CConstaterende datAlphen-Chaam
Koppel je AI →
Document · PDF

Voorstel 7-06-26 BIJLAGE 1 Jaarstukken Alphen-Chaam 2025 OUD

Gemeenteraadsvergadering 25 juni 2026, gemeente Alphen-ChaamBij agendapunt: Jaarstukken 2025 Gemeente Alphen-Chaam22.854 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 3

Berenschot signaleert onder andere een beperkte strategische oriëntatie, onvoldoende borging van processen en beperkte sturingsmogelijkheden. Op basis van deze bevindingen is een ontwikkelkoers uitgezet die richting geeft aan de groei naar een professionele dienstverlener. Deze koers bestaat uit drie opeenvolgende plateaus: 1. Basis hernieuwen en grip krijgen (2025–2027); 2. Sturing optimaliseren (vanaf 2026); 3. Uitgroeien tot professionele dienstverlener en lerende organisatie (vanaf 2028). Het ABG-bestuur heeft vervolgens een voorgenomen besluit genomen over de organisatiekoers en de directie de opdracht gegeven om binnen de bestaande begroting aan de slag te gaan met plateau 1. Via Raadsinformatiebrieven zijn de raden in december hiervan op de hoogte gebracht. Daarin is ook de procedure geschetst voor de verdere besluitvorming over de volgende fases.

Jaarstukken 2025 Alphen-Chaam

85

Nieuwe CAO In juni 2025 is de nieuwe CAO 2025-2027 definitief vastgesteld. In die CAO zijn onder andere afspraken gemaakt over salarisstijgingen, IKB-doelen en inclusie. Daarnaast moet de werkgever vanaf 2026 een regeling vaststellen voor een vergoeding van reiskosten woon-werkverkeer. Het ABGbestuur heeft aan deze verplichting invulling gegeven door het vaststellen van een duurzame groene mobiliteitsregeling, die inmiddels ook in werking is getreden. Maatregelenpakket Met het oog op de aangekondigde bezuinigingen vanuit het Rijk (het zogenaamde ‘ravijnjaar’) heeft de ABG-organisatie eind 2024 een maatregelenpakket vastgesteld om een bijdrage te leveren aan de financiële opgaven waar de gemeenten zich vanaf 2026 voor geplaatst zien. Begin 2025 heeft de gemeenteraad van Alphen-Chaam hierop een zienswijze ingediend, waarin werd opgeroepen tot een aanvullende bezuiniging. Het ABG-bestuur heeft deze zienswijze niet overgenomen en de motivering bij deze keuze toegelicht in de begroting 2026. Jaarstukken ABG-organisatie Voor een nadere toelichting op de resultaten van de ABG-organisatie verwijzen wij naar haar jaarstukken.

Rechtmatigheidsverantwoording van het college van burgemeester en wethouders De baten en lasten alsmede de balansmutaties moeten getrouw in de jaarrekening worden opgenomen. Uit het getrouw opnemen van de baten en lasten alsmede de balansmutaties, blijken een drietal rechtmatigheidscriteria niet expliciet. Dit betreffen het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium. In deze rechtmatigheidsverantwoording licht het college van burgemeester en wethouders toe in hoeverre bij de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium zijn nageleefd. Dit houdt in dat de verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties in overeenstemming zijn met door de raad vastgestelde kaders zoals de begroting en verordeningen en met bepalingen in de relevante wet- en regelgeving. Bij de waarderingsgrondslagen in de jaarrekening is het door de raad op 5 maart 2026 vastgestelde normenkader 2025 van de relevante wet- en regelgeving verder toegelicht. Deze verantwoording hanteert een grensbedrag omdat alleen de van belang zijnde aspecten in de verantwoording hoeven te worden betrokken. Deze grens is door de raad bepaald en bedraagt € 100.000.

A. Begrotingscriterium De begrotingsrechtmatigheid heeft betrekking op het financiële handelen binnen het kader van de geautoriseerde begroting. Volgens het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) dienen de afwijkingen in de jaarrekening herkenbaar te worden opgenomen en van een toelichting te worden voorzien. Als blijkt dat de gerealiseerde uitgaven op programmaniveau hoger zijn dan geautoriseerd, is er sprake van begrotingsonrechtmatigheid. Er zijn verschillende typen begrotingsoverschrijdingen. De verschillen tussen de geautoriseerde lasten en de gerealiseerde lasten worden hieronder per programma weergegeven.

86

Jaarstukken 2025 Alphen-Chaam

Programma's In het vervolg van deze paragraaf schenken we eerst aandacht aan de begrotingsrechtmatigheid bij de programma's. Programma

Lasten

Baten

Realisatie

Begroting

0:Bestuur en ondersteuning

2.432

2.137

1:Veiligheid

1.394

1.397

2:Verkeer, vervoer en waterstaat

1.579 190

3:Economie 4:Onderwijs

Saldo

Afwijking

Realisatie

Begroting

Saldo

Resultaat

-295

314

221

93

3

34

29

5

8

1.854

275

146

55

91

366

206

16

5

6

-1

15

-202

967

895

-72

155

92

63

-9

5:Sport, cultuur en recreatie

3.156

3.198

42

361

266

95

137

6:Sociaal domein

10.028

9.829

-199

2.233

2.183

50

-149

7:Volksgezondheid en milieu 8:Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing 9A:Algemene dekkingsmiddelen

4.723

5.741

1.018

3.935

4.904

-969

49

4.108

2.222

-1.886

3.058

1.444

1.614

-272

344

425

81

23.637

23.418

219

300

9B:Overhead

5.262

5.244

-18

149

132

17

-1

0

0

0

0

0

0

0

9C:Vennootschapsbelasting 9D:Onvoorzien

0

50

50

0

0

0

50

9E:Reserves

1.392

910

-482

1.375

1.157

218

-264

Subtotaal programma's

35.575

34.108

-1.467

35.402

33.907

1.495

28

Uit het overzicht valt op te maken, dat het saldo van lasten en baten bij de programma's 0, 4, 6, 8, 9B en 9E hoger zijn dan begroot, verder zijn de lasten op 0, 4, 6, 8, 9B en 9E hoger dan begroot en de baten op 3 en 7 zijn lager dan begroot. Hieronder geven we een korte toelichting op de afwijkingen. Programma 0 Bestuur en ondersteuning Er is sprake van een overschrijding van € 294.000 als gevolg van de wettelijke plicht voor het aanhouden van een pensioenvoorziening voor (oud)wethouders. Om te voldoen aan de nieuwe pensioenregels in verband met de overstap naar een APPA fonds (Algemene Pensioenwet Politieke Ambtsdragers) per 1-1-2028 moeten wij € 294.000 aanvullend storten in de voorziening. De hogere baten worden veroorzaakt doordat als gevolg van een renteverhoging het aan te houden bedrag op de pensioenvoorziening (oud)wethouders verlaagd kon worden met € 20.000. Daarnaast was er sprake van hogere legesopbrengsten van € 56.000. Tenslotte is er ook sprake van een niet voorziene opbrengst op grondverkopen van € 17.000. De extra lasten vallen binnen de reguliere werkzaamheden en wettelijke verplichtingen waardoor wij deze niet meenemen bij het rechtmatigheidsoordeel. Programma 4 Onderwijs Het nadeel op de baten wordt voornamelijk veroorzaakt doordat een voorziene uitkering vanuit het rijk voor onderwijsvertragingen als gevolg van Corona doorgeschoven is van 2024 naar 2025.

De lasten zijn hierdoor € 70.000 hoger en de baten zijn hierdoor € 67.000 hoger. Omdat de ontvangen gelden voor het betreffende doel zijn ingezet nemen wij deze afwijking niet mee bij het rechtmatigheidsoordeel. Programma 6 Sociaal domein Zowel de lasten als de baten binnen het sociale domein zijn hoger dan begroot. Dit wordt veroorzaakt doordat wij extra middelen ontvangen voor het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) (€ 34.000), Integraal Zorg Akkoord (IZA) (€ 83.000), Inburgering (€ 51.000) en de spreidingswet (€ 43.000) ook daadwerkelijk uitgeven. Daarnaast hebben wij ook IZA gelden (€ 70.000) ontvangen die voor een gelijk bedrag ook zijn uitgegeven. De extra lasten worden veroorzaakt door uitvoering van

Jaarstukken 2025 Alphen-Chaam

87

rijksbeleid waarvoor wij worden gecompenseerd. Deze verschillen nemen wij daarom niet mee in ons rechtmatigheidsoordeel. Programma 7 Volksgezondheid en milieu De lagere baten op dit programma worden veroorzaakt door een lagere onttrekking aan de voorziening riolering in verband met lagere uitgaven (€ 501.000), lagere inkomsten vanuit het rijk voor de aanpak van energiearmoede (€ 44.000), hogere inkomsten vanuit het rijk en provincie voor de Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE) (€ 219.000), lagere rijksinkomsten voor het Nationaal Isolatie Programma (NIP)(€ 698.000) en hogere baten in de gesloten exploitatie riolering (50.000) De lagere baten vinden hun directe oorzaak in lagere lasten waardoor wij deze afwijking niet meenemen in ons rechtmatigheidsoordeel. Programma 8 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing De lasten op dit programma zijn hoger (€ 286.000)door de kosten van ontwikkelingen derden die volledig zijn doorbelast (€ 287.000) aan de aanvragers. Daarnaast waren de kosten in het grondbedrijf € 389.000 hoger. Ook de baten in het grondbedrijf waren hoger (€ 411.000). Hierdoor zijn ook de baten (doorbelasting naar de balans) € 1.116.000 lager. tenslotte zijn er ontwikkelingen geweest binnen ruimtelijke ordening waardoor zowel de lasten (€ 1,2 miljoen) als de baten (€ 0,9 miljoen) hoger waren.

Deze afwijkingen nemen wij niet mee in ons rechtmatigheidsoordeel. Programma 9B Overhead De zeer beperkte overschrijding van € 18.000 (op een totaal budget van € 5,2 miljoen) wordt voornamelijk door hoger planmatig onderhoud op gebouwen dat voor een deel ook leidt tot hogere inkomsten. Deze afwijking nemen wij daarom niet meer in ons rechtmatigheidsoordeel. Programma 9E Reserves Aan alle stortingen in en onttrekkingen aan de reserves liggen raadsbesluiten teen grondslag. Lagere onttrekkingen aan de reserves worden veelal veroorzaakt doordat de uitgaven waarvoor de onttrekking plaatsvinden lager zijn. Hogere stortingen worden veroorzaakt doordat de voorgenomen uitgaven (bijvoorbeeld op onderhoud wegen) lager zijn dan begroot. Deze afwijkingen worden daarom niet meegenomen bij het rechtmatigheidsoordeel. Conclusie Het college is van mening dat de kostenoverschrijdingen passen binnen de in de financiële verordening gemaakte afspraken.

Investeringskredieten Het volledige overzicht met de kredieten kan worden gevonden als bijlage bij deze jaarstukken. Op één krediet is een overschrijding op het krediet ontstaan. Hieronder lichten wij deze overschrijding toe. 14. Aanleg bluswatervoorziening De kosten van de aanleg van de bluswatervoorziening betreffen kosten van het boren van de putten. Hiervoor was in 2025 € 18.273 beschikbaar. Het krediet is met € 13 overschreden. De hoogte van de overschrijding is zo beperkt dat dit naar ons oordeel niet onrechtmatig is. Conclusie De kostenoverschrijdingen zoals hierboven aangegeven, zijn naar ons oordeel niet onrechtmatig.

88

Jaarstukken 2025 Alphen-Chaam

B. Voorwaardencriterium Het voorwaardencriterium heeft betrekking op de eisen die worden gesteld bij de uitvoering van de financiële beheershandelingen. De eisen/voorwaarden zijn afkomstig uit diverse wet- en regelgeving, zowel intern als extern. Met onze interne controles sluiten we aan bij de goedkeurings- en rapporteringstoleranties die de accountant hanteert. In nauwe samenspraak met de accountant hebben we de omvang van de steekproeven en de uit te voeren controles bepaald. De controles zijn uitgevoerd op de financiële hoofdprocessen. Rechtmatigheidsfouten moeten in de verantwoording opgenomen en toegelicht worden indien zij boven het door de raad vastgestelde verantwoordingsbedrag uitkomen. Aanbestedingsrechtmatigheid De regels over aanbesteden staan in de Aanbestedingswet 2012 en het Aanbestedingsbesluit. Het ten onrechte niet toepassen van de Aanbestedingswet 2012 met betrekking tot deze Europese aanbestedingsnormbedragen bij een aanbesteding van opdrachten, leidt tot een financiële rechtmatigheidsfout. In 2025 hebben er geen onrechtmatigheden met betrekking tot Europese aanbestedingen plaatsgevonden. C. Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium Naast misbruik en oneigenlijk gebruik kan er sprake zijn van fraude. De term fraude is juridisch niet gedefinieerd. Er zijn geen gevallen van fraude bekend.

Conclusie rechtmatigheid 2025 Het college is van mening dat de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen binnen de daarvoor gestelde grens.

Jaarstukken 2025 Alphen-Chaam

89

Verbonden partijen

Verbonden partijen Inleiding In deze paragraaf wordt aandacht besteed aan de zogenoemde ‘verbonden partijen’ van de gemeente Alphen-Chaam. Voor gemeenten geldt soms dat de optimale schaal waarop taken moeten worden uitgevoerd niet overeenkomt met de schaal van de gemeente. Om die taken toch op het daarvoor geëigende schaalniveau uit te kunnen voeren, is een groot aantal samenwerkingsverbanden tot stand gekomen. Niet elk samenwerkingsverband is echter een verbonden partij. Met ‘verbonden partijen’ worden rechtspersonen bedoeld waarin de gemeente een bestuurlijk en een financieel belang heeft. Onder bestuurlijk belang wordt verstaan: een zetel in het bestuur of het hebben van stemrecht. Met een financieel belang wordt bedoeld dat de gemeente middelen ter beschikking heeft gesteld die ze kwijt is in geval van faillissement van de verbonden partij en/of als financiële problemen bij de verbonden partijen kunnen worden verhaald op de gemeente. Uitgangspunt bij deelname in een Verbonden Partij is dat de samenwerking de gemeente kansen biedt in het realiseren van de doelstellingen in de begroting. Bij een Verbonden Partij is de gemeente enerzijds (mede) eigenaar van de rechtspersoon alsook klant van diezelfde partij. Dit kan wel eens leiden tot conflictsituaties.

Daarnaast staat de Verbonden Partij als rechtspersoon op afstand en is de gemeentelijke invloed beperkter dan wanneer de beleidsuitvoering in eigen beheer wordt gedaan. Dit brengt zowel bestuurlijke, politieke alsmede financiële risico’s met zich mee. Het is dan ook zaak om ervoor te zorgen dat de belangen van de gemeente Alphen-Chaam voortdurend worden meegewogen in de besluitvorming van de Verbonden Partijen. Deze paragraaf is om twee redenen van belang voor de raad. Op de eerste plaats voeren de verbonden partijen vaak beleid uit dat de gemeente in principe ook zelf kan doen. De gemeente blijft de uiteindelijke verantwoordelijkheid houden voor het realiseren van de beoogde doelstellingen van de programma’s. Er blijft dus voor de raad nog steeds een kaderstellende en controlerende taak over bij die programma’s. De tweede reden betreft de kosten - het budgettaire beslag - en de financiële risico’s die de gemeente met de verbonden partijen kan lopen en de daaruit voortvloeiende budgettaire gevolgen. Kortom, het aangaan en onderhouden van contacten met verbonden partijen is van belang om af te wegen wat de meest doelmatige manier is om een taak uit te voeren, welke manier de meeste garantie geeft dat de taak wordt uitgevoerd zoals de gemeente voor ogen staat en op welke manier de gemeente voldoende inhoudelijk en financieel inzicht heeft in het uitvoeren van een taak.

Aangezien het gaat om taken en activiteiten waartoe de raad de kaders uitzet, zijn deze afwegingen voor de raad van belang. Jaarstukken 2025 Alphen-Chaam

91

In de tabellen van het overzicht verbonden partijen zijn onder andere financiële gegevens opgenomen per verbonden partij. Aangezien bij het opstellen van de jaarstukken van de gemeente de financiële gegevens van verbonden partijen nog niet bekend zijn, zijn de gegevens van de jaarrekening van het voorgaande jaar opgenomen.

Visie en beleidsvoornemens omtrent verbonden partijen Samenwerkingsverbanden kunnen belangrijke voordelen opleveren met betrekking tot kosten, doelmatigheid en kwaliteit van de te leveren producten. Individuele gemeenten zijn soms te klein om kwalitatief goede producten tegen een acceptabele kostprijs te leveren. Samenwerking kan zich uitstrekken over alle beleidsterreinen (programma’s) en op het gebied van de bedrijfsvoering. Een samenwerking kan diverse vormen aannemen (bijvoorbeeld: openbaar lichaam, gemeenschappelijke regeling, centrumgemeente). Soms zijn verbonden partijen wettelijk voorgeschreven zoals de Veiligheidsregio en de Omgevingsdienst. Bij het aangaan van een samenwerking met een verbonden partij, hanteert de gemeente de volgende kaders: 1. Er is sprake van een publiek belang. 2. Het publieke belang kan niet goed behartigd worden door middel van subsidies, regelgeving, toezicht of het inkopen van diensten of producten. 3. Een verbonden partij is de beste manier om de taken uit te voeren. 4. De (financiële) risico’s die gepaard gaan met het aangaan van een verbonden partij staan in een redelijke verhouding tot het te dienen publieke belang.

92

Jaarstukken 2025 Alphen-Chaam

Overzicht verbonden partijen

Grondbeleid

Grondbeleid Algemeen Het grondbeleid van de gemeente is een belangrijk sturingsinstrument voor de invulling van de aanwezige en toekomstige bouwmogelijkheden in onze gemeente. Op basis van dit beleid realiseert de gemeente doelstellingen op het gebied van ruimtelijke ordening, volkshuisvesting en economisch beleid. In december 2019 heeft de gemeenteraad van Alphen-Chaam de meest recente nota grondbeleid vastgesteld. De nota grondbeleid geeft het juridische- en beleidsmatige kader aan waarbinnen de gemeente opereert. Uitgangspunt is actief grondbeleid, maar met de huidige mogelijkheden van kostenverhaal en sturing via bestemmingsplan en overeenkomst of grondexploitatieplan, dienen bij elke mogelijkheid van grondaankoop de risico’s en kosten goed in beeld gebracht te worden. Ook bij private ontwikkelingen kunnen we sturen op ruimtelijke en volkshuisvestelijke doelen. Dit doen we dan via de invulling van het benodigde ruimtelijke plan en het afsluiten van (anterieure) overeenkomsten. Daarbij kunnen we op grond van de Grondexploitatiewet kostenverhaal (van te maken gemeentelijke kosten) plegen. Beleidsdocumenten Wet- en regelgeving, het Besluit Begroting en Verantwoording (hierna; BBV) en de voormalig bestemmingsplannen en omgevingsplannen vormen de algemene kaders van het te voeren grondbeleid. Onder andere de nota grondbeleid en de notitie grondprijzen sluiten hier op aan.

Actief grondbeleid Van actief grondbeleid is sprake als de gemeente grond koopt, die bouw- en woonrijp maakt en weer verkoopt of in erfpacht uitgeeft aan ontwikkelaars, aannemers en particulieren. Bij actief grondbeleid exploiteert de gemeente gronden voor eigen rekening en risico. Bouwgronden in exploitatie hebben betrekking op grondexploitaties in de uitvoeringsfase, waarvan de gronden in eigendom zijn van de gemeente, waarvoor de raad een grondexploitatiecomplex en een grondexploitatiebegroting heeft vastgesteld. De gemeente Alphen-Chaam heeft in 2025 vijf lopende grondexploitaties waarvoor door de gemeenteraad in het verleden een exploitatieopzet is vastgesteld. In tabel 1 hieronder zijn de lasten en baten per woningbouwexploitatie opgenomen die in de jaarstukken 2025 zijn verantwoord. Tevens zijn per exploitatie de nog te verwachte lasten en baten in de toekomst en het verwachte resterende (dus exclusief reeds genomen winsten) resultaat op eindwaarde opgenomen.

Jaarstukken 2025 Alphen-Chaam

95

Exploitatie

Boekwaarde per 31Lasten 2025 12-2024

Bollemeer II De Ligt IV (incl. noord. deel) Den Brabander fase 4 Dorpshart Galder Gemeentwerf Chaam Totaal

137.104 -326.104 -154.575 -65.072 66.825 -341.822

480.667 736.759 10.979 3.119 3.425 1.234.949

Baten 2025

871.884 54.768 94.391 1.021.043

Winstneming 2025

77.559 113.109 -35.312 34.280 -2.927 186.709

Boekwaarde per 3112-2025

Verwachte lasten

Verwachte baten

Verwachte Verwacht eindjaar eindwaarde

-176.554 523.764 -233.677 -122.064 67.322 58.791

796.344 1.994.013 158.421 65.440 108.994 3.123.212

891.127 4.149.309 202.451 5.242.887

271.338 1.631.533 75.255 56.624 26.136 2.060.886

2029 2030 2028 2026 2027

Tabel 1 grondexploitaties per 31 december 2025

In tabel 2 worden de verwachte resterende resultaten (op eindwaarde), zoals deze zijn opgenomen in de jaarstukken 2025, vergeleken met de verwachte resterende resultaten (op eindwaarde) zoals die zijn opgenomen in de jaarstukken 2024. Voor de verschillen wordt in deze paragraaf per exploitatie een toelichting gegeven.

Exploitatie

Verwacht Verwachte EW Verwacht eindjaar Verwachte EW eindjaar per jaarstukken 2024 per 31-12-2024 jaarstukken 2025 31-12-2025

Bollemeer II De Ligt IV (incl. noord. deel) Den Brabander fase 4 Dorpshart Galder Gemeentwerf Chaam Totaal

343.082 1.656.681 80.135 -65.072 29.081 2.043.907

2029 2030 2026 2026 2027

271.338 1.631.533 75.255 56.624 26.136 2.060.886

2029 2030 2028 2026 2027

Verschil EW jaarstukken 2024 vs jaarstukken 2025

-71.745 -25.148 -4.879 121.696 -2.945 16.979

Tabel 2 verwachte eindwaarde 2025 ten opzichte van 2024

De opbouw van het totale resultaat per project (het verwachte resterende resultaat op eindwaarde plus de gerealiseerde tussentijdse winstnemingen tot en met 2025) wordt in de tabel hieronder weergegeven.

Exploitatie (woningbouw)

Verwacht eindwaarde per 31-12-2025

Winstnemingen t/m 2025

Totaal resultaat project (EW)

Bollemeer II De Ligt IV (incl. noord. deel) Den Brabander fase 4 Dorpshart Galder Gemeentwerf Chaam Totaal

271.338 1.631.533 75.255 56.624 26.136 2.060.886

77.559 876.015 336.581 112.687 12.783 1.415.625

348.897 2.507.548 411.836 169.311 38.919 3.476.511

Tabel 3 totale resultaat per project

Onderstaand volgt een toelichting op de grootste afwijkingen en wordt per grondexploitatie de eindwaarde (afgerond op duizendtallen) per ultimo 2025 vergeleken met de eindwaarde per ultimo 2024 en zijn de effecten, waar nodig, van de volgende uitgangspunten verwerkt: • Tarieven voor interne uren (conform ABG beleid); • Indexering van de kosten en opbrengsten; • Grondprijzen conform de notitie grondprijzen 2026; • Rekenrente (gebaseerd op de omslagrente).

96

Jaarstukken 2025 Alphen-Chaam

De Ligt IV In De Ligt fase 1 (het onherroepelijke bestemmingsplan met 80 woningen) zijn inmiddels 71 woningen gerealiseerd. In 2026 worden de laatste 9 woningen gebouwd. Leystromen realiseert 8 sociale huurwoningen en daarnaast verkopen we nog één vrije kavel. Eind 2025 heeft het college de ruimtelijke procedure voor fase 2 als concept in gang gezet. Naar verwachting stelt de raad het plan, inclusief de beantwoording van de zienswijzen, medio 2026 vast. Afhankelijk van het al dan niet instellen van beroep kan de realisatie van fase 2 vervolgens plaatsvinden in de periode 2027–2029. Het verloop van het verwachte resultaat (eindwaarde) laat het volgende beeld zien: • Jaarstukken 2024 (per 31-12-2024); € 1.657.000; • Begroting 2026 (per 30-06-2026); € 2.298.000; • Jaarstukken 2025 (per 31-12-2025); € 1.632.000. Het verwachte resultaat (eindwaarde) is afgenomen met 25.000. De oorzaken, op hoofdlijnen, zijn als volgt: • In 2025 is een winst genomen van € 113.000; • Er zijn extra plankosten ten behoeve van de ontwikkeling opgenomen in de grex; • Aangepaste raming voor het bouwrijp maken noordelijk deel; • Aangepast woonprogramma noordelijk deel; • De eenheidsprijzen zijn geïndexeerd; • Grondprijzen conform grondprijzennotitie 2026 zijn opgenomen. Het saldo van de tot dusver gerealiseerde tussentijdse winstnemingen, per ultimo 2025, bedraagt € 876.000.

Het saldo van de toekomstige winstnemingen bedraagt naar verwachting € 1.632.000. Dit betekent voor dit project een totaal verwacht positief resultaat (op eindwaarde) van € 2.508.000. Den Brabander, fase 4 In 2019 is het bestemmingsplan onherroepelijk vastgesteld en de grondexploitatie geopend. Na afronding van een grondruil zijn alle gronden in dit plangebied in eigendom van de gemeente gekomen. Het gehele exploitatiegebied is bouwrijp gemaakt en voor het CPO gedeelte is al een deel woonrijp gemaakt. In 2023 is een deel woonrijp gemaakt, het resterende deel woonrijpmaken wordt in 2026 gedaan. De grondexploitatie kan per ultimo 2026 worden afgesloten. Het verloop van het verwachte resultaat (eindwaarde) laat het volgende beeld zien: • Jaarstukken 2024 (per 31-12-2024); € 80.000; • Begroting 2026 (per 30-06-2025); € 89.000; • Jaarstukken 2025 (per 31-12-2024); € 75.000. Het verwachte resultaat (eindwaarde) is afgenomen met € 5.000. De oorzaken, op hoofdlijnen, zijn als volgt: • In 2025 is een winst teruggestort van € 35.000; • Het resterende verschil wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door de indexering van de eenheidsprijzen. Het saldo van de tot dusver gerealiseerde tussentijdse winstnemingen, per ultimo 2025, bedraagt € 337.000. Het saldo van de toekomstige winstnemingen bedraagt naar verwachting € 75.000.

Dit betekent voor dit project een totaal verwacht positief resultaat (op eindwaarde) van € 412.000.

Jaarstukken 2025 Alphen-Chaam

97

Dorpshart Galder Door een ontwikkelaar is een principeverzoek ingediend, waarop het college een positief principebesluit heeft genomen. Daarbij worden de gronden van de school betrokken in de ontwikkeling van het gehele plangebied. Inmiddels is de planvorming afgerond en is met de ontwikkelaar op 1 maart 2022 een koop- en anterieure overeenkomst afgesloten. Het ontwerpbestemmingsplan voor de ontwikkeling is in februari 2023 ter inzage gelegd. In 2024 is het bestemmingsplan vastgesteld. Dit moet nog onherroepelijk worden. Proces heeft vertraging opgelopen vanwege extra afstemming met verschillende stakeholders in de omgeving. De ambtelijke inzet wordt verantwoord op een separaat projectnummer en verhaald middels de anterieure overeenkomt. Deze grondexploitatie heeft een restant looptijd van een jaar. Het verloop van het verwachte resultaat (eindwaarde) laat het volgende beeld zien: • Jaarstukken 2024 (per 31-12-2024); € 90.000; • Begroting 2026 (per 30-06-2025); €92.000; • Jaarstukken 2025 (per 31-12-2025); € 57.000. Het verwachte resultaat (eindwaarde) is afgenomen met € 33.000. De oorzaken, op hoofdlijnen, zijn als volgt: • In 2025 is een winst genomen van € 94.000; • Het resterende verschil wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door het opnemen van extra plankosten en de indexering van de eenheidsprijzen.

Het saldo van de tot dusver gerealiseerde tussentijdse winstnemingen, per ultimo 2025, bedraagt € 113.000. Het saldo van de toekomstige winstnemingen bedraagt naar verwachting € 57.000. Dit betekent voor dit project een totaal verwacht positief resultaat (op eindwaarde) van € 170.000. Gemeentewerf Dit exploitatiegebied maakt onderdeel uit van een mogelijk te ontwikkelen plangebied (circa 18 woningen) waarin twee andere partijen ook grond bezitten. Momenteel wordt onderzocht hoe we het gemeentelijke perceel willen gaan ontwikkelen. Het bestemmingplan is in 2023 ter inzage gelegd. Dit bestemmingsplan beslaat zowel het deel van de grex als het deel dat door de ontwikkelaar gerealiseerd wordt. De werkzaamheden met betrekking tot het bouw- en woonrijp maken van het plangebied nemen circa anderhalf jaar in beslag. Deze grondexploitatie heeft een restant looptijd van twee jaar. Het verloop van het verwachte resultaat (eindwaarde) laat het volgende beeld zien: • Jaarstukken 2024 (per 31-12-2024); € 29.000; • Begroting 2026 (per 30-06-2025); - € 2.602; • Jaarstukken 2024 (per 31-12-2025); € 26.000. Het verwachte resultaat (eindwaarde) is afgenomen met € 3.000. De oorzaken, op hoofdlijnen, zijn als volgt: • In 2025 is een winst teruggestort van € 2.900; • Lichte effecten van indexatie van de kosten.

Het saldo van de tot dusver gerealiseerde tussentijdse winstnemingen, per ultimo 2025, bedraagt € 13.000. Het saldo van de toekomstige winstnemingen bedraagt naar verwachting € 26.000. Dit betekent voor dit project een totaal verwacht positief resultaat (op eindwaarde) van € 39.000.

98

Jaarstukken 2025 Alphen-Chaam

Bollemeer II, Galder Binnen Bollemeer II is in 2025 het gebied bouwrijp gemaakt en zijn in totaal 14 kavels uitgegeven: 12 kavels voor tussen- en hoekwoningen en 2 kavels voor twee-onder-een-kapwoningen. In 2026 worden de overige 3 vrije kavels in verkoop gebracht. Naar verwachting start de bouw van deze laatste 3 woningen in 2027–2028. Aansluitend wordt het gebied gefaseerd woonrijp gemaakt in de periode 2027–2030. Er is vanaf de eerste actualisatie in juni 2024 een verloop van het verwachte resultaat (eindwaarde) weer te geven. Het huidige resultaat is als volgt: • Jaarstukken 2024 (per 31-12-2024); € 343.000; • Begroting 2026 (per 30-06-2025); € 420.000; • Jaarstukken 2025 (per 31-12-2025); € 271.000. Het verwachte resultaat (eindwaarde) is afgenomen met € 72.000. De oorzaken, op hoofdlijnen, zijn als volgt: • In 2025 is een winst teruggestort van € 78.000; • Opnemen van de grondprijzen conform de notitie grondprijzen 2026; • Indexering van civieltechnische kosten voor bouw- en woonrijpmaken; • Baten gerealiseerd middels grondverkoop van tussen- en hoekwoningen; • Plankosten zijn naar beneden bijgesteld t.o.v. de prognose bij opening van de grondexploitatie. Het saldo van de tot dusver gerealiseerde tussentijdse winstnemingen, per ultimo 2025, bedraagt € 78.000. Dit betekent voor dit project een totaal verwacht positief resultaat (op eindwaarde) van € 271.000.

Faciliterend grondbeleid Faciliterend grondbeleid (ook passieve complexen genoemd) houdt in dat de gemeente zelf geen grondexploitaties voert maar dit overlaat aan private ontwikkelaars. De gemeente 'faciliteert' deze gebiedsontwikkelingen door te investeren in plankosten, welke kosten vervolgens zullen worden verhaald op betrokkenen (middels een zogenaamde anterieure overeenkomst). Deze vorm van verrekening wordt in veruit de meeste gevallen toegepast. In de overige gevallen wordt vooraf geen overeenstemming bereikt tussen een private ontwikkelaar en de gemeente. In die situatie wordt de kostenverrekening gebaseerd op een exploitatieplan en het sluiten van een nadere (posterieure) overeenkomst. Zoals genoemd in de inleiding is publiekrechtelijk kostenverhaal anders geregeld onder de Ow. Het exploitatieplan is met het inwerkingtreding van de Ow komen te vervallen. Hiervoor zijn de kostenverhaalregels in de plaats gekomen. Daarnaast is behalve het traditionele kostenverhaal tevens (publiekrechtelijk) kostenverhaal zonder tijdvak geïntroduceerd. Er zijn nu dus twee stromen. De traditionele vorm van publiekrechtelijk kostenverhaal heeft net als voorheen een duidelijk eindbeeld, fasering en einddatum. Het nieuwe systeem, kostenverhaal zonder tijdvak, is bestemd voor organische gebiedsontwikkeling, waarbij geen duidelijk eindbeeld en fasering zijn.

Hierbij gaat het om plannen met een globale functieaanduiding die op verschillende manieren kan worden uitgewerkt. De gemeente Alphen-Chaam is momenteel niet betrokken bij dergelijke plannen. Alle private ontwikkelingen zijn geactualiseerd, de resultaten hiervan zijn verwerkt in de jaarstukken 2025.

Jaarstukken 2025 Alphen-Chaam

99

Winst- en verliesneming grondexploitaties Voor projecten waarin niet alle kosten gedekt worden door opbrengsten vormen wij een voorziening (op basis van de netto contante waarde). We brengen dit bedrag ten laste van de algemene reserve grondexploitatie. Bij de bepaling van de winstneming wordt de "percentage of completion" regel uit het BBV toegepast. Daarbij wordt een deel van het verwachte eindresultaat tussentijds als winst genomen (en gedoteerd aan de algemene reserve grondexploitatie) naar rato van de gerealiseerde baten en lasten. Jaarlijks bezien we bij de samenstelling van de jaarstukken of we gronden moeten afwaarderen (en een verliesvoorziening moeten treffen) en of we winst moeten nemen. Tabel 4 geeft het verloop van de boekwaarde van de diverse grondexploitaties weer. Aangevuld met de dotaties aan de verliesvoorziening geeft de tabel tevens inzicht in het totale resultaat van de grondexploitaties.

In exploitatie genomen gronden woningbouw Omschrijving

Voorziening verwachte verliezen Totaal resultaat grondexploitaties

Stand per 31-122024

Lasten 2025

Baten 2025

-341.823

1.234.949

1.021.043

Stand per 31-122024

-

Winstneming 2025

Stand per 31-122025

186.709

58.791

Vrijval verliezvoorziening 2025

Stand per 31-122025

186.709

-

Tabel 4 balanspost voorraden

Het totale resultaat van de grondexploitaties over 2025 bedraagt € 186.709, als gevolg van winstnemingen. Reserves grondbedrijf Het weerstandsvermogen van het grondbedrijf bestaat uit de algemene reserve grondexploitatie en dient ter dekking van onvoorzienbare risico’s. Dotaties en onttrekkingen vinden plaats als gevolg van winst- en verliesneming op de lopende grondexploitaties. Het saldo van de algemene reserve grondexploitatie bedraagt op 31-12-2025 € 960.000. Dit bedrag is gereserveerd om mogelijke risico’s op te vangen. In 2016 heeft de raad besloten om de maximale hoogte van het weerstandsvermogen te bepalen op € 960.000. Indien het saldo van de algemene reserve grondbedrijf hoger is dan € 960.000 vindt overheveling van middelen, naar de algemene reserve van de gewone dienst plaats. In 2025 wordt daarom een bedrag van € 186.709 overgeheveld. Risicoparagraaf Met bouwgrondexploitaties zijn meer dan gemiddelde risico’s gemoeid. De exploitatie strekt zich uit over een groot aantal jaren en het gaat om grote investeringen. De opbrengsten worden veelal pas na de gemaakte kosten genoten en het is altijd de vraag of de verwachte opbrengsten ook gerealiseerd worden. Er wordt geprobeerd zoveel mogelijk risico’s te kwantificeren en deze in de grondexploitatieberekeningen mee te nemen.

In de grondexploitatie moet voldoende weerstandscapaciteit aanwezig zijn om risico’s op te kunnen vangen. Het gewogen risico voor de lopende grondexploitaties tezamen is in totaal circa € 254.000. Hiermee is rekening gehouden in de berekende weerstandscapaciteit.

100

Jaarstukken 2025 Alphen-Chaam

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/16956526/2