hoe je die ontmoeting en die bewustwording en die toegankelijkheid kan invullen. En in dit blok wil ik eigenlijk vijf prioriteiten meegeven, namens Progressief Altena. Eén, betrek ervaringsdeskundigen. Daar hebben wij natuurlijk al hele goede ervaringen mee, hier in het huis.

Bekijk het bestaande reguliere beleid door een inclusie bril. Drie, maak een overzicht van ernstige knelpunten in de gemeentelijke accommodaties en openbare ruimtes. Want bijvoorbeeld, hebben we inderdaad ook bij die avond hier meegemaakt met elkaar, een evacuatiematras aanschaffen of een Evac Chair bij brand in dit huis. Dat redt echt letterlijk mensenlevens. Dus dat is best wel urgent, om het zo maar te zeggen. Neem bij nieuw beleid gelijk het principe, sluit niemand uit, direct mee. En tenslotte, wil ik aandacht vragen voor, dat er meer aandacht komt voor de seksuele geaardheid, genderdiversiteit en discriminatie. Hoe geef je als gemeente het non-discriminatie beleid en het Lhbtiq+ beleid zo vorm, dat het vooroordelen en discriminatie tegengaat en dat Altena, een veilige omgeving wordt voor al haar inwoners? Op de thema avond waren ook vertegenwoordigers van deze beide groepen of maatschappelijke partners aanwezig. Betrek deze mensen ook bij de toekomst en het verdere plan, om dit, tot deze inclusie agenda te komen. Hoe kunnen ze bijdragen, wat kunnen wij bijdragen? Wat werkt in Altena en wat niet? Onze, laat deze inclusie agenda daar mede, een eerste stap voor zijn. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Maris. Mijnheer Noordergraaf van de SGP. De heer Noordergraaf: Dank u wel, voorzitter.

Ik heb mijn blok van drie gewoon in één bijdrage en ook binnen drie minuten, zoals het lijkt. Dus dat moet goedkomen. Voorzitter, inclusie of inclusief Altena. Is het een modewoord, of is het echt nodig? Onze gemeente Altena heeft als doel, om een lokale inclusieve agenda op te stellen, om inclusiviteit in Altena te bevorderen. Er kan vandaag de dag geen krant worden opengeslagen, of internetmedium, nieuwsmedium worden geraadpleegd, of het gaat over inclusie. De maatschappij moet meer inclusief worden. Mensen voelen zich aan de zijlijn van de samenleving staan, waardoor inclusief beleid zou moeten worden opgelost. En allerlei groepen roepen om het hardst, dat ze buitengesloten worden. Maar, is inclusie dan per definitie negatief? Nee, zeker niet. Als mensen zich fysiek en sociaal buitengesloten voelen, kan dat tot grote psychische en sociale problemen met zich meebrengen. Daar moet niet gering worden over worden gedacht. Het Bijbelse principe van omzien naar elkaar, is vandaag de dag best wel wat in het gedrang. Deze gevolgen zijn ook in de samenleving Altena merkbaar. Dat er beleid wordt gemaakt om dit tij te keren, is positief. De voorbeelden kennen we ook vanuit de themabijeenkomst, die onlangs heeft plaatsgevonden.

De SGP-fractie vindt de toegankelijkheid van de gemeentelijke voorzieningen en de inrichting van de openbare ruimte voor mensen met een fysieke of sociale beperking, erg belangrijk. En dat, als dit onvoldoende op orde is, hier aanpassingen aan gedaan dienen te worden. Hier kunnen en moeten we als gemeente Altena het goede voorbeeld in geven. Belangrijk is ook vinden wij, om de ervaringsdeskundigen of organisaties hierbij te blijven betrekken en met regelmaat, met hen mee te laten kijken of te denken in de uitvoering hiervan. Een ander aspect, wat onze fractie een heel belangrijk thema vindt, is eenzaamheid. Ik hoorde het de

ChristenUnie, dat ook al noemen. Een thema wat lang niet altijd onder ouderen speelt, maar ook zeker bij onze jongeren. Dat maakt, maken wij ons zorgen over. De druk op onze jongeren neemt toe. Ook met name de invloed van social media, speelt hier een belangrijke rol. Onze fractie vindt het belangrijk, dat dit thema een pro… ook een prominente plaats krijgt op deze agenda. Belangrijk om kerken, verenigingen en partners hierbij te betrekken, in het bespreekbaar maken van dit onderwerp. Voorzitter, wij als SGP-fractie vinden het belangrijk, dat inclusiviteit als thema gezien wordt in het omzien naar elkaar. Vanuit de verbinding, maar ook de achtergronden die in onze gemeente Altena aanwezig zijn en die onze gemeente Altena rijk zijn. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Noordergraaf. Mijnheer Bakker, van AltenaLokaal. De heer Bakker: Ja, voorzitter, dank u wel. Bij een inclusieve samenleving moest ik eigenlijk gelijk denken aan onze artikel 1 van onze Grondwet. Ik zal hem niet helemaal voorlezen, want als het goed is, kent iedereen hem uit zijn hoofd, toch? Ja, dat mag ik dan bijna wel aannemen, in ieder geval. Ik, even wat verder googelen kwam ik inderdaad ook een aantal hè, mevrouw Buchholtz en mevrouw Maris gaven ook al een definitie aan.

Kom je dus op een vrij veel en ook eigenlijk misschien wel identieke definitie uit, maar dan toch vaak wel wat, iets ruimer geformuleerd. Waarbij het met name gaat over een samenleving, waar mensen dezelfde kansen en mogelijkheden hebben. En verder, sluit ik me ten aanzien van de definitie aan bij mevrouw Maris. Een zodanig brede, alomvattende definitie is ook wel goed, om ons eigenlijk te beseffen, dat we niet alles tegelijk kunnen gaan doen. Dat we dus prioriteiten moeten stellen en dat we bij een op te stellen beleidsstuk of uitvoeringsprogramma, ook echt een tijdsplanning moeten hebben, want dat is volgens mij ook wel onontbeerlijk. Ten aanzien van de organisatie rond dit thema is AltenaLokaal van mening, dat ermee moeten beginnen, dat de gemeente een initiërende rol heeft. Of dat moet uitgroeien naar een financiële bijdrage en een uitvoerende rol, vinden we eigenlijk nog een beetje moeilijk te beantwoorden. Antwoord hierop hangt namelijk wat ons betreft sterk af van, wat onze inwoners, ondernemers, onderwijsinstellingen, clubs en verenigingen zelf wensen op te pakken. En hoe groot de overblijvende opgave dan naar een inclusieve Altena blijft. Verder zijn we van mening, dat er een aparte adviesraad voor mensen met een beperking in de gemeente Altena, die in, met, binnen de gemeente Altena wonen, werken en recreëren, moet worden opgericht.

Deze adviesraad bestaande uit mensen met inderdaad, ervaringsdeskundigheid geven gevraagd en ongevraagd advies aan over allerlei onderwerpen, die binnen de inclusieve Altena worden ervaren. Uiteraard wordt deze adviesraad dan ook betrokken bij het zoeken van oplossingen en van het, de ervaren knelpunten. Als het gaat om zaken, die in het beleidsstuk of in de uitvoeringsprogramma, een inclusief Altena of geef het maar even een titel, terug moeten komen, denken wij aan de volgende thema's. Een inclusieve samenleving waarbij iedereen al lang, een leven lang kan wonen, werken en recreëren in een gewone buurt. Zorg en ondersteuning. Dit thema is gericht op een optimale deelname op school, de arbeidsmarkt, thuis, tijdens het vervoer of het openbaar vervoer en bij de club en de vereniging in een kern. Inclusie is in cultuur en sport, zodat er geen fysieke, sociale of financiële belemmeringen zijn, om als vanzelfsprekendheid mee te kunnen doen in, bij reguliere clubs en verenigingen. En als laatste, bewustwording, communicatie en dienstverlening. Waarbij iedereen binnen Altena zich bewust is, dat er drempels in de samenleving zijn, misschien wel letterlijk soms ook, voor mensen met een beperking. In communicatie en dienstverlening worden die drempels dan wat ons betreft, ook mede weggenomen. Voorzitter, daarmee heb ik volgens mij, de drie blokken al gelijk in één keer te pakken.

En dan is het dit tot in de eerste termijn, dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Bakker. Mijnheer Bouman van de VVD. Die neemt nog even een slokje water.

De heer Bouman: Komt goed, voorzitter, er zat even een koekje dwars. Ik zal bekennen, voorzitter, dat toen het thema hier gepresenteerd was, aan ons gevraagd werd van, goh, ga daar een debat op voeren en voorbereiden, dat ik niet precies wist van, hoe we daar nou een goed debat over konden voeren. Want ik dacht van, goh, daar is toch iedereen het met elkaar over eens? Dan heb ik me in eerste instantie, ook beetje te veel laten leiden door het VN-verdrag, wat toch al uitgaat van een vrij beperkte definitie van inclusie, wat zich meer toespitst op toegankelijkheid. Dus ook echt beperkingen en hoe ga je die mee, hoe ga je daarmee om? Maar daar zouden we eigenlijk het begrip mee onrecht doen. Want net als Progressief Altena hier keurig verwoordde, willen wij als VVD een brede blik neerleggen op het begrip inclusie. Ik denk, dat we dan als we dat doen, ten eerste interessanter debat doen, maar ten tweede, ook meer recht doen aan de totale doelgroep, waar we het over hebben. Want voor ons is het uitgangspunt en dat iedereen volwaardig mee kan doen. En zoals heer Bakker het goed verwoordde, eigenlijk moeten we gewoon artikel 1 van de Grondwet met elkaar uitvoeren. Dan zijn we denk ik, een aardig end op weg. Daarmee gaat het dus per definitie niet alleen maar over mensen met beperkingen, maar juist ook over mensen, die geen beperkingen hebben.

Maar het gaat ook over ras en hoe je daarmee omgaat en over geaardheid en hoe we daar tegenaan kijken met elkaar. En hoe we die mensen volwaardig betrekken. Als je bijvoorbeeld kijkt naar de quick scan die erbij zit, dat maakt dat duidelijk, dat dat soort issues hier in de gemeente Altena ook gewoon spelen. Dat wisten we al, alleen nou staat het ook op papier. In alle eerlijkheid, als ik hier kijk naar ons optreden in het politieke arena, het is niet dat we elkaar discrimineren of zo. Maar het is al een heel dingetje om het hier te hebben over, welke vlag we ophangen en welke kleuren erop staan. En dat laat zien, dat we hier dat gesprek nog goed moeten voeren erover en dat dat thema nog niet voldoende bij ons als gemeente, op de kaart is. We hebben de neiging om te zeggen van, nou, goed, we hebben het er maar niet meer over. Het is goed zo, er hangt een vlag, klaar. Ik denk, dat we daar het thema mee tekort doen, voorzitter. Dus wat ons betreft, steken we hem breed in. En als we de debat gaan beperken tot inclusie als zijnde, het wel of niet hebben van beperkingen en hoe we daarmee omgaan, dan doen het thema tekort. Naar onze mening. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Bouman. Mijnheer Timmermans, van de VVA. De heer Timmermans: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, inclusiviteit.

Als we dat eventjes ons laten inwerken, op een tweeëneenhalf, drie jaar geleden, hoe inclusief dat onze maatschappij was, dan kom ik tot een andere conclusie. Dan kan iedere partij wel een mooie woorden hebben hier in ons midden, zoals samen doen en meedoen en iedereen die wil, kan meedoen en gelijke wensen en kansen en toegankelijkheid. Ik word er eigenlijk misselijk van, voorzitter, dat het eigenlijk, dat we hier onze intenties uitspreken, dat we allemaal wel willen. En ja, hoe zag ik, allemaal een artikel 1 van de grondwet hè? Dat is belangrijk, vind ik ook zeer belangrijk. Maar dat we daar eigenlijk allemaal gewoon, ja, als ik het plat Brabants mag zeggen, voorzitter, bijna schijt aan hebben, dat het zo gebeurd is. Want drie jaar geleden was het gewoon een complete ja, hoe zal ik het maar noemen? Splijting in de maatschappij, dat er een bevolkingsgroep hè en dan ongeacht welke kleur, ras of overtuiging dat ze hadden, dat ze apart werden gezet en niet mee mochten doen. Ik, ja, ik weet niet wat ik wat ik daarmee moet, als ik dit thema dan hier ter tafel zie komen. Ik heb het er ook zeer moeilijk mee, om dat dan hier openbaar dan met de partijen die hier zitten, die dan zeggen, dat ze daarvoor zijn, om dan vervolgens te zeggen ja, dat was niet jullie standpunt aantal jaren geleden. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Timmermans. Daarmee hebben we de eerste blok gehad.

Kijk ik … Het is niet de bedoeling in de raadszaal, dat er geluiden van afkeuring noch aanmoediging plaatsvinden. Dus dit wil ik u verzoeken, niet meer te doen. Namens het college, een reactie.

Mevrouw Van Hunnik: Ja, voorzitter. Ik was nog even op mijn blaadje aan het kijken en dat zag u wellicht, toen ik hier naartoe liep. Want er is al heel veel gezegd. En zoals ook verschillende woordvoerders hebben aangegeven, ging dat soms misschien ook al iets verder dan dit blokje. Ik ga kijken of ik daar een beetje soep kan maken en dan toch ook recht kan doen, aan de drie verschillende onderwerpen, die hier in blokjes besproken worden. En voorzitter, als ik dan kijk naar wat er hier op tafel wordt gelegd vanuit de verschillende partijen. Laat, nou, laat ik even beginnen bij de eerste vraag, die werd gesteld vanuit de SGP-fractie. Is het een modewoord of is het nodig? Ik denk, dat dat een mooie is om in eerste instantie, even op aan te haken. Als we kijken hè, we hebben dit traject met elkaar vormgegeven. Daarin ook met het kleine, slimme groepje gekeken naar, hoe gaan we dit doen met de raad op kop. En als het dan de vraag is, is het een modewoord of is het nodig, dan denk ik, dat eigenlijk al uw bijdragen hebben laten zien, dat er iets nodig is. In zoverre, dat we met elkaar hier, ik u hier met elkaar heb horen zeggen, wij staan achter dat VN-gedrag. Als we daarnaar kijken hè, dat wordt geratificeerd in Nederland en hoe doen we dat? Dat heeft het Rijk besloten. Dat doen we door de gemeenten op te dragen, om een lokale inclusie agenda op te stellen.

Dat is een beetje, grote stappen, snel thuis. Daar ben ik me van bewust, voorzitter. Maar ik denk, dat dat heel duidelijk ook laat zien, dat we wel degelijk iets te doen hebben met elkaar. En tegelijkertijd, ook in de stukken die u heeft ontvangen, voor een deel doen we al allerlei dingen. Heeft u ook teruggezien hè, dat zit nu in het sectorale beleid opgesplitst, dat zijn, hebben we verzameld. Heeft u ook gezien in de quick scan en de nulmeting. Tegelijkertijd, hoor ik ook verschillende partijen nog de nadruk leggen op punten, waar ze prioriteit aan willen geven. Waar ze verder in willen, waar ze misschien nog wel meer aandacht voor zouden willen. En ik ga er een paar noemen, voorzitter, want er zijn er heel veel genoemd. Dus ik ga ongetwijfeld nu iemand tekort doen. Maar ik denk dat het goed is, om er even een paar punten uit te trekken. Wat ik veel terug heb horen komen is, de toegankelijkheid van gebouwen. Dat kan ik me ook goed voorstellen. Kijkend naar de thema avond, die we hier hebben gehad. Ik heb daar veel mensen gesproken, ook veel raadsleden gesproken, die aanwezig waren. Volgens mij, was bijna iedereen wel onder de indruk van de beeldende voorbeelden, die we daarin ook meekregen van de ervaringsdeskundigen in onze gemeente. Tegelijkertijd, hoor ik ook, dat er gesproken wordt, juist over samenwerking met ervaringsdeskundigen, over mensen niet uitsluiten.

Ik heb meerdere fracties artikel 1 uit de Grondwet horen noemen. Dan is het heel fijn, dat daarbij ook wordt aangegeven, want ik denk ook dat dat terecht is, ik wil daarin ook een helder beeld meegeven naar u als raad, we kunnen niet alles meteen. Dus dat betekent wel degelijk, dat we daar een prioritering in aan moeten gaan brengen met elkaar. Het goede nieuws is, dat gaan we niet vanavond doen met elkaar. Vanavond hebben we het duidingsdebat. Vervolgens zullen we daar verder invulling aan geven en komen we weer bij u terug, om te kijken of die prioritering ook aansluit bij de wensen, die u heeft meegegeven. Dan heb ik op veel gereageerd, denk ik, voorzitter. Waren geen vragen aan mij, dus in die zin, had ik het nog veel korter kunnen houden. Maar ik denk, dat dit als reactie in eerste termijn wel goed is, om aan u mee te geven. De voorzitter: Dank u wel, wethouder. Er zijn nog twee blokjes. Dus wellicht komt, u komt toch twee keer terug, waarschijnlijk. Ik kijk even rond naar de gemeenteraad. Is er behoefte om op het eerste blokje in tweede termijn, het debat nog te voeren of te reageren op elkaar of op de wethouder? Mijnheer Bouman van de VVD. De heer Bouman: Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, ik heb eigenlijk een vraag voor SGP en misschien ook een beetje de ChristenUnie.

Want die vond ik ook niet honderd procent duidelijk daarover, in hoeverre die zich aansluiten bij de brede definitie van inclusie, dus meer dan beperkingen. Dus ook bijvoorbeeld het betrekken van, het volwaardig betrekken van mensen met een ander ras geaardheid, et cetera. De ChristenUnie, die beperkte zich volgens mij redelijk tot het VN-verdrag, wat volgens mij een engere definitie inhoudt. Dus daar

zou ik ook graag willen weten, hoe die daarnaar kijken. En de SGP ben ik ook buitengewoon nieuwsgierig naar, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Bouman. Mijnheer Noordergraaf. De heer Noordergraaf: Dank u wel, voorzitter. Ik snap die nieuwsgierigheid. Laat duidelijk zijn, dat wij als SGPfractie zeker niet zeggen, dat mensen niet mee mogen doen in onze samenleving. Absoluut niet. Uitgesloten worden, ook niet. En dat wij en ik denk, dat u dat ook wel verwacht en weet, dat wij over bepaalde dingen principieel anders denken vanuit Bijbels achtergrond. En dat dat in die zin, een andere invulling geeft, zeg maar, in de gedachte die u daarin heeft. Maar dat wil absoluut niet zeggen, dat wij mensen uitsluiten of niet mee kunnen doen, absoluut niet. De voorzitter: Wilt u meteen reageren of wilt u ook het woord van mevrouw Schermers? De heer Bouman: Ik wil uiteraard dadelijk ook het woord van mevrouw Schermers. Maar ik dacht, misschien voor de dynamiek is het leuk, als ik even een vervolgvraag stel richting heer Noordergraaf. De voorzitter: Ga uw gang, heer Bouman. De heer Bouman: Want ik weet ook wel, dat u bepaalde standpunten heeft, waar u nooit afstand van zal nemen. En dat ga ik ook niet proberen, want dat zou ook een beetje flauw zijn.

Maar de vraag was, wilt u het thema op deze brede manier betrekken, wilt u de agenda net als ons zo breed insteken? Wat niet dezelfde vraag is als, doet u afstand van uw standpunt? De heer Noordergraaf: Voor ons is het niet zo, dat er geen uitsluiting in het brede thema zit. Alleen de invulling, de inkleuring daarvan, dat kan wel een andere zijn, die u eraan geeft ten opzichte van, wat wij eraan geven. De voorzitter: Ja? Mevrouw Schermers van de ChristenUnie. Mevrouw Schermers-van Elderen: Ja, dank u wel, voorzitter. Ik denk, dat mijnheer Noordergraaf al veel gras voor de voeten heeft weggemaaid in deze. In de zin van, dat als we het over inclusie hebben, dan betekent dat ook inderdaad, iedereen doet mee. Dus dan heb je het niet over van, waar die bepaalde groep, die doet niet mee. Dus dat is denk ik, inderdaad een heel goed antwoord. En ja, aansluitend op de woorden van mevrouw Van Hunnik, we moeten op een gegeven moment wel tot een bepaalde prioritering komen. Gaan we inderdaad, dat heel breed maken en gaan we zeggen, we gaan daar een speciale doelgroep dan weer voor maken. Ja, dan moet ik zeggen, dan gaan wij als ChristenUnie nu eerst even kijken naar en daarom haakt u nu ook terecht aan, op dat VN-gedrag hè. Wat is dan onze rol als gemeente? Ga ik straks in het tweede blokje benoemen.

Maar waar gaan we dus dan ook vooral op inzetten? En dan ja, is dat VN-verdrag voor ons wel heel belangrijk en is toegankelijkheid ook belangrijk. Wil dat zeggen, dat wij dan niet achter de brede definiëring staan van inclusie? Nee, dat is absoluut niet zo, want daar staan wij wel achter. Ik hoop, dat dat voldoende antwoord is voor u. De voorzitter: Mijnheer Bouman. De heer Bouman: U staat er wel achter, maar u geeft het alvast een lagere prioriteit dan toegankelijkheid en beperkingen.

Mevrouw Schermers-van Elderen: Nou, kijk, de hele definitie is natuurlijk enorm breed. En ik denk, dat om echt ertoe te komen, dat er ook echt stappen gezet gaan worden, is het wel belangrijk om keuzes te maken. Toen wij aan tafel zaten met de mensen, die nou ja, bijvoorbeeld vroeger in een adviesraad zaten in de oude gemeente Werkendam, die zeiden, nu zijn we twintig jaar verder en we hebben zo vaak dingen neergelegd en nu is het nog niet echt tot stappen gezet. Dus laten we nou eens stoppen met alleen maar letters op papier zetten, maar laten we eens aan de slag gaan. Nou ja, vandaar die, stukje prioritering. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Bouman. De heer Bouman: Ik snap wel wat u zegt, maar u zult mij vergeven, dat ik daar wel even op in moet gaan. Want als u zegt van, ik ondersteun wel de brede definitie, maar ik breng alvast een prioritering aan en mijn prioriteringen zijn, toegankelijkheid en beperkingen en de rest komt later. Dan schuiven we eigenlijk onderwerpen als geaardheid, schuiven we gewoon eventjes aan de kant. Dat is wat u voorstelt. Mevrouw Schermers-van Elderen: Ja, sorry dat ik meteen inbreek maar, voorzitter. Ja, volgens mij hoort u dat mij niet zeggen. U moet mij dus ook geen woorden in de mond leggen.

Wat ik wel zeg is, dat we moeten kijken, waar kunnen we eigenlijk ervoor zorgen, dat het nog inclusiever wordt? En dan kijk ik niet alleen naar handicaps en dan kijk ik niet alleen naar beperking. Ik heb ook genoemd, de jongeren, die kampen met eenzaamheid. Dat zou ook voor ouderen kunnen zijn. Ik heb het, over laaggeletterdheid heb ik het gehad. Dat zijn voor ons wel hele belangrijke onderwerpen. En dat u daar een ander onderwerp bij voegt, nou ja, prima. Volgens mij, zitten we daarvoor hier met elkaar in debat. Om te kijken, hoe kunnen we er nu voor zorgen, nou ja, dat iedere partij eigenlijk met elkaar kan aangeven, wat is voor u een belangrijke doelgroep? En als u zegt, de doelgroep van genderneutraliteit, van ras, noem maar op, hoe noem ik u zeggen, prima. Kom maar met actiepunten. Kom maar met echt nou, dingen waar wij als gemeente, want daar gaat het dan om hè, die wij als gemeente ook echt kunnen oppakken, zodat we die kunnen afwegen. En zoals mevrouw Van Hunnik al zei, zodat we dat later ook kunnen meenemen in de totstandkoming van de inclusie agenda. Dus ik daag u uit, om daar dan maar mee te komen. De heer Bouman: Nee, dat ga ik niet doen. Want wij ondersteunen de brede definitie, zoals mevrouw Maris net heeft uitgelegd en veel beter kan, dan wij zelf kunnen. Het is ook niet zo, dat wij doelgroepen toevoegen, wij willen helemaal niet kiezen in doelgroepen.

Wat er eerder gebeurd is, dat u doelgroepen eruit haalt of in ieder geval, op een lagere rang zet in uw prioritering. Daar passen wij vriendelijk voor. Mevrouw Schermers-van Elderen: Ja, nou ja, het is denk ik, ja, het lijkt een beetje een kip-ei verhaal hè. Want sowieso, zo definieer ik hem dan misschien een beetje. Want ja, we hebben het over de inclusie en ja, daar moet je dus juist geen prioritering in aanbrengen. Maar zo heb ik wel de opdracht van vanavond gelezen. Dat we kijken per blokje, waar is dan de onderlegger, waar is de definitie van onze rol en wat zijn dan concrete acties, die we op kunnen gaan zetten? Dat brengt mij tot deze prioritering. Wil dat zeggen, dat ik geen oog heb voor anderen? Jawel. Alleen, mijn, zoals ik de stukken heb voorbereid en de stukken gelezen heb, ben ik wel tot die prioritering gekomen. Om te kijken, waar kunnen we nu op korte termijn, dus niet weer over een raadsperiode heen, kunnen we echt acties uit gaan zetten? En welke rol hebben we dan? Ja, en ja, laten we alsjeblieft dat debat verder voeren. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Schermers. Ik geef tot slot, het woord aan de heer Bouman. U heeft dit debat in twee termijn geopend. U heeft gevraagd, een paar vragen aan de collega's, daar heeft u antwoord op gekregen. Of u het daar helemaal mee eens bent, dat is aan u. Maar het antwoord heeft u wel gekregen.

De heer Bouman: Niet eens, maar wel tevreden over het debat. De voorzitter: Ja, mooi, dank u wel. Sluit ik hiermee het eerste blokje af. Ik denk, dat de portefeuillehouder daar niet meer op te hoeft te reageren. Gaan we naar het tweede blok van dit debat en dat gaat over de rol van de gemeente en de samenwerking met de partners. Mevrouw Schermers, u staat nog. Dus ik neem aan, dat u aftrapt. Mevrouw Schermers-van Elderen: Ja, ik dacht, laat ik maar blijven staan. Want anders, blijft het zo heen en weer. Ja, anderen hebben daar al een beetje een voorschot op genomen, omdat ze eigenlijk al door alle blokjes heen ploegden, tegelijkertijd. De rol van de gemeente, ja, hij werd ook al eerder genoemd. Ik denk, dat we wel mogen zeggen, dat we, dat de rol van de gemeente een soort bewaker, een hoeder is van die inclusief Altena. Dus dat we gaan zeggen, ja, wij beloven als het ware aan onze gemeenteleden, aan onze inwoners van Altena, dat wij staan voor die inclusiviteit. Dus een bewaker, een hoeder, een verbinder. Wij zien echt een verbindende rol als gemeente Altena met bijvoorbeeld sportverenigingen, die ervoor kunnen zorgen, dat vitaal Altena voor alle inwoners van Altena geldt. Met bibliotheken, met nou ja, noem maar bijvoorbeeld de maatschappelijke partners, de maatschappelijke organisaties, zodat we op die manier dat kunnen verbinden.

En ik denk ook een belangrijke gidsfunctie, dat mensen, die nou ja, graag willen weten, hoe ziet dat eruit? Welke voorzieningen zijn er? Waar kan ik terecht? Dat dat ook een hele belangrijke is. En ja, mijnheer Bakker, die noemde hem nog ook al een keer en ik vind dat ook wel een belangrijke. Laten we kijken, hoe dat we ook de ervaringsdeskundigen, de mensen die daar zelf mee te maken hebben, dat we die verenigen. Laat dan bijvoorbeeld zo’n adviesraad, ja, gewilde en ongewilde adviezen geven aan ons waar we kunnen zorgen, dat we die inclusieve agenda nog scherper maken en nog beter maken. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Schermers. Wie? Mijnheer Bouman van de VVD. De heer Bouman: Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, ons simpele, concrete voorstel zou zijn, om het op een vergelijkbare manier aan te vliegen, zoals ook de sociale agenda tot stand is gekomen. Dus gewoon primair, de maatschappij en de netwerkpartners aan de slag laten, om die gewoon de leiding te geven bij het maken van de agenda. Dat zou onze bijdrage zijn, voor onderdeel twee. Onderdeel drie werd ons gevraagd, dan neem ik een kleine vooruitblik, want dan weet u zo, waarom ik blijf zitten. Wordt gevraagd van, kom met concrete acties. Dat gaan we dus op dit moment ook niet doen. Omdat we vinden, dat eerst de maatschappij aan de slag moet. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Bouman. Mevrouw Maris.

Mevrouw Maris: Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, de rol van de gemeente is denk ik, in eerste instantie nu de rol van een aanjager. En als de aanjagersrol voorbij is en de heer Bakker noemde dat net ook al, dan kan ik mij heel goed voorstellen, zoals mevrouw Schermers dat ook zegt, dat de gemeente een soort hoeder wordt en vooral een verbinder wordt. Want hoeder, vind ik ook wel een beetje een lastige term. Aan de ene kant, klinkt dat heel erg zorgzaam, maar is dat ook wel een beetje beknellend. Wat wij ons kunnen voorstellen, dat in de uitvoeringsfase eigenlijk net zo goed als mijnheer Bouman eigenlijk zegt, dat de maatschappelijke organisaties en de inwoners dan ook de ruimte krijgen, zoals het hoort bij uitnodigend besturen. En alle dingen, waarvan wij denken, dat die goed zijn in de samenleving. Dat de inwoners dan ook inbreng kunnen hebben, in de uitvoeringsprogramma van die inclusieve agenda voor Altena. De rol van die ervaringsdeskundigen en die inwoners vinden wij dus heel erg belangrijk, ook in de uitvoering. We vinden ook vooral belangrijk, dat ze meer en eerder betrokken worden in de beleidsprocessen. Ik denk, dat daar ook de sleutel ligt van een mogelijk succesvolle inclusief Altena. Ik denk ook, dat het belangrijk is om goed met elkaar te monitoren, wat

bereiken we dan? En zoals inderdaad, ook mijnheer Timmermans zegt, welke dingen gaan er goed, waar kunnen we van leren, wat kunnen we nog beter doen? En hoe meten we ook die tevredenheid? Wanneer zijn wij tevreden? Wanneer zijn de inwoners tevreden over een inclusief Altena? We hebben nog wel een paar vragen als Progressief Altena, over de ervaringsdeskundigen en de Maatschappelijke Agenda. Maar maatschappelijke sorry, partners. Hebben we op dit moment wel zicht op alle groepen, of zijn er nog witte vlekken? Is iedereen voldoende in beeld? En niet mensen van exclusie, zijn die wel voldoende zichtbaar? Terwijl, de impact is vaak heel erg groot. Je kunt het vaak niet zien, maar de impact kan heel groot zijn van uitzondering. Daarmee worden ze vaak afhankelijk van anderen, dat hebben we hier op de thema avond ook een paar keer mogen horen. Waardoor ze eigenlijk in een positie zitten, die helemaal niet prettig is voor het … Ze willen graag zelfstandig zijn, maar ze zijn of laaggeletterd, ze hebben allerlei andere beperkingen, waardoor ze ook niet weten, dat wij bijvoorbeeld een digipunt of een taalhuis bij de gemeenten hebben, bij de bibliotheek. Daardoor kan het haast lijken, dat zij helemaal niet in beeld zijn. En mensen die voor hen opkomen, die lijken dan eerder idealistisch, worden ze weggezet, dan dat ze ook werkelijk een noodzakelijke rol hebben daarin.

We missen ook in dit blokje nog de beleidsambtenaren en de rol van de gemeente en de beleidsmedewerkers zelf. Daar ben ik ook wel heel erg benieuwd naar. Hoe kan een, iemand hier in huis nog invloed hebben? Bijvoorbeeld bij het ontwikkelen van bouwplannen of bij het geven van een evenementenvergunning. Hè, wat mag je daar verwachten? Het boekje wat wij hebben gekregen net, over de nieuwe vijf routes, ziet er heel mooi uit. Wordt ook rekening houden met mensen met een beperking. Dat soort voorbeelden, die zijn we eigenlijk wel wat, graag wat verder langskomen. En inderdaad, ik wil nog even gaan op de adviesraad. De vraag is eigenlijk en dat gesprek zou ik ook wel graag in de raad willen voeren, gaan we de bestaande adviesraden diverser maken, gaan we die met diversere mensen bezetten of gaan we kiezen voor een aparte adviesraad? Dat zou wat mij betreft, nog wel een punt ter discussie kunnen zijn. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Maris. Andere fracties nog, voor het tweede blokje? Mevrouw Buchholtz. Mevrouw Buchholtz: Ja, dank u wel, voorzitter. Als ik over de rol van de gemeente hebben, de samenwerking met de partners vinden wij, de verenigingen, vrijwilligersorganisaties en kerken spelen voor ons een belangrijke rol in het verbinden en ondersteunen van de mensen. Deze veelheid aan inzet voor de samenleving koesteren wij dan ook.

En het belangrijkste, zoals eerder al aangegeven vinden wij het belangrijk, dat ervaringsdeskundigen zoals meerdere partijen hebben aangegeven, worden betrokken bij de agenda en ook de daaropvolgende acties. Want uiteindelijk weten deze mensen zelf, waar ze tegenaan lopen. Maatschappelijke partners en in iedere organisatie, die zich in het sociale toegankelijke veld begeven vinden wij ook heel erg belangrijk, om te betrekken bij de lokale inclusie agenda. Denk ook aan Stichting MEE, die ons in een vogelvlucht heeft laten zien, wat mensen ervaren met een beperking. Vond ik wel heel erg indrukwekkend. En zij hebben dus ook volgens ons, voldoende kennis en kunde in huis, om ons te adviseren in deze agenda. Ik werd wat getriggerd door de vraag van, wat mogen de inwoners en partners van de gemeente verwachten? Nou, laten we zeggen, een open dialoog en doen, wat we zeggen en zeggen, wat we doen. Verwachtingsmanagement toepassen, realistisch zijn. Want is ook, wat wij hebben meegekregen tijdens de thema bijeenkomst. En daar wil ik het voor nu, even bij laten. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Buchholtz. Andere fracties nog? Nee? Dan gaan we naar het college, voor een reactie op het tweede blokje. Ja, rustig aan. Mevrouw Van Hunnik: Mijn vragen. Ik ga kijken, of het nog wat korter kan, voorzitter.

Ik heb wel veel mensen horen terugblikken, opnieuw naar de themabijeenkomst, die we hebben gehad met de ervaringsdeskundigen.

Ook in het eerste blokje kwam het al voorbij hè, niets over ons, zonder ons. En het belang van het betrekken juist van de ervaringsdeskundigen, bij het opstellen van vervolgens een visie en de LIA, de Lokale Inclusie Agenda. Nou, ik denk dat dat een heel duidelijk signaal is, wat ik heel breed naar voren heb horen komen hier en wat we uiteraard mee gaan nemen, voorzitter. Daarbij wordt terecht denk ik, ook aandacht gevraagd voor de verschillende verenigingen, vrijwilligersorganisaties, maatschappelijke partners, kerken. Er worden heel veel partijen genoemd. Nou, daar, denk, dat dat heel terecht is en dat zijn inderdaad ook de partners. Er werd al even aan de Maatschappelijke Agenda gerefereerd, waar we vaker ook gesprekken mee hebben gehad, om thema's te duiden. Dus dat gaan we zeker meenemen. Er zijn verschillende beelden ook wel gewisseld op de rol van de gemeente, waarbij met name de rol van verbinder, ook veel naar voren kwam. Ik denk, dat dat ook iets is, voorzitter, wat we mee gaan nemen. En dan heb ik volgens mij, daarmee ook recht gedaan aan de inbreng, die daar gedeeltelijk al in de het eerste blokje zat over dit thema. De voorzitter: Dat denk ik ook. Ik kijk even rond. Dank u wel, wethouder Van Hunnik. Of er nog behoefte is aan een tweede termijn over het tweede blokje? Ik zie niemand.

Mag ik dan nog fracties uitnodigen voor het derde blokje, daar waar dat wenst of mogelijk is? Concrete acties en speerpunten, heer Bouman van de VVD heeft er al iets over gezegd. Mevrouw Schermers staat te trappelen. Ga uw gang, mevrouw Schermers. Mevrouw Schermers-van Elderen: Dank u wel, voorzitter. Ja, daar waar anderen misschien zich daar niet toe laten verleiden wellicht, vinden wij het wel belangrijk, om dan toch een klein beetje mee te geven. Mevrouw Maris had het al heel even over de adviesraad. Ja, dat moet misschien nog verder uitgekristalliseerd worden. Maar ja, in onze optiek zou het wel heel prettig zijn, om een adviesraad speciaal met ervaringsdeskundigen op de, specifiek gericht op de Lokale Inclusieve Agenda, zoals mevrouw Van Hunnik die ook noemde. Dus dat zou onze voorkeur hebben. Omdat zij dan ook echt kunnen focussen op dit onderwerp en ons daar dan ja, ook echt van advies kunnen voorzien. Ja, wat tijdens die themabijeenkomst bijvoorbeeld naar voren kwam is, dat we met allerlei stellingen aan de slag mochten in een soort spel en daar de verschillende mensen, die aan tafel zaten ook over mochten bevragen. En een van die stellingen was, in vitaal Altena kunnen alle mensen met een beperking, bij alle sportverenigingen terecht. Nou, dat is best een hele hoge ambitie.

Maar het zou natuurlijk wel prachtig zijn, als bijvoorbeeld een zwembad als Werkina of Bijtelskil gewoon ook toegankelijk is voor mensen, die rolstoelafhankelijk zijn. Dus sluit ik daarmee mensen uit, mijnheer Bouman? Nee. Maar het is weer even de vraag van, wat zou een goed actiepunt zijn, wat zou een goed speerpunt zijn? Ja, en daar werd hij, eigenlijk bijna op een presenteerblaadje werd hij geleverd. Dus vandaar, dat ik daar nu ook mee naar voren kom. Een andere is, dat de maatschappelijke partner van de Hartenjager, die zei, wij hebben eigenlijk nu op dit moment best heel veel mensen binnen, nou, die te kampen hebben met eenzaamheid. Die juist inderdaad het gevoel hebben van exclusie, dat ze er niet bij horen. Die juist door de activiteiten, die zij opzetten weer het idee hebben, ik hoor erbij, ik doe ertoe. Hoe mooi zou het zijn, als dat ook nog uitgebreid kan worden naar de sporthal, die daar tegenaan zit? Zodat je met sportfunctionarissen nou, bijvoorbeeld ook iets aan sport en beweging kan gaan doen. Dus dat is ook zo'n concreet voorbeeld, wat uit de samenleving is gekomen. Waarvan wij zeggen, laten we dat alsjeblieft oppakken. En toegankelijkheid is al een paar keer genoemd.

Maar eigenlijk vind ik het wel heel erg om te horen daar, dat een gebouw als het Vlechtwerk in Werkendam, wat eigenlijk nog maar heel relatief kort gebouwd is, dat je daar in een rolstoel niet naar binnen kunt. Omdat er gewoon simpelweg niet zo'n knop op de deur zit, bij de toegang zit om, waardoor de deur automatisch opengaat. Dus je hebt iemand anders nodig om mee te gaan, zodat jij in het gebouw kunt, om bijvoorbeeld je boek van de bibliotheek op te halen of gewoon in het dorpshuis te kunnen zijn. Datzelfde geldt voor De Crosser. Als je op de tribune wil zitten en je bent rolstoelafhankelijk, dan is dat niet mogelijk. En ja, dan denk ik, ja, dat zijn wel dingen die we gewoon in korte termijn, in simpele acties, ja, simpel tussen aanhalingstekens, maar die we wel op kunnen pakken. En ja, ik hoop, dat dat inderdaad ook, de hartekreet die die mijnheer deed

van, ja, twintig jaar geleden hebben we al een advies neergelegd. Ja, dat we daar dan nu ook echt bijvoorbeeld bij zulke dingen, gewoon echt de handen uit de mouwen gaan steken en dat gaan waarmaken. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Schermers. Mevrouw Maris. Mevrouw Maris: Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, voor het derde blokje, concrete acties en speerpunten in het, in de Lokale Inclusie Agenda. Ja, benut vooral de kracht van Altena. Het is natuurlijk al door, de blokjes zijn een beetje door elkaar heen gelopen, volgens mij. Maar de kracht van Altena is, dat wij inderdaad met onze inwoners praten en niet over de inwoners. Laten we die vooral benutten met elkaar en ook de vrijwilligers, alle actievelingen, de verenigingen, de cultuurverenigingen. Laten we met elkaar ons gaan inzetten inderdaad, voor een inclusief Altena, waar iedereen die wil meedoen, ook mee kan doen. Ik denk, dat dat soms ook wel wat eenvoudiger is, kan zijn, dan het lijkt. Moment dat je een nieuw beleid maakt als hier in huis, is het toch voor mijn gevoel, ook heel eenvoudig om even die inclusiebril op te zetten. Dat zijn, dat is laaghangend fruit, volgens mij. Wat je gewoon dagelijkswijs kan doen op het gebied van wonen, prestatieafspraken met woningbouwcorporaties over aangepaste woningen, met ervaringsdeskundigen door een wijk lopen, die nieuw ontwikkeld gaat worden. Dat soort dingen.

Stageplaatsen bij bedrijven of werkplekken voor mensen, met een mentale of fysieke uitdaging. Zijn eigenlijk volgens mij, toch eenvoudige dingen, die we eigenlijk relatief laaghangend fruit mogen noemen. Veiligheid. Is er genoeg aandacht voor discriminatie en de veiligheid van inwoners en wanneer ontstaat die uitsluiting? Ik weet ook, dat zijn veiligheidsnormen, dat mensen daarmee bezig zijn, onze maatschappelijke partners. Laten we daar vooral ook vaker het gesprek met elkaar over voeren. En tenslotte, wil ik nog even inderdaad, toch mijn zorg uitspreken. Dat hoorden we ook tijdens de thema avond, hoe bereiken we de doelgroep? Daar moeten we echt als gemeente ook samen met onze maatschappelijke partners, maar ook creatieve vormen gaan bedenken om toch in contact te komen met ja, met de mensen, die we graag binnen onze gemeenschap willen houden. En ja, eenzaamheid geldt daar ook voor. We hebben mooie organisatie als de HartenBrigade. Dat is in ieder geval, een hele mooie stap. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Maris. Anderen nog? Mevrouw Buchholtz. Mevrouw Buchholtz: Ja, voorzitter, dank u wel. Ja, deze discussie is natuurlijk al eerder gevoerd. Maar als ik terugga naar de definitie van inclusie zoals wij hem zien, zou ik gek zijn om de agenda specifiek toe te spitsen, op één van de aantal doelgroepen.

Omdat wij dus ook zien, dat dit gaat om dat iedereen zich welkom voelt en erbij voelt horen. Natuurlijk hebben we wel wat puntjes voor het laaghangend fruit, die we tegen ben gekomen. Heel concreet. Er staat volgens mij, geen transportrolstoel in de ontvangsthal. Dus dat betekent, dat iemand die moeilijk ter been is, altijd moet staan of moeilijk verplaatst kan worden. Het aanpassen bijvoorbeeld van de huidige balie, zodat mensen in een rolstoel prettig kunnen worden benaderd. Maar ook bijvoorbeeld bij het aanvragen van een invalidenparkeerkaart. Dat je de keuring dus schrapt, als blijkt dat een arts al heeft vastgesteld, dat iemand blijvend beperkt is. Hele simpele punten, lijkt ons. Verder, vinden wij het natuurlijk belangrijk, dat de fysieke toegankelijkheid blijft gewaarborgd. Inderdaad, die inclusiebril waar PA het over heeft. Maar ook de digitale toegankelijkheid, dat echt aandacht is voor laaggeletterden en mensen, die digibeet zijn. Dat kinderen altijd kunnen mee blijven sporten, het onderwijs mee kunnen blijven volgen, ondanks beperkingen. En heb ik dan alles gehad? Ik denk het wel, op grote lijnen, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Buchholtz. Andere fracties nog? Niemand. Laatste keer, portefeuillehouder Van Hunnik. Althans, in ieder geval voor dit onderdeel.

Mevrouw Van Hunnik: Ja, voorzitter. Waar kunnen we nou concreet in ieder geval mee aan de slag en waar, ziet u nou snel kansen? Dat dat was eigenlijk de vraag hè, waar antwoord op kwam. Ook daar is in de eerste, het eerste blokje in de eerste termijn, al van alles over gezegd. Dus die pak ik er ook maar weer even bij. Omdat daar een aantal punten waren die, overigens ook in het tweede blokje, duidelijk naar voren kwamen, is een adviesraad. Dan wel een eigenstandige adviesraad, dan wel binnen de huidige adviesraden kiezen voor een verbreding, zodat daar iedereen mee kan doen. We hebben, verschillende smaken heb ik daarin gehoord. De Evac Chair kwam langs en transportrolstoel nu in deze ronde. Nou, voorzitter, de transportrolstoel, die is te vinden bij de bode, maar heel goed zichtbaar is die inderdaad niet. Daar steek ik hand in eigen boezem. We hebben hem gelukkig wel. Net als u allen, heb ook ik tijdens de themabijeenkomst die we hadden, heel beeldend te horen gekregen van twee ervaringsdeskundigen, terwijl we op de eerste verdieping stonden, als hier nu brand uitbreekt, dan kunnen wij niet meer naar beneden. De lift mogen we dan niet gebruiken. En hoe gaat u ons meenemen op de trap? Nou, dat zijn dingen, waar we dan snel op kunnen schakelen. Ik dacht, ik voel aan mijn water, die gaan we ongetwijfeld ook terug horen.

Nou, gelukkig zijn dat dingen, die we ook snel op kunnen lossen. Dus kan ik u in ieder geval nu meegeven, dat de evacuatiematrassen zijn aangeschaft en dat we die hebben. Als u hem wil uitproberen, ik heb het zelf nog niet gedaan, maar ik nodig u van harte uit na de vergadering. Altijd fijn, die helpende hand. Dank. En waarom noem ik dit zo bewust, voorzitter? Want nou, ik heb ook meerdere fracties horen noemen, we praten heel veel. Het gaat ook vaak over het vaststellen van beleid, maar kunnen we nu eens wat dingen doen. Dertien jaar is best wel lang voor, nog steeds geen verandering. Dit laat ook zien, dat sommige dingen inderdaad laaghangend fruit zijn en dat we daar snel mee aan de slag kunnen gaan. U heeft een aantal punten genoemd, dat is ongetwijfeld nog niet alles geweest. Want we hopen dat ook vooral natuurlijk op te kunnen halen, zoals u dat ook in het tweede blokje aangaf, bij onze partners, bij onze ervaringsdeskundigen. Want uiteindelijk zijn zij degenen, die er dag in dag uit letterlijk en figuurlijk, tegenaan lopen. En zijn dat het, helaas, maar het is zo, nog steeds ook voor ons punten, die we ons vaak niet automatisch realiseren. En hoe fijn en mooi is het dan, als mensen daarin met ons mee willen denken en daarin mee willen helpen.