Nota participatiebeleid 2025-2032 (25263) OPMERKINGEN

Opmerkingen vanuit de Werkgroep Burgerbetrokkenheid m.b.t. de Nota Participatiebeleid Algemeen Allereerst willen we benadrukken blij te zijn met de tot nu toe in co-creatie ontwikkelde Nota Participatiebeleid. We zien de Nota als een belangrijke eerste stap en hebben de ambitie om samen met de Raad, het College en de ambtelijke organisatie de Nota tot een levend instrument te maken. Tegelijkertijd realiseren we ons dat het op papier zetten slechts het begin is; de echte uitdaging zit in de uitvoering en het blijven vasthouden van een open en lerende grondhouding. De op te stellen uitvoeringsprotocollen en de evaluaties daarvan zullen hierbij noodzakelijke hulpmiddelen zijn. Wij willen hier graag over meedenken. Ambitieniveau Wij zien het hoge ambitieniveau in de Nota als een kracht. Het is goed dat we hoog mikken, omdat dat inspireert en richting geeft. Tegelijkertijd erkennen we dat dit vraagt om een houding, een cultuur van dienstbaarheid en transparantie van de zijde van bestuur en organisatie. Onze zorg ligt niet bij de hoogte van het ambitieniveau, maar wel bij het samen waarmaken ervan en het blijven werken aan vertrouwen bij burgers. Participatie en besluitvorming Wij delen de observatie dat bij participatie het gesprek met burgers centraal moet staan en niet de verdediging van een reeds ingenomen standpunt.

De aanwezigheid van bestuurders en raadsleden kan daarbij een positief verschil maken. Wij vinden dat tijdens het ‘verkennen doe je samen’, voorafgaand aan participatie, de gemeente ook duidelijk moet zijn over wat nog wel en wat niet meer open staat voor invloed en hoe het besluitvormingsproces gaat lopen. Voor burgers moet duidelijk zijn wat zij kunnen verwachten. Overheidsparticipatie en burgerinitiatieven Hier zien wij vooral kansen. Het uitgangspunt moet een positieve en meewerkende houding zijn, ook als een initiatief ‘concurreert’ met een initiatief uit de markt. Wel zouden wij meer duidelijkheid willen hebben over het loket of het aanspreekpunt waar burgers terecht kunnen. Dat is cruciaal om te voorkomen dat goede initiatieven verzanden. Functionaris burgerparticipatie Het idee van een ‘functionaris burgerparticipatie’ spreekt ons aan, mits deze beschikt over voldoende gezag, gezicht en gewicht om daadwerkelijk corrigerend in te grijpen en daarmee het proces te borgen. Bijvoorbeeld als een participatieparagraaf ontbreek bij een collegevoorstel of als een burger terecht een klacht indient over een participatieproces. Eerder hebben wij het idee geopperd om met een onafhankelijke waarnemer of een ‘mystery guest’ te werken die objectief kan toetsen of een participatieproces goed verloopt. Dit om te voorkomen dat het altijd de slager is die zijn eigen vlees keurt.

Een dergelijke aanpak kan ook voorkomen dat alle druk bij één functionaris ligt. In complexe gevallen zou ook kunnen worden overwogen om de functionaris burgerparticipatie te versterken met een onafhankelijk willekeurig samengesteld panel; daarmee wordt de verantwoordelijkheid gedeeld en blijft het proces transparant. Langetermijnvisie en tijdigheid Wij onderschrijven dat een herkenbare langetermijnvisie, doorvertaald naar buurten en wijken, van grote waarde is. Dit geeft burgers houvast en maakt participatie concreter. Daarbij willen wij het belang van tijdigheid onderstrepen. Wanneer trajecten te lang duren of radiostilte ontstaat, raken waardevolle ideeën in de vergetelheid en neemt de frustratie bij burgers toe. Dat zien we in de praktijk nog te vaak. Het beter borgen van dit proces is een gezamenlijke opdracht.

Voorbeelden zijn: (maatschappelijke) voorzieningen, groenplannen, verkeersveiligheid, woningbouwprojecten, speelvoorzieningen, de plaatsing van transformatiehuisjes, enz. Wij zien dit als kans om het vertrouwen te versterken en samen verder te bouwen. Contacten met de gemeenteraad Wij stellen vast dat de huidige gang van zaken bij ‘inspraak door burgers’ niet ideaal is. Er wordt op dit moment geëxperimenteerd met nieuwe vormen om burgers bij het raadswerk te betrekken. Wij hebben ook nog geen kant-en-klare oplossingen. Tot slot Tot slot willen wij benadrukken veel vertrouwen te hebben in de ingeslagen weg. Er ligt met de Nota een sterk fundament en de ambitie is helder. Onze aanvullingen zijn niet bedoeld als obstakel, maar als suggesties om ervoor te zorgen dat dit fundament stevig blijft staan en verder groeit. Almere, 27 augustus 2025