CConstaterende datAlphen-Chaam
Koppel je AI →
Document · PDF

Voorstel 19-06-26 BIJLAGE 8 Kadernota Diamant-groep 2027

Gemeenteraadsvergadering 25 juni 2026, gemeente Alphen-ChaamBij agendapunt: Kaderbrieven verbonden partijen 20273.050 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Kadernota 2027

a

Kadernota 2027 - Diamant-Groep

Inhoudsopgave 1.

Inleiding ................................................................................................................................. 3

2.

Strategie & uitvoeringsprogramma’s .................................................................................... 4 2.1. 2.2.

3.

Strategische thema’s, ambities en uitvoeringsprogramma’s...................................... 4 Programma’s gericht op vernieuwing en innovaties .................................................. 5

Financiële ontwikkelingen ..................................................................................................... 8 3.1. 3.2. 3.3. 3.4.

Uitgangspunten en aannames .................................................................................... 8 Meerjarige raming ..................................................................................................... 10 Gemeentelijke bijdrage ............................................................................................. 10 Vervolgtraject – tijdsplanning ................................................................................... 10

2

a

Kadernota 2027 - Diamant-Groep

1. Inleiding Eind 2024 is het nieuwe strategieplan 2025-2030 geïntroduceerd. In de eerste helft van 2025 is het ‘uitvoeringsplan strategie 2025-2030’ opgesteld in nauwe samenwerking met o.a. onze gemeentelijke partners. In dit uitvoeringsplan worden 19 programma’s benoemd waar de komende jaren aan gewerkt wordt. Het bestuur heeft na instemming van de diverse gemeenteraden de nieuwe strategie vastgesteld tijdens de bestuursvergadering van 3 juli 2025. We hebben hoge ambities op de thema’s ‘de mens centraal’, ‘ontwikkelen’ en ‘werken’ waarmee we in 2030 hét toonaangevende en eigenzinnige sociaal werk- en ontwikkelbedrijf willen zijn. We willen er zijn voor iedereen die hulp kan gebruiken op weg naar werk. Deze nieuwe en ambitieuze doelstellingen vragen veel van ons als organisatie. Uiteraard is ook een flinke financiële investering nodig om deze plannen te realiseren. Voor de realisatie van de strategie in de komende jaren worden incidentele gelden afkomstig van het rijk ingezet. Het gaat hier vooral om het transformatiebudget van 2025-2034. Deze rijksmiddelen zijn expliciet bedoeld voor de bekostiging van de transitieplannen van de werk- en ontwikkelbedrijven in het land. Dit betekent dat de investeringen in relatie met de strategie niet via de reguliere exploitatie lopen, maar via de speciale bestemmingsreserve Strategie. Dat is door het bestuur in 2025 ingesteld.

Omdat we in de tweede helft van 2025 de uitvoeringsplannen en de financiële vertaling ervan intensief hebben besproken en vastgesteld, richt deze kadernota zich op de financiële hoofdlijnen van 2027. Dat betekent dat we geen volledige uitwerking van alle programma’s geven, maar focussen op de ontwikkelingen die in 2027 bepalend zijn voor onze organisatie, onze financiering en de samenwerking met onze gemeenten. Bepalend voor de toekomst van de Diamant-groep is het gesprek met de gemeenten over de infrastructuur van de Diamant-groep en de gesubsidieerde formatie in de toekomst. Gelet op de inspanningen die gemeenten moeten leveren om voldoende P-wetters in te zetten, die Diamant-groep op de werkvloer moet leveren en de financiële uitdagingen voor beide partijen is het belangrijk dat we hier samen in optrekken. In de ‘Kadernota Diamant-groep 2027’ wordt met de voorlopige realisatie 2025, begroting 2026 en het meerjarenperspectief 2027-2029 als basis, de te verwachten financiële ontwikkelingen en risico’s in de komende jaren uiteengezet voor zover mogelijk op dit moment. We voorzien een positief resultaat in de begroting voor 2027 en daarom is een gemeentelijke bijdrage niet nodig.

Yasin Torunoglu Algemeen Directeur

3

a

Kadernota 2027 - Diamant-Groep

2. Strategie & uitvoeringsprogramma’s 2.1. Strategische thema’s, ambities en uitvoeringsprogramma’s In de strategie 2025-2030 zijn drie thema’s benoemd met elk drie ambities en bijbehorende uitvoeringsprogramma’s. Daarnaast zijn randvoorwaarden vastgesteld. In 2027 zijn we ruim twee jaren onderweg. De meeste onderdelen uit het uitvoeringsplan zijn al opgestart in 2026. De mens centraal Bij alles wat we doen, staat de mens centraal. Werk is veel meer dan alleen een inkomen; het biedt een gevoel van zingeving, meedoen en betekenis. Wat iemand nodig heeft op weg naar werk – en binnen werk – is voor iedereen anders. Wij helpen mensen vooruit. Niet alleen naar werk maar ook op andere gebieden die belangrijk zijn. Onze ambities: ✓ We zijn er voor een bredere groep mensen die niet of niet direct op de arbeidsmarkt terecht kan ✓ We maken nog beter het verschil voor mensen ✓ We zijn een bedrijf waar meer mensen graag naar toe komen De uitvoeringsprogramma’s zijn: Leefgebieden op orde, De beste leidinggevenden en begeleiders van Nederland en Challenge het systeem Ontwikkelen Ontwikkelen gaat over groei van mensen. Ontwikkelen begint met een goede diagnose op wat nodig is en strekt zich uit tot de bemiddeling van mensen naar (regulier) werk. En waar nodig blijven we mensen begeleiden in hun reguliere baan en volgen in hun ontwikkeling. Juist bij ontwikkelen staat de mens centraal.

We denken in mogelijkheden van mensen en durven te differentiëren omdat ieder mens zijn eigen (ontwikkel)pad volgt. Onze ambities: ✓ We boeken meer aantoonbaar resultaten in de groei van mensen ✓ We zetten nog gerichter in op wat nodig is voor mensen om zich maximaal te ontwikkelen in en naar werk ✓ We hebben betrokken en professionele begeleiders en leidinggevenden die nog beter weten en toepassen wat werkt bij mensen De uitvoeringsprogramma’s zijn: De beste start maken, Ontwikkel- en basisbanen, Gemeenten nabij, Meten is weten is delen, Stop de draaideur en Uitstromen met Loonkostensubsidie (LKS).

Werken

4

a

Kadernota 2027 - Diamant-Groep

Wij zijn een werk- en ontwikkelbedrijf dat zich wil versterken in ondernemerschap en commercieel handelen. Dit ondersteunt ons in de zoektocht naar nieuw werk en nieuwe verdienmodellen. Daarmee creëren we banen die aansluiten bij de huidige arbeidsmarkt en genereren we inkomsten om de groei en ontwikkeling van mensen mogelijk te maken. Dagelijks voeren we werkzaamheden uit die van grote maatschappelijke waarde voor de samenleving zijn. Onze ambities: ✓ We zorgen dat werk beter aansluit bij mensen én de arbeidsmarkt ✓ We geven bewuster invulling aan onze verschillende werkgeversrollen ✓ We voeren steeds meer werkzaamheden uit die betekenisvol zijn voor mens en maatschappij Uitvoeringsprogramma’s zijn Accountplan werkgevers, Acquisitie nieuw werk, Realistisch in beschut werk en Innovatieve technologieën. Randvoorwaarden Voor een goede uitvoering van de strategie is het van groot belang om de (rand)voorwaarden op orde te hebben. Of te krijgen. De samenwerking met onze gemeenten is een essentiële (rand)voorwaarde. Daarnaast is het van belang dat ‘onze organisatie staat als een huis’. Voor iedereen is duidelijk dat de manier waarop de sector gefinancierd wordt, niet houdbaar is op langere termijn. De Diamant-groep wil ook in de toekomst een financieel gezonde organisatie blijven. De drie randvoorwaarden zijn daarmee: samenwerking (1), interne organisatie (2) en financiën (3).

De uitvoeringsprogramma’s zijn: Ambities in de keten, Strategische partners, Publiek werkgever, Nieuwe verdienmodellen, Goed georganiseerd, Mee weten, meedenken en meedoen en Daar moet je zijn.

2.2. Programma’s gericht op vernieuwing en innovaties In deze paragraaf zijn met name de programma’s benoemd die zich gaan voordoen in 2027 benoemd. In 2027 zullen de volgende programma’s nieuw gaan starten: Challenge het systeem (strategie Mens Centraal) Het programma 'Challenge het systeem' binnen het uitvoeringsplan richt zich op het centraal stellen van de mens in het strategische beleid. Door bestaande structuren en werkwijzen kritisch te bevragen en te vernieuwen, wordt gezocht naar manieren om belemmeringen in het systeem weg te nemen. Het doel is om ruimte te creëren voor maatwerk en innovatieve oplossingen die aansluiten bij de behoeften van mensen, zodat iedereen optimaal kan participeren.

5

a

Kadernota 2027 - Diamant-Groep

Stop de draaideur (strategie Ontwikkelen) Het programma 'Stop de draaideur' binnen het uitvoeringsprogramma richt zich op het doorbreken van de vicieuze cirkel waarin mensen steeds opnieuw in en uit de uitkering belanden. Door gerichte begeleiding en het aanbieden van duurzame ontwikkel- en basisbanen wordt ingezet op blijvende arbeidsdeelname en het voorkomen van terugval. Dit vraagt om maatwerk en nauwe samenwerking met gemeenten, zodat mensen niet tussen wal en schip vallen en daadwerkelijk perspectief krijgen op een stabiele toekomst. Zo wordt de draaideurconstructie effectief aangepakt en ontstaat er meer rust en zekerheid voor alle betrokkenen. Uitstromen met Loonkostensubsidie (LKS) (strategie Ontwikkelen) Het programma 'Uitstromen met LKS' binnen het uitvoeringsplan richt zich op het faciliteren van duurzame uitstroom uit de uitkering naar een passende werkplek met begeleiding bij een reguliere werkgever. Hierbij ligt de nadruk op het versterken van eigen regie, het benutten van individuele talenten en het voorkomen van terugval, zodat mensen uiteindelijk zelfstandig en duurzaam kunnen participeren in werk. De strategische of andere programma’s die in 2025 of 2026 zijn gestart en in 2027 doorlopen zijn o.a. de volgende: Herhuisvesting La Poubelle In 2024 zijn alternatieven ontwikkeld voor de nieuwbouw van La Poubelle.

De laatste finale stappen in de besluitvorming zijn in het 1e kwartaal 2025 genomen terwijl ondertussen de voorbereidingen voor nieuw-/verbouw in volle gang waren. De planning richtte zich op de start van de bouwwerkzaamheden na de zomerperiode 2025, dit is helaas niet gelukt. We hopen zo spoedig mogelijk in 2026 met de bouw te starten en in 2027 te kunnen openen aan de Insulindestraat in Tilburg. Leefgebieden op orde (strategie De mens centraal) Het programma 'Leefgebieden op orde' richt zich op het in balans brengen en versterken van de verschillende leefgebieden van mensen, zoals wonen, financiën, gezondheid en sociale relaties. Het programma biedt maatwerkondersteuning, zodat mensen stabieler in het leven staan en beter kunnen meedoen in de samenleving. Jaarlijks wordt tussen 2025 en 2030 minimaal één thema uit de leefgebieden uitgewerkt. Beste leidinggevenden en begeleiders van Nederland (strategie De mens centraal) Beste leidinggevenden en begeleiders van Nederland vormen binnen het uitvoeringsplan de sleutelfiguren die medewerkers en deelnemers begeleiden bij hun ontwikkeling en

6

a

Kadernota 2027 - Diamant-Groep

participatie. Zij zijn verantwoordelijk voor het aansturen, coachen en ondersteunen van mensen tijdens hun traject naar duurzaam werk, het bieden van maatwerkoplossingen en het stimuleren van eigen regie. Hun rol is cruciaal bij het doorbreken van de draaideurconstructie en het succesvol laten uitstromen van mensen naar een passende werkplek, waarbij oog is voor zowel professionele groei als persoonlijke omstandigheden. In 2025 gestart, in 2026 het uitzetten van de grote lijnen en eind 2026 starten met de ontwikkelprogramma’s voor leidinggevenden en begeleiders. Ontwikkel- en basisbanen (strategie Ontwikkelen) Met de ontwikkelbaan bieden we mensen de kans om zich in maximaal drie jaar te ontwikkelen naar een reguliere baan op de arbeidsmarkt. We weten ook dat niet voor iedereen het vinden van een reguliere baan een optie is. Mensen die na een ontwikkelbaan niet kunnen uitstromen en niet in aanmerking komen voor een beschutte werkplek bieden we een basisbaan aan. Gemeenten nabij (strategie De mens centraal) We streven ernaar om meer mensen vanuit de Participatiewet vanuit de regiogemeenten werk te kunnen bieden. Ofwel samen met deze gemeenten het aanbod beter toegankelijk maken voor deze groep mensen, bij voorkeur lokaal. In 2026 worden de plannen gesmeed en wordt gestart met de eerste concrete stappen. In 2027 zal dit verder vorm moeten krijgen.

Innovatieve technologieën (strategie Werken) Vanaf 2026 wordt gestart met pilots rond AI en kennisintensieve technologie om het werk lichter of makkelijker te maken. Meeweten, meedenken en meedoen & Daar moet je zijn (strategie Randvoorwaarden) Zowel de interne communicatie als de externe profilering van de organisatie vragen aandacht. In 2026 wordt het onderzoek naar de merkenstrategie uitgevoerd en gepresenteerd. Nieuwe verdienmodellen, ambities in de keten, strategische partners (strategie Randvoorwaarden) Deze drie programma’s beogen achtereenvolgens bij te dragen aan financieel gezonde organisaties door b.v. nieuwe activiteiten of andere afspraken, duidelijkheid over inzet (kwantiteit) vanuit de gemeenten bij de Diamant-groep en het samenwerken met o.a. de zes gemeenten als strategische partners. Bij VIP en Kwekerij wordt ingezet op beter renderend werk. Daarnaast verwachten we in 2027 een positieve bijdrage van de activiteiten van de Maaltijdenexpres.

7

a

Kadernota 2027 - Diamant-Groep

3. Financiële ontwikkelingen De begroting 2026 en de meerjarenbegroting 2027 t/m 2029 zijn vorig jaar door het dagelijks bestuur aangeboden aan de raden van de deelnemende gemeenten en vervolgens door het algemeen bestuur vastgesteld. De daarbij afgegeven ontwikkelingen en risico’s zijn veelal nog steeds actueel. De in hoofdstuk 2 beschreven ontwikkelingen en innovaties zijn voor zover mogelijk meegenomen in de begroting 2026 en verder.

3.1.

Uitgangspunten en aannames

Onderstaand worden de uitgangspunten kort toegelicht. • •

•

De activiteiten van de Diamant-groep omvatten vanaf 2026 ook het bestuur van de Stichting Maaltijdenexpres. De nieuwbouw La Poubelle is resultaat neutraal opgenomen. De verhoogde afschrijving en rentelasten worden vanuit de Diamant-groep doorbelast aan La Poubelle. In La Poubelle worden deze kosten gedekt vanuit een hogere omzet. De jaarlijkse afname van het aantal medewerkers in de Sociale Werkvoorziening (SW’ers) is een gegeven. De instroom van Participatie-wetters moet de daling opvangen. We hebben 3 scenario’s onderzocht: de gesubsidieerde formatie daalt, stabiliseert of groeit. o Als we niets beleidsmatig veranderen krimpt de gesubsidieerde formatie op de langere termijn. Het aantal nieuwe aanmeldingen van P-wetters (combinatie van alle soorten) compenseert niet de jaarlijkse uitstroom van SW-ers. o Met de huidige afspraken met gemeenten lukt het om in 2027 de gesubsidieerde formatie nagenoeg stabiel te houden op 1.250 Fulltime equivalenten (FTE). SW daalt op basis van ervaringscijfers en demografie naar verwachting met 57 FTE. Er is in 2027 een instroom van 50 nieuwe ontwikkelbanen met Gemeente Tilburg afgesproken (ca 33 FTE). De uitstroom van ontwikkelbanen wordt hiermee ruimschoots gecompenseerd, per saldo komen er 14 FTE ontwikkelbanen bij in 2027. Maatwerk blijft constant. Beschut Werk groeit met 12 FTE en Regulier met LKS met 13 FTE.

Tot slot zien we in 2027 een groei van 14 FTE basisbanen. o Het scenario van een groeiende gesubsidieerde formatie betekent een forse jaarlijkse instroom van P-wetters. o Vanuit de Diamant-groep is het noodzakelijk om het gesprek aan te gaan met de gemeenten, uitvoeringsprogramma Gemeenten nabij en Ambitie in de keten, om samen afspraken te maken voor een structureel aanbod van kandidaten zodanig dat de infrastructuur in stand blijft en de gesubsidieerde formatie zich kan stabiliseren op 1.250 FTE. Om dit te bereiken zullen zowel de gemeenten als de Diamant-groep inspan-

8

a

Kadernota 2027 - Diamant-Groep

•

•

•

•

•

ningen moeten doen om voldoende nieuwe P-wetters aan te leveren, niet alleen in aantal maar ook in kwaliteit. Deze P-wetters vragen veel inspanningen op de werkvloer bij Diamant-groep. En voor zowel de gemeenten als de Diamant-groep kost het een financiële inspanning. De gemeenten moeten immers de werkplek financieren en de Diamant-groep moet de werkplek rendabel maken. Voor Beschut Werk spelen in 2027 drie belangrijke financiële ontwikkelingen. Deze hebben directe invloed op ons resultaat én op de manier waarop we de kosten van beschutte medewerkers dekken. o In de septembercirculaire 2025 is er een verhoging van de bijdrage Beschut werk gekomen van € 2.975 extra per FTE per jaar. Met circa 200 FTE Beschut Werk levert dit een baat op van circa € 600K per jaar. Dit extra geld is bedoeld om de kosten van Beschut Werk beter te dekken, omdat de huidige financiering niet altijd aansluit op de werkelijke werkplekkosten. o In het verleden hebben we een bestemmingsreserve Beschut Werk gevormd om tekorten op te vangen. Deze reserve is nu bijna volledig uitgeput. Wij stellen daarom voor om de reserve te beëindigen per 2026. Hierdoor wordt het resultaat slechter, maar de extra middelen kunnen dit dekken. Met het stoppen van de reserve wordt het financieel beeld transparanter: structurele kosten worden gedekt uit structurele middelen.

o Er ligt een onderhandelingsakkoord voor de nieuwe cao Aan de Slag 2026–2027 met hogere werkgeverskosten, waaronder de eindejaarsuitkering (€ 350 bruto per FTE structureel en € 150 bruto per FTE incidenteel in 2027), dit resulteert in een kostenstijging van circa € 270K per jaar. Deze extra kosten kunnen we financieren vanuit de extra middelen. In het verleden hebben we een bestemmingsreserve Maatwerk gevormd om een aanvulling te doen op de ontvangen begeleidingsvergoeding tot het bedrag van Beschut Werk. Deze reserve is na 2026 op. Wij stellen daarom voor om de reserve te beëindigen per 2027. De onderhandelingen over de nieuwe cao SW lopen nog. We verwachten in het eerste kwartaal van 2026 duidelijkheid over de uitkomsten. Zodra deze beschikbaar zijn, verwerken wij de financiële gevolgen in de Programmabegroting 2027–2030. Kosten, investeringen en rendementen naar aanleiding de strategienota zijn begroot. De kosten en investeringen lopen via de daarvoor bestemde reserve. De rendementen dragen bij aan de verhoging van het resultaat. In de jaren 2025, 2026 en 2027 ligt de nadruk op zaaien, in 2028 en verder op oogsten. Kosten van concern overhead stijgen met een jaarlijkse indexatie, hier staat geen extra dekking in de NTW tegenover.

9

a

Kadernota 2027 - Diamant-Groep

3.2.

Meerjarige raming

Voor de jaren 2028 en verder zijn de afspraken met de gemeenten nog niet concreet genoeg om een stabiele formatie gesubsidieerde arbeid zeker te stellen. In deze jaren is de afname van SW-ers wederom circa 50 FTE per jaar. Om deze 50 FTE op te vangen door P-wetters zijn er jaarlijks naar verwachting zo’n 80 tot 100 P-wetters nodig. Immers, een gemiddeld P-wet dienstverband is circa 0,66 FTE. En, de kwaliteit/verdiencapaciteit van een gemiddelde P-wetter ligt lager dan die van een SW-er. Indien we samen met de gemeenten afspraken kunnen maken over de toekomstige aanmeldingen (in hoeveelheid en kwaliteit), zodanig dat we de formatie gesubsidieerde arbeid kunnen stabiliseren op 1.250 FTE, kunnen we onze diverse rollen als werkgever blijven uitvoeren voor onze deelnemende gemeenten. Denk aan de Groenvoorzieningen, Post, Fietsbeheer, Dierenopvang, maar ook aan meedenken aan nieuwe vormen van werk. Mochten we die afspraken niet kunnen maken, dan voorzien we een risico dat de gesubsidieerde formatie krimpt. De krimp van de formatie raakt onze verdiencapaciteit. Mensen vertrekken uit bedrijfsonderdelen die gemiddeld meer toegevoegde waarde creëren. Ook de ontwikkelbanen lopen uiteindelijk weer af in de huidige budgettering.

Daar staat tegenover dat Beschut bijvoorbeeld elk jaar groeit en relatief een steeds groter deel van de gesubsidieerde formatie uitmaakt op bedrijfsonderdelen, wat het creëren van toegevoegde waarde onder druk zet.

3.3.

Gemeentelijke bijdrage

Volgens de Gemeenschappelijke Regeling is de Diamant-Groep verplicht om een structurele dekking te creëren voor de begroting. Als dit niet lukt, dienen de deelnemende gemeenten bij te dragen aan het tekort door middel van een gemeentelijke bijdrage. Het meerjarenperspectief is positief, dus is er geen sprake van een structureel begrotingstekort.

3.4.

Vervolgtraject – tijdsplanning

De kadernota 2027 wordt op 5 februari 2026 besproken en vastgesteld in het algemeen bestuur en vervolgens via dagelijks bestuur aan de gemeenteraden aangeboden. De programmabegroting 2027 en de meerjarenraming 2028 t/m 2030 worden vervolgens in het 1e kwartaal opgesteld en behandeld in de bijeenkomst van het dagelijks bestuur in april 2026. Bij de bestuursvergadering van juli wordt de programmabegroting 2027 en meerjarenraming 2028 t/m 2030 in het algemeen bestuur vastgesteld. Voor 15 september 2026 moeten deze stukken naar de provincie Noord-Brabant gestuurd worden.

10

a

Kadernota 2027 - Diamant-Groep

11

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/16966656/1