Bundel PM 4 februari
Tekst van het document
615e Politieke Markt Datum Aanvang 04-02-2021 19:00
Politieke Markt Politieke Markt Politieke Markt Politieke Markt Videobespreking (Regie Raadzaal) Videobespreking (Regie zaal Hout) Videobespreking (Regie zaal Buiten) Videobespreking (Regie zaal Haven) Tijd 19:00 - 22:00 19:00 - 21:30 19:00 - 21:30 19:00 - 21:10
19:00 Raadsonderwerp (Vervolg) 19:00 Raadsvoorstel 19:00 - 20:50 uur Besluitrijp geachte voorstellen Consultatie raad door college - 20:30 uur 19:00 - 19:05 uur 19:00 - 20:30 uur
Agendavoorstel PvdA, SP en Visie ecologie 2020 (RV-05) Vaststellen besluitenlijsten, Agendavoorstel college: Een Partij voor de Dieren: verslagen en notulen Politieke buitenzwembad voor Almere Overslaglocatie Blocq van V C.J.J. Holter Markt 28 januari 2021 (RG-17) (TECHNISCHE G L. Baan Kuffeler (RG-15) TOELICHTING) V J. Deben V M.S.G. Rutten G G.J. Broer V A. Selman G J.J. Posthumus G M. Drenthen
19:05 Raadsvoorstel 19:05 - 20:50 uur
Mobiliteits- en Infrastructuur Programma Almere (MIPA) 2021-2025 (RV-10) 20:30 PAUZE 20:30 - 20:40 uur PAUZE 20:30 - 20:40 uur V J. Deben G G.J. Broer 20:40 Raadsvoorstel (Vervolg) 20:40 - Actualiteitenhalfuur 20:40 - 22:00 uur 21:10 uur
1
Politieke Markt Politieke Markt Politieke Markt Politieke Markt Videobespreking (Regie Raadzaal) Videobespreking (Regie zaal Hout) Videobespreking (Regie zaal Buiten) Videobespreking (Regie zaal Haven) Tijd 19:00 - 22:00 19:00 - 21:30 19:00 - 21:30 19:00 - 21:10
Activeren MVA-gronden - Vogelhorst (RV-03) V J. Lems G M. Drenthen
Amendement Leefbaar Almere: Vogelhorst eerst verder ontwikkelen in PO (RG-21)
Motie VVD: De beste kwaliteit voor Vogelhorst 2 (RG-22)
Motie PVV: Transparante marktpartij (RG-23)
Motie PVV: Regievoering en transparantie (RG-24)
2
Politieke Markt Politieke Markt Politieke Markt Politieke Markt Videobespreking (Regie Raadzaal) Videobespreking (Regie zaal Hout) Videobespreking (Regie zaal Buiten) Videobespreking (Regie zaal Haven) Tijd 19:00 - 22:00 19:00 - 21:30 19:00 - 21:30 19:00 - 21:10
Motie PVV: Invulling ontwikkeling gronden en participatie (RG-25) 20:50 PAUZE 20:50 - 21:00 PAUZE 20:50 - 21:00 uur V W.A.T. van der Heijden G J.J. Posthumus 21:00 Raadsvoorstel (Vervolg) 21:-00 - Raadsonderwerp 21:00 - 21:30 21:30 uur uur
Bomen van de J. Duikerstraat Motie vreemd aan de orde van (RV-07) de dag PvdA en GroenLinks: Toeslagenaffaire kinderopvang: 21:10 V J.F. van der Vliet maak afspraken met grote G L. Baan schuldeisers (RG-18)
V L. Höhle G G.J. Broer
21:30
22:00
3
Politieke Markt Plenair Tijd 22:15
22:15 GEEN BESLUITVORMING
4
GESPREKSWIJZER | INFORMEREN
ONDERWERP NUMMER DATUM BIJEENKOMST
Agendavoorstel PvdA, SP en Partij voor de Dieren: Overslaglocatie Blocq van Kuffeler RG-15/2021 04-02-2021 (VERVOLG)
INITIATIEFNEMER GESPREKSVORM TOELICHTING OP GESPREKSVORM
INW ONERS INFORMEREN Behandelwijze VERKENNEN • Bijdrage van de fracties RAAD VAN ALMERE • Beantwoording portefeuillehouder KEUZES EN DELEN • Conclusie voorzitter PRESIDIUM VAN DE RAAD DEBATTEREN
COLLEGE B&W BESLUITEN
SAMENVATTING OBSERVATIES PRESIDIUM
Het college heeft per raadsbrief van 12 januari jl. laten weten dat Cirwinn B.V. Tijdens de Politieke Markt van 28 januari jl. is een begin gemaakt met de geen milieueffectrapportage hoeft op te stellen voor het realiseren van een bespreking van dit agendavoorstel. Vijf insprekers zijn daarbij aan het woord overslaglocatie bij de Blocq van Kuffeler. Het college heeft dit besluit genomen geweest, zowel vanuit gedeelde als verschillende invalshoeken. Hun bijdragen op basis van de door Cirwinn B.V. verstrekte aanmeldnotitie. Hierin zijn kunt u zo mogelijk terugvinden op het RIS bij de bespreking van vorige week. De verschillende aspecten bekeken en de mogelijke nadelige gevolgen hiervan voor insprekers zijn ingegaan op het gedane onderzoek en de conclusie daarover en de het milieu. Het college deelt daarbij de conclusie van Cirwinn B.V. dat er bij al voor- en nadelen van het realiseren van een overslaglocatie op deze plek. Ook is deze aspecten geen belangrijke nadelige gevolgen voor het milieu optreden en door een aantal insprekers gevraagd om een bredere visie op dit gebied. concludeert dat de aanvraag voor een omgevingsvergunning zonder milieueffectrapportage kan worden ingediend. Voordat verdere stappen worden gezet willen PvdA, SP en Partij voor de Dieren hierover in gesprek met college en raad.
Waarbij het enerzijds gaat om de vraag of de conclusie gedeeld wordt en LEES MEER anderzijds ook over de wenselijkheid van de plannen op deze locatie.
ROLLEN VAN DE DEELNEMERS i DOCUMENTEN / DOSSIERS / HISTORIE
LUISTEREN INFORMEREN INSPREKEN BEVRAGEN MEESPREKEN UITSPREKEN
INWONER
RAADSLEDEN
COLLEGE
OBSERVATIES PRESIDIUM (VERVOLG)
OBSERVATIES PRESIDIUM
De bespreking van vanavond start met de inbreng van de fracties. Waarbij het verzoek van de indieners van het agendavoorstel is van u als raad te horen hoe u aankijkt tegen de wenselijkheid van een overslaglocatie op deze plek. Daarbij kunt u, naast uw eigen waarneming/opvatting, zowel de door het college verstrekte informatie betrekken, als reflecteren op de bijdragen van de insprekers en raadsuitspraken uit het verleden.
Bij dit laatste wijst het presidium erop dat de realisatie van een overslaglocatie bij de Blocq van Kuffeler voor de derde keer op de agenda van de raad staat. Ook in 2011 en 2017 bogen de toenmalige raadsleden zich over de wenselijkheid van de plannen van Cirwinn B.V. (voorheen Vijfhoek). In 2011 leidde dat tot een verworpen raadsvoorstel. In 2017 had de agendering uiteindelijk geen formeel beslismoment voor de raad omdat de vergunningaanvraag werd ingetrokken. De geschiedenis is opgenomen op de volgende pagina.
Na de inbreng van de fracties volgt de reactie van het college. Waarbij de indieners graag willen horen hoe het college tot haar conclusie is gekomen, welke houding zij heeft ten opzichte van de plannen van Cirwinn B.V. en in hoeverre deze plannen volgens het college passen binnen het groenblauwe raamwerk en de Visie Ecologie 2020. En waarbij het college tevens in kan gaan op de bijdragen van de insprekers en fracties.
DOCUMENTEN / DOSSIERS / HISTORIE
ONDERWERP
Agendavoorstel PvdA, SP en Partij voor de Dieren: Overslaglocatie Blocq van Kuffeler
INHOUD
21-01-2021 Ingezonden brief van Cirwinn B.V. ‘Ontwikkeling 24-03-2011 Raadsvoorstel en – besluit (verworpen) overslaglocatie Circulair de Vaart Almere’ ‘Voorbereidingskrediet Ontwikkeling Container Overslag Terminal Blocq van Kuffeler (RV-12) 05-01-2021 Raadsbrief ‘M.e.r.-beoordelingsbesluit Overslaglocatie https://almere.notubiz.nl/bijeenkomst/158372/Politieke%20 Silokade, de Blocq van Kuffeler’ Markt%2024-03-2011
08-12-2020 Beantwoording schriftelijke vragen NIDA Almere ‘Blocq van Kuffeler: Place making versus betonpuinoverslag’
12-12-2017 Raadsbrief ‘Aanvraag omgevingsvergunning Recyclingmaatschappij Vijfhoek Flevoland B.V. (Vijfhoek)’
10-12-2017 Ingezonden brief van bewoners van de Blocq van Kuffeler aan de raad
05-10-2017 Agendavoorstel GroenLinks, PvdA, Leefbaar Almere en en 28-09- SP ‘Aanvraag omgevingsvergunning voor de afwijking 2017 bestemmingsplan bouwactiviteiten en verandering van bedrijfsactiviteiten Recyclingmaatschappij Vijfhoek Flevoland B.V.’
09-05-2017 Beantwoording schriftelijke vragen PvdA ‘Ambitie Vijfhoek recycling’
Beantwoording schriftelijke vragen D66 ‘Aanvraag overslaglocatie Vijfhoek’
21-03-2017 Raadsbrief ‘Overslaglocatie voor Vijfhoek recycling’
ROLLEN VAN DE DEELNEMERS
LUISTEREN INFORMEREN INSPREKEN BEVRAGEN MEESPREKEN UITSPREKEN
De feitelijke informatie Inwoners laten de raad Inwoners vertellen kort, Inwoners praten mee of de verschillende weten wat er leeft of bondig en ongehinderd over het geagendeerde politieke standpunten aan de hand is iets aan de raad onderwerp horen Aanmelden is nodig INWONERS uiterlijk op de dag van bespreken voor 12.00 uur via: raadsgriffie@almere.nl
Nog zonder oordeel (Debat) Raadsleden delen hun feiten, meningen, Raadsleden belangenafweging, opvattingen e.d. proberen anderen politieke overtuiging verzamelen van hun mening en/of keuze RAADSLEDEN te overtuigen
Kennisnemen van In openheid laten weten Het college Collegeleden proberen Het college neemt een inzichten en waar het om gaat of wat legt de raad dilemma’s anderen van hun standpunt in over het standpunten er aan de hand is voor mening te overtuigen geagendeerde inwoners/raadsleden onderwerp COLLEGE
GESPREKSWIJZER | KEUZES EN DELEN
ONDERWERP NUMMER DATUM BIJEENKOMST
Raadsvoorstel Activeren MVA-gronden Vogelhorst (Vervolg) RV-03/2021 04-02-2021 - Moties en amendementen
INITIATIEFNEMER GESPREKSVORM TOELICHTING OP GESPREKSVORM
INW ONERS INFORMEREN
VERKENNEN Behandelwijze RAAD VAN ALMERE • Korte toelichting op de motie door de indiener KEUZES EN DELEN • Reactie fracties en college PRESIDIUM VAN DE RAAD DEBATTEREN • Conclusie indiener COLLEGE B&W BESLUITEN • Conclusie voorzitter
SAMENVATTING OBSERVATIES PRESIDIUM
Het college stelt aan de raad voor 10,4 hectare grond uit de materiële vaste activa Het raadsvoorstel is besproken op 28 januari j.l. Er zijn één amendement en vier (MVA) toe te voegen aan de lopende grondexploitatie Vogelhorst II. MVA moties bij het raadsvoorstel ingediend. Deze worden vanavond besproken. gronden maken geen deel uit van een actieve grondexploitatie, omdat de verwachting is dat ze de komende 10-15 jaar niet worden ontwikkeld. - Amendement Leefbaar Almere: Vogelhorst eerst verder ontwikkelen in PO Momenteel zijn alle beschikbare kavels op Vogelhorst vergeven. Het college wil (RG-21) extra gronden in exploitatie nemen om mogelijk te maken dat de ontwikkeling van - Motie VVD: De beste kwaliteit voor Vogelhorst 2 (RG-22) Vogelhorst kan doorgaan en kan worden versneld. - Motie PVV: Transparantie marktpartij (RG-23) Het college stelt de raad voor deze gronden in samenwerking met een marktpartij - Motie PVV: Regievoering en transparantie (RG-24) te ontwikkelen in een combinatie van projectmatige bouw en particulier - Motie PVV: Invulling ontwikkeling gronden en participatie (RG-25) opdrachtgeverschap (PO). Eerder was het uitgangspunt voor Vogelhorst II dat er alleen woningen in particulier opdrachtgeverschap worden gebouwd.
ROLLEN VAN DE DEELNEMERS i DOCUMENTEN / DOSSIERS / HISTORIE
LUISTEREN INFORMEREN INSPREKEN BEVRAGEN MEESPREKEN UITSPREKEN
INWONER
RAADSLEDEN
COLLEGE
DOCUMENTEN / DOSSIERS / HISTORIE
ONDERWERP
Raadsvoorstel Activeren MVA-gronden Vogelhorst
INHOUD
17-11-2020 Raadsbrief ‘Raadsvoorstel Grondexploitatie Vogelhorst fase 2’
12-11-2020 Motie Leefbaar Almere, PvdA, Partij voor de Dieren en VVD: Vogelhorst fase 2 (RG-319/2020)
2-7-2020 Raadsvoorstel en besluit Woonvisie ‘Thuis is Almere’ 2020- 2030
19-7-2018 Motie GroenLinks, VVD en CDA: Particulier opdrachtgeverschap Villawijk Vogelhorst (RG-179/2018)
12-7-2018 Burgeractiviteit: Voltooien van Villawijk Vogelhorst 2, zoals het beloofd is (RG-157/2018)
9-11-2017 Motie PVV: Verstandig bouwen of concurreren met jezelf? (RG-254/2017)
17-12-2015 Raadsvoorstel en besluit Vaststelling bestemmingsplan Vogelhorst
11-10-2007 Raadsvoorstel en besluit Vaststellen bestemmingsplan ‘Villapark Vogelhorst II’
ROLLEN VAN DE DEELNEMERS
LUISTEREN INFORMEREN INSPREKEN BEVRAGEN MEESPREKEN UITSPREKEN
De feitelijke informatie Inwoners laten de raad Inwoners vertellen kort, Inwoners praten mee of de verschillende weten wat er leeft of bondig en ongehinderd over het geagendeerde politieke standpunten aan de hand is iets aan de raad onderwerp horen Aanmelden is nodig INWONERS uiterlijk op de dag van bespreken voor 12.00 uur via: raadsgriffie@almere.nl
Nog zonder oordeel (Debat) Raadsleden delen hun feiten, meningen, Raadsleden belangenafweging, opvattingen e.d. proberen anderen politieke overtuiging verzamelen van hun mening en/of keuze RAADSLEDEN te overtuigen
Kennisnemen van In openheid laten weten Het college Collegeleden proberen Het college neemt een inzichten en waar het om gaat of wat legt de raad dilemma’s anderen van hun standpunt in over het standpunten er aan de hand is voor mening te overtuigen geagendeerde inwoners/raadsleden onderwerp COLLEGE
AMENDEMENT
INDIENER VOORSTEL RG-NUMMER DATUM PM RG-21/2021 4 februari 2021
Naar aanleiding van agendapunt Politieke Markt: Raadsvoorstel Activeren MVA-gronden Vogelhorst (RV-03)
De raad van de gemeente Almere in vergadering bijeen
ONDERWERP
Vogelhorst eerst verder ontwikkelen in PO
ONDERGETEKENDE(N) STELT/ STELLEN HET VOLGENDE AMENDEMENT VOOR: Het voorgesteld besluit:
1. De Grondexploitatie Vogelhorst 2e fase noord vast te stellen. 2. Vanuit de MVA Vogelhorst (complex 414)10,4 hectare grond te activeren. 3. Deze gronden toe te voegen aan de lopende grondexploitatie Vogelhorst II (complex 408) bij het eerstvolgende MPGA. 4. Deze gronden in samenwerking met een marktpartij te ontwikkelen in een combinatie van projectmatige bouw en particulier opdrachtgeverschap.
Te wijzigen in:
1. De Grondexploitatie Vogelhorst 2e fase noord vast te stellen. 2. Vanuit de MVA Vogelhorst (complex 414)10,4 hectare grond te activeren. 3. Deze gronden toe te voegen aan de lopende grondexploitatie Vogelhorst II (complex 408) bij het eerstvolgende MPGA. 4. Deze gronden te ontwikkelen in particulier opdrachtgeverschap. 5. Het college opdracht te geven na 2 jaar de raad te informeren over de verkopen van de PO kavels, om vervolgens de mogelijke noodzaak om in dit gebied ook kavels aan projectontwikkelaars aan te bieden te bespreken.
TOELICHTING
De raad wordt gevraagd ermee akkoord te gaan dat Vogelhorst 2 e fase noord wordt ontwikkeld door een marktpartij in een combinatie van projectmatige bouw en PO. Dat daar een bouwclaim van een projectontwikkelaar een rol bij speelt, staat niet in het raadsvoorstel. Wel staat erin: “Dit voorjaar zijn de laatste beschikbare zelfbouwkavels van de lopende grondexploitatie Vogelhorst 2e fase via de Kavelwinkel aangeboden. Binnen korte tijd waren alle kavels gereserveerd en inmiddels is het leeuwendeel ook geleverd”.
Dit laat zien dat er geen problemen zijn met de verkoop van zelfbouwkavels in dit gebied en in dit bouwsegment. De genoemde voordelen van in combinatie bouwen zijn niet relevant. De verkoop loopt immers voorspoedig. Het teruggrijpen naar het originele plan voor dit gebied lijkt een gezocht argument om die bouwclaim, waarover de raad in het raadsvoorstel niet is geïnformeerd, in te kunnen lossen.
Voor Leefbaar Almere verdient Particulier Opdrachtgeverschap in Vogelhorst de voorkeur en is ontwikkeling via een projectontwikkelaar slechts een alternatief. Leefbaar Almere wil daarom dat de kavels in dit gebied in eerste instantie gewoon via de kavelwinkel worden verkocht en dat het college een andere plek vindt om de bouwclaim in te lossen.
ONDERTEKENING EN NAAM
De heer C. Ahles (Leefbaar Almere)
MOTIE
INDIENER VOORSTEL RG-NUMMER DATUM PM RG-22/2021 4 februari 2021
Naar aanleiding van agendapunt Politieke Markt: Raadsvoorstel Activeren MVA-gronden Vogelhorst (RV-03)
De raad van de gemeente Almere in vergadering bijeen d.d.
ONDERWERP
De beste kwaliteit voor Vogelhorst 2
De raad,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat: - het college is voornemens de ontwikkeling van 80 kavels in Vogelhorst 2 te gunnen aan een reeds geselecteerde marktpartij; - geen op kwaliteit gebaseerde selectieprocedure heeft plaatsgevonden met als de doel het beste plan te selecteren,
van oordeel dat: - Vogelhorst 2 door het voornamelijk ontwikkelen middels particulier opdrachtgeverschap een zeer diverse uitstraling heeft en dat relatief grootschalige projectbouw die diverse uitstraling kan aantasten; - het ontwikkelen van 80 ruime kavels in het aantrekkelijke Vogelhorst 2 een interessante propositie is voor projectontwikkelaars; - een aanbestedingsvorm, waarbij meerdere marktpartijen worden uitgedaagd het optimale plan op te stellen, de kans op een uitzonderlijk plan vergroot; - de Raad momenteel onvoldoende informatie heeft om het in ontwikkeling zijnde bouwplan op waarde te schatten en daarmee ook onvoldoende informatie heeft om in te kunnen schatten of de voorgestelde wijze van gronduitgifte de gewenste kwaliteit kan opleveren,
draagt het college op:
- geen bindende afspraken te maken en/of geen afspraken met financiële gevolgen voor de gemeente te maken met een marktpartij, voordat de Raad een definitieve uitspraak heeft gedaan over de preferente wijze van gronduitgifte; - de Raad middels een agendering in de Politieke Markt te informeren over het voorgestelde bouwplan en de Raad een voorstel voor te leggen over het te volgen wijze van gronduitgifte,
en gaat over tot de orde van de dag.
ONDERTEKENING EN NAAM
De heer M. de Kuster (VVD)
MOTIE
INDIENER VOORSTEL RG-NUMMER DATUM PM RG-23/2021 4 februari 2021
Naar aanleiding van agendapunt Politieke Markt: Raadsvoorstel Activeren MVA-gronden Vogelhorst (RV-03)
De raad van de gemeente Almere in vergadering bijeen d.d.
ONDERWERP
Transparantie marktpartij
De raad,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat:
- het college Vogelhorst 2e fase noord laat ontwikkelen door een marktpartij met een bouwclaim op Almere,
van oordeel dat:
- het hiermee onzichtbaar is voor de raad welke eventuele financiële gevolgen dit heeft; - en eveneens welke andere consequenties dit heeft en welke randvoorwaarden hiermee gemoeid zijn,
draagt het college op:
- aan de raad de nodige informatie te verstrekken, waarop de bouwclaim gebaseerd is en de daarmee samenhangende financiën,
en gaat over tot de orde van de dag.
ONDERTEKENING EN NAAM
De heer W. Boutkan (PVV)
MOTIE
INDIENER VOORSTEL RG-NUMMER DATUM PM RG-24/2021 4 februari 2021
Naar aanleiding van agendapunt Politieke Markt: Raadsvoorstel Activeren MVA-gronden Vogelhorst (RV-03)
De raad van de gemeente Almere in vergadering bijeen d.d.
ONDERWERP
Regievoering en transparantie
De raad,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat:
- Vogelhorst 2e fase noord ontwikkeld zal worden door een projectontwikkelaar; - deze marktpartij zowel de projectmatige bouw alsmede de gronden voor particulier opdrachtgeverschap zal gaan uitvoeren; - het college aangeeft dat de inzet is een bouwplan te ontwikkelen dat past binnen de kaders van het bestemmingsplan; - tijdens de bespreking pas is gebleken dat het gaat om een marktpartij met een bouwclaim,
van oordeel dat:
- het voor de raad onduidelijk blijft wat en hoe er nu gerealiseerd gaat worden; - hierdoor mogelijk concurrerend gebouwd gaat worden; - het onduidelijk blijft of hiermee wordt voldaan aan de woningbehoefte; - de vraag opdoemt wie er nu aan het roer staat,
draagt het college op:
- in (toekomstige) raadsvoorstellen meer transparant te zijn om de raad in positie te brengen met voldoende sturingsinformatie;
en gaat over tot de orde van de dag.
ONDERTEKENING EN NAAM
De heer W. Boutkan (PVV)
MOTIE
INDIENER VOORSTEL RG-NUMMER DATUM PM RG-25/2021 4 februari 2021
Naar aanleiding van agendapunt Politieke Markt: Raadsvoorstel Activeren MVA-gronden Vogelhorst (RV-03)
De raad van de gemeente Almere in vergadering bijeen d.d.
ONDERWERP
Invulling ontwikkeling gronden en participatie
De raad,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat:
- het onbekend is hoe de ontwikkeling van de gronden van Vogelhorst 2e fase noord zal worden ingevuld,
van oordeel dat;
- de Belangenvereniging Almere Hout zeer betrokken is bij de ontwikkelingen van Vogelhorst II; - participatie (nog) niet heeft plaatsgevonden, maar het college de verwachting uitspreekt dat de huidige bewoners van Vogelhorst neutraal zullen staan tegenover een grotendeels projectmatige ontwikkeling; - in 2018 ruim 60 bewoners van Vogelhorst bezwaar hebben gemaakt tegen het uitgeven van grond aan ontwikkelaars in Vogelhorst II,
draagt het college op:
vertegenwoordigers van de bewoners van Vogelhorst II verenigd in de Belangenvereniging Almere Hout te betrekken bij de invulling van de ontwikkeling van de gronden,
en gaat over tot de orde van de dag.
ONDERTEKENING EN NAAM
De heer W. Boutkan (PVV)
GESPREKSWIJZER | KEUZES EN DELEN
ONDERWERP NUMMER DATUM BIJEENKOMST
Raadsvoorstel Visie ecologie 2020 RV-05/2021 4 februari 2021
INITIATIEFNEMER GESPREKSVORM TOELICHTING OP GESPREKSVORM
INW ONERS INFORMEREN Wilt u inspreken? Zie: https://gemeenteraad.almere.nl/invloednu VERKENNEN RAAD VAN ALMERE Behandelwijze KEUZES EN DELEN • Mening van de fracties, inclusief politieke vragen PRESIDIUM VAN DE RAAD DEBATTEREN • Reactie van de portefeuillehouder COLLEGE B&W BESLUITEN • Conclusie voorzitter over vervolg
SAMENVATTING OBSERVATIES PRESIDIUM
Het college legt de raad de ‘Visie ecologie 2020: Bouwen met natuur’ ter In het coalitieakkoord ‘Liefde voor Almere’ stond onder de opgave bespreking en besluitvorming voor. Biodiversiteitsverlies, klimaatverandering en ‘Verduurzaming’ dat het college een visie en uitwerking op ecologie ontwikkelt, verstoord ecologisch evenwicht zijn thema’s die wereldwijd spelen, en mede de waarin de nadruk komt te liggen op samenhangende systemen. In mei 2019 heeft aanleiding voor de gemeente om haar visie op de ecologie te actualiseren. het college de raad hierover geconsulteerd, met name gericht op het proces, de Met deze visie wil het college inzetten op een grotere betrokkenheid van de thema’s en de afbakening voor de visie. In het kader van de inhoudelijke Almeerders, een verdere verweving van natuur in de stad, het verhogen van de uitwerking van de visie heeft een stadsconsultatie plaatsgevonden, waarvan in de biodiversiteit en het versterken van het ecologisch netwerk door natuurgebieden visie een beknopte samenvatting is opgenomen. Een uitgebreide samenvatting (31 met elkaar te verbinden. Met als resultaat een robuust en veerkrachtig ecosysteem pag.) van de opbrengst van deze stadsconsultatie is te vinden bij de raadsbrief in en om de stad. De raad wordt gevraagd om de doelen uit de visie vast te stellen. ‘Resultaten stadsconsultatie visie ecologie’ van 2 oktober 2019. LEES MEER
ROLLEN VAN DE DEELNEMERS i DOCUMENTEN / DOSSIERS / HISTORIE
LUISTEREN INFORMEREN INSPREKEN BEVRAGEN MEESPREKEN UITSPREKEN
INWONER
RAADSLEDEN
COLLEGE
OBSERVATIES PRESIDIUM (VERVOLG)
OBSERVATIES PRESIDIUM
In deze raadsbrief stond tevens: “Wij gaan het beleid verder uitwerken aan de hand van de genoemde thema’s. Concrete onderdelen zijn bijvoorbeeld een natuurcafé en “citizen science projecten” (verbinden natuur en mensen), Almeers natuurnetwerk (verbinden gebieden), Almeerse gidssoorten en natuurinclusief handelen in groen én rood (verbinden plaats en context).”
Het college heeft naast de Visie ecologie 2020 een uitvoeringsagenda 2020-2024 opgesteld, waarin deze concrete onderdelen inderdaad terugkomen. In het raadsvoorstel wordt toegelicht voor welke investeringen in deze uitvoeringsagenda dekking aanwezig is. Voor de structurele borging van de visie ecologie zijn de huidige middelen ontoereikend. Het college stelt de raad desondanks voor de doelen en maatregelen uit de visie binnen de beschikbare middelen uit te voeren. Dat wil het college doen door via een alternatieve aanpak, die wordt uitgelegd in het raadsvoorstel, toch te streven naar realisatie van de gestelde doelen.
Het presidium complimenteert het college met de wijze waarop de alternatieven in het raadsvoorstel zijn uitgewerkt, zowel met betrekking tot de inhoudelijke doelen en maatregelen als de keuzes die gemaakt kunnen worden t.a.v. dekking.
Een opvallend punt onder ‘alternatieven’ is dat ontwikkelaars en bouwers van nieuwe gebouwen en openbare ruimte een verplichting krijgen om natuurinclusief te handelen. Als alternatief daarvoor wordt een ‘vrijwillige bijdrage’ genoemd. Dit punt komt niet terug in de visie en de uitwerkingsagenda. Hoe de verplichting wordt opgelegd is niet duidelijk.
DOCUMENTEN / DOSSIERS / HISTORIE
ONDERWERP
Raadsvoorstel Campus in de Binnenstad (RV-52/2020)
INHOUD
10-12-2019 Raadsbrief ‘Resultaten stadsconsultatie visie ecologie’
28-05-2019 Agendavoorstel college: Besluitvormingsproces, thema’s en doelgroepen Visie ecologie (RG-217)
ROLLEN VAN DE DEELNEMERS
LUISTEREN INFORMEREN INSPREKEN BEVRAGEN MEESPREKEN UITSPREKEN
De feitelijke informatie Inwoners laten de raad Inwoners vertellen kort, Inwoners praten mee of de verschillende weten wat er leeft of bondig en ongehinderd over het geagendeerde politieke standpunten aan de hand is iets aan de raad onderwerp horen Aanmelden is nodig INWONERS uiterlijk op de dag van bespreken voor 12.00 uur via: raadsgriffie@almere.nl
Nog zonder oordeel (Debat) Raadsleden delen hun feiten, meningen, Raadsleden belangenafweging, opvattingen e.d. proberen anderen politieke overtuiging verzamelen van hun mening en/of keuze RAADSLEDEN te overtuigen
Kennisnemen van In openheid laten weten Het college Collegeleden proberen Het college neemt een inzichten en waar het om gaat of wat legt de raad dilemma’s anderen van hun standpunt in over het standpunten er aan de hand is voor mening te overtuigen geagendeerde inwoners/raadsleden onderwerp COLLEGE
VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD
IN T E V U L L E N D O O R D E R A A D S G R I F F I E RV-NUMMER PROCEDURE PAGINA
RV-05/2021 Carrouselbespreking 4 februari 2021 (Videobespreking) 1
ONDERWERP
Visie ecologie 2020
BELEIDSVELD PORTEFEUILLEHOUDER GroenBlauw J. Hoek
VRAGEN BIJ TELEFOON Ton Eggenhuizen 06-52783770 SBL/2020/ 13162860 er VOORGESTELD RAADSBESLUIT 1. Kennis te nemen van de Visie ecologie 2020. 2. In te stemmen met de volgende doelen uit de Visie ecologie 2020 en bijbehorende maatregelen: a. Meer inwoners trots op stadsnatuur door: i. informeren over natuurwaarden in de stad, ii. samenhangende programmering met de groene partners over voorlichting, iii. activeren van bewoners en bedrijven door het delen van onze kennis en hulpmiddelen. b. Gebouwen en openbare ruimte natuurinclusiever door: i. het inrichten van een toolbox natuurinclusief bouwen, ii. een informatieplatform voor inspiratie en kennisdeling. c. Groenere tuinen door: i. inspireren en stimuleren van initiatieven in de stad in samenwerking met groene partners. d. Gezondere wateren door: i. vismigratiemogelijkheden, geleidelijke overgangen van water en moeras naar land en onderhoud gericht op soortenrijkdom en waterkwaliteit. e. Betere ecologische verbindingen door: i. realisatie en verbetering van ecologische verbindingen tussen de grote natuurterreinen, ii. wegnemen van knelpunten in de ecologische verbindingslijnen als hoofdgroenstructuur, watergangen en bermen die de natuur verbinden met het groen in de wijk en straat. f. Tijdelijke natuur op bouwterreinen door: i.
braakliggende terreinen extensief te onderhouden in combinatie met een ontheffing vanuit de Wet natuurbescherming. g. Donkere nachten door: i. verlichting achterwege te laten waar dat kan of aan te passen. h. Een biodiverser groenareaal door: i. biodiverse beplanting te gebruiken passend bij de lokale omstandigheden, ii. beheervormen toe te passen die biodiversiteit versterken en voedsel- en schuilmogelijkheden creëren voor dieren. 3. Uitvoering binnen de beschikbare middelen. 4. Kennis te nemen van de Uitvoeringsagenda ecologie 2020-2024. 5. De vorige nota Ecologisch Masterplan, zoals vastgesteld door de gemeenteraad op 2 juni 2005 (RV 53/2005), in te trekken.
WAT IS DE ESSENTIE VAN DIT VOORSTEL EN WAT WORDT VAN DE RAAD GEVRAAGD? Biodiversiteitsverlies, klimaatverandering en verstoord ecologisch evenwicht zijn wereldwijd thema’s die mede aanleiding vormen om ook onze visie op de ecologie te actualiseren. Terugkijkend lijkt Almere vanaf de eerste opzet van de stad ontworpen om een antwoord te geven op deze thema’s. Het Ecologisch Masterplan Almere uit 2005 heeft richting gegeven aan de ambities op het gebied van stedelijke ecologie. De verdere groei van Almere, de actualiteit van vandaag en nieuwe inzichten hebben geleid tot een herijking van het ecologisch beleid. Daarmee vormt Visie ecologie 2020 een nieuwe leidraad bij de verdere ontwikkeling van de groene en natuurinclusieve stad.
Visie ecologie 2020 richt zich op de verbetering van het voortbestaan van kwetsbare soorten in en rond de stad door te zorgen voor betere leefomstandigheden. De visie spreekt zich niet uit over het welzijn van
VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD
IN T E V U L L E N D O O R D E R A A D S G R I F F I E RV-NUMMER PROCEDURE PAGINA
RV-05/2021 Carrouselbespreking 4 februari 2021 (Videobespreking) 2
het individuele dier. Het wel en wee van in het wild voorkomende dieren krijgt namelijk een plek in de volgende dierenwelzijnsnota.
Met de Visie ecologie 2020 zetten we in op een grotere betrokkenheid van de Almeerders, een verdere verweving van natuur in de stad, het verhogen van de biodiversiteit en het versterken van het ecologisch netwerk door natuurgebieden met elkaar te verbinden. Met als resultaat een robuust en veerkrachtig ecosysteem in en om de stad. Uw raad wordt gevraagd om de doelen uit de visie vast te stellen.
HOE LUIDT HET VASTGESTELDE WETTELIJKE EN BE LEIDSKADER? ZIJN ER EERDERE RAADSBESLUITEN OF -BESPREKINGEN DIE RELEVANT ZIJN TE NOEMEN? Coalitieakkoord In 2005 is het Ecologisch Masterplan Almere vastgesteld. Nieuwe ontwikkelingen en inzichten leidden tot de aankondiging in het coalitieakkoord en de Programmabegroting 2019, dat een nieuwe visie en uitwerking op ecologie wordt ontwikkeld, waarin de nadruk komt te liggen op samenhangende systemen. Visie ecologie 2020 vervangt het Ecologisch Masterplan Almere uit 2005 en bevat de kaders voor nieuwe bestemmingsplannen, en voor omgevingsvergunningen waarbij wordt afgeweken van bestemmingsplannen. Daarnaast geeft de visie uitgangspunten mee voor de instrumenten die straks onder de Omgevingswet vastgesteld gaan worden, zoals de omgevingsvisie, programma’s, het omgevingsplan en omgevingsvergunningen.
Natuurbescherming De wettelijke bescherming van natuur is geregeld in de Wet natuurbescherming. Daarnaast vormt het Natuurnetwerk Nederland (voorheen de Ecologische Hoofdstructuur) een beschermingskader voor natuurgebieden en de verbindingen daartussen. Deze bescherming blijkt echter onvoldoende in staat de achteruitgang van kwaliteit en biodiversiteit te stoppen, laat staan de biodiversiteit weer in een gunstige staat te brengen. Hiervoor zijn aanvullende acties noodzakelijk.
Raads- en Stadsconsultatie Met een agendaverzoek heeft het college op 28 mei 2019 uw reactie gevraagd over het voorgestelde beleidsproces voor een visie op de ecologie. Daarbij heeft u gereageerd op de thema’s, de te betrekken actoren en de afbakening van de visie. Aan de hand van de raadsbrief van 10 december 2019 bent u geïnformeerd over de uitkomsten van de stadsconsultatie. Tijdens de ontwikkeling van deze visie hebben we contact onderhouden met bewoners, het Almeerse bedrijfsleven, een uitgebreide groep aan groen en water gerelateerde partners, belangenorganisaties en verenigingen. Zowel volwassenen als jongeren hebben hun mening gegeven en wensen kenbaar gemaakt. We hebben ook gesproken met mensen die minder affiniteit hebben met het onderwerp. Al deze bewoners en organisaties hebben als klankbord gediend voor een visie passend bij en aansluitend op de behoefte van de stad. Het uiteindelijk resultaat is de voorliggende Visie ecologie 2020.
Relatie met overige ruimtelijk beleid en programma’s Deze visie heeft een directe relatie met het Meerjarenprogramma Groenblauw en de programmalijn Groene en waterrijke identiteit, die is opgenomen in het meerjarenprogramma 2021-2025 van het Fonds Verstedelijking Almere. De visie op de ecologie geeft invulling aan het ‘natuurlijk systeem’, wat de basislaag is in de piramide van het natuurlijk kapitaal, genoemd in beide programma’s. Een natuurlijk systeem dat op orde is, vormt het fundament voor de diensten die groen en water leveren aan de groene en gezonde stad. Dit natuurlijk systeem bestaat uit bomen en planten en is samen met het water het thuis van dieren. Het vormt de basis voor de natuurwaarde en biodiversiteit. De in het Meerjarenprogramma FVA opgenomen activiteiten (programmalijn Groene en waterrijke identiteit) bestaat uit de volgende onderdelen: Stadsbos Almeerderhout, Eemvallei, excellente groene & gezonde leefomgeving en ecologische verbindingen. De in de visie ecologie beschreven visie en strategie over biodiversiteit en een robuust en veerkrachtig ecosysteem, krijgen in de komende jaren in belangrijke mate vorm door de uitvoering van het Meerjarenprogramma Fonds Verstedelijking Almere (FVA) 2021-2025. De visie ecologie biedt de principes voor de uitvoering van het meerjarenprogramma.
VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD
IN T E V U L L E N D O O R D E R A A D S G R I F F I E RV-NUMMER PROCEDURE PAGINA
RV-05/2021 Carrouselbespreking 4 februari 2021 (Videobespreking) 3
Met Visie ecologie 2020 wordt uitwerking gegeven aan de doelen uit: a. Almere Principles (2009) Koester diversiteit, Verbind plaats en context, Combineer Stad en Natuur, Anticipeer op verandering, Blijf innoveren, Ontwerp gezonde systemen, Mensen maken de stad. b. Ambities en thema’s Almere 2.0 (RRAAM) Ten behoeve van het realiseren van de verstedelijkingsopgave zoals verwoord in de structuurvisie Amsterdam Almere Markermeer is een negental bestuurlijke ambities voor Almere 2.0 geformuleerd. Eén daarvan is: ‘Het groenblauwe raamwerk groeit in kwantitatief opzicht mee met de stad, en wordt gevarieerder en beter benut voor maatschappelijke functies.’ c. Omgevingsvisie Almere (2017) Daarin staat onder andere: ‘Almere wil stad en land meer met elkaar verbinden, onder meer door het gebruik van het groenblauwe raamwerk.’ d. Duurzaamheidsagenda (2020) De uitwerking van het thema Ecologie is in onderlinge afstemming tot stand gekomen. De doelen ‘ecologische verbindingen’ en ‘diversifiëring van groen’, zijn in overeenstemming met de duurzaamheidsthema’s: vergroten diversiteit groen & ecologische verbindingen. Vanuit de beschikbare middelen van de Duurzaamheidsagenda is dit jaar gestart met een inventarisatie van de mogelijkheden voor biodivers stedelijk groen en verbeteringen van het ecologisch netwerk.
Eveneens wordt dit jaar een plan van aanpak opgesteld voor het verbeteren van de ecologische verbindingen en waar mogelijk de eerste kleinschalige knelpunten in het ecologisch netwerk aangepakt. De in Visie ecologie 2020 opgenomen strategie en doelen bieden kaders voor de transities duurzame gebiedsontwikkeling en duurzaam beheer en groot onderhoud. Bovendien haakt de visie aan en lift het mee op een extra transitie van ‘stimuleren van duurzaam gedrag’.
WAAROM WORDT DIT BESLUIT AAN DE RAAD VOORGELEGD? De raad besluit over de algemene kaders en uitgangspunten. De essenties van de visie zijn opgenomen in de voorgestelde beslispunten van dit raadsbesluit. Daarmee zullen de essenties een leidraad vormen bij de verdere groene ontwikkeling van de stad. De doelen waarlangs de visie dit inhoud geeft en waarvan uw raad wordt verzocht om mee in te stemmen, worden hieronder kort toegelicht.
WAT IS HET DOEL EN HET BEOOGD EFFECT VAN HET VOORGESTELD BESLUIT? Door in te zetten op een natuurinclusieve stad dragen we bij aan behoud en versterking van biodiversiteit en een robuust en veerkrachtig ecosysteem. We benutten de kracht van de natuur om een gezonde stad te worden voor mens, plant en dier. Zo worden de relaties tussen planten en dieren benut om plaagvorming en overlast het hoofd te bieden. We laten de inwoners van de stad genieten van de natuur, en hopen daarmee een inspiratie te vormen voor het leveren van een bijdrage aan natuur in de stad. Met de genoemde doelen en activiteiten wordt een complete en constructieve bijdrage geleverd aan de visie. Niet alleen op het ecologisch vlak maar ook op het vlak van de groene identiteit van de stad en de trots van Almeerders op hun groene stad.
Visie ecologie 2020 hanteert de volgende doelen: a. Trots op stadsnatuur Door bekendheid te geven aan de natuurwaarden in de stad, enthousiasmeren en inspireren we onze inwoners en bedrijven om mee te doen in de vergroening van de stad. We streven naar het vergroten van de groep mensen die actief betrokken is bij de natuur om vanuit hun eigen tuin, gebouw, straat of buurt bij te dragen aan de biodiverse stad. Dit doen we door voorlichting, educatie en het delen van onze kennis en praktische hulpmiddelen in het verlengde van onze reguliere taken. Samen met onze groene partners hanteren we een samenhangende programmering in aanvulling op ieders kwaliteiten. Vanuit het Floriadethema Growing Green Cities wordt de stad in de Making-of al aangemoedigd om onderdeel te zijn van de vergroening van de stad. b. Groene gebouwen & natuurinclusief ontwerpen Zowel nieuwbouw als bestaande gebouwen worden met natuurinclusieve maatregelen vergroend zodat deze onderdeel worden van het stadsecosysteem. Met de maatregelen bieden we leefgebied en schuilplaatsen voor in de stad levende planten en dieren. Wij dagen de ontwikkelaars en bouwers van de stad uit om creatieve toepassingen te integreren in de nieuwe wijken en gebouwen van de stad. We ontwikkelen een toolbox voor natuurinclusief bouwen inclusief een ambtelijke sturing op
VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD
IN T E V U L L E N D O O R D E R A A D S G R I F F I E RV-NUMMER PROCEDURE PAGINA
RV-05/2021 Carrouselbespreking 4 februari 2021 (Videobespreking) 4
de diversiteit aan maatregelen, en integreren deze met de toolbox Leidraad duurzame gebiedsontwikkeling. Zo ontstaat een integrale benadering met de overige duurzaamheidsthema’s voor een toekomstbestendige stad. c. Groene tuinen Groene tuinen dragen bij aan een prettig stedelijk klimaat door het opvangen van regenwater en het dempen van hittestress. Daarnaast zijn ze ook belangrijk voor de natuur als voedselbron en schuilplaats. Het tuinenareaal in een wijk bedraagt een derde van de totale oppervlakte van de wijk en vormt met de directe betrokkenheid van bewoners in potentie een belangrijke bijdrage aan de biodiversiteit. We zetten met bestaande initiatieven vanuit Growing Green Cities en de duurzaamheidsagenda in op voorlichting over en stimulering van groene tuinen. d. Gezonde wateren Almere vervult een belangrijke rol voor aan water en moerasgebonden natuur. Zowel lokaal, als regionaal en internationaal. Wij creëren ruimte voor deze natuur met geleidelijke overgangen van land naar water, het wegnemen van belemmeringen voor vismigratie en door onderhoud van de vegetatie gericht op soortenrijkdom en waterkwaliteit. e. Ecologische verbindingen Voor hun voortbestaan moeten populaties van planten en dieren in contact zijn met populaties in andere gebieden. Bestaande groen- en waterverbindingen worden gekoesterd en verbeterd.
Nieuwe essentiële verbindingen voor het natuurlijk systeem worden aangelegd. Knelpunten voor de natuur en kansen voor recreatief medegebruik worden geïnventariseerd en aangepakt. De grote natuurgebieden worden via parken, wijk- en straatgroen in verbinding gebracht met de tuinen, zodat die natuur tot aan de achterdeur beleefbaar is. f. Ruimte voor tijdelijke natuur Pioniernatuur (plant- en diersoorten die zich als eerste op nieuwe terreinen vestigen) komt in Nederland maar zeer beperkt voor. Op tijdelijk braakliggende terreinen kan deze specifieke natuur enkele jaren goed gedijen. We laten pioniernatuur tijdelijk zijn gang gaan als voorsortering op een definitieve inrichting van ecologie in de wijk of bedrijfsterrein. g. Donkere nachten Duisternis is een schaars goed aan het worden; niet alleen voor de natuur, ook voor de inwoners van de stad. Onlangs is in Almere bijvoorbeeld een kraamkolonie ontdekt van de zeldzame meervleermuis. We gaan onderzoeken waar duisternis noodzakelijk is voor een functionerend stadsecosysteem en of aanpassingen in het verlichtingsspectrum of dynamische verlichting goede alternatieven zijn. Hiertoe zullen we in ieder geval het netwerk van leefgebieden van vleermuizen in kaart brengen. De lering die we hieruit trekken benutten we onder meer bij de toepassing van de toolbox natuurinclusief bouwen en het soortmanagementplan voor vleermuizen. h.
Diversifiëring van groen Ons groen en het beheer ervan is op veel plekken nog te eenvormig. Voor een duurzaam behoud en plaagbestendigheid werken we aan een grotere diversiteit in aanplant en beheer. Zo sturen we in het beheer van de stad naar een optimum van beleefbaarheid, soortenrijkdom en leefbare stad.
Uitvoering binnen de beschikbare middelen Binnen beschikbare middelen De activiteiten onder de doelen staan nader beschreven in de Uitvoeringsagenda ecologie 2020-2024. Daarvan is een aantal activiteiten al in uitvoering vanuit bestaande programma’s of worden deze activiteiten in de komende jaren uitgevoerd. Veelal zijn dit investeringen waarvoor dekking aanwezig is. Zie hiervoor de paragraaf ‘Eco-projecten voorzien van projectmatige dekking’.
Naast de investeringen is ook inzet nodig om de stad meer te betrekken, ruimtelijke projecten vroeg in het proces te faciliteren en nieuwe instrumenten te ontwikkelen. Maar gegeven de huidige economische situatie stelt het college voor om op dit moment geen beroep te doen op extra financiële middelen. De nu beschikbare formatie voor ecologie bedraagt 1,7 fte en is vrijwel geheel gericht op de kerntaken uit de Wet natuurbescherming en inbreng bij ruimtelijke plannen. De huidige capaciteit is onvoldoende om de visiedoelen de gewenste aandacht en inhoud te geven. Waarmee de noodzaak ontstaat om langs alternatieve weg de activiteiten uit de uitvoeringsagenda te realiseren of invulling te geven.
Alternatieve aanpak
VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD
IN T E V U L L E N D O O R D E R A A D S G R I F F I E RV-NUMMER PROCEDURE PAGINA
RV-05/2021 Carrouselbespreking 4 februari 2021 (Videobespreking) 5
Door het beschikbaar stellen van praktijkervaringsplekken (lees: een structurele inzet van studenten of opleidingsplaatsen) in combinatie met temporiseren, samenwerken met partners en werk-met-werk- maken kan € 130.000,- van de € 200.000,- aan behoefte voor structurele inzet en middelen, ingevuld worden. Het resterende deel à € 70.000,- structureel, stellen we uit tot 2025, namelijk tot het moment waarop het volgende uitvoeringsprogramma ingaat. Het betreft de activiteiten citizen science (Almeerders verzamelen data over natuur) en een onderzoek naar omgevingsvriendelijke verlichting. Dit betekent dat we een concessie doen aan de doelen Trots op stadsnatuur en Donkere nachten. Daarnaast nemen we de inzet mee in het lopende ontwikkelproces van de Leidraad duurzame gebiedsontwikkeling, die nodig zal zijn voor de ecologische begeleiding op de toekomstige toolbox natuurinclusief ontwerpen. Voor de structurele ecologische advisering op de toolbox natuurinclusief ontwerpen, onderzoeken we de mogelijkheid van doorlegging naar de GREX in het kader van de ontwikkeling van de Leidraad duurzame gebiedsontwikkeling.
Het resultaat van de alternatieve aanpak is dat, ondanks de krapte, er ruimte ontstaat om onze kennis in te brengen ten gunste van natuurinclusieve initiatieven en projecten. Ook kunnen we hiermee het benodigde instrumentarium ontwikkelen voor soortbescherming in de vorm van soortmanagementplannen en leidraden voor gidssoorten. Voor het inspireren van initiatieven zijn we vanwege het ontbreken van stimuleringsmiddelen en ambtelijke capaciteit, afhankelijk van bestaande interne programma’s en programma’s van derden. Denk hierbij aan Stad & Natuur, IVN (Instituut voor Natuureducatie), of de Making-of met Growing Green Cities als dragend thema in aanloop naar de Floriade.
In de activering van de stad nemen we dan ook noodzakelijkerwijs een vraaggerichte houding aan gedurende de looptijd van de uitvoeringsagenda. Hiermee doen we concessies aan de doelen Trots op stadsnatuur en Groene tuinen.
Goed om te vermelden is dat een belangrijk deel van de agenda afhankelijk is van het succes van de praktijkervaringsplekken. Kwaliteit en beschikbaarheid vormen hierbij een afbreukrisico. Om dit risico in te perken zullen studenten vooraf worden gescreend en maken we afspraken met de opleidingen.
Eco-projecten voorzien van projectmatige dekking Met de projecten vanuit de Duurzaamheidsagenda (€ 0,635 milj. beschikbaar voor de voorbereiding van ecologische verbindingen en diversifiëring groen), Meerjarenprogramma FVA 2021-2025 (€ 18,75 milj. voor realisatie en verbetering van de ecologische verbindingen tussen natuurgebieden) en Markermeer-IJmeer (bekostigd door rijksmiddelen voor één ecosysteem Markermeer-Oostvaardersplassen-Lepelaarplassen en het opvangen van stedelijke ontwikkeling), wordt er de komende jaren fors geïnvesteerd in de versterking van de biodiversiteit, het robuust en veerkrachtig ecologisch systeem en de kwaliteit van de leefomgeving.
Uitvoeringsagenda Als uitwerking op de doelen en het visiedocument heeft het college vanuit haar taakopvatting de Uitvoeringsagenda ecologie 2020-2024 vastgesteld. Het college biedt u de uitvoeringsagenda ter kennisname aan omdat het inzicht geeft op welke wijze de visie een praktische uitwerking krijgt tijdens de looptijd van de uitvoeringsagenda en omdat we ons kunnen voorstellen dat het onderwerp ecologie kan leiden tot aanvullingen vanuit de raad.
WAT ZIJN ALTERNATIEVEN VOOR DE RAAD? Doelen De 8 doelen van Visie ecologie 2020 bieden, in samenwerking met een betrokken stad, houvast in de focus op de inspanningen die bijdragen aan het behoud en de versterking van de biodiversiteit, en aan het bereiken van een robuust en veerkrachtig ecosysteem. Het is aan de raad om aan te geven of u ten opzichte van de doelen meer of minder ambitie nastreeft of een andere aanpak voor u ziet. De doelen staan beschreven als een activiteit, zonder hier specifiek meetbare effecten aan te verbinden. Dit omdat de effecten op inspanningen voor een betere ecologie zich moeilijk laten voorspellen en meten.
VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD
IN T E V U L L E N D O O R D E R A A D S G R I F F I E RV-NUMMER PROCEDURE PAGINA
RV-05/2021 Carrouselbespreking 4 februari 2021 (Videobespreking) 6
Trots op stadsnatuur Alternatief is dat het uitdragen van de visie wordt overgelaten aan alleen de groene partners en de nog lopende programma’s. De stadsconsultatie leert ons dat zonder een programmatische afstemming met onze groene partners op het onderdeel ecologie en het delen van onze ecologische kennis binnen dit platform, er geen sprake is van een krachtig uitdragen van de ecologische visie. Hierdoor blijft de mogelijkheid onbenut om de stad met trots te verbinden aan en te activeren voor de natuurlijke omgeving.
Groene gebouwen en natuurinclusief ontwerpen Ontwikkelaars en bouwers van nieuwe gebouwen en openbare ruimte krijgen een verplichting om natuurinclusief te handelen. Een alternatief zou kunnen zijn om uit te gaan van een bijdrage op vrijwillige basis. De verwachting is dat zonder het stellen van een verplichting, het potentieel van de natuurinclusieve gebouwde omgeving onderbenut zal blijven. Ervaringen elders leren dat de markt inmiddels de natuurinclusieve opgave als een normaal gegeven beschouwd en de opgave geen effect heeft op de uitgifte van bouwgronden. De vergaande ontwerpen van de gebouwen van de Aeres Hogeschool en de provincie Flevoland op de Floriade laten zien dat organisaties zich hiermee positief profileren en daarmee vormen deze gebouwen een inspiratie voor navolging. Voor de al bestaande gebouwen zetten we in op inspireren zonder een verplichting. Als alternatief kan er bij een omgevingsvergunningsaanvraag bij bestaande bouw een variant voor het toepassen van natuurinclusieve maatregelen gekoppeld worden. In alle gevallen komt het integreren van natuurinclusieve maatregelen voor rekening van de initiatiefnemer.
Groene tuinen Het onderdeel ecologie in relatie tot het stimuleren van groene tuinen, lift mee op bestaande gemeentelijke activiteiten en de activiteiten van anderen. Om financieel-economische redenen zal zolang de aanmoediging loopt vanuit de Making-of (aangedreven door het floriadethema Growing Green Cities ’22), geen capaciteit worden vrijgemaakt om de ecologische betekenis van deze acties te versterken. Vanaf 2023 bekijken we of met de inzet van meewerkstudenten toch een inhoudelijke ecologische bijdrage geleverd kan worden, ofwel inspiratie en stimulatie met de focus op ecologie gerealiseerd kan worden.
Gezonde wateren Inhoudelijke alternatieven voor een gezonde visstand, hoge soortenrijkdom en goede waterkwaliteit met behulp van watervegetatie liggen niet voorhanden.
Ecologische verbindingen Inhoudelijke alternatieven voor een uitwisseling van dieren en planten ligt niet voorhanden. Het als doel opnemen van ‘ecologische verbindingen’ in deze visie bestendigt het voorgaande beleid en het belang van dit onderdeel. Als onderdeel van het thema Ecologie in de Duurzaamheidsagenda, is het verbinden van de grote natuurgebieden opgenomen in de programmering, waarvoor vanuit FVA 2021-2025 middelen voor realisatie beschikbaar zijn gesteld. Hierbij wordt de verbindingszone De Steiger/Floriade, die het Vroege Vogelbos met het Almeerderhout gaat verbinden, onderdeel van de “legacy” van de Floriade. Voor de ecologische verbindingslijnen op een lager schaalniveau die de uitwisseling tussen natuurgebied en de stad mogelijk maken, dienen de kosten voor het wegnemen of voorkomen van knelpunten zoveel mogelijk binnen de realisatie van het project gedragen te worden.
Tijdelijke natuur Alternatief voor het laten ontstaan van tijdelijke natuur is het voortzetten van de huidige werkwijze door bij het beheer van bouwterreinen te blijven kiezen voor een gecultiveerde uitstraling. De huidige praktijk is intensief maaien of op jaarlijkse basis verpachten voor landbouwdoeleinden. Met dit laatste staan hier enige inkomsten tegenover en het biedt een gelegenheid voor lokaal geproduceerd voedsel. Aan de andere kant missen we dan de kans voor natuurbeleving, recreatief medegebruik, educatie en de voorsortering op de definitieve inrichting van ecologie in de toekomstige bestemming.
VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD
IN T E V U L L E N D O O R D E R A A D S G R I F F I E RV-NUMMER PROCEDURE PAGINA
RV-05/2021 Carrouselbespreking 4 februari 2021 (Videobespreking) 7
Donkere nachten Het alternatief is om te gaan voor maximale verlichting en veiligheidsgevoel langs wegen en paden. Uiteraard staat de veiligheid voorop, maar verlichting is niet altijd even noodzakelijk. Bijvoorbeeld als er alternatieve routes voorhanden zijn of indien er sprake is van een ongewenste schijnveiligheid.
Diversifiëring groen Alternatieven kunnen zijn: a. alles bij het oude laten; b. alleen voor biodiverse beplanting te kiezen of c. alleen in het beheer van grasvegetaties te streven naar diversiteit door het beheer hierop af te stemmen. Een biodiverse beplanting en ecologisch beheer geven een andere aanblik dan wat men meestal gewend is. De één zal het als rommelig ervaren, terwijl de ander het weer zal waarderen om de natuurlijke uitstraling met de bloemen en de dieren die hier zichtbaar baat bij hebben. Diversifiëring van het groen vraagt bij omvorming en toepassing wel om communicatie gericht op begrip en waardering.
Uitvoeringsmiddelen Als alternatief op de kwetsbare inzet van praktijkervaringsplekken, zou de raad extra middelen beschikbaar kunnen stellen ten gunste van een professionele en consistente taakuitvoering met een volledige uitvoering van het uitvoeringsprogramma. Zeker wanneer de aanmoedigingsactiviteiten na de Floriade eindigen, valt er een sterke aanjager weg in het activeren van de stad. Zoals onder ‘doel en effect van beoogd besluit’ is vermeld, is voor een volwaardige uitvoering van de visie structureel € 0,2 milj. nodig.
Uitvoeringsagenda De activiteiten in de uitvoeringsagenda zijn voor de raad amendeerbaar mits praktisch en financieel uitvoerbaar. Niet amendeerbaar zijn de projecten waarover al besluitvorming heeft plaatsgevonden of die plaatsvinden op initiatief van derden dan wel medegefinancierd worden door derden. Denk hierbij de reeds geborgde investeringen of lopende programma’s.
WAT ZIJN DE CONSEQUENTIES VAN DIT BESLUIT VOOR INWONERS EN ORGANISATIES IN DE STAD OF ANDERE DERDEN? IS OF WORDT HIERAAN IN HET KADER VAN EEN PA RTICIPATIETRAJECT AANDACHT BESTEED? Het besluit draagt bij aan een groene en gezonde leefomgeving voor bewoners en natuur. In verschillende sessies en schriftelijke rondes zijn met bewoners, partners en bedrijven kansen, knelpunten en wensen verkend. In samenwerking met IVN Flevoland, is in 2019 met geïnteresseerden een stadsgesprek gevoerd over de groene en waterrijke gebieden van Almere. De bevindingen uit deze sessies en reacties zijn meegenomen in de uitwerking van de visie. Ook is een deel van de opbrengst relevant in de verdere planvorming en uitvoering. Participatie krijgt in het vervolg een plek in de planvorming en uitvoering van de voorgestelde projecten.
WELKE FINANCIËLE MIDDELEN ZIJN MET DIT BESLUIT GEMOEID? Geen beroep op extra financiële middelen Zoals toegelicht onder rubriek ‘doel en effect van het voorgesteld besluit’, doet het college geen beroep op extra financiële middelen gegeven de huidige economische situatie. In plaats hiervan stelt zij een alternatieve aanpak voor. Deze aanpak bestaat uit: het beschikbaar stellen van praktijkervaringsplekken in combinatie met temporiseren, samenwerken met partners en werk-met-werk-maken. Wat echt niet kan, wordt uitgesteld tot het volgende uitvoeringsprogramma 2025.
WANNEER WORDT HET BESLUIT VAN DE GEMEENTERAAD UITGEVOERD, GEREALISEERD EN WANNEER WORDT DE GEMEENTERAAD DAAROVER GERAPPORTEERD? De visie wordt geoperationaliseerd via de voorgestelde projecten in de Uitvoeringsagenda ecologie 2020-2024.
De inhoudelijke en financiële verantwoording vindt plaats langs de weg van de begrotingscyclus in de jaarrekeningen. Waarbij op onderdelen separaat wordt gerapporteerd onder de noemer van de Uitvoeringsagenda duurzaamheidsagenda.
Na vaststelling door de raad wordt de Visie ecologie 2020 bekend gemaakt via officielebekendmakingen.nl.
VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD
IN T E V U L L E N D O O R D E R A A D S G R I F F I E RV-NUMMER PROCEDURE PAGINA
RV-05/2021 Carrouselbespreking 4 februari 2021 (Videobespreking) 8
IS AAN DE BESLUITVORMING OVER DIT VOORSTEL EEN FATALE TERMIJN (WETTELIJKE DEADLINE) VERBONDEN? ZO JA, WAAROM? Er is geen wettelijke termijn van toepassing.
BIJLAGEN Visie ecologie 2020 Uitvoeringsagenda ecologie 2020-2024
ACHTERLIGGENDE STUKKEN • Agendaverzoek Besluitvormingsproces, thema’s en doelgroepen Visie ecologie, Politieke Markt d.d. 28 mei 2019 • Raadsbrief Resultaten stadsconsultatie Visie ecologie d.d. 10 december 2019 • Collegevoorstel Visie ecologie 2020 en besluit d.d. 27 oktober 2020
RAADSBESLUIT
IN T E V U L L E N D O O R D E R A A D S G R I F F I E RV-NUMMER PROCEDURE PAGINA
1 RV-05/2021 Carrouselbespreking 4 februari 2021 (Videobespreking)
ONDERWERP
Visie ecologie 2020
De raad van de Gemeente Almere
Gezien het voorstel van burgemeester en wethouders,
Besluit:
1. Kennis te nemen van de Visie ecologie 2020. 2. In te stemmen met de volgende doelen uit de Visie ecologie 2020 en bijbehorende maatregelen: a. Meer inwoners trots op stadsnatuur door: i. informeren over natuurwaarden in de stad, ii. samenhangende programmering met de groene partners over voorlichting, iii. activeren van bewoners en bedrijven door het delen van onze kennis en hulpmiddelen. b. Gebouwen en openbare ruimte natuurinclusiever door: i. het inrichten van een toolbox natuurinclusief bouwen, ii. een informatieplatform voor inspiratie en kennisdeling. c. Groenere tuinen door: i. inspireren en stimuleren van initiatieven in de stad in samenwerking met groene partners. d. Gezondere wateren door: i. vismigratiemogelijkheden, geleidelijke overgangen van water en moeras naar land en onderhoud gericht op soortenrijkdom en waterkwaliteit. e. Betere ecologische verbindingen door: i. realisatie en verbetering van ecologische verbindingen tussen de grote natuurterreinen, ii. wegnemen van knelpunten in de ecologische verbindingslijnen als hoofdgroenstructuur, watergangen en bermen die de natuur verbinden met het groen in de wijk en straat. f. Tijdelijke natuur op bouwterreinen door: i. braakliggende terreinen extensief te onderhouden in combinatie met een ontheffing vanuit de Wet natuurbescherming. g. Donkere nachten door: i.
verlichting achterwege te laten waar dat kan of aan te passen. h. Een biodiverser groenareaal door: i. biodiverse beplanting te gebruiken passend bij de lokale omstandigheden, ii. beheervormen toe te passen die biodiversiteit versterken en voedsel- en schuilmogelijkheden creëren voor dieren. 3. Uitvoering binnen de beschikbare middelen. 4. Kennis te nemen van de Uitvoeringsagenda ecologie 2020-2024. 5. De vorige nota Ecologisch Masterplan, zoals vastgesteld door de gemeenteraad op 2 juni 2005 (RV 53/2005), in te trekken.
Almere,
De raad voornoemd,
De griffier, De voorzitter,
J.D. Pruim F.M. Weerwind
Visie ecologie 2020 Bouwen met natuur Voor een biodivers, robuust en veerkrachtig ecosysteem
1 Visie ecologie 2020 Bouwen met natuur
VOORWOORD Almere heeft een veelzijdige natuur met een verrassende rijkdom aan planten en dieren. Voor veel Almeerders is het inmiddels normaal dat de bever in en rond onze stad leeft, en ook de otter ontdekt Almere nu voorzichtig. Het is een rijkdom waar we terecht trots op zijn. Almere laat hiermee ook zien dat stad en natuur geen afzonderlijke werelden zijn. De stad is onderdeel van de natuur, en de natuur onderdeel van de stad.
Een gezonde natuur is daarom niet alleen belangrijk voor de natuur zelf, maar ook voor de mensen die in Almere wonen en werken. Denk bijvoorbeeld aan de inzet van natuurlijke bestrijding van de eiken- processierups door sluipwespen, koolmezen en vleermuizen. En aan de rol die de natuur speelt in een klimaatbestendige stad.
Om de natuur verder te versterken hebben we deze visie opgesteld. Zij bouwt voort op het Ecologisch Masterplan Almere dat in 2005 het licht zag. Deze visie gaat over verbinding. Het verbinden van natuur- gebieden onderling, maar ook – of vooral – het verbinden van inwoners en natuur. Voor deze nieuwe visie zijn we dan ook in gesprek gegaan met Almeerders.
‘Bekend maakt bemind’ is de gedachte. En inspireert om zelf een steentje bij te dragen aan het ver- groenen van de stad. Bijvoorbeeld op het balkon of in de tuin. Iedereen kan een bijdrage leveren aan stadsnatuur, en met al deze acties samen, kunnen we de biodiversiteit in onze stad behouden en ver- sterken.
Namens het college spreek ik mijn dank uit aan iedereen die een bijdrage heeft geleverd aan de tot- standkoming van deze visie.
Jan Hoek, wethouder
Foto omslag Fluitenkruid
2 3 Visie ecologie 2020 Bouwen met natuur
INHOUD
Inleiding 7 H3 Aan de slag met Samenvatting 9 ‘Visie ecologie 2020’ 39 Toelichting op veel gebruikte begrippen 14 Trots op stadsnatuur 40 Groene gebouwen 41 H1 Ecologie in Almere, nu en in Groene tuinen 43 de toekomst 15 Gezonde wateren 45 Waarom een nieuwe visie op de ecologie? Ecologische verbindingen 46 Een stad voor mensen én natuur 15 Ruimte voor tijdelijke natuur 46 Hoe staat de ‘ecologie’ ervoor? 17 Donkere nachten 47 Wat zegt de stad? 20 Diversifiëring van groen 48 De toekomstbeelden van Status Uitvoeringsagenda Visie ecologie 2020 21 ecologie 2020-2024 49 a. Almeerders verbeteren de stadsnatuur 21 Bijlage 1 Landschappen en biotopen 51 b. Biodiversiteit behouden Bijlage 2 Ecologisch Netwerk Almere 59 en versterken 22 c. Robuust en veerkrachtig systeem 22 Resumé 23
H2 De kracht van verbinden 25 Het belang van verbinden 25 a. Verbind mens en natuur 26 b. Verbind plaats en context; het benutten van potentieel 27 c. Verbind gebieden 28 Ecologie en de groei van de stad; beleid, ontwikkeling en beheer 30
4 5 Visie ecologie 2020 Bouwen met natuur
INLEIDING STADSNATUUR DICHTBIJ ‘In Almere is de natuur altijd dichtbij’. Een veel gehoorde waardering van bewoners uit de stadscon- sultatie voorafgaande aan deze visie. En terecht ook. Almere is omgeven door beschermde natuurge- bieden van internationale betekenis. Groen en water dooraderen de stad en vormen het leefgebied van vele planten en dieren. Bevers zwemmen hier in de grachten, en als je goed oplet zie je op de oevers orchideeën bloeien en met een beetje geluk vind je aan de randen van de stad ook een ree. Vanaf het eerste ontwerp van de stad vormen groen en water de identiteit van Almere. Een identiteit die zich op uiteenlopende plekken in en om de stad heeft ontwikkeld tot wat we kunnen beschouwen als natuur. De stadsnatuur.
AANLEIDING VISIE ECOLOGIE 2020, BOUWEN MET NATUUR Biodiversiteitsverlies, klimaatverandering en verstoord ecologisch evenwicht zijn stuk voor stuk the- ma’s die de aanleiding vormen om onze visie op de ecologie te actualiseren. Almere is een stad in ontwikkeling en we kunnen de groei van de stad benutten om deze thema’s het hoofd te bieden. Waar het behoud van natuurwaarden de insteek is van de Wet natuurbescherming en het Natuurnet- werk Nederland, kan Almere met alleen die insteek niet tevreden zijn. Omdat de natuur meer kansen biedt die Almere zo aantrekkelijk maakt en de jonge systemen nog in ontwikkeling en soms kwetsbaar zijn.