2022-07-05 Transcript raadsvergadering

TRANSCRIPT VAN DE RAADSVERGADERING VAN GEMEENTE ALTENA d.d. 5 juli 2022

1.

Opening en vaststellen agenda De voorzitter: Dames en heren, hora est. Het is tijd, betekent dat. Heere, voorafgaande aan onze vergadering vragen wij u om uw zegen over onze werkzaamheden. Geef ons besef van onze afhankelijkheid van u bij al onze overleggen en besluiten. Geef ons kennis en inzicht opdat wij in staat zijn onze taken juist te vervullen en de belangen van de gemeente Altena te behartigen. Wij vragen u dit om Jezus’ wil. Amen. Dames en heren, daarmee open ik de laatste raadsvergadering voor het zomerreces, te beginnen met een aantal mededelingen. Te beginnen de heer Verbaanschot is onderweg heb ik begrepen, dus die zullen wij aanstonds binnen zien komen. Afwezig zijn de heer Siland, Vos, De Raad. Mevrouw Zaal zal vanaf half tien kunnen verschijnen, de heer Duizer zal vanaf half zeven ongeveer vertrekken is mij ter ore gekomen en mevrouw Schermers zal ook tussen zes en acht uur afwezig zijn. En u mist ook de heer De Haan vanavond en hij heeft mij gevraagd om portefeuillehouder, wethouder Sheikkariem te vragen kort toe te lichten waarom hij vanavond niet aanwezig kan zijn, omdat dat de inbreng van de fractie van AltenaLokaal ook enigszins zal beïnvloeden. Mijnheer Sheikkariem. De heer Sheikkariem: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, ik heb zojuist nog contact gehad met de fractievoorzitter van AltenaLokaal.

Zoals u weet is hij een trotse opa en ook in blijde verwachting, want de drie kinderen zijn allemaal zwanger, maar vannacht om half twee hij een telefoontje gehad met een akelig bericht. Hij is gesneld naar Papendrecht en zijn schoondochter die hoogzwanger was daar bleek het kindje levenloos te zijn. Vanmorgen vroeg heb ik een gesprek met hem gehad. Verdriet en emotie hoog, verslagenheid. Hij heeft met de fractie overleg gevoerd en met het bestuur en met mij ook als portefeuillehouder en hij heeft gezegd: laten we in ieder geval kijken wat verstandig is. De fractie heeft in overleg met het bestuur besloten hun inbreng enigszins aan te passen, maar ik wilde wel meegeven: hij had er heel veel energie en tijd in gestoken en ze hebben toch besloten om te zeggen: ja, de dingen die hij voorbereid heeft, willen we op zijn minst wel voor het voetlicht brengen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Sheikkariem. Ja, met dit droevige nieuws wil ik toch met u verdergaan met de vergadering. Ik heb opgemerkt mijnheer Verbaarschot is nu binnengekomen. Mijnheer Rovers is ook nog afwezig. Is ook onderweg. Ook trieste familieomstandigheden. Dus hij zal vandaag ook niet verschijnen? Oké. Waarvan akte. Dank. Ik kijk even rond bij de raad of er over de agenda nog iets valt op te merken. Zo niet, dan stellen we de agenda vast.

Daarbij wil ik u in overweging geven, ik geef het maar aan: op moment dat wij in dit uur redelijk voortvarend met de jaarrekening aan de slag zouden kunnen gaan, ik eventueel u in overweging wil geven om inhoudelijk de amendementen die daarover gaan, zijnde 2.3 en 2.5, als de tijd dat toelaat te gaan behandelen. Mocht dat niet zo zijn, wilt u dat niet, dan hoor ik dat graag. Ik zie niemand daar bezwaar tegen maken, dus dan gaan we kijken hoe ver we komen.

2.

Vragenkwartier

Vragen PA over energietoeslag De voorzitter: Dan beginnen we met agendapunt 2: het vragenkwartier. Mevrouw Van Hofstede en mevrouw Verbeek hebben vragen over de energietoeslag en over de verdeling daarvan. Mevrouw Hofstede.

Mevrouw Hofstede: Ja. Dank u, voorzitter. We willen inderdaad een aantal vragen stellen over de verdeling van de achthonderd euro energietoeslag. In april hebben wij hier vragen over gesteld en dat ging over de uitbetaling van die eenmalige energietoeslag aan mensen met een minimuminkomen tot 120 procent. In haar beantwoording gaf het college toen onder andere aan dat mensen die bij de gemeente bekend waren in verband met bijvoorbeeld een bijstandsuitkering of omdat ze gebruikmaken van een minimumregeling automatisch de toeslag overgemaakt zouden krijgen. De overige mensen konden vanaf half mei de toeslag zelf aanvragen via de gemeentelijke website. De Progressief Altenafractie stelt in verband hiermee graag de volgende vragen: is er een inschatting te maken hoeveel procent van de mensen die in aanmerking komen voor deze tegemoetkoming deze nu daadwerkelijk hebben ontvangen? Hoe zijn de inwoners geattendeerd op het aanvragen van de energietoeslag? Is dit voldoende gebleken? En als laatste: hoe worden inwoners geholpen bij het aanvragen van de energietoeslag? Wordt er bijvoorbeeld ook gewezen op de ondersteuning die de formulierenbrigade hierin kan betekenen? De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Hofstede. Ik kijk naar de portefeuillehouder. Mevrouw Van Hunnik. Ik moet het dan maar lenigheid doen, want … Mevrouw Van Hunnik: Ja, voorzitter. Dank.

Dank ook aan Progressief Altena voor de vragen. Ik denk dat het ook een belangrijk onderwerp is om ook met elkaar geregeld over te blijven spreken. Het is al lastig genoeg om rond te komen in deze tijd. De eerste vraag ging daarbij over: hoeveel mensen hebben nu deze toeslag ontvangen? Zoals de vragenstelster zelf al aangaf hebben de inwoners van de gemeente Altena die al gebruikmaken van de minimaregeling of die al daar in die context bekend zijn bij de gemeente ook de energietoeslag ontvangen. Dat betreft zevenhonderdvijftig mensen waarbij die automatisch toegekend is geraakt. Daarnaast hebben we in totaal vijfhonderdzeventig aanvragen gehad voor de energietoeslag. Die zullen niet allemaal toegekend worden, maar dat is wel de huidige stand van aanvragen. Afgelopen week hebben we daar weer een piek in gezien met zeventig aanvragen die we in één week hebben ontvangen. We verwachten dat er daar nog wel een aantal bij zullen komen de komende tijd. Als we dan kijken naar: wat voor percentage zou dat zijn? Het CBS heeft in 2019 aangegeven dat er in de gemeente Altena 1125 inwoners zijn die onder die 120 procent-groep vallen. Dus dat zou betekenen dat we daar een eind in op weg zijn. Maar goed, er zullen altijd nog mensen zijn die hem nog niet hebben aangevraagd en die we daar nog bij kunnen bereiken.

Kijkend naar de tweede vraag: hoe zijn onze inwoners daarop geattendeerd? Nou, natuurlijk is er heel veel landelijke media-aandacht geweest ook rondom de energietoeslag, dus dat heeft ongetwijfeld daar ook een grote bijdrage aan geleverd, en daarnaast is er informatie over te vinden op onze eigen website, zijn er advertenties geplaatst in Het Kontakt, hebben we daar ook berichten over geplaatst op onze eigen sociale media en zijn er recent verschillende vormen van voorlichting ook gegeven aan de intermediairs die hier zijn. Dat is een traject wat nog loopt, dus dat zal ook nog een vervolg gaan krijgen daarin. Dan was er nog een derde vraag, voorzitter, over de hulp die daarbij geboden kan worden aan onze inwoners. Nou, er zijn inderdaad meerdere groepen waar op teruggevallen kan worden wanneer er vraag is om daar ondersteuning bij te krijgen. De formulierenbrigade is inderdaad een belangrijke, die werd al genoemd door de vragenstelster, maar daarbij kunt u ook denken aan de bibliotheek, aan de vrijwillige ouderenadviseurs, het algemeen maatschappelijk werk, Vluchtelingenwerk en Team Toegang. Dat is een groep die zich daarmee bezighoudt en het is zeker belangrijk ook om dat onder de aandacht te blijven brengen dat als het nodig is mensen daarin ook een beroep kunnen doen. De voorzitter: Dank u wel, portefeuillehouder Van Hunnik.

Ik kijk even rond of bij de woordvoerders van andere fracties behoefte is aan vervolgvragen. Ik zie dat niet. Ik kijk even naar mevrouw Hofstede. Nog behoefte aan vervolgvragen? Nee? Dank u wel. Dan is het vragenkwartier hiermee afgedaan

Debatstukken 3.

Garantstelling Altena Road Runners De voorzitter: Gaan we over naar de debatstukken. Is agendapunt 3: de garantstelling voor de Altena Road Runners. Daarvoor is net nog een Altenaronde gehouden, maar omdat we geen Altenatafel hebben, is er nu de tijd voor de gemeenteraad om wensen en bedenkingen voor zover die er zijn mee te geven aan het college over de voorgenomen garantstelling. Ik kijk even rond of er behoefte is om wensen en bedenkingen mee te geven vanuit een of meerdere fracties. Ik zie de heer Bouman van de VVD. Gaat uw gang. De heer Bouman (Pim): Inhoudelijk geen wensen en bedenkingen, voorzitter. Procedureel hebben wij de indruk dat er vanuit het college niet al te handig is gehandeld de afgelopen tijd, want volgens mij hadden we op dit punt al eerder kunnen staan. Maar daar mag de Altena Road Runners niet de dupe van zijn, dus geen inhoudelijke wensen en bedenkingen. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Verbeek van Progressief Altena. Mevrouw Verbeek-Vos: Ja. Dank je wel, voorzitter. Nou ja, Progressief Altena ziet geen belemmeringen om in te stemmen met het verstrekken van deze garantstelling. Althans, we hebben geen wensen en bedenkingen. In aansluiting op wat mijnheer Bouman net al zei, ja, achten wij het wel van belang dat er nog een evaluatie volgt over het doorlopen van het proces in dezen. De voorzitter: Dank u wel.

Anderen nog? Ik zie de heer Verdoorn staan van het CDA. Gaat uw gang. De heer Verdoorn: Oh, hij staat ook nog aan. Nou dank, voorzitter. Ja, de vragen die we net hebben gesteld die zijn uitvoerig behandeld en ook naar tevredenheid uitgelegd. Het proces had in die zin wel wat beter gekund en dat is in het vervolg wel belangrijk om dat mee te nemen, maar we gaan gewoon instemmen met de garantstelling en we wensen de Altena Road Runners veel succes op hun nieuwe accommodatie. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Verdoorn. Mijnheer Versluis van de SGP. De heer Versluis: Ja, ook de SGP zal niet echt daadwerkelijk wensen en bedenkingen inleveren. We willen nog wel even onderstrepen dat in ieder geval het proces, maar ook de communicatie en ook de informatieverstrekking misschien iets slimmer had gekund. Wij hadden natuurlijk een stuk met een garantstelling van tien jaar, het bleek een lening te zijn van twintig jaar. Dan wordt je toch wat op het verkeerde been gezet natuurlijk en dan denk je dat je voor één tiende 27.500 per jaar garant moet staan, maar dat is dus eigenlijk maar de helft. Dus als dat allemaal wat helderder in de stukken had gestaan, dan had dat in ieder geval denk ik ook veel vragen gescheeld. Maar we stemmen hiermee in in ieder geval om tien jaar garant te staan, ook gelet dan op het feit dat we met een twintigjarige lening te maken hebben.

Dus als dat gewoon helder is, dan kunnen we daarmee instemmen. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even rond. De heer Timmermans van de VVA. De heer Timmermans: Dank u, voorzitter. Ja, voorzitter, ik zag de beantwoording van de … Of ik hoorde de beantwoording van de wethouder en daar viel me eigenlijk het volgende aan op: er werd door de wethouder gezegd: het is een locatie die is van onszelf en daarna zei hij in een keer: het is van de Altena Road Runners. Dus ik vond het een beetje warrig: van wie is nou de locatie? En de gemeente Altena staat garant, maar wat

hebben die tastbaar? Als het volgend jaar niet goed gaat met de Altena Road Runners en de betalingsverplichtingen moeten nagekomen worden en dan ineens dan klopt er iemand bij de gemeente aan. Dan hebben wij niks als alleen een garantstelling en we hebben geen zekerheid of vastgoed. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Timmermans. Dat was een vraag voor de portefeuillehouder. Mijnheer Duizer van de ChristenUnie. De heer Duizer: Dank u, voorzitter. Ja, het is eigenlijk door de meeste van mijn voorgangers ook al gezegd: wij hebben geen wensen en bedenkingen voor de garantstelling an sich, maar het proces kan echt wat netter en beter en dat willen we het college wel meegeven dat ze daar echt wel aandacht voor hebben. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Bakker van AltenaLokaal. De heer Bakker: Ja, voorzitter, zoals ik al bij de Altenaronde al aangaf hebben wij sowieso geen wensen en bedenkingen. Wat ons betreft had het al gewoon geregeld kunnen zijn bij de Altenaronde. Op zich wel prettig om te horen dat de vragen toch wel grotendeels in ieder geval door de wethouder naar behoren zeg maar zijn beantwoord waardoor dus de mening is van de raad dat ze het allemaal door willen laten gaan. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Bakker. Ik kijk even naar de portefeuillehouder. Ik heb nog één vraag gehoord.

Voor de rest geen wensen de bedenkingen, alleen opmerkingen over het proces. De heer Sheikkariem: Dank u wel, voorzitter. Wat ik even wil benadrukken, mijnheer Timmermans, het gebouw is en wordt van de Altena Road Runners. De lening wordt verstrekt door de bank, wij staan garant en in onze garantstelling gaan we de voorwaarde opnemen als zij niet kunnen betalen wat wij als pand hebben, als onderpand. Het is niet ons gebouw, het is hun gebouw. De voorzitter: Dank. Ik kijk even rond of er behoefte is aan een tweede termijn. Niet? Is er nog behoefte … Nee, volgens mij … Van de VVA heb ik niet gehoord of ze wensen en bedenkingen hebben verder. Maar die hebben ze niet wordt non-verbaal aangegeven, dus volgens mij is de conclusie van de gemeenteraad helder dat er geen wensen en bedenkingen zijn en kan de portefeuillehouder dat verder meenemen. Daarmee is agendapunt 3 afgehandeld. 4.

Jaarrekening 2021 De voorzitter: Kunnen wij door naar agendapunt 4. Dat is de jaarrekening 2021. Daarmee beginnen we met de heer Bakker als voorzitter van de auditcommissie om een toelichting te geven op het advies aan de gemeenteraad. De heer Bakker: Ja, voorzitter. Dank u wel. Het advies van de auditcommissie van de gemeenteraad zit bij de stukken, dus volgens mij hebben alle raadsleden daar al kennis van kunnen nemen. Ik denk dat het goed is om maar gewoon een paar highlights dan er nog even uit te halen. Ten eerste is dat de jaarrekening conform het voor… Dus het advies van de auditcommissie is in ieder geval om de jaarrekening conform het voorstel van het college vast te stellen, het college op te dragen de komende periode specifiek aandacht te schenken aan de planningen beter op elkaar aan te laten sluiten voor de uitvoeringscapaciteit om zo veel mogelijk op die manier de lucht die er nog in de begroting zou zitten of zit eruit te halen en ook daar het college op te dragen om de aandacht voor de frauderisico’s op onderdelen aan te scherpen. Een andere highlight is denk ik ook wel goed om even toch te noemen uit het advies is dat er een positieve ontwikkeling in zit in de samenwerking

met Deloitte en dat we dan ook als auditcommissie adviseren om Deloitte nogmaals één jaar het contract daarmee te verlengen. Dat betekent dat we … Dat is overigens wel de laatste verleningsmogelijkheid en dat betekent dat we dus voor 2023 dan niet opnieuw de accountantsdiensten moeten worden aanbesteed. Daarmee de hoofdlijnen met name van het advies van de auditcommissie, voorzitter, maar ja, misschien is het enigszins een beetje buiten de orde van de vergadering, maar ik wil toch even nog een vraag stellen aan de wethouder. Dat is over de meicirculaire. Afgelopen weken zijn er onder andere in de vakliteratuur steeds meer het beeld naar voren gekomen dat voor gemeenten de meicirculaire tot een forse plus leidt. Omdat we toch ook met de kaderbrief straks aan de gang gaan, hoor ik graag van de wethouder hoe de gevolgen zeg maar zijn van de meicirculaire voor de gemeente Altena. Dank u wel. De voorzitter: Maar is dat niet eerder een vraag die thuishoort bij het avondprogramma? De heer Bakker: Dat zou kunnen. Ik heb hem hier gesteld, voorzitter. De voorzitter: Ja … De heer Bakker: Maar als u zegt hij moet bij het avondprogramma, dan wordt ie bij het avondprogramma … De voorzitter: Hij is gehoord en we kijken straks hoe we dat gaan beantwoorden. Ik kijk even rond.

Ik zou u gezien de tijd willen voorstellen … Ik wil eerst even kijken om een algemeen rondje te maken over de jaarrekening voor zover daar behoefte over bestaat om op de inhoud nog met mekaar het debat aan te gaan. In ieder geval het voorstel in overweging te geven van de auditcommissie om het contract met Deloitte te verlengen. Dat komt aan het einde van de avond allemaal in stemming. Als we dat gedaan hebben, is volgens mij er nog wel tijd om in ieder geval een van de twee amendementen en wellicht alle twee nog te behandelen. Ik ga eerst naar het algemene rondje. Mijnheer Bouman van de VVD. De heer Bouman (Pim): Dank u wel, voorzitter. Ik zal het kort houden. Weer een hele hoop geld over. Dat is op zich mooi en het is ook net als het hoort is het mooi is het ook niet verrassend, want het is elk jaar. En net zoals het mooi is, is het ook niet mooi, want dat betekent dat we gewoon weer een hele hoop dingen niet hebben gedaan. Wederom wordt er voorgesteld om vier miljoen naar het lopend jaar weg te stoppen, en ik kan u alvast verklappen: die vier miljoen gaan we dit jaar waarschijnlijk niet opmaken, want dat hebben we de aantal keren daarvoor namelijk ook niet gedaan.

Als we niet oppassen, dan herhalen we die cyclus en die blijven we maar herhalen en herhalen en herhalen en we douwen al die uitgaven vooruit en op een gegeven moment drogen de rijksmiddelen op in 2026 en dan zijn we de sigaar. Dus wij waren heel erg in de verleiding: goh, misschien moeten we die vier miljoen maar gewoon eens volledig schrappen, dat maakt lekker schoon schip en dan moet het college met voorstellen komen die echt uitvoerbaar en nodig zijn en dan zien we wel weer verder. Maar ja, dat doen we niet, want dan moeten we dat vanavond helemaal inbrengen en daar steun voor krijgen en die krijgen we daar niet. Maar misschien is het wel leuk om een oproep te doen dat dit de laatste keer dat we dit op deze manier doen als raad en dat we volgend jaar als we de jaarrekening voor dit jaar gaan bekijken waar weer zo’n groot overschot in zit en waarschijnlijk weer zo’n voorstel komt dat we dan met elkaar eens echt kritisch gaan kijken: goh jongens, welke werken kunnen we nou echt uitvoeren? Want we kunnen niet zo doorgaan op deze manier. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Bouman. Ik kijk rond. Mijnheer Duizer van de ChristenUnie. De heer Duizer: Dank u, voorzitter. Ja, ik had twee puntjes. De een is denk ik heel netjes verwoord door de heer Bouman. Ook wij verbazen ons dat er wederom inderdaad geld over blijft. Bij een bedrijf klinkt dat

inderdaad heel mooi, maar bij een gemeente hebben we gewoon gefaald, dus wat ons betreft … We zijn er ook nog niet helemaal gerust op gezien het magere coalitieakkoord. Maar goed, we blijven toch vertrouwen houden en ik hoop dat er inderdaad echt goede plannen komen om het geld ook daar te krijgen waar het hoort. Een tweede puntje, klinkt misschien een beetje banaal, maar dat zijn de groene smileys die wij jaarlijks in de jaarrekening zien en de bestuursrapportage. Het is natuurlijk vanuit het management gedacht: leuk, we hebben ons doel gehaald. Smiley. We hebben het goed gedaan. Maar heel veel van die doelen zitten ook bezuinigingen aan gekoppeld. Dat zijn ook doelen die mensen die raken in hun portemonnee, in hun … We hebben jarenlang geroepen: we bezuinigen te veel en als er goed bezuinigd wordt, dan komt er hier een groene smiley in de jaarrekening te staan, en dat stuit ons toch echt wel tegen de borst. Dus we willen meegeven of er volgend jaar toch niet een wat neutraler teken kan worden gegeven, want ook als we nee … En we snappen dat je soms dingen moet doen die niet altijd positief zijn voor mensen, maar ga dat dan niet met een smiley uitbeelden. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Duizer. Mijnheer Bouman van het CDA. De heer Bouman (Arno): Ja. Dank je wel, voorzitter. Drie dingen eigenlijk.

Als eerste blij om te horen dat de heer Bouman van de VVD gemeld heeft wat hij vanavond niet gaat doen. Als tweede, en dat is wat serieuzer, ik wil in elk geval de auditcommissie, want dat is toch altijd best wel een flinke klus en het is, en dan spreek ik even op persoonlijke noot, nou niet de commissie waar ik zelf het meest graag in zou zitten, het is best altijd wel taaie kost volgens mij, in elk geval hartelijk danken voor haar inzet, dat doe ik dan maar even richting de voorzitter, de heer Bakker, ja, om toch elke keer die stukken door te knagen en richting ons met een advies te komen. Daarvoor dank. Vanuit de CDA-fractie kunnen wij in elk geval instemmen met de jaarrekening zoals die nu voorligt en danken wij ook de organisatie voor het opstellen daarvan. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Bouman. Ik kijk even rond of er behoefte is vanuit de andere fracties nu. Niet? Oh, mijnheer Van der Hoeven gaat het pasje halen. Ja. Schijnbeweging. Dan ga ik even kijken naar de portefeuillehouder of hij behoefte heeft om een reactie te geven. De heer Tanis: Moet ik die andere vraag ook beantwoorden of hoe zit dat? De voorzitter: Nee, die laat ik helemaal aan u of u dat nu wilt doen of u dat straks wilt doen. Het hoort bij straks. Maar u … Maar u heeft nu het podium, dus. De heer Tanis: Ik wou zeggen: u daagt me uit nu, maar dan neem ik de handschoen op.

Ja, even heel kort in ieder geval over de jaarrekening. Dank voor de waarderende woorden. Het punt planningsoptimisme en uitvoeringscapaciteit heeft zeker de aandacht van dit college. Hetzelfde geldt overigens, de heer Bakker, het punt frauderisico, dus daar gaan we zeker aan werken de komende jaren. Als de heer Duizer zich stoort aan de groene smileys, ja dan moeten misschien gaan werken met groene vinkjes of zo, want het laatste wat ik wil of wat het college wil, is in uw richting hiermee een verkeerd signaal afgeven. Dat is absoluut niet de bedoeling. Voorzitter, zal ik dan toch maar even heel kort? Dan kan iedereen erover nadenken wat ik nu probeer duidelijk te maken. Overigens, ik heb een heel kort verhaal, heer Bakker en de rest van de raad, aan de hand van twee slides. Die worden of zijn ook in het RIS gezet. Dus dat even terzijde. Drie zinnen ter inleiding voor de nonfinancials: ieder jaar krijgen alle gemeenten een zogenaamde meicirculaire en een septembercirculaire. Dat is een brief die wij krijgen vanuit het Rijk waarin de financiële vertaling staat van alle afspraken die de gemeenten met het Rijk hebben gemaakt. Dan heb je het over de ontwikkeling van de algemene uitkering bijvoorbeeld en ook zoals dat dan zo mooi heet de ontwikkeling van de zogenaamde taakmutaties. Bijvoorbeeld geld wat je dus krijgt als gemeente voor een hele specifieke taak.

Dienstverlening bijvoorbeeld,

energietoeslag, nou en meer van dat soort dingen. Dat bij elkaar opgeteld dat leidt natuurlijk tot een bepaald bedrag. Dit jaar hebben wij, dat heeft u ook kunnen zien in de kaderbrief die u heeft gekregen, een zogenaamde maartbrief gekregen, dat is een vrij uniek fenomeen, vanuit het Rijk waarin een eerste financiële vertaling lag van het coalitieakkoord. De gegevens daarvan hebben wij natuurlijk al verwerkt in de maartbrief en wij hebben nu heel recent, en daar refereerde de heer Bakker ook aan, de zogenaamde meicirculaire gekregen die dus naast de maatregelen in de maartbrief een extra herijking van het gemeentefonds, inhoudelijk kom ik er zo nog even op terug, en een aantal andere financiële maatregelen behelst als gevolg van de hogere rijksuitgaven, de aanpassing van de loon- en prijsontwikkeling en het herverdeeleffect van de algemene uitkering. Waar in de kaderbrief staat, daar hebben we het in de raad ook even over gehad, dat de inschatting was dat de gemeente Altena met de herverdeling van het gemeentefonds een kleine nadeelgemeente was van ongeveer 100.000 euro is inmiddels gebleken dat de middelgrote gemeenten eigenlijk allemaal heel positief daaruit komen, uit de definitieve herverdeling. Dat betekent dat in plaats van de 100.000 euro negatief wij structureel extra vijf en een halve ton positief dus extra middelen gaan krijgen.

Dus ten opzichte van een ton negatief zit daar dus zesenhalve ton verschil in. Dat is één. Het tweede is dat wij als gevolg van de taakmutaties en van de zogenaamde trap-op, trap-af methodiek waarbij de gemeenten dus geld krijgen, de ontwikkeling van het fonds gerelateerd is aan het uitgavenpatroon van het Rijk, de gemeente aanzienlijk meer geld krijgt. Daar refereerde ook de heer Bakker al aan, dan wij hebben opgenomen in de zogenaamde kaderbrief. Voor dit jaar … Maar nogmaals, u hoeft het niet op te schrijven, want het komt zo bij de stukken. Voor dit jaar stond er verder in de kaderbrief nog niks aangegeven. In de meicirculaire is daar een bedrag afgerond van 3,3 miljoen wat de gemeente Altena dit jaar krijgt. Dat loopt op voor ’23 naar een bedrag van 5,9. Dat loopt nog verder op naar 2024 naar een bedrag van 8,2 miljoen en in 2025 loopt dat op naar 9,4 miljoen. Dus dat is inderdaad heel serieus geld. Het punt is wel: wat in de kaderbrief stond dat blijft gehandhaafd. Dat betekent dat er in 2026 een hele grote dip komt zoals de vlag er nu bijhangt. Er is vorige week tijdens het VNG congres door de minister toegezegd om in Prinsjesdag in ieder geval duidelijkheid te geven over de ontwikkeling voor 2026. Dat is iets anders dan het aanpassen naar het niveau van de jaren ervoor, maar er komt in ieder geval op Prinsjesdag duidelijkheid.

Dat betekent dus dat het scenario voor de komende jaren in ieder geval veel positiever is dan in de kaderbrief opgenomen is. Twee dingen nog, voorzitter, dan stop ik. Wij hebben de gewoonte in Altena om altijd de begroting op te bouwen aan de hand van de zogenaamde septembercirculaire. Die hebben wij natuurlijk nog niet. Dat er heel veel onzekerheid is dat weten we met z’n allen, dus dat hoef ik allemaal niet te benoemen. De vraag is natuurlijk wat er uit de septembercirculaire komt en wat het effect daarvan is, maar wat er nu staat, ja, dat is wel de werkelijkheid van vandaag de dag. Het tweede is dat het college in ieder geval in de modus zit, maar dat zullen we zeker natuurlijk in aanloop naar de Begrotingsraad met u delen, dat wij wel vinden, we hebben daar nog geen besluit over genomen tussen twee haakjes, omdat wij natuurlijk echt de septembercirculaire afwachten, maar we wel zeggen gezien de onzekerheid die er is, is het absoluut logisch om een deel van de extra middelen die we de komende jaren gaan krijgen als een soort behulpzaamheidsreserve op te gaan nemen in relatie tot 2026 en verder. Maar daar komen we zeker nog met elkaar over te spreken in aanloop naar de begroting. Nogmaals, mijn twee besluiten zitten bij de stukken, dus mochten er nog vragen over zijn, dan hoor ik het vanavond wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel.

Zoals het hoort zitten ze bij de stukken van de kaderbrief, want, dat zei ik al, daar horen ze thuis. Maar het is heel fijn dat u ze nu al heeft toegelicht. De vraag was ook zo gesteld. Ik kijk even rond of er nog behoefte is aan een tweede rondje in algemene zin. Mijnheer Bouman van de VVD. De heer Bouman (Pim): Dank u wel. Ik heb inderdaad aangegeven, de heer Bouman, wat we niet gingen doen. Dat is een kruis halen door die vier miljoen die we doorschuiven naar lopend jaar. Maar ik heb ook een oproep

gedaan aan u allen om daar in de toekomst op deze manier wel mee op te houden en wat kritischer te kijken naar wat we de komende jaarschijf allemaal doorstorten, want we krijgen het allemaal niet op. We gaan het dit jaar ook weer niet op krijgen en we moeten daar een keer mee ophouden. Ik was nieuwsgierig, voorzitter, naar hoe de collega’s daarnaar kijken. Misschien dat we een soort werkafspraak kunnen maken richting volgend jaar. Dat zou toch mooi zijn. De voorzitter: Dank u wel. Die oproep heb ik gehoord. Mijnheer Bouman van het CDA gaat meteen staan. De heer Bouman (Arno): Ja, uiteraard, want de heer Bouman van de VVD die vraagt iets aan de collega’s en dan geeft de collega antwoord. Wij hebben dat natuurlijk ook gezien, maar ik heb net ook de wethouder gehoord en die heeft daar ook al meermaals over gesproken en ziet dat ook, alleen de realiteit is natuurlijk ook dat we te maken hebben met best wel een lastige arbeidsmarkt waarin we inderdaad alles goed weggezet kunnen krijgen. Daar is ook op een plan op gekomen om dat te doen en wij hebben daar vertrouwen in in elk geval dat de komende jaren steeds beter zal gaan.

Zal het gelijk nul zijn het komende jaar? Nou, waarschijnlijk niet, maar ik denk wel dat het in elk geval een deel lager zal zijn weer als dat het afgelopen jaar is geweest, want ik zie een dalende lijn en ik hoop dat die dalende lijn in elk geval voortgezet gaat worden. De voorzitter: Mijnheer Bouman van de VVD. De heer Bouman (Pim): Het duurt helaas nog wel even voordat die lijn dan naar de nul gaat. Want hij daalt inderdaad, dus er wordt best goed werk geleverd, maar hij daalt niet echt supersnel. Wij hebben als VVD ook gewoon vertrouwen in het college, want als we geen vertrouwen in het college hadden gehad, dan hadden we al lang veel drastischere maatregelen genomen de afgelopen vier jaar, dus daar gaat het niet om. Het gaat er niet om of het college hun best doet om het geld op te krijgen, het gaat erom dat het gewoon misschien wel helemaal niet mogelijk is om het geld op te krijgen ongeacht hoe erg z’n best hun doen. Dat komt ook omdat wij als raad kritische keuzes moeten maken, dus de oproep die wij doen is aan ons. Wij moeten kritische keuzes maken en dat we ook geld weer doorstorten naar volgend jaar en welke projecten we misschien weleens moeten schrappen of heel ver in de toekomst moeten plaatsen. Wij moeten keuzes maken als raad. Daar gaat het om, heer Bouman. De voorzitter: Mijnheer Bouman van het CDA.

De heer Bouman (Arno): Met dat laatst ben ik het van harte eens, dat wij inderdaad keuzes zullen moeten maken en dan inderdaad er ook voor moeten zorgen dat we niet ons bezighouden inderdaad met de organisatie te vermoeien met allerlei kleine dingen, maar inderdaad zaken wat groots aanpakken, dat we inderdaad die projecten ook goed weg kunnen zetten de komende tijd. Dat deel ik met u. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even rond. Andere fracties nog behoefte aan een tweede termijn? Ik zie niemand meer. Dan is de jaarrekening behandeld. Besluiten doen we later. Mag ik u vragen om agendapunt 2.3, het amendement, naar voren te halen? Ja? Had ik al aangekondigd. Mag ik dan vragen aan mevrouw Hofstede van Progressief Altena om het amendement in te gaan leiden? Mevrouw Hofstede: Dank u, voorzitter. We hebben inderdaad een amendement aangekondigd in verband met de energietoeslag. Er zijn alleen wat ontwikkelingen, dus ik zou toch eigenlijk graag willen vragen of we hem later op de avond kunnen inzetten zodat we nog even wat kunnen overleggen.

De voorzitter: Dat is prima als u dat vraagt, want u bent de indiener van het amendement. Dus dan doen we dat later. Dan gaan we naar amendement 2.5 wat mij betreft. Dat gaat ook over de jaarrekening. Dan kijk ik naar de heer Van der Hoeven van de ChristenUnie. De heer Van der Hoeven: Ja. Dank u wel voor het woord, voorzitter. Ja, het amendement is in die zin spreekt boekdelen. Maar we hebben begrepen dat er vanuit de VNG een ontwikkeling is dat inderdaad het vervoer van leerlingen naar de taalklas opgenomen gaat worden in het model van de VNG, alleen wij willen graag dat die problematiek die nu speelt, dat kinderen met taxi’s en met vrijwilligers naar noodzakelijk taalonderwijs kunnen, om dat al eigenlijk het tweede halfjaar van 2022 te kunnen doen. Vandaar dat wij gekozen hebben om een amendement op resultaatbestemming te doen, omdat we het college in ieder geval dan de middelen geven om dat het komend halfjaar wel handen en voeten te geven. Hoe ze dat doen, met wie ze dat doen, dat laten we graag aan het college over in het volle vertrouwen. We weten wel dat er meerdere initiatieven zijn in Altena die een vervoersvraag hebben en bezig zijn met vervoersmobiliteit om dat zelf te organiseren, dus er zullen best slimme mogelijkheden in zijn. Maar, zoals gezegd, dat laten we graag aan het college. Dus dat is het voorstel dat wij graag in willen brengen.

De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even rond. Vanuit andere fracties behoefte om daarop te reageren? Mevrouw Schipper van het CDA. Mevrouw Schipper-Heijmans: Dank u wel, voorzitter. Het CDA stemt niet in met het amendement. Dat komt omdat we geen aparte regeling willen hebben voor een specifieke groep, in dit geval de kinderen van de taalklas. Wij wachten graag de reactie van de wethouder af op dit amendement. Dank je wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Bouman van de VVD. De heer Bouman (Pim): Ja, als u nou al weet dat u niet instemt, dan hoeft u ook de reactie niet af te wachten natuurlijk. Wij zitten er wat positiever in. Wij kijken er wat pragmatischer naar. Heel simpel gekeken: we vervoeren nu dus al en we betalen al het vervoer van Oekraïense kinderen naar taalklassen. We hebben ook allerlei andere vormen van leerlingenvervoer. Wat je daar ook van mag vinden, maar we vervoeren mensen van hot naar her. Dat is gewoon een taak die wij als gemeente al uitvoeren. Dan is het eigenlijk als je het helemaal platslaat is het niet zo eerlijk dat je deze specifieke groep dan niet vergoed. Dus eigenlijk is het een beetje vreemd. Dus u stipt een lacune aan en u doet dat op een bepaalde manier om het zo eventjes los beet te pakken. Ja, daar kan je wat van vinden, maar op zich het idee om die doelgroep ook te vergoeden en te vervoeren daar hebben wij geen moeite mee.

De voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik rond of er andere fracties zijn in eerste termijn. Mevrouw Verbeek voor Progressief Altena. Mevrouw Verbeek-Vos: Ja. Dank je wel, voorzitter. Nou ja, het gaat hierbij om kinderen met een bepaalde leerbehoefte en, nou ja, voor die leerbehoefte daar kan die specifieke taalklas goed aan voldoen. Zo krijgen zij ook sneller aansluiting bij de maatschappij. Nou ja, Progressief Altena vindt een goede beheersing van de Nederlandse taal heel belangrijk en wij streven naar zo min mogelijk laaggeletterdheid. Het ligt dan voor ons ook in de lijn om hierin te voorzien en dus het vervoer naar die taalklassen zoals die ook bekostigd wordt bij andere kinderen met specifieke leerbehoeften te voldoen. De voorzitter: Dank u wel. Andere fracties zie ik niet opstaan. Kijk ik naar de portefeuillehouder. Mevrouw Van Ooijen.

Mevrouw Van Ooijen: Dank u wel, voorzitter. Ik hecht er wat waarde aan om wat meer duiding te geven over dit onderwerp zodat we ook allemaal de juiste informatie hebben. De regeling leerlingenvervoer is een tegemoetkoming in de reiskosten of aangepast vervoer voor leerlingen voor wie zelfstandig reizen vanwege een beperking moeilijk is of voor leerlingen die naar een school gaan die ver weg is. Op dit moment wordt het leerlingenvervoer van de leerlingen van de taalklas niet bekostigd. Met betrekking tot de kinderen uit Oekraïne ontvangen wij een tijdelijke vergoeding vanuit het Rijk om het vervoer te bekostigen. Wij hanteren echter dezelfde uitgangspunten voor de Oekraïense kinderen als voor andere kinderen die aanspraak kunnen maken op de regeling leerlingenvervoer. Dus de stelling die de ChristenUnie deponeert in de eerste zin van het amendement klopt niet. Het leerlingenvervoer voor die kinderen wordt niet volledig bekostigd. Ouders van Oekraïense kinderen kunnen net als alle andere kinderen aanspraak maken op de regeling leerlingenvervoer. Wij hebben hierin geen onderscheid willen maken tussen leerlingen die al aanspraak maken op de regeling en nieuwe leerlingen uit Oekraïne. Voor de ouders van leerlingen van de taalklas was dit echter nog niet mogelijk en ik wil u toezeggen dit onderscheid te willen wegnemen voor de kinderen van de taalklas.

Ook deze kinderen wil ik laten vallen onder de regeling leerlingenvervoer. Wij zullen hiervoor de taalklas voor deze leerlingen als dichtstbijzijnde toegankelijke school bestempelen. Dat maakt dat we geen aparte groepen maken waarvoor uitzonderingsregels gelden. We maken geen onderscheid meer en we kunnen iedereen dan volgens diezelfde regeling tegemoetkomen. Dit geeft duidelijkheid en gelijkheid. Dit maakt dat ik u het amendement wil ontraden en u deze toezegging wil doen. Ik wil u ook toezeggen hiervoor structureel budget te zoeken in de begroting en wil er ook naar streven om dit in september al te laten ingaan. Eigenlijk geef ik zo uitvoering aan uw oproep onder punt 4.b in uw amendement bij het besluit. Zo zorgen we ervoor dat het voor iedereen gelijk is en niet voor een aparte groep onderscheid gemaakt wordt. Zowel ouders van kinderen met bijvoorbeeld een beperking, als ouders van kinderen uit Oekraïne en ouders van kinderen uit de taalklas kunnen dan voortaan aanspraak maken op de regeling leerlingenvervoer mits zij hiervoor in aanmerking komen. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, portefeuillehouder. Ik zie dat mensen zijn gaan staan voor de tweede termijn. Ja, ik begin … Ja, goed. Dat is waar. Ik begin met de indiener. Mijnheer Van der Hoeven.

De heer Van der Hoeven: De intentie van ons is in ieder geval niet om een aparte regeling of een plusregeling te maken voor de taalklas, dus in die zin als zij mee kunnen lopen in de algemene voorwaarden en dat zal vooral met name het afstandscriterium zijn van vijf kilometer waarop getoetst wordt, dan vinden wij dat goed. Die moeten op dezelfde wijze behandeld worden. Ja, goed. Ik laat het graag eventjes ook aan de raad, maar volgens mij het budgetrecht ligt echt bij ons. Dus als u gaat afwijken van wat er budgettair staat is natuurlijk mooi dat u het kunt vinden en uw inspanning waarderen we ook zeer, maar volgens mij helpt het gewoon als wij hier dan ook gewoon een besluit daarover nemen dat wij dat willen. Dan hoeft u daar ook niet zo heel veel moeite voor te doen. Want dat geld gaat u dan ergens vandaan halen waar u het waarschijnlijk ook hard nodig heeft. Ja, dus dat is even in zoverre een reactie op ook wat andere partijen hebben gezegd. In die zin wel wat jammer dat het CDA er zo in zit, want ik denk dat de wethouder zegt dat we dat in ieder geval beogen, dat we … En als dat volgend jaar al kan, dan zijn we daar in ieder geval blij mee. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Bouman van de VVD. De heer Bouman (Pim): Ja, dank u wel. Ja, volgens mij willen het college en de ChristenUnie inhoudelijk gewoon hetzelfde. Het verhaal van de wethouder klinkt ons ook verder prima.

U zegt: ik ontraad het amendement. Dat klinkt wel een beetje hard, hè. Dat is net alsof u zegt: nou, waar die ChristenUnie mee komt dat moet je echt niet doen, terwijl die inhoudelijk gewoon precies hetzelfde wil als het college. Wel.

Uiteindelijk als doel wel, wethouder. Als we het over doelen gaan hebben wel. Dus misschien is het slim dat voordat we gaan roepen met we moeten hier dat amendement steunen of we moeten hem intrekken of we moeten hem ontraden dat we eventjes nog geen besluit nemen en kijken of we die niet misschien kunnen ombouwen, want u heeft wel geld nodig. Dus misschien dat we daar inderdaad wel iets over kunnen vinden. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Bouman. Mevrouw Verbeek van Progressief Altena. Mevrouw Verbeek-Vos: Ja. Dank je wel, voorzitter. Nou ja, daar kan ik me eigenlijk alleen maar bij aansluiten. Dus we wachten even af. De voorzitter: Dank u wel. De heer Noordergraaf van de SGP. De heer Noordergraaf: Dank u wel, voorzitter. Bewust even de eerste termijn afgewacht. De informatie van de wethouder voegde in die zin toe dat het voor ons overbodig is om de motie uiteindelijk nog in te dienen, dus uiteindelijk denk ik dat het daarmee ons standpunt ook helder is, met de toelichting die de wethouder gegeven heeft. De voorzitter: Dank u wel. Het is in formele zin een amendement op de jaarrekening. Ik zeg het maar even helder.

Portefeuillehouder nog een keer? Mevrouw Ooijen: Nou ja, ik wil er ook samen met u graag uitkomen, dat heeft u wel begrepen, maar als ik sec goed naar de tekst kijk bij 4.a, 4.b, 4.c, dan denk ik toch dat de ChristenUnie daar wat anders wil dan wat ik wil, want daar willen zij de hele taalklas, alle leerlingen het vervoer daar vergoeden. Dat lees ik tenminste in 4.a terug. Dus als daar een tekstuele aanpassing kan plaatsvinden, want ik heb het over aansluiten bij de regeling leerlingenvervoer, dan kunnen we elkaar daarin vinden, denk ik. De voorzitter: Mijnheer Van der Hoeven tot slot. De heer Van der Hoeven: Dat gaan wij zeker proberen. In die zin vind ik het sowieso verstandig als we iets regelen dat we dat ook gewoon echt in de verordening regelen en niet met allerlei uitzonderingsdingen. Dus dan moet het ook uiteindelijk … Of dat dan nu al in september moet, maar dan moeten we uiteindelijk ook gewoon de verordening leerlingenvervoer daarop aanpassen wat ons betreft. De voorzitter: Oké. Ik laat even aan u voor straks of u een aangepast amendement in gaat dienen of dat u met de toezegging van de wethouder genoegen neemt. Maar dat merken we in het tweede deel van de avond wel. Dat is aan u. Daarmee denk ik dat we kunnen besluiten dat het eerste deel van de dag is afgerond. We zijn iets eerder dan zes uur klaar.

Dat maakt niet uit, want we hebben toch nog een intermezzo voor u in petto. Ik sluit of ik schors de vergadering in formele zin, maar ik wil u vragen even te blijven zitten, want namens de werkgeverscommissie wil mevrouw Verbeek graag het woord voeren. SCHORSING

5.

Kaderbrief 2023 en Eerste Bestuursrapportage 2022

Algemene beschouwingen van de raadsfracties De voorzitter: Dames en heren, ik heropen de vergadering. Aan de orde is agendapunt 5: de kaderbrief 2023 en de eerste bestuursrapportage 2022. Die trappen we af met de algemene beschouwingen per fractie. Met het presidium is afgesproken dat de richtlijn is, maar dat is gewoon een maximum, vijf minuten per fractie. Daar ga ik de fractievoorzitters of degenen die de beschouwingen houden ook aan houden. Daarna is er ruimte voor debat onderling tussen de fracties, ruimte voor reactie van het college en daarna zullen we overgaan naar de behandeling van de amendementen per programma zoals u ze ook heeft staan waarbij ik u wil voorstellen om ongeveer tegen negen uur te schorsen voordat wij aan programma 4 gaan beginnen. Er is mij gevraagd om buiten namens de protesterende agrarische sector vanuit Altena iets ontvangst te nemen. Dat zal ik met plezier ook doen en waarna een aantal mensen ook op de publieke tribune zullen gaan plaatsnemen bij de behandeling van de moties die bij programma 4 aan de orde zijn. Ik denk dat wij hen dat genoegen moeten geven om dat ook te doen. Dat als aftrap. Mag ik de fractievoorzitter van het CDA, de heer Bouman, vragen de algemene beschouwingen af te trappen? De heer Bouman (Arno): Dat mag, voorzitter. Voorzitter, leden van de raad, college, overige aanwezigen, we leven in roerige tijden.

Nog maar net bekomen van de coronacrisis staat Europa op zijn kop door de oorlog in Oekraïne en is het in Nederland onrustig door de protesten van de agrarische sector. Een energiecrisis ligt op de loer en de verschillen tussen kansrijk en kansarm worden ook in Nederland steeds groter. Ook zijn er zorgen rondom de netcapaciteit. Hopelijk worden in dat laatste ook snel doorbraken bereikt zodat we ook in Altena onze duurzaamheidsdoelstellingen kunnen halen. Nu wil ik deze zaken absoluut niet met elkaar vergelijken, maar het geeft wel aan dat we in een tijdsgewricht leven waarin we springen van crisis naar crisis. Voor de gemeente Altena brengen al deze voorbeelden de nodige onzekerheid met zich mee richting de begroting 2022 en verder. Alle zeilen moeten worden bijgezet om de gemeente op koers te houden, de wettelijke taken uit te voeren en de dienstverlening op peil te houden en tegelijkertijd wordt er met man en macht gewerkt om de organisatie verder te versterken. Ook dat is in de huidige arbeidsmarkt een flinke uitdaging. CDA Altena wil daarom als eerste haar waardering en complimenten uitspreken voor het vele werk wat wordt uitgevoerd door de medewerkers van onze gemeente. Medewerkers die gemotiveerd klaarstaan om allerlei vragen en uitdagingen die op hen afkomen zo goed mogelijk af te handelen.

Gaat dit dan altijd allemaal goed? Nou, vast niet altijd, maar heel vaak juist wel. Als het niet goed gaat, dan moeten wij ons als raad afvragen of we de organisatie niet hebben opgezadeld met een te lastige opgave en/of die organisatie wel voldoende armslag hebben gegeven. De medewerkers van de gemeente Altena zouden trots moeten zijn op hun baan en hun bijdrage om onze eenentwintig kernen en het buitengebied van Altena leefbaar te houden. Als we dat met elkaar kunnen bereiken, dan is ook het CDA Altena trots. Dat is dan ook de reden dat wij de ingezette organisatieversterking van harte steunen. De CDA-fractie in Altena blijft ambitieus, maar komt vandaag dus niet met allerlei nieuwe ambities en plannen. Het bestuursakkoord is net gepresenteerd en in de kaderbrief is aangegeven dat richting de begroting hard wordt gewerkt om dit verder uit te werken in concrete plannen en voorstellen. Daar hebben wij vertrouwen in en daar wachten wij richting die begroting dan ook op. Natuurlijk kan het ook in Altena soms beter, en dat mag ook best benoemd worden. En hebben wij of andere fracties dan een goed idee waarmee we de organisatie een handje kunnen helpen om de werkdruk te verlagen en het niveau van de dienstverlening een stapje in de goede richting te duwen, dan zullen wij dat ook steunen.

Daarom komen wij vandaag naast de motie over het stikstofbeleid die gezamenlijk is opgesteld ook met een motie voor een onderzoek naar de toepasbaarheid van een sociale kaart in Altena. Doelstelling hiervan is een verlaging van de werkdruk en door het verkorten van de wachttijden het mogelijk verbeteren van de

dienstverlening. Voorzitter, ik wil afsluiten. Het CDA Altena is door alle genoemde ontwikkelingen alert. Tegelijkertijd hebben wij er vertrouwen in, zeker gezien hetgeen de wethouder Financiën ons over de meicirculaire heeft medegedeeld, dat het college in november ons een sluitende begroting kan aanbieden waarbij er voldoende aandacht is voor die groepen die vaak in de hoek staan waar de klappen vallen. We wensen daar het college veel wijsheid en godszegen toe. Dank voor uw aandacht. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Bouman. Drie minuut vijfenveertig. Zeker. Hartstikke netjes. Namens de fractie van AltenaLokaal mevrouw Rochat. Gaat uw gang. Mevrouw Rochat: Voorzitter, dank. Op deze plaats had nu de heer Philip den Haan moeten staan. Zeker gezien de actualiteiten en de wijze waarop hij zich had vastgebeten in de thema’s ga ik proberen met steun van de fractie hem enigszins te vervangen. Het is de tekst die ik voorlees die Philip afgelopen weekend zelf heeft geschreven. Ik ga mijn best doen, maar dat kan ik natuurlijk nooit helemaal op zijn Philips overbrengen. Voorzitter, de beschouwingen beginnen niet echt positief. We naderen het zomerreces en normaal hoort daar een vakantiegevoel bij, maar voor het derde achtereenvolgende jaar is dat niet echt het geval.

2020 zaten we nog in de greep van corona en vorig jaar zaten we midden in de sores van de landelijke politiek van voor en na de verkiezingen. We zagen flinke misstanden en dat deed het vertrouwen in de politiek of het openbaar bestuur sterk afnemen. Daar hebben we lokaal ontegenzeggelijk last van gehad in aanloop van onze gemeenteraadsverkiezingen. We hebben inmiddels wel veel nieuwe woorden geleerd: functie elders, mondkapjesdeal, brievenbusfirma’s, toeslagenaffaire, gascompensatie, herinneringsproblemen en nog meer. Het formatieproces duurde landelijk bijna driehonderd dagen. En hier word ik al positiever, voorzitter, want in Altena deden we dat samen beter en hebben we daar minimaal tweehonderdtwintig dagen minder over gedaan en geven we een goed voorbeeld aan de landelijke politiek. Ik zou dat vast willen houden als we daar waar het kan het voortouw gaan nemen in de diverse maatschappelijke vraagstukken. Ik denk namelijk dat wij dat heel goed kunnen. Dat lukt helaas niet met de verderfelijke oorlog in Oekraïne en al zijn consequenties. Zover strekt onze macht niet. Maar wat ons betreft kan dat in Altena wel lukken met het nu actuele thema rond stikstof. In dit dossier dat door het kabinet uitgevoerd gaat worden linksom of rechtsom is het nu de slag om de boeren losgebarsten. Of beter, de slag om de stemmen van de boer.

Dat zien we op televisie, in de kranten en op social media. De ene roept nog harder dat ze voor de boeren zijn dan de ander. Dat bevreemdt mij, omdat ik het ook niet meer kan uitleggen als ik naar het regeerakkoord kijk. Hoe met wederzijds goedvinden is samengesteld en dat het nu uitgevoerd moet worden tot spanningen leidt. Ik druk me hier voorzichtig uit. Nederland wordt door de boeren vastgezet, hier en daar zelfs in brand gestoken en dan dringen we voor om op televisie te komen om te zeggen dat we voor de boeren zijn. Laat ik het gelijk maar duidelijk zeggen: demonstreren en je stem laten horen mag, maar dat nu getoonde geweld is buiten alle proporties. Het volgende, voorzitter, wat ik aanhaal is een stukje wat Philip ook zelf geschreven heeft wat aangeeft hoe een familieman hij is. Vorige week toen mijn kleinzoon van drie jaar de gewelddadige acties op tv zag, een hamer op de politieauto zag slaan, zei hij letterlijk: opa, dat mag toch niet? Moet die meneer nu ook voor straf op de trap zitten als je iets expres kapot maakt? Binnen onze waarden is er geen ruimte om met geweld je ongenoegen duidelijk te maken. Ook het opzoeken van bestuurders of politici thuis is onacceptabel. Laat dat duidelijk zijn.

Aan de andere kant is het ook onacceptabel dat het kabinet aangeeft open te staan voor een dialoog, maar in plaats van een dialoog op gang brengt dat niet of nauwelijks doet alvorens zij belangrijke verstrekkende besluiten neemt. Deze gang van zaken is niet meer van deze tijd. Als het kabinet zo doorzet, leidt dat tot problemen waar wij regionaal en lokaal nog meer dan nu mee geconfronteerd gaan worden. Nu is het hoog tijd dat wij regionaal en lokaal het heft in handen nemen en op zoek gaan naar oplossingen. Voorzitter, en oplossingen zijn dichtbij. Als wij met elkaar willen in Altena, dan gaan wij op dat gebied onze kennis en mogelijkheden vergroten, informatie gestuurd werken uitbouwen, samendoen voor Altena en aan

inwoners laten zien, vertrouwen geven en winnen. Maatwerk leveren dat kan. AltenaLokaal komt straks met een motie die gaat over een noodplan om enerzijds te voldoen aan de stikstofreductie en anderzijds onze boeren die historisch gezien een grote rol vervullen en vervuld hebben in onze welvaart te helpen. Voorzitter, ik ga afronden, maar u bent inmiddels van AltenaLokaal gewend dat wij scherp toezien op de kwaliteit van onze dienstverlening. Ik heb daar om de noodzaak van aan te tonen vaak krachtige termen voor gebruikt. Ik begon niet zo positief, maar ik eindig wel positief, want, voorzitter, door de ooghaarden van mijn kritiek, echt positief en opbouwend bedoeld, zie ik ook wel dat ondanks de gaten of beperkingen die ik genoemd heb knetterhard gewerkt is om toch bij te blijven. Terecht dat we daar op gewezen worden om ook de goede kanten te blijven benoemen. Ik ben ook blij dat het college dit onderwerp stevig aanpakt en de eerste positieve signalen ons al bereiken. We zijn er nog lang niet, maar we hebben wel de juiste afslag genomen in de weg naar onze bestemming. Als we de komende vraagstukken ook veel meer met maatwerk gaan benaderen, zullen we sprongen voorwaarts maken. Veranderingen en vooruitgang zijn zelden geschenken van bovenaf, ze komen van de worsteling van onderaf.

In ieder geval moeten we dit doorzetten en politiek Den Haag attenderen op onze Altenese aanpak waar zij ook hun voordeel mee kunnen doen. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Rochat. U heeft gebruik gemaakt van de vijf minuten van de heer Den Haan en u heeft van mij een minuutje van uzelf gekregen. Maar gezien de omstandigheden vond ik wel dat u daar recht op had. U heeft hem waardig vervangen, denk ik. Dank u wel. Mag ik dan de heer Meijboom vragen van de SGP? De heer Meijboom: Geachte voorzitter, leden van het college en raad, griffie, ambtenaren en inwoners van Altena, in deze algemene beschouwingen kan ik er niet omheen: de zorgelijke situatie dichtbij en ver weg. Het vreselijke bloedvergiet in een allesvernietigende oorlog op de drempel van Europa, een wereldwijde energiecrisis als gevolg van die oorlog, aardverschuivingen, schietpartijen in de VS, Kopenhagen, terroristische aanslagen en dan dichterbij huis, minder heftig, maar toch, de toeslagenaffaire, de stikstofproblematiek, dreigende armoede bij grote groepen mensen vanwege energieprijzen en inflatie, steeds verdergaande polarisatie, onverdraagzaamheid. Het is zo overstelpend veel en dagelijkse kost dat we er bijna aan gewend zijn, dat we er bijna gaan wennen of nog erger er misschien al gewend zijn. Gewend aan een wereld waarin we ellendig onder de voet worden gelopen.

Een wereld waarin de menselijkheid zoekraakt, waarin de liefde verkilt, waarin de ijzige vrieskou heerst van het recht van degene die het hardste schreeuwt. Voorzitter, het voelt bijna als banaal om het nog over de uitdagingen van onze gemeente Altena te hebben, want we hebben het immers goed hier. Een nieuw bestuursakkoord. Ondanks alle economische zorgen nog steeds sprake van een gezond financieel perspectief wat het mogelijk maakt om de visies van de afgelopen jaren om te zetten in een daadwerkelijke uitvoering. Maar toch is er ook hier in Altena werk aan de winkel. Het vertrouwen in de politiek bijvoorbeeld, landelijk, maar ook plaatselijk is tot een dieptepunt gedaald. Daarom zullen we met elkaar, college, ambtenaren en raad. moeten bouwen, bouwen aan vertrouwen. Met elkaar zullen we er de schouders onder moeten zetten om dat vertrouwen in een positieve curve om te zetten. Belangrijke bouwstenen daarvoor zijn onder meer geloofwaardigheid. Dus geen dingen die niet waargemaakt kunnen worden. De tweede is respect. Debatten mogen op het scherpst van de snede worden gevoerd, maar wel op een respectvolle wijze. Zichtbaarheid zou als derde bouwsteen genoemd kunnen worden. Laten we hopen en bidden dat er zich geen omstandigheden voor gaan doen dat Nederland weer op slot gaat. Als laatste zou ik trots willen noemen.

Trots op onze gemeente, het uitventen van successen die behaald worden, maar ook trots op onze ambtenaren die onder moeilijke omstandigheden en ook nog met een ambitieuze raad veel tot stand hebben gebracht. Bij dat laatste, voorzitter, wil ik graag iets langer stilstaan. Er is terecht veel te doen en te doen geweest over de achterblijvende dienstverlening door onze gemeente in vergunningenafhandeling, bereikbaarheid, terugbellen, et cetera. Ja, we zijn nog niet op het punt waar we allemaal naartoe willen,

excellente dienstverlening, hoewel er al het nodige in gang is gezet. De ambtelijke organisatie krijgt een stevige impuls op kwantiteit en kwaliteit en de SGP-fractie gunt het college, directie en ambtenaren nu de rust om de kwaliteit van dienstverlening uit te werken. Dat kan wat ons betreft door ons te beperken in het stellen van schriftelijke vragen, ons vooral te richten op de uitvoering van uitgewerkte visies en nieuwe ambities te temperen en de organisatie niet te overvragen door zorgvuldig te zijn in de prioritering van onderwerpen. Zoals al aangehaald is, voorzitter, zijn er in de eerste bestuursperiode veel mooie plannen en visies ontwikkeld die uitgevoerd gaan worden in de komende bestuursperiode. Daarnaast lopen er een aantal andere projecten die een langere adem vergen, maar die wat de SGP betreft urgent blijven en daardoor hoog op de agenda moeten blijven staan. We noemen in dat verband het gebruik van bestaande bedrijventerreinen, met name het tegengaan van onbebouwde en ongebruikte kavels, maar niet minder het zo snel als mogelijk inzichtelijk krijgen van een locatie voor een nieuw bedrijventerrein. Daarnaast vraagt de fractie van de SGP bijzondere aandacht voor verkeersveiligheid, met name voor de kwetsbare verkeersdeelnemers zoals schoolkinderen.

We zien uit naar de realisatie van een vrij liggend fietspad aan de middenweg, maar ook naar het aanpakken van andere knelpunten zoals de Perzikstraat. Binnen het sociale domein zal er ook aandacht moeten zijn voor de inwoners van Altena met een minimuminkomen, met name zij die in stille armoede leven. Vroegsignalering is nodig van mensen met oplopende schulden door de hoge inflatie en energieprijzen om te voorkomen dat veel meer mensen ook tussen wal en schip raken. Voorzitter, om niet meer aandachtspunten te noemen, willen we ook nog een moment de vinger leggen bij de uitdagingen rond de A27. Mooi dat op initiatief van uw college het project slimme aanpak de A27 is ontwikkeld waarin er samenwerking is ontstaan tussen de betrokken gemeenten, Waterschap, provincies en Rijkswaterstaat. Bereikbaarheid van Altena is daarbij van het grootste belang in het algemeen en de nieuwe ontsluitingsweg van Werkendam in het bijzonder. Voorzitter, ik ga afronden. Ik noemde in de algemene beschouwingen van mijn fractie de noodzaak van het bouwen aan vertrouwen, maar als je alle zeer zorgelijke mondiale ontwikkelingen ziet die we aan het begin noemden, dan zou je moed je in de schoenen zakken. Maar dan mag ik er toch op wijzen namens de fractie op het uitzicht wat er is, namelijk dat we mogen bouwen, ook mogen bouwen in vertrouwen. Vertrouwen in God, de schepper van alle dingen.

In dat vertrouwen mogen we werken, maar ook alleen dan kan er zegen op alle arbeid rusten. Dat wensen we u, voorzitter, maar ook college, griffie, collega-raadsleden, ambtenaren en alle inwoners van Altena toe. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Meijboom. Vijf minuten plus een paar seconden, maar die was u ook gegund. De CDA-fractie heeft wat tijd gewonnen voor iedereen. Mag ik mijnheer Van der Hoeven van de ChristenUnie … Nee, Alderliesten. Sorry. Van Progressief Altena. De heer Alderliesten: Ik wou zeggen. We zijn zo gegroeid de afgelopen tijd. De voorzitter: Ja. Ik … Is voor mij ook nog even wennen. Maar gaat uw gang. De heer Alderliesten: Voor mij ook. ‘…’ (buiten de microfoon). De voorzitter: Maar dat wordt ook aan mij gevraagd. Ja. De heer …: Wij gaan alweer. De heer …: Hier loopt ie al. De voorzitter: Hij loopt er al, hoor. Bent u er helemaal klaar voor, mijnheer Alderliesten?

De heer Alderliesten: Zo raakt mijn tijd wel op. Voorzitter, we zijn vandaag bij elkaar om de jaarstukken en de kaderbrief te bespreken. Maar hoewel we hier voor de gemeente Altena kunnen we alles wat we hier met elkaar bespreken natuurlijk niet langer los zien van de situatie in de provincie, in Nederland, Europa en ja, zelfs de gebeurtenissen op mondiale schaal hebben tegenwoordig direct effect op ons handelen in Altena. Konden we ons tot enkele jaren geleden nog relatief onbekommerd bezighouden met onze lokale wensen en ideeën, tegenwoordig moeten we hier een enorme disclaimer bij plaatsen. De mondiale klimaatcrisis, oorlog aan de randen van Europa, de stikstofproblemen in Nederland, allemaal drukken ze meer dan ooit een enorme stempel op het beleid en de ambities die we hier in Altena kunnen permitteren. Het heeft zeker ook invloed op het dagelijks leven van steeds meer inwoners van onze gemeente en het is onze taak als gemeentebestuur om onze inwoners transparant, eerlijk en vooral met een groot gevoel voor solidariteit hier doorheen te loodsen. Soms zitten we daarbij aan het roer, maar steeds vaker komt de opdracht van hogere overheden en is het aan ons om hier op gemeentelijk niveau invulling aan te geven, wat ons betreft altijd met zo veel mogelijk lokaal maatwerk.

Het mag niet zo zijn dat het schild van de overheid tekortschiet wanneer haar inwoners buiten hun schuld om in de problemen komen als gevolg van enorme kostenstijging van energie, grondstoffen en voedsel. Steeds meer huishoudens worden hierdoor geraakt en steeds vaker wordt er gesproken over het bestaan van werkende armen. Waar er voor de gemeente Altena een handschoen ligt, verwachten wij dat deze ruimhartig door het college wordt opgepakt, want niets is pijnlijker en schadelijker voor een kind dan opgroeien in armoede. Maar ook armoede na een leven lang je stinkende best gedaan te hebben voor de samenleving is onverteerbaar. Het kompas dat Progressief Altena hanteert is simpel: iedereen moet mee kunnen doen. Met andere woorden: de sterkste schouders kunnen de zwaarste lasten dragen en we laten niemand vallen. Solidariteit is voor Progressief Altena dus een belangrijk middel om de uitwerking van ons beleid op in te richten. Dit uitgangspunt speelt niet alleen op het financiële vlak, maar zeker ook maatschappelijk, want waar het gaat om ons streven naar een inclusieve samenleving verwachten wij ook dat de solidariteitsgedachte het uitgangspunt is. Grote thema’s als klimaat- en energiecrisis, de teloorgang van onze biodiversiteit en het stikstofprobleem wat daarbij nadrukkelijk in het verlengde ligt: we hebben het nog lang niet onder controle.