Kadernota verbonden partijen Almere 2025 (26004) COLLEGEVOORSTEL

Voorstel aan Burgemeester en Wethouders Voorstel aan Burgemeester en Wethouders Datum BenW 16 december 2025

Onderwerp

Kadernota verbonden partijen Almere 2025 Naam steller en afdeling D. van der Scheer en M. Oeloff / Financiën & Control Portefeuillehouder(s) W.H.J.M. van der Loo Publiekssamenvatting Het college stelt de raad voor om de nieuwe kadernota verbonden partijen vast te stellend. Verbonden partijen zijn samenwerkingspartners van de gemeente waarin Almere een bestuurlijk en financieel belang heeft. Zij voeren taken uit, bijvoorbeeld op gebied van publieke gezondheidszorg (GGD) of het verwerken van afval (HVC). In de kadernota staan afspraken over het aangaan, beheren en evalueren van verbonden partijen van de gemeente Almere. Dit helpt de gemeente en de raad bijvoorbeeld om keuzes te maken over het aangaan van een verbonden partij, het beheersen van risico’s en met de evaluatie van de samenwerking met verbonden partijen. Soort stuk Hamerstuk (Tijdelijke) Geheimhouding / Embargo tot Niet van toepassing Bestuurlijk voortraject Portefeuillehoudersoverleg C. Ahles van 23 juni 2025: afstemmen bestuurlijke uitgangspunten Portefeuillehoudersoverleg C. Ahles van 10 november 2025: definitieve kadernota verbonden partijen Afgestemd met portefeuillehouder Van der Loo op 8 december 2025: stukken akkoord voor verzending naar college. Bestuurlijk vervolg Verzending aan de raad: Ja Bijlagen • •

Raadsvoorstel Kadernota verbonden partijen Almere 2025

1

Voorstel aan Burgemeester en Wethouders Voorgesteld besluit 1. De raad voor te stellen: a. De kaders zoals vastgelegd in de Kadernota verbonden partijen Almere 2025 vast te stellen: i. Het principe van ‘volg of leg uit’ toe te passen op de in de kadernota vastgelegde kaders. ii. Voor het aangaan van een verbonden partij het principe van ‘nee, tenzij’ toe te passen en het afwegingskader te gebruiken als het niet gaat om een verplichte verbonden partij. iii. In ieder geval afspraken te maken over de volgende zaken bij de oprichting van een verbonden partij, voor zover dat al geen wettelijke verplichting is: 1. governance van de verbonden partij; 2. bemensing van bestuur en andere organen van de verbonden partij; 3. stemverhouding; 4. financiën; 5. mandaten; 6. databeheer; 7. privacy en archivering; 8. escalatie in het geval van conflict; 9. beëindiging en/of uittreding. iv. Voor wat betreft de bestuurlijke afvaardiging in een verbonden partij kunnen: 1. alleen collegeleden onderdeel zijn van het bestuur of de Raad van Toezicht of Commissarissen van een publiekrechtelijke verbonden partij namens de gemeente; 2. bestuurders, ambtenaren of raadsleden niet afgevaardigd worden in het bestuur of de Raad van Toezicht of Commissarissen van een privaatrechtelijke verbonden partij. v.

De volgende zaken twee keer per jaar, in de paragraaf verbonden partijen, bij de begroting en programmarekening op te nemen: 1. bestuurlijke vertegenwoordiging; 2. het financiële en publieke belang; 3. ontwikkelingen van de financiële positie; 4. de belangrijkste risico’s, beheersmaatregelen en het risicoprofiel van de verbonden partij. vi. Per verbonden partij een risicoprofiel op te stellen bij het aangaan van de verbonden partij en deze bij evaluatie, of wanneer eerder nodig, te herzien. vii. Alle verbonden partijen eenmaal per 6 jaar integraal te evalueren en de raad over de uitkomsten van deze evaluatie te informeren. viii. Voor het beëindigen van deelname in een privaatrechtelijke verbonden partij de raad in staat te stellen wensen en bedenkingen te uitten. Dit niet eerder te doen dan nadat door het college de financiële gevolgen van en hoe de taak uitgevoerd gaat worden na beëindiging inzichtelijk zijn gemaakt. b. De Nota verbonden partijen Almere 2010 in te trekken. 2. Voor de bestuurlijke rolverdeling bij verbonden partijen is de wethouder financiën stelselverantwoordelijke en de vakwethouder van de portefeuille waar de verbonden partij in valt is verantwoordelijk voor de betreffende verbonden partij. Waar sprake is van een conflicterend belang of grote financiële risico’s treden beiden in collegiaal overleg.

Wanneer de vakwethouder van de verbonden partij ook de wethouder financiën is, wordt de vervangend wethouder financiën aangehaakt. 3. De moties RG-390/2021 (Kaderstelling, sturing en controle van verbonden partijen) en RG-139/2021 (Stel solvabiliteitsratio vast voor eigen vermogen Gemeenschappelijke Regelingen) hiermee als afgedaan te beschouwen. Inleiding en bestuurlijke context Voor toelichting wordt verwezen naar het raadsvoorstel. Beoogd effect Voor toelichting wordt verwezen naar het raadsvoorstel. 2

Voorstel aan Burgemeester en Wethouders Argumenten Zie het raadsvoorstel voor de argumenten bij besluitpunt 1.a. en 1.b en 3. Besluitpunt 1: De raad voor te stellen: Het Besluit Begroten en Verantwoorden (BBV) schrijft voor dat een paragraaf verbonden partijen in de programmarekening en programmabegroting verplicht is. Hierin dienen, naast andere verplichte zaken, ook beleidslijnen omtrent verbonden partijen opgenomen te worden. Dit kan vervangen worden door te verwijzen naar een actuele en door de raad vastgestelde kadernota verbonden partijen. Het hebben van een actuele, door de raad vastgestelde kadernota verbonden partijen is ook het advies van de commissie BBV. Daarom stellen we hier voor om de raad de kadernota, met daarin de kaders, vast te laten stellen. De Gemeentewet schrijft tevens voor dat de raad deze kaderstellende bevoegdheid heeft. Besluitpunt 2: Bestuurlijke rolverdeling Hierover nemen wij een kader op omdat we de schijn van ‘dubbele-pettenproblematiek’ willen voorkomen. Dit zou zich kunnen voordoen als het belang van de gemeente in conflict raakt met het belang van de verbonden partij en er een bestuurder betrokken is. Of als er ontwikkelingen zijn die de positie van de gemeente raken.

Hierom leggen we vast dat, mocht dit eventueel spelen, de wethouder financiën verantwoordelijk is voor het gemeentelijke belang (stelselverantwoordelijke), en de vakwethouder de vertegenwoordiger is in de verbonden partij. Zij gaan collegiaal met elkaar in overleg en betrekken waar nodig het college daarbij. Het kan zijn dat de wethouder financiën ook de vakwethouder is. Dan wordt via het college een collega-wethouder ingeschakeld voor overleg. Zo scheiden we rollen die in een uitzonderlijk geval kunnen conflicteren. Tegenargumenten en kanttekeningen U kunt ervoor kiezen om besluitpunt 2: bestuurlijke rolverdeling niet op te nemen Dit kader is voornamelijk bedoeld voor situaties waarin het belang van de verbonden partij en de gemeente uiteenlopen. De vakwethouder is dan wettelijk gebonden, omdat hij van beide partijen bestuurder is, om zowel het belang van de verbonden partij als dat van de gemeente te vertegenwoordigen. Dit is in zo’n geval tegenstrijdig aan elkaar. Dit kader biedt de mogelijkheid deze twee belangen te scheiden door in collegiaal overleg te gaan met de wethouder die stelselverantwoordelijke is van verbonden partijen. Een alternatief is om dit kader niet op te nemen in de kadernota.

Dit kader helpt het college en de individuele wethouder maar is niet noodzakelijk omdat voorstellen, ook die betrekking hebben op een verbonden partij, altijd in collegeverband moeten worden besloten. Zie het raadsvoorstel voor alle overige alternatieven. Financiële middelen en effecten Voor toelichting wordt verwezen naar het raadsvoorstel. Duurzaamheidsparagraaf Niet van toepassing. Afstemming Dit voorstel is afgestemd met: • HRM/Juridische Zaken: gedurende het gehele proces betrokken en akkoord met de aangeboden versie. • Concerncontrol: voorgelegd en akkoord bevonden. • Accounthouders van verbonden partijen binnen de afdelingen van de gemeente Almere: suggesties meegegeven en waar mogelijk verwerkt. Uit de afstemming blijkt wel dat er verschillende gedachten zijn over besluitpunt 2 van dit CV: bestuurlijke rolverdeling. Daarom is er een alternatief opgenomen in dit collegevoorstel onder tegenargumenten en kanttekeningen. • Accountant: heeft suggesties meegegeven en waar mogelijk zijn deze verwerkt.

3

Voorstel aan Burgemeester en Wethouders Aanpak / Uitvoering Voor toelichting wordt verwezen naar het raadsvoorstel. Communicatie Intern & Communicatie en Participatie omgeving Door middel van publiekssamenvating.

4

Besluit Burgemeester en Wethouders Besluit Burgemeester en Wethouders Vergaderdatum 16 december 2025 Besluit conform 16 december 2025

Onderwerp

Kadernota verbonden partijen Almere 2025 Het college besluit 1. De raad voor te stellen: a. De kaders zoals vastgelegd in de Kadernota verbonden partijen Almere 2025 vast te stellen: i. Het principe van ‘volg of leg uit’ toe te passen op de in de kadernota vastgelegde kaders. ii. Voor het aangaan van een verbonden partij het principe van ‘nee, tenzij’ toe te passen en het afwegingskader te gebruiken als het niet gaat om een verplichte verbonden partij. iii. In ieder geval afspraken te maken over de volgende zaken bij de oprichting van een verbonden partij, voor zover dat al geen wettelijke verplichting is: 1. governance van de verbonden partij; 2. bemensing van bestuur en andere organen van de verbonden partij; 3. stemverhouding; 4. financiën; 5. mandaten; 6. databeheer; 7. privacy en archivering; 8. escalatie in het geval van conflict; 9. beëindiging en/of uittreding. iv. Voor wat betreft de bestuurlijke afvaardiging in een verbonden partij kunnen: 1. alleen collegeleden onderdeel zijn van het bestuur of de Raad van Toezicht of Commissarissen van een publiekrechtelijke verbonden partij namens de gemeente; 2. bestuurders, ambtenaren of raadsleden niet afgevaardigd worden in het bestuur of de Raad van Toezicht of Commissarissen van een privaatrechtelijke verbonden partij. v.

De volgende zaken twee keer per jaar, in de paragraaf verbonden partijen, bij de begroting en programmarekening op te nemen: 1. bestuurlijke vertegenwoordiging; 2. het financiële en publieke belang; 3. ontwikkelingen van de financiële positie; 4. de belangrijkste risico’s, beheersmaatregelen en het risicoprofiel van de verbonden partij. vi. Per verbonden partij een risicoprofiel op te stellen bij het aangaan van de verbonden partij en deze bij evaluatie, of wanneer eerder nodig, te herzien. vii. Alle verbonden partijen eenmaal per 6 jaar integraal te evalueren en de raad over de uitkomsten van deze evaluatie te informeren. viii. Voor het beëindigen van deelname in een privaatrechtelijke verbonden partij de raad in staat te stellen wensen en bedenkingen te uitten. Dit niet eerder te doen dan nadat door het college de financiële gevolgen van en hoe de taak uitgevoerd gaat worden na beëindiging inzichtelijk zijn gemaakt. b. De Nota verbonden partijen Almere 2010 in te trekken. 2. Voor de bestuurlijke rolverdeling bij verbonden partijen is de wethouder financiën stelselverantwoordelijke en de vakwethouder van de portefeuille waar de verbonden partij in valt is verantwoordelijk voor de betreffende verbonden partij. Waar sprake is van een conflicterend belang of grote financiële risico’s treden beiden in collegiaal overleg.

Wanneer de vakwethouder van de verbonden partij ook de wethouder financiën is, wordt de vervangend wethouder financiën aangehaakt. 5

Besluit Burgemeester en Wethouders 3. De moties RG-390/2021 (Kaderstelling, sturing en controle van verbonden partijen) en RG-139/2021 (Stel solvabiliteitsratio vast voor eigen vermogen Gemeenschappelijke Regelingen) hiermee als afgedaan te beschouwen. Aldus vastgesteld in het college van BenW d.d. 16 december 2025

6