2022-10-21 Raadsinformatiebrief motie uitbreiding doelgroep eenmalige energietoeslag

Raadsinformatiebrief Brief van het college aan de raad onderwerp Motie uitbreiding doelgroep eenmalige energietoeslag 2022 en 2023 samenvatting De maatregelen die worden getroffen door het Rijk richten zich op het verhogen van het besteedbaar inkomen. Wij kiezen aanvullend voor lokale maatregelen die de structurele afhankelijkheid van energie verkleinen. ‘Duurzaam en structureel betaalbaar’ is het mes dat aan beide kanten snijdt. Gezien de omvangrijke compensatiemaatregelen gericht op de stijging van energiekosten en inflatie zetten we in op onderzoek naar versterking duurzame maatregelen energiezuinig wonen en maatwerk gericht op inwoners met een inkomen (net) boven 120% van het sociaal minimum. We hebben de inventarisatie waar de motie om vroeg uitgevoerd. Als college bieden we u geen voorstel aan ter structurele uitbreiding van de doelgroep van 120 naar 130 procent. Echter willen wij, aanvullend aan de maatregelen van het rijk inzetten op aanvullende maatregelen en maatwerk.

Datum verzonden 21 oktober 2022 Ons kenmerk D2022-10-003447 2022-032559 Bijlage(n) 1 Behandeld door Alina Kuiper Team Team Samenleving Telefoonnummer 0183-516621 E-mail a.kuiper@gemeentealtena.nl

van de raad gevraagde actie Kennis nemen van het besluit in te zetten op maatwerk en duurzaamheid met betrekking tot compensatie stijging energielasten en de motie als afgedaan te beschouwen.

Geachte leden van de raad, Op 5 juli 2022 heeft u de motie ‘Energietoeslag op maat’ van Progressief Altena aangenomen. U heeft ons college opgedragen om te onderzoeken wat een uitbreiding van de doelgroep die gebruik kan maken van de eenmalige energietoeslag, betekent. Dit betreft een groep inwoners met een inkomen tussen de 120 en 130% van het sociaal minimum. Daarnaast gaat het om zelfstandig wonende jongeren tussen de 18 en 21 jaar. De eenmalige energietoeslag heeft betrekking op de jaren 2022 en 2023. Inventarisatie Op basis van gegevens van het CBS en provincie Brabant mogen we uitgaan van ongeveer 560 huishoudens, die een inkomen hebben tussen de 120-130% van het sociaal minimum. We verwachten tussen de 550 en 600 1/6

www.gemeenteAltena.nl

aanvragen voor de energietoeslag. Dit betekent bij uitbreiding van de doelgroep van de eenmalige energietoeslag een verwachte last tussen de € 715.000 en € 780.000,-- per jaar. Daarnaast houden we rekening met uitvoeringskosten van € 60.000,--. Jongeren in de leeftijd van 18 -21 jaar die zelfstandig wonen vallen onder de verantwoordelijkheid van hun ouders/verzorgers met betrekking tot het voorzien in voldoende inkomen om in hun levensonderhoud (ook de kosten van het zelfstandig wonen en de daarbij behorende energierekening). Als ouders daar aantoonbaar- niet in kunnen voorzien kan een jongere een beroep doen op de individuele bijzondere bijstand voor een tegemoetkoming energiekosten. Het gaat om bijzondere omstandigheden, die individueel getoetst worden. De eventuele toekenningen zullen gezien het kleine aantal financieel weinig impact hebben. Rijksmaatregelen De regering wil met diverse maatregelen de negatieve effecten van de hoge energieprijs dempen. De diverse maatregelen zijn nog niet volledig uitgewerkt. Deze informatie, gebaseerd op de brief van de Minister van Armoedebeleid, Participatie en Pensioenen van 4 oktober 2022 hebben we op een rijtje gezet in de bijgevoegde bijlage. Doelgroep uitbreiding De financiële maatregelen van de rijksoverheid rond de hoge energiekosten geeft ons ruimte om te kiezen voor aanvullende duurzame oplossingen.

In het licht van de vastgestelde verordening minimaregelingen en de aangekondigde rijksmaatregelen willen wij de raad voorstellen om deze kwetsbare doelgroep op een andere manier te ondersteunen. Namelijk door de afhankelijkheid van gas en elektriciteit te verkleinen. Wij kiezen er voor om in te zetten op maatwerk om de huishoudens met de zwaarste lasten zo effectief mogelijk te ondersteunen. Wij denken daarbij aan de volgende inzet: a) De uitbreiding van de bijzondere bijstand. We zetten hierbij in op vervanging van oude, onzuinige elektrische apparatuur en andere energiebesparende maatregelen; b) Onderzoek of een fonds een passend middel is om inwoners bij wie de financiële druk het hoogst is te ondersteunen in hun bestaanszekerheid; c) Het werk maken van de verduurzaming van woningen via de woningcorporaties. We blijven in gesprek om versnellingen te kunnen realiseren; d) Een oproep aan particuliere verhuurders om het voorbeeld van de woningcorporaties en de gemeente te volgen. In onze verdere uitwerking ligt de focus op het ondersteunen van onze inwoners die financieel het meest kwetsbaar zijn. Wij komen spoedig met een voorstel om deze maatregelen verder (financieel) in te vullen. Hiermee beschouwen wij de motie als afgedaan.

2/6

www.gemeenteAltena.nl

Verkleinen afhankelijkheid van energie De maatregelen die worden getroffen door het Rijk richten zich op het verhogen van het besteedbaar inkomen. Wij kiezen voor lokale maatregelen die de structurele afhankelijkheid van energie verkleinen. Duurzaam en structureel betaalbaar is het mes dat aan beide kanten snijdt. Onze inzet is gericht op inwoners, die een inkomen hebben dat net boven het sociaal minimum zit. Gericht dus op de groep inwoners, die onvoldoende profijt hebben van de maatregelen van het rijk. Tegelijkertijd zijn dit de inwoners die een zodanig bescheiden inkomen hebben dat zij veel last hebben van de prijsstijgingen in het algemeen. We nemen de in te zetten maatregelen op in de Agenda Armoedepreventie en bestrijding 2022-25, die we u eind dit jaar aanbieden. We verwachten u op deze wijze voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester,

drs. R.J.M. van Wuijtswinkel MPA

3/6

drs. E.B.A. Lichtenberg MCM

www.gemeenteAltena.nl

Bijlage behorend bij brief met kenmerk D2022-10-00347 2022-032559 Overzicht van rijksmaatregelen compensatie kostenstijging energie en levensonderhoud algemeen Instellen van een tijdelijk prijsplafond Het kabinet wil een tariefplafond introduceren met een maximumtarief voor elektriciteit en/of gas dat geldt tot een bepaald verbruik. Boven deze grens blijft de marktprijs van toepassing, waardoor de prikkel tot energiebesparing boven de grens intact blijft. Op 4 oktober 2022 heeft de regering het volgende tijdelijke prijsplafond per 1 januari 2023 (tot en met 31 december 2023) voorgesteld: maximaal € 1,45 voor gas tot een gebruik van 1200 m3 en € 0,40 voor elektriciteit tot een gebruik van 2900 kWh. Deze maximumtarieven betreffen de variabele leveringstarieven per m3 en kWh (inclusief energiebelasting en btw). De verwachting is overigens dat het prijsplafond al per 1 januari 2023 wordt toegepast. In de twee laatste maanden 2022 ontvangen alle huishoudens met een zelfstandige energieaansluiting €190,-- compensatie per maand. Doelgroep Het tijdelijke prijsplafond zal gaan gelden voor alle kleinverbruikers die gas, elektriciteit en/of warmte gebruiken. Daarmee geldt het prijsplafond voor huishoudens, maar ook voor zzp’ers, (een deel van de) winkels, (een groot aantal) verenigingen, kleine maatschappelijke organisaties en een deel van het kleine mkb.

Aanvullen heeft de regering bekend gemaakt dat per 1 april a.s. kleine en middelgrote bedrijven met een hoog energieverbruik in aanmerking kunnen voor een vergoeding. Niet afsluiten bij betalingsproblemen Voor de periode van 1 oktober 2022 tot 1 april 2023 is het kabinet voornemens om afsluitingen ook in het geval van ernstige betalingsproblemen uit te sluiten, waarbij er een aanvullende inspanningsverplichting voor de leveranciers geldt om een aanbod te doen tot het treffen van een coulante betalingsregeling. De aanvullende bescherming verplicht de leverancier om meerdere malen en op verschillende manieren, persoonlijk contact te leggen met de consument. Daarbij moet de leverancier een redelijke betalingsregeling aanbieden, waarbij een deel van de betalingen moet kunnen worden opgeschort. Uitsluitend wanneer het aantoonbaar onmogelijk is om in contact te komen met een inwoner en een passende betalingsregeling af te spreken, blijft afsluiten als laatste stap mogelijk. De leverancier die in contact is met de consument moet die zoveel mogelijk ondersteunen of wijzen op mogelijke financiële ondersteuning om de energierekening te betalen. Hiermee wordt het (onnodig) oplopen van schulden voorkomen.

Het principe is dus deze winter niet afsluiten, tenzij er sprake is van het moedwillig weigeren van iedere vorm van contact waardoor de totstandkoming van een redelijke betalingsregeling onmogelijk is. Inzet vrijwilligers vergroten De minister heeft Schuldhulpmaatje gevraagd om, ook namens een aantal andere maatschappelijke organisaties, een voorstel te doen om de inzet van vrijwilligers te 4/6

www.gemeenteAltena.nl

vergroten en te versterken. Het is daarbij de bedoeling om vrijwilligers ook te koppelen aan de energieleveranciers, zodat de vrijwilligers gericht mensen met betalingsproblemen kunnen ondersteunen. Op deze wijze kunnen meer mensen bereikt worden voor onder meer het aangaan van een betalingsregeling met de energiebedrijven, en zo nodig warm worden overgedragen aan gemeenten. Wanneer dit tot concrete uitvoering binnen de gemeenten komt is nog niet bekend. Geldfit De Nederlandse Schuldhulproute (NSR)/Geldfit heeft bij het ministerie subsidie aangevraagd om onder meer de capaciteit van de telefoonlijn 0800-115 uit te breiden. Deze aanvraag wordt spoedig in behandeling genomen. Al eerder is aangekondigd dat een bedrag van €5 miljoen beschikbaar is voor verschillende subsidies om mensen te verwijzen naar juiste hulp. Een belangrijk deel van de middelen wil de minister inzetten voor deze subsidie, maar bijvoorbeeld ook voor de ontwikkeling van een opleidingspakket en/of toolbox voor vrijwilligers door het Nibud om mensen beter te kunnen helpen. Noodfonds Het noodfonds heeft tot doel te voorkomen dat kwetsbare huishoudens met een betalingsachterstand grote schulden opbouwen. Opzet is om huishoudens te helpen die, ondanks alle kabinetsmaatregelen, de komende winter hun energiekosten écht niet kunnen betalen.

Concreet betekent dit dat de energieleverancier de mogelijkheden voor maatschappelijk verantwoorde incasso heeft benut. De energieleverancier heeft dus eerst een coulante betalingsregeling aangeboden en geprobeerd het huishouden thuis te bereiken. Als deze stappen geen oplossing bieden, kunnen huishoudens eventueel bij het noodfonds terecht. De komende periode wordt uitgewerkt hoe dit noodfonds vormgegeven kan worden. Schuldhulpverlening Hulp aan mensen die al in de schuldhulpverlening zitten mag niet worden beëindigd. Daarover bestaat géén discussie. Het kabinet wil deze inzet vastleggen in (bestuurlijke) afspraken met de VNG en NVVK met de strekking: géén enkele schuldregeling wordt opgezegd als mensen door energiekosten niet langer een sluitende begroting hebben. Hierbij hoort ook dat saneringskredieten veel vaker kunnen worden ingezet dan nu het geval is. Van belang bij het saneringskrediet is het Waarborgfonds. Dit is een fonds dat het financiële risico afdekt dat gemeenten lopen als mensen hun saneringskrediet niet meer kunnen aflossen. Verklaring 'Samen schuldregelingen redden' Op 17 oktober ondertekenen grote (overheids)schuldeisers een verklaring over hun inzet om mensen die in een schuldregeling zitten, daar niet uit te laten vallen. De verklaring is tot stand gekomen na overleg met het ministerie van Sociale Zaken, de VNG en de NVVK.

Met de verklaring verbinden de ondertekenaars zich aan de doelstelling om mensen in of op weg naar een schuldregeling niet de dupe te laten worden van de huidige energiecrisis.

5/6

www.gemeenteAltena.nl

Energietoeslag De energietoeslag bedraagt voor het jaar 2022 € 1300 voor inwoners die leven van 120% van het sociaal minimum. In 2023 kan nogmaals € 1300 aan deze doelgroep worden uitgekeerd. Om huishoudens in 2022 beter te ondersteunen, mogen gemeenten € 500 hiervan al in 2022 uitkeren. Verhoging minimumloon en verlaging loonbelasting Als generieke maatregel wordt voorgesteld in 2023 het minimumloon met 10% te verhogen. Dat betekent dat ook de bijstandsuitkering en de AOW met 10% zullen toenemen. De verlaging van de loonbelasting met 10% geldt voor alle inwoners, die hun inkomen in loondienst verwerven.

6/6

www.gemeenteAltena.nl