Bundel PM 23 september

GESPREKSWIJZER | INFORMEREN

ONDERWERP NUMMER DATUM BIJEENKOMST

23 september Agendavoorstel Presidium: Bespreking Rekenkamerrapport ‘Samen voor de jeugd van Almere’ RG-304/2021 2021

INITIATIEFNEMER GESPREKSVORM TOELICHTING OP GESPREKSVORM

INFORMEREN Bespreekvoorstel INW ONERS • Toelichting op het rapport door de directeur van de Rekenkamer, RAAD VAN ALMERE VERKENNEN incl. toelichting door de externen KEUZES EN DELEN • Vragen door de fracties PRESIDIUM VAN DE RAAD • Reactie door de directeur van de Rekenkamer DEBATTEREN • Conclusie door de voorzitter: opnieuw agenderen voor politieke COLLEGE B&W BESLUITEN bespreking

SAMENVATTING OBSERVATIES PRESIDIUM

Op 16 september is het rekenkamerrapport ‘Samen voor de Jeugd van Almere. Geen observaties. Evaluatie van de kwaliteit van de Jeugdhulp in de gemeente Almere sinds de decentralisatie in 2015’ aangeboden aan de gemeenteraad. Vanavond vindt een technische bespreking van de onderzoeksresultaten van het rapport plaats. Het onderzoek betreft een lerende evaluatie over de kwaliteit van de Almeerse jeugdhulp. Dit betekent dat het hele onderzoeksproces raadsleden, ambtenaren en jeugdhulppartners uit de stad betrokken zijn geweest. Bij deze technische toelichting zijn daarom ook deelnemers uit de leergroep aanwezig om ervaringen met de raad te delen.

ROLLEN VAN DE DEELNEMERS i DOCUMENTEN / DOSSIERS / HISTORIE

LUISTEREN INFORMEREN INSPREKEN BEVRAGEN MEESPREKEN UITSPREKEN

INWONER

RAADSLEDEN

COLLEGE

DOCUMENTEN / DOSSIERS / HISTORIE

ONDERWERP

Agendavoorstel Presidium: Bespreking Rekenkamerrapport ‘Samen voor de jeugd van Almere’

INHOUD

8 juli 2021 Raadsbrief over ‘Voortgang onderzoeksprogramma’

11 februari Raadsbrief over ‘onderzoeksplannen Jeugdhulp en 2021 Dienstverlening’

ROLLEN VAN DE DEELNEMERS

LUISTEREN INFORMEREN INSPREKEN BEVRAGEN MEESPREKEN UITSPREKEN

De feitelijke informatie Inwoners laten de raad Inwoners vertellen kort, Inwoners praten mee of de verschillende weten wat er leeft of bondig en ongehinderd over het geagendeerde politieke standpunten aan de hand is iets aan de raad onderwerp horen Aanmelden is nodig INWONERS uiterlijk op de dag van bespreken voor 12.00 uur via: raadsgriffie@almere.nl

Nog zonder oordeel (Debat) Raadsleden delen hun feiten, meningen, Raadsleden belangenafweging, opvattingen e.d. proberen anderen politieke overtuiging verzamelen van hun mening en/of keuze RAADSLEDEN te overtuigen

Kennisnemen van In openheid laten weten Het college Collegeleden proberen Het college neemt een inzichten en waar het om gaat of wat legt de raad dilemma’s anderen van hun standpunt in over het standpunten er aan de hand is voor mening te overtuigen geagendeerde inwoners/raadsleden onderwerp COLLEGE

AGENDAVOORSTEL POLITIEKE MARKT

INDIENER VOORSTEL RG-NUMMER DATUM PM Presidium RG-304/2021 23 september 2021

ONDERWERP

Bespreking Rekenkamerrapport ‘Samen voor de jeugd van Almere’

AARD VAN HET VOORSTEL INFORMEREND CONSULTEREND (Indien sprake is van een consulterend voorstel dienen consultatievragen te worden geformuleerd waaruit blijkt welke vragen of dilemma’s er zijn waarover de mening van de raad wordt gevraagd) AANLEIDING Op 16 september is het rekenkamerrapport ‘Samen voor de Jeugd van Almere. Evaluatie van de kwaliteit van de Jeugdhulp in de gemeente Almere sinds de decentralisatie in 2015’ aangeboden aan de gemeenteraad. Om een eerste bespreking van onderzoeksresultaten van rekenkamerrapporten op de Politieke Markt te faciliteren, neemt het presidium de taak op zich om een eerste agendering via een agendaverzoek te verzorgen.

Het onderzoek betreft een lerende evaluatie over de kwaliteit van de Almeerse jeugdhulp. Dit betekent dat het hele onderzoeksproces raadsleden, ambtenaren en jeugdhulppartners uit de stad betrokken zijn geweest. Betrokken door deel te nemen aan leerbijeenkomsten, waar de Rekenkamer informatie ophaalde, bevindingen tussentijds toetste en door het afnemen van individuele interviews.

Om die reden zijn bij de technische toelichting ook vertegenwoordigers uit de praktijk van de jeugdhulp die onderdeel zijn geweest van de leergroep betrokken bij het onderzoek uitgenodigd. De Rekenkamer is verantwoordelijk voor de inhoud van het rapport, en daarom zal de directeur van de Rekenkamer de vragen beantwoorden. Op onderdelen zal hij echter ook de aanwezige deelnemers uit de leerbijeenkomst vragen om hun ervaringen te delen met de raadsleden.

Het presidium zal het onderwerp ook voor een politieke bespreking op de agenda plaatsen. Op basis van deze bespreking kunnen de raadsleden bepalen welk vervolg zij hier aan willen geven.

DOEL BESPREKING De directeur van de Rekenkamer geeft een toelichting op het rapport, de conclusies en de daarin opgenomen aanbevelingen. Hij zal eveneens een toelichting geven op de verrichtte onderzoekswerkzaamheden. Vervolgens is er de gelegenheid voor de raadsleden om vragen te stellen. Hierbij zal de directeur van de Rekenkamer op onderdelen ook de aanwezige deelnemers van de leergroep aan het woord laten. Doel van de bespreking is raadsleden inzicht te bieden in de inhoud van het rekenkamerrapport. Tevens biedt de bespreking gelegenheid voor raadsleden om zich een beeld te vormen over eventuele vervolgacties t.a.v. opvolgende politieke bespreking met het college. Daarna is het aan raadsleden zelf om door middel van een motie een raadsuitspraak over het onderzoek vast te leggen.

Tijdens een volgende politieke bespreking kan de raad zijn mening geven over het onderzoeksrapport en politieke vragen stellen aan de portefeuillehouder.

BESCHRIJF WANNEER DE BESPREKING NAAR UW MENING SUCCESVOL IS VERLOPEN Wanneer raadsleden voldoende zijn geïnformeerd over de inhoud van het rekenkamerrapport en aan de hand van het rapport kunnen bepalen welk vervolg zij daaraan willen geven.

NB. Aan de informatieverstrekking en de informatie- uitwisseling worden geen besluitvormende of bindende uitspraken ontleend.

GESPREKSWIJZER | INFORMEREN

ONDERWERP NUMMER DATUM BIJEENKOMST

TECHNISCHE TOELICHTING RG-202/2021 Agendavoorstel Volggroep Floriade: Voortgang Floriade BV 23-09-2021 RG-203/2021 Agendavoorstel college: Voortgangspresentatie Floriade

INITIATIEFNEMER GESPREKSVORM TOELICHTING OP GESPREKSVORM

INW ONERS INFORMEREN Behandelwijze VERKENNEN - Voortgangspresentatie directie Floriade BV RAAD VAN ALMERE - Gelegenheid voor de fracties om vragen te stellen KEUZES EN DELEN - Voortgangspresentatie gemeente PRESIDIUM VAN DE RAAD DEBATTEREN - Gelegenheid voor de fracties om vragen te stellen COLLEGE B&W BESLUITEN Volgende week: politieke bespreking en gelegenheid tot inspreken.

SAMENVATTING OBSERVATIES PRESIDIUM

De raad wordt via een presentatie van de Floriade BV en een presentatie van de De raad heeft op 25 maart 2021 een motie van D66 ‘Rapportage Voortgang gemeente geïnformeerd over de voortgang van het evenement en het programma Floriade’ (RG-77/2021) aangenomen, die het college oproept: Floriade. Volgende week vindt op basis van deze technische toelichtingen een • met de Volggroep Floriade en het presidium te overleggen over een andere wijze politieke bespreking met het college plaats. en frequentie van informatievoorziening, en hierbij te komen tot een agendering waarbij de raad eerst een actuele (technische) toelichting krijgt op de voortgang van het evenement van de BV en aansluitend op de overige programmalijnen van de gemeente; • deze toelichting in het openbaar te laten plaatsvinden, gevolgd door een politieke bespreking; • hierbij tot aan de opening van de Floriade te denken aan 3 bijeenkomsten, bijvoorbeeld in mei/juni, oktober en februari 2022

ROLLEN VAN DE DEELNEMERS i DOCUMENTEN / DOSSIERS / HISTORIE

LUISTEREN INFORMEREN INSPREKEN BEVRAGEN MEESPREKEN UITSPREKEN

INWONER

RAADSLEDEN

COLLEGE

OBSERVATIES PRESIDIUM (VERVOLG)

OBSERVATIES PRESIDIUM

In lijn met deze motie wordt vanavond op de Politieke Markt ruimte geboden voor de periodieke voortgangspresentatie van de Floriade BV, geagendeerd door de Volggroep Floriade. De Floriade Almere 2022 BV presenteert de voortgang van het evenement.

De presentatie van de Floriade BV wordt gevolgd door een voortgangspresentatie namens het college. Deze technische toelichting vervangt op uw verzoek de Voortgangsrapportage Floriade, die u tot op heden twee maal per jaar ontving. De nadruk ligt in de gemeentelijke technische toelichting op de voortgang van de onderwerpen waar de gemeente voor verantwoordelijk is.

Beide presentaties zijn na afloop beschikbaar. U kunt deze betrekken bij de politieke bespreking van het Agendavoorstel college: Voortgangspresentatie Floriade volgende week.

DOCUMENTEN / DOSSIERS / HISTORIE

ONDERWERP

Agendavoorstel Volggroep Floriade: Voortgang Floriade BV

INHOUD

Dossier Floriade Almere 2022 (zie RIS documenten/dossiers/Floriade Almere 2022)

ROLLEN VAN DE DEELNEMERS

LUISTEREN INFORMEREN INSPREKEN BEVRAGEN MEESPREKEN UITSPREKEN

De feitelijke informatie Inwoners laten de raad Inwoners vertellen kort, Inwoners praten mee of de verschillende weten wat er leeft of bondig en ongehinderd over het geagendeerde politieke standpunten aan de hand is iets aan de raad onderwerp horen Aanmelden is nodig INWONERS uiterlijk op de dag van bespreken voor 12.00 uur via: raadsgriffie@almere.nl

Nog zonder oordeel (Debat) Raadsleden delen hun feiten, meningen, Raadsleden belangenafweging, opvattingen e.d. proberen anderen politieke overtuiging verzamelen van hun mening en/of keuze RAADSLEDEN te overtuigen

Kennisnemen van In openheid laten weten Het college Collegeleden proberen Het college neemt een inzichten en waar het om gaat of wat legt de raad dilemma’s anderen van hun standpunt in over het standpunten er aan de hand is voor mening te overtuigen geagendeerde inwoners/raadsleden onderwerp COLLEGE

AGENDAVOORSTEL POLITIEKE MARKT

INDIENER VOORSTEL RG-NUMMER DATUM PM Volggroep Floriade RG-302/2021 23 september 2021

ONDERWERP

Voortgang Floriade BV

AARD VAN HET VOORSTEL INFORMEREND CONSULTEREND (Indien sprake is van een consulterend voorstel dienen consultatievragen te worden geformuleerd waaruit blijkt welke vragen of dilemma’s er zijn waarover de mening van de raad wordt gevraagd) AANLEIDING In het Plan van Aanpak van de Volggroep Floriade uit 2017 is opgenomen dat een gesprek tussen Floriade BV en raad (tenminste) jaarlijks door de volggroep wordt geïnitieerd. Op verzoek van uw raad vindt dit gesprek al geruime tijd halfjaarlijks plaats. Via motie RG-77/2021 bij de Voortgangsrapportage 2020-2 heeft u op 25 maart 2021 kenbaar gemaakt tot de start van het evenement graag nog drie maal een (technische) toelichting te krijgen op de voortgang van het evenement van de BV en aansluitend op de overige programmalijnen van de gemeente.

Achtergrond In 2015 heeft de gemeenteraad ingestemd met de inrichting van een onderneming, gericht op de organisatie van het evenement Floriade op afstand van de gemeente, op basis van een BV structuur. Vervolgens is in 2016 de Floriade BV opgericht om het evenement Floriade te organiseren en exploiteren, binnen de kaders die zijn bepaald door de NTR en de gemeenteraad. In de toenmalige samenwerkingsovereenkomst tussen de gemeente en de Floriade BV (2016) is de reden voor een onderneming op afstand als volgt verwoord: “Het evenement wordt als een commerciële activiteit aangemerkt, waarvoor expertise benodigd is die de gemeente niet danwel onvoldoende in huis heeft. Daarom heeft de gemeente het besluit genomen een Floriade BV op te richten, die tot taak heeft het evenement voor te bereiden, te organiseren en te exploiteren.”

Als missie voor het evenement is in het raadsbesluit ‘Floriade 2022: Uitvoeringsbesluit’ van 2 juli 2015 vastgesteld en aan de Floriade BV meegegeven: “De Wereldexpo “Floriade 2022 Growing Green Cities” verbindt de innovatiekracht van de Nederlandse tuinbouw met de stad. Kennis, producten en technologieën uit de tuinbouwsector zijn nodig om stedelijke vraagstukken op het gebied van voedsel, water, energie en gezondheid van passende antwoorden te voorzien. Het internationale voedselvraagstuk staat centraal: Feeding the city. De Floriade wil het laboratorium en experience podium voor de wereld zijn, vanuit de pracht en kracht van bomen, bloemen en planten.”

Het uitvoeringbesluit uit 2015, waarop de taakverdeling tussen gemeente en Floriade BV gebaseerd was, ging uit uitging van de realisatie van de wereldtuinbouwtentoonstelling inclusief vastgoed (fase 1), gevolgd door de geleidelijke totstandkoming van een groene gezonde stadswijk (fase 2).

Eind 2017 heeft het college besloten een Europese aanbestedingsprocedure te starten voor de ontwikkeling en realisatie van het Floriade terrein én de Stadswijk Floriade. De raad heeft vervolgens in 2018 als gewijzigde scope voor de Floriade vastgesteld: “De organisatie van een succesvol evenement in 2022, gecombineerd met gebiedsontwikkeling en de ‘Making of’ in aanloop naar het evenement.” Als resultaat van de aanbestedingsprocedure is Amvest geselecteerd als samenwerkingspartner. Eind 2018 heeft de raad het Definitief Ontwikkelingsplan Floriade vastgesteld en kennisgenomen van de overeenkomst met Amvest.

De afspraken met Amvest (inmiddels Weerwater CV) zijn gemaakt in deze raadsperiode en worden daarom bekend verondersteld. Naar aanleiding van de afspraken in de ontwikkelingsovereenkomst met Weerwater CV is ook de samenwerkingsovereenkomst tussen de gemeente en de Floriade BV herzien. Vastgelegd is dat de overeenkomst met Amvest geacht wordt hier integraal onderdeel van uit te maken. De raad is daarover via een raadsbrief van 27 augustus 2019 geïnformeerd.

AGENDAVOORSTEL POLITIEKE MARKT

Ontwikkelingen 2020 en 2021 In maart 2020 brak wereldwijd de corona pandemie uit. Als gevolg daarvan werden half maart ingrijpende maatregelen genomen om de verspreiding van het virus tegen te gaan. Dit was voor het college aanleiding om, in samenspraak met de raad, een bestuurlijke verkenner te vragen om de gevolgen van de coronacrisis voor de Floriade te onderzoeken en een verkenning te doen naar drie scenario’s voor het vervolg. Op basis van deze bestuurlijke verkenning heeft de raad op 18 juni 2020 het besluit genomen door te gaan met de Floriade op de geplande datum.

Via het raadsvoorstel Permanent vastgoed Floriade heeft de raad kort daarna kennis genomen van de afspraken die met Weerwater CV en Floriade BV zijn gemaakt over het permanent vastgoed dat voor het evenement wordt gerealiseerd. Deze afspraken houden een bijstelling in van de ambities en afspraken in de ontwikkelovereenkomst met Weerwater CV. De internationale paviljoens worden niet als permanent vastgoed gerealiseerd en er worden geen 60 verschillende showcasewoningen gebouwd.

Eind maart 2021 heeft de Floriade BV de gemeente geïnformeerd ca. € 15 miljoen extra nodig te hebben voor de tijdelijke inrichting van het terrein. Na het nodige uitzoekwerk door BV en gemeente leidde dit in juni tot een verzoek om een extra lening van € 12,4 miljoen aan de gemeente. Op 7 juli 2021 heeft uw raad ingestemd met het raadsvoorstel Benodigde extra budget n.a.v. kostenraming tijdelijke inrichting Floriade en is dit verzoek gehonoreerd. Er zijn extra middelen beschikbaar gesteld voor: projectorganisatie, cultuurattracties, tijdelijke inrichting, exploitatie Toren Flores, groenonderhoud, veiligheid en commercie.

Onderwerpen voor deze bespreking Het laatste voortgangspresentatie van de Floriade BV op de Politieke Markt dateert van 18 februari 2021. In deze presentatie is toenmalig directeur Sven Stimac ingegaan op: • Floriade Park • Internationale en nationale deelnemers • NL Tuinbouw • Floriade Kennisprogramma • Kunst & Cultuur • Operations • Travel Trade • Sponsoring

Wij hebben huidig directeur Hans Bakker gevraagd opnieuw op deze en overige relevante onderwerpen in te gaan aan de hand van de meest actuele ontwikkelingen. Aanvullende onderwerpen die de Floriade BV naar voren heeft gebracht zijn bijvoorbeeld: horeca en covid-19 scenario’s. Wij hebben gevraagd de raad zo concreet mogelijk mee te nemen in de sinds februari geboekte voortgang, zodat de raad een beeld krijgt wat de Floriade de bezoeker in 2022 te bieden heeft.

Minstens zo belangrijk is wat ons betreft dat de raad geïnformeerd wordt over de stand van zaken m.b.t. de klassieke factoren in projectbeheersing: tijd, geld en kwaliteit. Uit het agendavoorstel van het college ‘Voortgangspresentatie Floriade’ komen enkele (nieuwe) financiële tegenvallers naar voren. Daarnaast is duidelijk dat de realisatieplanning voor de inrichting van Floriade Park onverminderd krap is. Wij zien graag dat de raad zo concreet mogelijk geïnformeerd wordt over de onderdelen waarvoor knelpunten voorzien worden qua haalbaarheid, uitvoering, planning en/of financiën, en welke interventies daarvoor mogelijk aan de orde zijn. DOEL BESPREKING De raad te informeren over de voortgang van de voorbereidingen voor het evenement Floriade, en in de gelegenheid te stellen hierover met de directie van de Floriade BV in gesprek te gaan.

BESCHRIJF WANNEER DE BESPREKING NAAR UW MENING SUCCESVOL IS VERLOPEN Wanneer de raad is geïnformeerd over de voortgang van de voorbereidingen voor het evenement door de Floriade BV. En op basis van deze informatie in positie is om zich een mening te vormen over deze voortgang, en hierover met het college het politieke (vervolg)gesprek te voeren.

NB. Aan de informatieverstrekking en de informatie- uitwisseling worden geen besluitvormende of bindende uitspraken ontleend.

AGENDAVOORSTEL POLITIEKE MARKT

INDIENER VOORSTEL RG-NUMMER DATUM PM J. Hoek RG-303/2021 23 september 2021

ONDERWERP

Voortgangspresentatie Floriade september 2021 AARD VAN HET VOORSTEL X INFORMEREND  CONSULTEREND (Indien sprake is van een consulterend voorstel dienen consultatievragen te worden geformuleerd waaruit blijkt welke vragen of dilemma’s er zijn waarover de mening van de raad wordt gevraagd) AANLEIDING Waarom ontvangt u deze informatie? Uw raad heeft op 25 maart 2021 de motie Voortgang Floriade aangenomen (RG-77/2021), die ons college oproept: - met de Volggroep Floriade en het presidium te overleggen over een andere wijze en frequentie van informatievoorziening, en hierbij te komen tot een agendering waarbij de raad eerst een actuele (technische) toelichting krijgt op de voortgang van het evenement van de BV en aansluitend op de overige programmalijnen van de gemeente; - deze toelichting in het openbaar te laten plaatsvinden, gevolgd door een politieke bespreking; - hierbij tot aan de opening van de Floriade te denken aan 3 bijeenkomsten, bijvoorbeeld in mei/juni, oktober en februari 2022

Op verzoek van de Volggroep agenderen wij de technische toelichting op de programmalijnen door middel van een agendaverzoek.

Dit agendaverzoek is de onderlegger voor de technische toelichting over de Floriade die wij binnen enkele weken verzorgen. Het agendaverzoek heeft daarmee een ander karakter dan bij de eerdere Voortgangsrapportages.

In de technische toelichting komen de volgende onderwerpen aan bod: het evenement/terreininrichting, de economische en maatschappelijke spin-off en de legacy. Wij nemen in de presentatie de in dit agendaverzoek genoemde aandachtspunten mee. Daarnaast is er aandacht voor de financiën, risico’s, bestuurlijke planning en mijlpalen. De nadruk ligt in de technische toelichting op de voortgang op de onderwerpen waar de gemeente voor verantwoordelijk is. De Floriade Almere 2022 BV presenteert de voortgang van het evenement. De presentatie is na afloop van de technische toelichting beschikbaar voor de politieke bespreking. Wij denken op deze manier goed aan te sluiten bij uw motie.

Naast de drie genoemde momenten (die zijn vastgelegd voor september en december 2021 en maart 2022) rapporteren wij over de Floriade: 1. Bij de Programmarekening (met n.a.v. motie RG-463/2019: de voortgang op de planning, kritieke paden en geactualiseerde risico’s en een bijbehorende informerende sessie) 2. Bij de Programmabegroting (met n.a.v. motie RG-463/2019: de voortgang op de planning, kritieke paden en geactualiseerde risico’s en een informerende sessie) 3. Bij het MPGA (actualiseren van de grondexploitatie Floriade; betreft alleen de woonwijk)

Wat is ook alweer de ambitie van de Floriade? Met het organiseren van de wereld(tuinbouw)tentoonstelling creëren wij een vliegwiel voor de ontwikkeling van Almere als groene en gezonde stad. Wij willen de groei van onze stad laten samengaan met een verbetering van de leefomgeving. Dit willen wij niet alleen doen door het bouwen van een nieuwe groene woonwijk, maar ook met een blijvende impuls voor economie en toerisme, met een vergroening van het centrum van de stad, met een groene innovatieve stadsontwikkeling en door het binnenhalen van meer onderwijsinstellingen en kennisinstituten.

Waar staan wij met het project? In de technische toelichting delen we de stand van zaken op de genoemde onderwerpen met u. Wij lichten er ter voorbereiding een aantal specifieke punten uit.

AGENDAVOORSTEL POLITIEKE MARKT

• In de Making of: o zijn er in het kader van het NK Tegelwippen/4 e editie Zet Almere in Bloei zo’n 7880 tegels gewipt en geruild voor een groene plant. o Zijn er nu 300 kinderen met een groene medaille o Zijn er 68 zogenoemde groene buren actief om groene initiatieven van klein naar groot te stimuleren in wijken en buurten. • Gemeente Almere en gemeente Amsterdam realiseren een gezamenlijke inzending op de Floriade Expo: een paviljoen op een aantrekkelijk ingerichte kavel. Beiden zijn gereed in het eerste kwartaal van 2022. Tijdens de Floriade Expo nemen de expositie in het paviljoen en aanvullende activiteiten de bezoeker mee in het thema ‘De stem van de stadsnatuur’ en in het unieke karakter van gaststad Almere. Onderdeel van de gezamenlijke inzending is het programma WeMakeThe.City Green, dat van september 2021 tot het einde van de Expo plaatsvindt in Almere, Amsterdam en de regio. Het programma wordt gerealiseerd door Avanti en Pakhuis De Zwijger, in samenwerking met een groot aantal partners. Het programma informeert een breed publiek, inspireert en stimuleert om bij te dragen aan de groene stad van de toekomst.

Een duurzame, circulaire, gezonde en inclusieve stad waar de natuur de ruimte én een stem krijgt en letterlijk groen een cruciale bijdrage levert aan de luchtkwaliteit, het terugbrengen van hittestress, wateradaptatie, het optimaliseren van de biodiversiteit en ook zaken als mentale gezondheid. Het programma verbindt het super lokale, regionale, nationale en mondiale met elkaar. Na de Floriade krijgt het paviljoen een andere plek in de stad en bouwen wij verder op de netwerken en opbrengsten die onze inzending tot stand brengt. • Gemeente Almere, Branchevereniging ICT en Telecom Grootgebruikers en ICT partners werken aan een duurzaam Almere dat op een slimme manier verbonden is. Onder paraplu ‘ICT Field lab’ worden oplossingen getoond op het gebied van mobiliteit, gezondheid, living labs. Na de Floriade krijgen deze een bredere toepassing in Hortus en andere wijk van Almere. Het gaat onder andere om: o slimme sensoren op het Floriadeterrein o datagedreven besturing o platform waar verkeer, mobiliteit, logistiek, energie, omgevingscondities e.d. gemonitord worden • Het expoterrein wordt in goede afstemming fasegewijs door Weerwater CV overgedragen aan de Floriade BV. De datum van 1 juli is losgelaten. Er gaan de komende maanden veel partijen aan het werk op het terrein. Dit vraagt een nauwe afstemming om en aandacht voor het arboretum.

• Uit testen en een second opinion door Sweco is gebleken dat de aangelegde wegconstructie geschikt is voor de beoogde (autoluwe) stadswijk Hortus, maar dat deze ongeschikt is voor het intensieve gebruik tijdens de op- en afbouw van de Expo. Om schade te voorkomen worden rijplaten neergelegd. Bij de Programmabegroting 2022 wordt voorgesteld hiervoor € 455.000 uit de risicoreservering te halen. • Het arboretum wordt steeds completer en mooier. Een groot deel van het arboretum is gerealiseerd. Er zijn inmiddels zo'n 160 kwekers die beplanting hebben ingezonden voor de Floriade. Eind van het jaar is op een paar locaties na alle aanplant gerealiseerd. Het masterplan bloembollen is in ontwikkeling, waarmee het terrein van april tot diep in de zomer van 2022 een kleurenpracht aan bollen kent. De Kring Flevoland van de KAVB (branchevereniging bloembollen) heeft hier onder andere een belangrijke rol in. Met de ‘Green Story Telling’ die in ontwikkeling is, zien en horen de bezoekers van de Expo hoe innovatief dit arboretum is en hoe zeer het bijdraagt aan de groene stad van de toekomst. Hiervoor worden kiosken op de boulevard en informatieborden bij arboretumstroken en bomen gerealiseerd. • De evenementenvergunning wordt naar verwachting eind september aangevraagd.

Het uitwerken van het mobiliteitsplan heeft deze zomer extra tijd gevraagd, omdat er nieuwe stikstofberekeningen en een ecologische voortoets noodzakelijk waren. De uitkomsten zijn op dit moment nog niet beschikbaar. Wij informeren u in de technische toelichting over de uitkomsten en, indien noodzakelijk, de maatregelen die worden genomen. • Er zijn geen zienswijzen ingediend op de planologische afwijking ten behoeve van het tijdelijk parkeerterrein Twentsekant, de vergunning is verleend en aanleg gestart. • Over het grootste deel van de financiële bijdrage van de provincie aan de Floriade zijn afspraken gemaakt: onder andere over de bijdrage aan het kunstprogramma, attracties en duurzaamheidsprojecten. Voor een klein deel van deze bijdrage is koppeling aan de business case niet mogelijk, waardoor er aanspraak moet worden gemaakt op de risicoreserve. Bij de programmabegroting 2022 wordt voorgesteld € 600.000 uit de risicoreserve te halen. • Vanuit het legacyprogramma is een onderzoek gestart naar de gewenste samenwerkingsvorm na de Floriade om de opgebouwde kennis, netwerken en opbrengsten van de Floriade kunnen borgen, uitbouwen en monitoren.

AGENDAVOORSTEL POLITIEKE MARKT

Aandachtspunten Integrale planning/kritieke paden De onderdelen die extra aandacht en beheersmaatregelen vragen en op een kritiek pad liggen, zijn hieronder geel/rood weergegeven. Het betreft de stand van zaken van 1 september 2021. In de presentatie op de politieke markt geven wij u een inhoudelijke update op de verschillende onderdelen. Daarnaast zijn de onderdelen die van kleur zijn gewijzigd weergegeven, namelijk het groen/arboretum dat van geel naar blauw is gegaan. Er zijn drie onderdelen van blauw naar grijs (afgerond) gegaan. Dit betreft de afrondende fase van het Food Forum, de Aeres Hogeschool en permanente bebouwing van Weerwater CV ten behoeve van het evenement.

Subsidies/bijdrage van derden 2020-2 PR. 2021-1 1 dec 20 1 mrt 21 1 sept 21

In de gemeentelijke businesscase is een subsidiebijdrage Geel rood rood opgenomen van €2,5 miljoen. Het is tot nu toe niet gelukt om via subsidies dit bedrag te krijgen, waardoor de 2,5 miljoen in de begroting niet is gedekt. Met de Floriade BV is afgesproken dat zij op het cultuurprogramma fondsen en subsidies probeert binnen te halen die dan ten gunste komen van de te behalen subsidiedoelstelling binnen de gemeentelijke business case.

Sponsoring/Partnerships/Werving/Contracten 2020-2 PR. 2021-1 1 dec 20 1 mrt 21 1 sept 21 De marktsituatie voor sponsoring is niet goed. Door Corona Geel rood rood hebben veel bedrijven het moeilijk, ook bedrijven die goed gaan maar wel moeten reorganiseren kunnen niet sponsoren vanuit een beeldvorming perspectief. Op dit moment zijn er nog geen klinkende namen verbonden aan Floriade Expo 2022. De eerste spraakmakende is uitermate belangrijk. Bedrijven slaan aan op barter, ticketdeals, mediawaarde en gebiedsontwikkeling, maar cash-in bijdrage blijft problematisch. Relevante partijen uit de tuinbouwsector kunnen als deelnemer gratis deelnemen aan Floriade Expo 2022 via een inzending op een kavel. De negatieve aandacht over het uitblijven van sponsoring heeft een versterkend effect. De tijd begint inmiddels te dringen, bedrijven zijn bezig met hun begrotingen voor 2022.

Vergunningen tijdelijke paviljoens 2020-2 PR. 2021-1 1 dec 20 1 mrt 21 1 sept 21 Veel vergunningen voor tijdelijke paviljoens worden in een laat Geel geel geel stadium aangevraagd. Dit knelpunt is, zoals eerder aangegeven, onderwerp van gesprek tussen de Taskforce Vergunningen van de gemeente Almere en de Floriade Expo organisatie.

Inrichting Floriadeterrein tot opening 2020-2 PR. 2021-1 1 dec 20 1 mrt 21 1 sept 21 Dit onderwerp was in een eerdere fase geel vanwege de korte tijd Geel geel geel die de Floriade Almere 2022 BV heeft om na de overdracht het terrein in te richten voor de opening van de Expo op 14 april 2022. De kleur geel heeft inmiddels ook betrekking op het extra budget dat beschikbaar is gesteld voor de tijdelijke inrichting en de noodzaak om de gewenste kwaliteit daarbinnen te realiseren.

Uitvoeringsplan bereikbaarheid 2020-2 PR. 2021-1 1 dec 20 1 mrt 21 1 juni 21 Het uitwerken van het mobiliteitsplan heeft deze zomer extra tijd Geel Geel Geel gevraagd, omdat er nieuwe stikstofberekeningen en een ecologische voortoets noodzakelijk waren. De uitkomsten zijn op dit moment nog niet beschikbaar.

AGENDAVOORSTEL POLITIEKE MARKT

Groen, arboretum 2020-1 Begr. 2020-2 Een groot deel van het arboretum is gerealiseerd. Vrijwel alle Blauw Blauw Blauw bomen zijn geplant. Eind van het jaar is op een paar locaties na alle aanplant gerealiseerd. De resterende locaties volgen voor de bomen bomen bomen opening. Omdat de beplanting en samenwerking goed en volgens Geel Geel Blauw planning verloopt is de kleur gewijzigd van geel naar blauw. Overige Overige Overige beplan- beplan- beplan- ting ting ting

DOEL BESPREKING De raad te informeren over de stand van zaken van het programma Floriade en inzicht te geven in de voortgang van het programma, de knelpunten en de kansen, de financiën en de risico’s.

BESCHRIJF WANNEER DE BESPREKING NAAR UW MENING SUCCESVOL IS VERLOPEN De bijeenkomst is succesvol verlopen: 1) Als het voor de raad duidelijk is wat de voortgang is voor Floriade Expo 2022 en de stadswijk Hortus; 2) Wanneer de raad met de verkregen informatie haar controlerende rol behorend bij een ‘groot project’ heeft kunnen vervullen.

NB. Aan de informatieverstrekking en de informatie- uitwisseling worden geen besluitvormende of bindende uitspraken ontleend.

GESPREKSWIJZER | KEUZES EN DELEN

ONDERWERP NUMMER DATUM BIJEENKOMST

Raadsvoorstel Nota Burgerparticipatie 2021 RV-73/2021 23 september 2021

INITIATIEFNEMER GESPREKSVORM TOELICHTING OP GESPREKSVORM

INW ONERS INFORMEREN Wilt u inspreken? Zie https://gemeenteraad.almere.nl/invloednu VERKENNEN RAAD VAN ALMERE Behandelwijze KEUZES EN DELEN • Mening van de fracties PRESIDIUM VAN DE RAAD DEBATTEREN • Reactie van de portefeuillehouder • Conclusie voorzitter over vervolg COLLEGE B&W BESLUITEN

SAMENVATTING OBSERVATIES PRESIDIUM

Het college legt de raad een nieuwe participatienota ter besluitvorming voor. In Voorgeschiedenis deze Nota Burgerparticipatie 2021 wordt het beleid van de gemeente Almere Het raadsbesluit over de geldende Almeerse Participatienota dateert van 19 vastgelegd voor participatie van inwoners en andere belanghebbenden bij beleid december 2013. Op 2 juli 2020 heeft de raad ingestemd met het initiatiefvoorstel en projecten, die invloed hebben op hun directe leef- of werkomgeving of het ‘Actualiseren participatienota 2013’ (RV-36), een initiatief van AP/OPA, VVD, dagelijks bestaan. D66 en PvdA. Daarmee heeft de raad het college opdracht gegeven om (uiterlijk medio november 2020) een geactualiseerde participatienota aan te bieden aan de De nota is tot stand gekomen op basis van overleg met een gevormde raad. In het initiatiefvoorstel en het bijgevoegde document ‘Bouwstenen raadswerkgroep en twee interactieve online consultatiesessies met, en schriftelijke initiatiefvoorstel Participatie’ staan een aantal observaties over de uitvoering en reacties van, partners uit de stad. Daarnaast is een online enquête uitgezet over naleving van de huidige nota. In het raadsbesluit is gespecificeerd welke contactvoorkeuren van bewoners rond participatieprocessen. verbeterpunten in elk geval uitwerking moeten krijgen in LEES MEER de nieuwe nota.

ROLLEN VAN DE DEELNEMERS i DOCUMENTEN / DOSSIERS / HISTORIE

LUISTEREN INFORMEREN INSPREKEN BEVRAGEN MEESPREKEN UITSPREKEN

INWONER

RAADSLEDEN

COLLEGE

OBSERVATIES PRESIDIUM (VERVOLG)

OBSERVATIES PRESIDIUM

Het valt op dat verschillende evaluaties en daar bijbehorende aanbevelingen door de bewonerskoepel Burgerparticipatie Almere (BPA) uit 2017 en het bureau Início uit 2018 tot op heden niet zijn opgevolgd. In februari 2018 heeft het college een voorstel besproken om de participatienota uit 2013 aan te passen. Het college heeft destijds niet met dit voorstel ingestemd, waardoor de aangepaste nota niet ter besluitvorming is aangeboden aan de raad

Op 2 juli 2019 verzocht D66 middels een motie het college om de handleiding voor participatieprocessen zoals opgesteld door BPA te bespreken in de raad door middel van een agendavoorstel. Het college heeft daarop een alternatief procesvoorstel gedaan om in het najaar 2019 met een voorstel te komen dat verder reikt dan de handleiding voor participatieprocessen. Hierin zou niet alleen worden ingegaan op borging en evaluatie, maar ook op nieuwe vormen van participatie en democratische vernieuwing.

Op 1 juli 2022 treedt (waarschijnlijk) de Omgevingswet inwerking. Op 11 februari jl. 2020 heeft de Eerste Kamer motie-Nooren (PvdA) aangenomen. Hierdoor worden gemeenten verplicht een participatiebeleid op te stellen waarin wordt vastgelegd hoe participatie is vormgegeven en welke eisen er gelden. De gemeenteraad moet dit beleid vaststellen. Het is afhankelijk van het opgestelde beleid of en wanneer participatie verplicht is voor een initiatiefnemer.

Raadswerkgroep In het initiatiefvoorstel ‘Actualiseren participatienota 2013’ (RV-36/2020) draagt de raad het college op om een werkgroep vanuit de raad actief te betrekken bij de totstandkoming van de nieuwe Participatienota. Het presidium is mandaat verleend om de leden van de raadswerkgroep te benoemen. De raadswerkgroep heeft de raad op 8 juni 2021 per brief geïnformeerd over haar betrokkenheid en kanttekeningen bij de Nota Burgerparticipatie 2021. Voor inhoudelijke opmerkingen bij de nota verwijst het presidium naar deze brief.

Gesprekstafel Participatie en brieven aan de raad In aanloop naar de bespreking van dit raadsvoorstel is door de fracties PVV, Partij voor de Dieren en SP vorige week een gesprekstafel over participatie georganiseerd. Verder attendeert het presidium u op enkele brieven aan de raad aangaande dit onderwerp. De brieven zijn te vinden in het overzicht op de volgende pagina.

DOCUMENTEN / DOSSIERS / HISTORIE

ONDERWERP

Raadsvoorstel Nota Burgerparticipatie 2021

INHOUD

8-6-2021 Brief aan de raad: Raadswerkgroep ‘actualisatie participatienota’ 20-4-2021 Brief aan de raad BPA: Voorstel m.b.t. Participatienota 2021 te betrekken bij de behandeling van de Participatienota 2021 in uw Raad 25-3-2021 Brief aan de raad Inwoner: Nota Burgerparticipatie 2021 13-1-2021 Brief aan de raad Inwoner: Burgerparticipatie in Almere: Het kan zoveel beter! 2-7-2020 Initiatiefvoorstel- en besluit AP/OPA, VVD, D66 en PvdA ‘Actualiseren participatienota 2013’ (RV-36) met bijlage ‘Bouwstenen initiatiefvoorstel Participatie’ 13-3-2020 Brief aan de raad BPA: Burgerparticipatie bedreigd 21-2-2020 Brief aan de raad BPA: Burgerparticipatie in Almere 2-7-2019 Motie D66: Burgerparticipatie weer structureel inbedden in de organisatie (RG-161) 9-2-2018 Bureau Inicio, in opdracht van de gemeenteraad Almere, Tussenevaluatie participatie Floriade 15-7-2017 Motie Leefbaar Almere en GroenLinks: Aanvullende principes op de Almeerse participatienota en de aanbevelingen uit de evaluatie van deze nota (RG- 100/2017) 6-2-2018 Collegevoorstel: Almeerse Participatienota 2018

8-6-2017 Rapportage Evaluatie Almeerse Participatienota door door BPA en ambtelijk Expertise centrum participatie 2-7-2013 Almeerse Participatienota 2013

ROLLEN VAN DE DEELNEMERS

LUISTEREN INFORMEREN INSPREKEN BEVRAGEN MEESPREKEN UITSPREKEN

De feitelijke informatie Inwoners laten de raad Inwoners vertellen kort, Inwoners praten mee of de verschillende weten wat er leeft of bondig en ongehinderd over het geagendeerde politieke standpunten aan de hand is iets aan de raad onderwerp horen Aanmelden is nodig INWONERS uiterlijk op de dag van bespreken voor 12.00 uur via: raadsgriffie@almere.nl

Nog zonder oordeel (Debat) Raadsleden delen hun feiten, meningen, Raadsleden belangenafweging, opvattingen e.d. proberen anderen politieke overtuiging verzamelen van hun mening en/of keuze RAADSLEDEN te overtuigen

Kennisnemen van In openheid laten weten Het college Collegeleden proberen Het college neemt een inzichten en waar het om gaat of wat legt de raad dilemma’s anderen van hun standpunt in over het standpunten er aan de hand is voor mening te overtuigen geagendeerde inwoners/raadsleden onderwerp COLLEGE

VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD

IN T E V U L L E N D O O R D E R A A D S G R I F F I E RV-NUMMER PROCEDURE PAGINA

RV-73/2021 Carrousel 23 september 2021 1

ONDERWERP

Nota Burgerparticipatie 2021

BELEIDSVELD PORTEFEUILLEHOUDER Floriade, Duurzaamheid en Democratische Vernieuwing Wethouder J. Hoek Ruimtelijke & Economische Ontwikkeling, Onderwijs-Arbeidsmarkt Wethouder M. Veeningen

VRAGEN BIJ TELEFOON

Jerome Scheltens 06-29481457 VOORGESTELD RAADSBESLUIT 1. Kennis te nemen van de Nota Burgerparticipatie 2021. 2. In te stemmen met de volgende beleidskeuzes: a. Het doel van participatie is om: i. belangen en opvattingen van belanghebbenden vooraf in kaart te brengen om een goede afweging te kunnen maken en zo tot goede besluitvorming te komen; ii. de kwaliteit van projectresultaten te vergroten door de inzichten en wensen van inwoners te gebruiken; iii. met vroeg gestarte en goed voorbereide participatieprocessen te komen tot een beter gedragen beleidsresultaten, en daarin vertragingen of conflict te voorkomen. b. Participatie moet worden georganiseerd wanneer beleid en projecten invloed hebben op de directe leef- of werkomgeving of het dagelijks bestaan van bewoners of andere belanghebbenden. In die gevallen geldt participatie voor alle beleidsterreinen en voor de hele beleidscyclus (van beleidsvoorbereiding tot -uitvoering). c. Het Almeers Participatiebeleid gaat uit van de volgende principes: i. Participatie is vanzelfsprekend; ii. Participatie verloopt transparant; iii. Participatie neemt goede en tijdige communicatie in acht; iv. Binnen de kaders van het Stappenplan Burgerparticipatie met participatieladder is participatie een kwestie van maatwerk; v. Streef naar betere opkomst en diversiteit; vi. Participatie wordt geëvalueerd; d.

Het college consulteert de raad vooraf over participatieplannen die aan alle volgende vier voorwaarden voldoen: i. Het beleid/project betreft een gemeentelijk initiatief; ii. Er is de inschatting dat het beleid/project politiek gevoelig kan zijn; iii. Er is de inschatting dat het beleid/project maatschappelijk gevoelig kan liggen; iv. De raad is het bevoegd gezag over het betreffende onderwerp. e. Als participatie een verantwoordelijkheid is van externe initiatiefnemers stimuleert de gemeente zoveel mogelijk de toepassing van het Almeerse participatiebeleid. f. Voor de ambtelijke organisatie geldt het Stappenplan Burgerparticipatie met participatieladder als sturende richtlijn voor het organiseren van participatieprocessen. g. Participatieprocessen worden intern op projectniveau geëvalueerd. Daarnaast wordt jaarlijks een aantal projecten geselecteerd voor externe evaluatie. De resultaten van de externe evaluaties worden aan het college en aan de raad aangeboden. h. Het college biedt jaarlijks een ‘jaarverslag participatie’ aan de raad aan. 3. De Nota Burgerparticipatie 2021 in werking te laten treden op de dag na bekendmaking in het Gemeenteblad en gelijktijdig de Participatienota 2013 RV-76/2013 raadsbesluit d.d. 19 december 2013 in te trekken.

WAT IS DE ESSENTIE VAN DIT VOORSTEL EN WAT WORDT VAN DE RAAD GEVRAAGD? De raad wordt gevraagd kennis te nemen van de Nota Burgerparticipatie 2021 en in te stemmen met de belangrijkste beleidskeuzes die daarin worden voorgesteld.

VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD

IN T E V U L L E N D O O R D E R A A D S G R I F F I E RV-NUMMER PROCEDURE PAGINA

RV-73/2021 Carrousel 23 september 2021 2

De Nota Burgerparticipatie 2021 is opgesteld als actualisatie en vervanging van de participatienota 2013, op initiatiefvoorstel RV-36/2020 ‘Actualiseren Participatienota 2013’ door VVD, AP/OPA, D66 en PvdA op 18 juni 2020. Hierin krijgt het college de opdracht een geactualiseerde Participatienota aan te bieden aan de raad. In dit stuk moeten de aanbevelingen in de rapportage Evaluatie Almeerse Participatienota (2017) en de Tussenevaluatie Participatie Floriade (2018) terugkomen.

In voorgaande jaren hebben bewoners regelmatig aangegeven naar hun gevoel vaak te laat betrokken te worden. De Almeerse Participatienota (2013) is destijds opgesteld in samenwerking met het platform Burgerparticipatie Almere (BPA). Evaluaties geven aan dat de uitgangspunten en principes van dat beleid nog steeds goed zijn, maar dat de uitvoering verbetering behoeft. De actualisatie moet leiden tot een minder vrijblijvende, meer voorschrijvende nota, waarin de rol van de raad ‘aan de voorkant’ bij het bepalen van de participatie-aanpak rond een project wordt verankerd. Tenslotte is de wens dat de naleving van de nota beter wordt geborgd.

Ook de naderende inwerkingtreding van de Omgevingswet noopt tot actualisatie van de participatienota. De Omgevingswet stelt participatie aan de voorkant verplicht. Ook is het in het licht van maatschappelijke trends belangrijk om in de nota ruimte te geven aan diversiteit en inclusie. Vervolgens heeft de reorganisatie van de gemeentelijke organisatie geleid tot aanpassingen in de taakverdeling en geeft de nieuwe nota hierover ook richtlijnen mee.

Tenslotte heeft de corona-crisis grote impact gehad op de uitvoering van participatie. Sinds het uitbreken van de Corona-crisis begin 2020 hebben we ongeveer 60 participatieprocessen deels of geheel online moeten uitvoeren. Daarbij is in korte tijd veel geleerd. Deze inzichten zijn ook in de nota verwerkt.

De Nota Burgerparticipatie gaat over participatieprocessen bij projecten waar de gemeente initiatiefnemer en verantwoordelijk is. Met dit beleid weet de gemeente hoe te handelen en bewoners en belanghebbenden waar ze op kunnen rekenen als ontwikkelingen op zich afkomen. De andere kant van dezelfde medaille is Overheidsparticipatie: hoe moet de gemeente reageren op ideeën, verzoeken en initiatieven van bewoners en anderen. Dit zal later worden vastgelegd in een Nota Overheidsparticipatie.

Toelichting per beleidskeuze Onderstaand een toelichting van de gemaakte keuzes, waar relevant vergeleken met de vigerende nota. Veel van de uitgangspunten van de vigerende nota worden nog goed en geldend gevonden, maar het initiatiefvoorstel vraagt om voorschrijvender beleid ter verbetering van de uitvoering. De beleidskeuzes zijn daarom vaak bewust technisch en uitvoerend. Er zullen publieksvriendelijke versies van het beleid worden gemaakt.

2a. Het doel van participatie Het doel van participatie is om: i. belangen en opvattingen van belanghebbenden vooraf in kaart te brengen om een goede afweging te kunnen maken en zo tot goede besluitvorming te komen; ii. de kwaliteit van projectresultaten te vergroten door de inzichten en wensen van inwoners te gebruiken; iii. met vroeg gestarte en goed voorbereide participatieprocessen te komen tot een beter gedragen beleidsresultaten, en daarin vertragingen of conflict te voorkomen. Door de doelen van participatie secuur te formuleren worden de juiste verwachtingen gewekt. Naast participatie als ideaal en als recht voor inwoners, heeft het intrinsieke waarde voor de beleidsontwikkeling zelf. Via participatie worden kennis en meningen opgehaald om kwaliteit van en draagvlak voor beleid te vergroten en om belangenafweging te verbeteren. Door dit in de nieuwe nota meer te benadrukken verwachten wij verbetering in de uitvoering te stimuleren. Ook wordt daarmee helder dat unanieme instemming of zelfs consensus geen doel is van participatie. Niet iedereen hoeft aan het einde tevreden te zijn met de inhoudelijke uitkomsten van een participatieproces. Participatieve processen vinden plaats binnen het systeem van vertegenwoordigende democratie waarbij de raad in het algemeen belang besluiten neemt.

2b. Beleidsbreed en hele beleidscyclus

VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD

IN T E V U L L E N D O O R D E R A A D S G R I F F I E RV-NUMMER PROCEDURE PAGINA

RV-73/2021 Carrousel 23 september 2021 3

Participatie moet worden georganiseerd wanneer beleid en projecten invloed hebben op de directe leef- of werkomgeving of het dagelijks bestaan van bewoners of andere belanghebbenden. In die gevallen geldt participatie voor alle beleidsterreinen en voor de hele beleidscyclus (van beleidsvoorbereiding tot - uitvoering). Participatie moet worden georganiseerd ‘wanneer beleid en projecten invloed hebben op de directe leef- of werkomgeving of het dagelijks bestaan van bewoners of andere belanghebbenden’. In die gevallen geldt participatie voor alle beleidsterreinen en voor de hele beleidscyclus, van beleidsvoorbereiding tot – uitvoering. De nieuwe nota benadrukt meer dan de voorgaande dat ook aan de niet-ruimtelijk/fysieke kant participatie dient te worden georganiseerd om participatie tot norm in het gemeentelijke werken te positioneren. Daarnaast geeft dit aangepaste beleid nu beter aan hoe hoger of voorgaand beleid van invloed is op de beleidsruimte of ruimte voor invloed van bewoners in een volgende beleidskwestie. Het bomenkader is een goed voorbeeld; dat kader zélf is opgesteld met participatie, en geeft per situatie aan hoe de participatie dient te verlopen; van gevallen van meebepalen door bewoners, tot situaties waar alleen geïnformeerd zal worden dat wegens gebiedsontwikkeling bomenkap doorgang zal moeten vinden.

Tegelijkertijd moet het niet zo zijn dat rond de uitvoering ter plaatse geen participatie wordt georganiseerd met als argument dat dit bij een gemeentelijk visiedocument al is gedaan, of wanneer blijkt dat een goed algemeen uitgangspunt in een specifiek concreet geval écht onwenselijk uitpakt. Participatie keert steeds terug, zonder daarmee een herhaling van zetten te zijn. In verschillende fases spelen andere vragen een rol. Deze Nota Burgerparticipatie brengt dit allemaal met elkaar in balans.

2c. De Almeerse participatieprincipes: Het Almeers Participatiebeleid gaat uit van de volgende principes: i. Participatie is vanzelfsprekend; ii. Participatie verloopt transparant; iii. Participatie neemt goede en tijdige communicatie in acht; iv. Binnen de kaders van het Stappenplan Burgerparticipatie met participatieladder is participatie een kwestie van maatwerk; v. Streef naar betere opkomst en diversiteit; vi. Participatie wordt geëvalueerd; De principes zijn overgenomen uit de vigerende nota en dragen uit dat participatie een vanzelfsprekend onderdeel van de gemeentelijke werkwijze dient te zijn, zonder in automatismen of rigide aanpak te vervallen. Ze stimuleren dat de gemeentelijke organisatie oprecht, open, interactief en sensitief te werk gaat. In het licht van maatschappelijke ontwikkelingen is er een nieuwe principe toegevoegd: ‘Streef naar betere opkomst en diversiteit’. De gemeente legt zich hiermee, vooral via het wervings- en uitnodigingsbeleid van participatieprocessen, de inspanningsverplichting op om ook andere, moeilijker bereikbare groepen dan de gebruikelijke ‘participatie-elite’ beter te benaderen. We steven naar hogere opkomst en meer diversiteit. Daartoe zullen we vaker ook minder gebruikelijke kanalen en contacten moeten gebruiken. Tegelijkertijd is voor bewoners participatie een recht, geen plicht.

Het gaat er belangen van verschillende groepen te kennen om tot goede afweging te komen.

2d. Rol gemeenteraad Het college consulteert de raad vooraf over participatieplannen die aan alle volgende vier voorwaarden voldoen: i. Het beleid/project betreft een gemeentelijk initiatief; ii. Er is de inschatting dat het beleid/project politiek gevoelig kan zijn; iii. Er is de inschatting dat het beleid/project maatschappelijk gevoelig kan liggen; iv. De raad is het bevoegd gezag over het betreffende onderwerp. Het raadsvoorstel vraagt om afspraken over rolverdeling college en raad bij vaststellen participatieplannen. In de participatienota 2013 werd dit niet behandeld. Het college streeft op dit punt bestuurlijk zuivere verhoudingen na. Zij wil haar verantwoording nemen voor het verbeteren van de uitvoering en vraagt daarvoor met deze nota om vertrouwen. Daarnaast moet de raad niet overspoeld worden met jaarlijks honderden participatieplannen op projectniveau. Het voorgestelde afwegingskader moet er voor zorgen dat de raad in de juiste gevallen vooraf over consultatieplannen wordt geconsulteerd. Hierbij gaat de inschatting van politieke gevoeligheid en maatschappelijke impact boven

VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD

IN T E V U L L E N D O O R D E R A A D S G R I F F I E RV-NUMMER PROCEDURE PAGINA

RV-73/2021 Carrousel 23 september 2021 4

de formele planstatus van een project. Naast dit afwegingskader is ook de overweging van gevoeligheid, impact en eventuele rol voor de raad opgenomen in het stappenplan burgerparticipatie, zodat op projectniveau ook deze overweging wordt gemaakt. Daarnaast is in de Omgevingswet, andere wetgeving en gemeentelijke regelingen al bepaald wanneer de raad welke rol heeft. Een verwijzing naar die regelingen is in de nota opgenomen. Tenslotte wordt de rol van de raad versterkt door op projectniveau participatieplannen, communicatieparagrafen en documentatie en evaluatie structureel in te voeren. Deze documenten moeten er voor zorgen dat transparant inzicht in participatieprocessen wordt versterkt.

2e. Externe initiatiefnemers Als participatie een verantwoordelijkheid is van externe initiatiefnemers stimuleert de gemeente zoveel mogelijk de toepassing van het Almeerse participatiebeleid. De participatienota 2013 stelt: "Het uitgangspunt is dat de gemeente bij gemeentelijke ingrepen of besluiten die invloed hebben op de leefomgeving van bewoners, altijd zelf eindverantwoordelijk is voor het participatieproces. Als een marktpartij de participatie helpt vormgeven, blijft de gemeente verantwoordelijk. Datzelfde geldt voor andere initiatiefnemers dan de gemeente. Zij zijn en blijven verantwoordelijk voor het participatieproces dat zij op gang brengen, ook als zij hiervoor tussentijds advies vragen bij de gemeente.” Hiermee was de gemeente Almere destijds haar tijd ver vooruit en al zeer sterk in lijn met de aankomende Omgevingswet. Dit beleid blijft overeind, maar door de komst van de Omgevingswet worden veel activiteiten en ontwikkelingen nu wettelijk vergunningsvrij. Het benadrukken van de eigen verantwoordelijkheid van externe initiatiefnemers maakt hen nog niet verplicht tot participatie. Dat zijn zij straks formeel ook meestal niet. Daarmee ontstaat nu een zorg dat er mogelijk ongewenste ontwikkelingen gaan plaatsvinden, zowel in proces als in uitkomst. De gemeente Almere wil initiatief ruimte geven, maar ook goede participatie voor haar inwoners bevorderen.

Als participatie een verantwoordelijkheid is van externe initiatiefnemers, stimuleert de gemeente daarom zoveel mogelijk de toepassing van het Almeerse participatiebeleid door pro-actief advies, kennis en contacten aan te bieden en met partners samen te werken.

2f. Transparantie door Stappenplan Burgerparticipatie Voor de ambtelijke organisatie geldt het Stappenplan Burgerparticipatie met participatieladder als sturende richtlijn voor het organiseren van participatieprocessen. Het Stappenplan Burgerparticipatie met participatieladder is een sturende richtlijn voor het organiseren van participatieprocessen. Daarmee worden de voorschrijvende handvatten geboden waar het initiatiefvoorstel om vraagt. Voorgesteld wordt een stappenplan als proces met steeds te nemen overwegingen, in plaats van een voorschrift voor vaste participatievormen per projecttype. Formele plankaders (“Is het initiatief ‘binnen-‘ of ‘buitenplans’?”) blijken vanuit participatie-perspectief weinig nuttige indicatoren voor steun of weerstand onder bewoners en zijn daarom geen juiste criteria om participatievormen aan te koppelen. De voorgestelde aanpak is er op gericht om in de vorm en uitvoering maatwerk centraal te stellen. Het stappenplan is echter wel een voorschrijvend en instruerend proces dat in een project moet worden doorlopen zodat alle cruciale overwegingen en keuzes voorbijkomen. Het regelt onder andere; interne afstemming; vroege externe analyse; vroege overweging van raadsbetrokkenheid; inbreng van communicatiemedewerkers en participatieadviseur; de keuze voor de juist participatietrede; de juiste manier van uitvoering; en documentatie en evaluatie.

Een vaste volgorde aan processtappen en verplichte documentatie door dit proces heen is de belangrijkste manier om een transparanter proces te realiseren.