Bundel PM 16 sept

Voor pmd werken de producenten samen met gemeenten. De afspraken hiervoor zijn tussen de producenten, vertegenwoordigd door het Afvalfonds, en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten in de Ketenovereenkomst verpakkingen 2020 - 2029 vastgelegd. Deze afspraken zijn aanvullend op de Raamovereenkomst Verpakkingen 2013 - 2022. De belangrijkste wijziging op korte termijn is dat gemeenten kunnen kiezen om hun verantwoordelijkheid en risico te beperken tot het Bronscheidingsmodel of tot het Nascheidingsmodel als alternatief voor het Ketenregiemodel. De reden dat de ketenregie per eind 2022 afloopt is dat gemeenten binnen de ketenregie forse financiële en administratieve risico’s lopen. Gemeenten hebben daarbij onvoldoende kennis, tools, of tijd om deze risico’s te beheersen. Daarom geldt vanaf 2023 geldt het Bronscheidings- of Nascheidingsmodel.

Daarnaast zijn de volgende afspraken voor Almere relevant: 43

• Looptijd van tien jaar, ten behoeve van investeringszekerheid voor de uitbreiding van sorteer- en Pagina

nascheidingscapaciteit en innovaties.

• Bron- en nascheiding: gemeenten kunnen het pmd zowel brongescheiden inzamelen als laten nascheiden uit het restafval. • Vergoedingen: Gemeenten zamelen het pmd in opdracht van de producenten en ontvangen hiervoor een kostendekkende vergoeding: - De ketenvergoeding waarbij gemeenten een vergoeding ontvangen per gerecyclede ton pmd wordt langzaam lager en vervalt einde 2022. - Gemeenten ontvangen een inzamelvergoeding voor bronscheiding. Deze wordt vergoed voor elke ton pmd die aangeleverd en geaccepteerd wordt door een partij die een contract heeft met Afvalfonds. In 2021 geldt het tarief van € 245 per ton pmd. - Gemeenten die het pmd laten nascheiden uit het restafval ontvangen een inzamelvergoeding voor elke ton restafval die wordt afgeleverd bij een nascheider die een overeenkomst heeft met het Afvalfonds. In 2021 geldt het tarief van € 8,90 per ton restafval. - De hoogte van de vergoedingen worden in 2023 geactualiseerd voor een periode van vier jaar. • De acceptatiecriteria voor brongescheiden pmd zijn gewijzigd: - Gemakkelijker: pmd verpakkingen en niet-verpakkingen worden geaccepteerd. Inwoners hoeven dus niet langer wel/niet lijsten te volgen. In de vergoeding wordt rekening gehouden dat het pmd voor 4% bestaat uit iets anders dan verpakkingen. - Strenger: pmd wordt niet (geheel) geaccepteerd als er meer dan 15% stoorstoffen in de vracht zitten.

Stoorstoffen zijn gevaarlijke stoffen (categorie 1) zoals injectienaalden. Maar ook vanwege de grootte ongewenste stoffen zoals worteldoek, emmers en zwembadjes. • EU-regelgeving: - Meetpunt recycling: Of het Afvalfonds haar recycling doelstellingen realiseert wordt momenteel gemeten op basis van hoeveel pmd bij de recycler is afgeleverd. De richtlijn voor het bepalen van dit recyclingrendement wordt gewijzigd, deze wijziging is beschreven in EU- richtlijn 2018/852. In de nieuwe regelgeving geldt als de hoeveelheid gerecycled kunststof het gewassen maalgoed. Dat is het product dat wordt ‘uitgewogen’ bij de recycler. Deze nieuwe richtlijn zal ertoe leiden dat er lagere hoeveelheden gerecycled pmd kunnen worden gerapporteerd. - De EU heeft tevens de recycling doelstellingen verhoogd van 50% in 2020 naar 55% in 2030. - Met de verlegging van het ‘meetpunt recycling’ zal Afvalfonds meer èn kwalitatief beter pmd moeten (laten) inzamelen en sorteren om deze hogere doelstellingen te realiseren.

Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) De gemeente zorgt bij de invoering van maatregelen dat de gemeente voldoet aan de AVG. De persoonsgegevens die in het kader van de afvalzameling mogelijk worden vergaard, moeten te allen tijde zorgvuldigheid worden behandeld. Dit is belangrijk voor vertrouwen onder inwoners. Na inwerkingtreding van de AVG in 2018 is er binnen de afvalsector veel ervaring opgedaan en jurisprudentie ontwikkeld.

Statiegeld op kleine flesjes (medio 2021) en blikjes (eind 2022) Er komen nog steeds te veel kleine plastic flesjes op straat terecht. Het verpakkend bedrijfsleven en de staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat hebben daarom na overleg afgesproken om medio 2021 statiegeld in te voeren op kleine PET-flesjes. We verwachten dat deze wijziging een 44

positief effect heeft op het zwerfafval en dat er een lichte wijziging optreedt in de samenstelling van het pmd met een vermindering van het aandeel kleine PET-flesjes. Pagina

Jaarlijks worden er in Nederland ongeveer 2 miljard blikjes verkocht, via diverse verkooppunten. Niet alleen in de supermarkt, maar ook bijvoorbeeld bij benzinestations, snackbars, sportverenigingen en bedrijfsrestaurants. Het statiegeldsysteem op blikjes wordt per 31 december 2022 ingevoerd. Dit betekent dat een deel van de metalen verpakkingen die nu via pmd worden brongescheiden verschuiven naar inleverpunten en de samenstelling van het pmd verandert.

Aanpassing kwaliteitseisen gft Omdat de kwaliteit van het gft verslechtert en de afnemers van compost een betere kwaliteit compost eisen stelden Rijkswaterstaat (RWS), de NVRD en de Vereniging Afvalbedrijven het ‘aanvalsplan gft-afval’ op. Vooral gas en plastics vervuilen het gft. Om te zorgen dat het gft beter gescheiden wordt is een uniforme ‘wel/niet-lijst gft’ opgesteld met verwerkers en gedragsdeskundigen.

Voor Almere heeft dit consequenties. Zo zijn kattenbakkorrels en luiers die nu nog in Almere in het gft worden aangeboden, opgenomen op de ‘niet-lijst’. Op deze regel geldt een uitzondering, bio- afbreekbare plastics. Deze mogen in principe wel bij het gft als ze bijdragen aan een grotere gft- stroom, bijvoorbeeld als hulpmiddel voor inzameling in de keuken. Dit laatste is vooral van belang voor het realiseren van de ambitie voor ‘meer gft’ in Almere. De precieze invulling is afhankelijk van de acceptatiecriteria van de partij die het gft voor Almere verwerkt. Voor luiers wordt onderzocht in hoeverre het loont en mogelijk is om een aparte inzamel- en verwerkingsroute op te zetten in MRA11-verband.

Verbrandingsbelasting en CO2-heffing effect op hoogte verbrandingstarief De verbrandingsbelasting bedraagt op dit moment € 33,15 per ton restafval dat verbrand wordt. Het is niet uit te sluiten dat dit bedrag stijgt, als fiscale prikkel om de hoeveelheid restafval verder te verlagen. Over CO2-heffing wordt al lang gediscussieerd. In 2019 is definitief besloten dat deze heffing er gaat komen. En dat de heffing geldt voor de verbranding van restafval.

Over de CO2-heffing is nog veel onduidelijk en verschilt per verbrandingsinstallatie omdat deze heffing afhankelijk is van de uitstoot en de maatregelen die de installatie getroffen heeft. De hoogte en systematiek wordt verder uitgewerkt en leidt tot een kostenverhoging voor Almere voor elke ton restafval die wordt verbrand. In ieder geval worden, zonder ingrijpen met een nieuw inzamelsysteem de toekomstige verwerkingskosten nóg hoger door aankomende CO2-heffing op het verbranden van afval.

Aanpassing van de Afvalstoffenverordening en Uitvoeringsregeling bij een nieuwe aanpak Aan de raad wordt een aantal beslissingen voorgelegd ten aanzien van het inzamelsysteem. Na besluitvorming zullen de Afvalstoffenverordening en de Uitvoeringsregeling hierop worden aangepast. Wijziging van de Afvalstoffenverordening wordt ter besluitvorming aan de raad voorgelegd, waarna bewoners de mogelijkheid tot inspraak wordt geboden. Dit is onderdeel van het implementatieplan. 45 Pagina

11 Metropool Regio Amsterdam (MRA)

Bijlage 2: Communicatie en participatie in de praktijk

Hieronder is de communicatie en participatie die bijdraagt aan meer afvalscheiding nader uitgewerkt.

Campagne nieuw inzamelsysteem Het doel van de campagne is inwoners te informeren over én te enthousiasmeren voor een verbeterde manier van afval scheiden. De eerste campagne richt zich op gft, de stroom met de grootste potentie en start in de zomer 2021, ruim voor de implementatie van het nieuwe afvalsysteem. Het is namelijk belangrijk om inwoners voor te bereiden dat bepaald afval (onder andere luiers en kattenbakkorrels) vanaf medio 2022 niet meer samen met het gft mag worden aangeboden.

Met een positieve toon geven wij tips en voorbeelden hoe inwoners op een eenvoudige manier in huis nog beter hun afval kunnen scheiden. We brengen een gefaseerde focus in de campagne aan. In de eerste fase is de focus op de groene kiloknaller ofwel het gft uit het restafval halen. En niet onbelangrijk, we helpen om dit gft ook schoon (zonder andere stromen) aan te bieden.

Met de communicatie houden we rekening met laaggeletterden. Daarom gebruiken we zoveel mogelijk beeld en illustraties die boodschappen begrijpelijk over brengen. Inwoners helpen we door handelingsperspectief te bieden, bijvoorbeeld hoe gft en papier te scheiden in een kleine keuken of hoe om te gaan met luiers.

De campagne wordt integraal opgezet dat wil zeggen dat er zowel middelen als mensen worden ingezet. Denk aan een stimulerende website, reclame in de stad, duidelijke brieven en tevens bestickering op de wagens en zichtbare medewerkers waaronder chauffeurs, adoptanten, de afvalcoach en handhavers die het visitekaartje zijn van het nieuwe beleid.

Uit ervaring van gemeenten en diverse onderzoeken blijkt dat een structurele en doelgerichte communicatie een positief effect heeft op het gedrag van inwoners en daarmee leidt tot meer afvalscheiding en de reductie van restafval. De ervaring leert ook dat zodra de communicatie niet meer structureel is het scheidingsgedrag aantoonbaar verslechtert. Dus ook na de implementatie van het systeem blijft een actieve inzet van communicatie van belang.

Wijkgerichte interventies & hotspotaanpak Wijken verschillen van elkaar door de bevolkingsopbouw (veel ouderen of juist jonge gezinnen, studenten of laaggeletterden, singles of grote gezinnen) en de stedenbouwkundige structuur (laag- of juist hoogbouw). Het kan zijn dat het ene probleem, bijvoorbeeld bijplaatsingen of grondstof vervuiling, zich wel in wijk X voordoet en niet in wijk Y. Daarom is een wijkgerichte aanpak noodzakelijk. Wij kijken wat de achterliggende oorzaken zijn van een probleem en zetten gerichte interventies in. Dit kunnen gedragsinterventies zijn, extra communicatiemiddelen maar bijvoorbeeld ook fysieke oplossingen.

Afvaldumpingen en bijplaatsingen zijn een doorn in het oog, vooral omdat afval ander afval 46

‘aantrekt’. Bewoners die goed afval scheiden willen graag dat de bewoners die niet mee doen Pagina

worden aangesproken of beboet. Wij zien dat hotspots zich vaak verplaatsen. Daarom willen wij hotspots integraal monitoren. In een hotspotoverleg waar wijkteams, handhaving, afvalcoaches,

toezichthouders van het team Schoon, communicatieadviseur en actieve bewoners in deelnemen pakken we hotspostproblematiek situationeel aan.

Schoonprogramma’s in participatie met inwoners Een schoon en duurzaam Almere. Hier staan gemeente en inwoners samen voor aan de lat. Wij willen de betrokkenheid van de Almeerders benutten door in co-creatie projecten voor een verdere reductie van restafval op te zetten. Met participatieprojecten willen wij het eigenaarschap van inwoners van een schone leefomgeving en het stimuleren van afvalscheiding vergroten. Schoonprogramma’s dragen daaraan bij.

Dit doen we met de bewonersorganisaties en huurdersverenigingen in Almere. Denk hierbij aan het adopteren van wijkcontainers waarbij bewoners de containers en de omgeving eromheen schoonhouden, bewoners andere buurtgenoten stimuleren om goed afval te scheiden, defecten aan containers melden en zelf met ideeën komen voor een betere afvalscheiding en een nog schonere omgeving.

Momenteel zijn er negen adoptanten. Het streven is om een netwerk van adoptanten te vergroten tot ongeveer veertig adoptanten gecoördineerd door de afvalcoach. De adoptant richt zich zowel op een schone omgeving als op het stimuleren van afvalscheiding. Eigenaarschap van bewoners voor het schoonhouden van wijkcontainers of het organiseren van wijk afvalscheidingsmarkten willen wij belonen met incentives.

Bewonersparticipatie bij containerlocatieplannen Voor het plaatsen van ondergrondse inzamelcontainers zijn criteria opgesteld ten aanzien van onder andere veiligheid, bereikbaarheid en loopafstand. Zo kort mogelijk lopen naar een inzamelcontainer willen veel inwoners, maar waar zo’n container moet komen te staan is dan de vraag. Bij het maken van een plaatsingsplan betrekken wij daarom zoveel mogelijk bewoners. Vooral in de hoogbouw is intensieve participatie met bewoners van toegevoegde waarde. Dit versterkt het eigenaarschap voor een container in hun eigen straat. Bij gesprekken over mogelijke locaties praten wij ook over nut en noodzaak van afval scheiden. Wij enthousiasmeren bewoners ook om hun wijkcontainer te adopteren.

47 Pagina

Bijlage 3: Vormen van diftar

Hieronder zijn drie vormen van diftar uitgewerkt: volume, gewicht en dure zak met daarbij het aandeel gemeenten dat gebruik gemaakt van iedere vorm.

Type diftar Beschrijving Gemeenten (% / totaal aantal NL)12 Volume

Volume Het variabele tarief is afhankelijk van het huiscontainervolume. Veelal wordt uitsluitend 4,4% / 16 onderscheid gemaakt tussen een huiscontainer van 240 liter en 140 liter.

Volume / frequentie Het variabele tarief is afhankelijk van zowel het huiscontainervolume als het aantal keer 24,0% / 85 dat de huiscontainer wordt aangeboden. Dit type diftar vormt een stimulans om met name de volumineuze fracties, zoals bijvoorbeeld pmd, te scheiden. Bij gebruik van ondergrondse inzamelcontainers voor restafval, zoals in Almere, betekent dit systeem dat het tarief afhangt van de grootte van de inworpopening.

Volume / frequentie Het variabele tarief is afhankelijk van zowel het huiscontainervolume als het aantal keer 4,5% / 16 / aantal personen dat de huiscontainer wordt aangeboden. De hoogte van het vastrecht hangt af van het aantal personen in het huishouden.

Een systeem, gebaseerd op volume/frequentie, vereist bij gebruik van ondergrondse inzamelcontainers dat elke inworp op adres wordt geregistreerd, rekening houdend met de regels die hiervoor gelden vanuit de AVG. Hiervoor wordt veelal gewerkt met ondergrondse containers met toegangscontrole. Inwoners openen de ondergrondse container met een pasje dat het aantal inworpen registreert. Het tarief dat men betaalt hangt af van de grootte van de inwerpopening van de ondergrondse container.

Bij gebruik van huiscontainers voor restafval vereist dit systeem de registratie van het aantal ledigingen op adresniveau middels bechipte containers en een koppeling hiervan met de heffingsadministratie.

Gewicht

Gewicht Het variabele tarief is afhankelijk van het aangeboden gewicht. Dit type diftar vormt 1,2% / 4 een stimulans om met name de zware fracties, zoals gft en grof huishoudelijk afval, gescheiden aan te bieden. Gewicht / frequentie Een uitbreiding van het hierboven beschreven systeem, waarbij naast het aangeboden 3,0% / 11 gewicht ook het aantal aanbiedingen bepalend is voor de hoogte van de afvalstoffenheffing. Bij gebruik van ondergrondse containers voor restafval betekent dit dat men een tarief betaalt voor elke inworp èn voor het aantal kilogram afval dat men weggooit. Gewicht / frequentie Een uitbreiding van het hierboven beschreven systeem, waarbij naast het aangeboden 0,3% / 1 / aantal personen gewicht en het aantal aanbiedingen, ook het aantal personen per huishouden bepalend is voor de hoogte van de afvalstoffenheffing: de hoogte van het vaste tarief hangt af van het aantal personen in het huishouden. Impact De inzamelcontainers dienen te worden uitgerust met een weegsysteem, waarbij het gewicht per inworp op adres wordt geregistreerd, rekening houdend met de geldende 48

AVG-regels. Dit een kostbaar en storingsgevoelig systeem. Een meer laagdrempelige oplossing is het totale containergewicht te verdisconteren over het aantal huishoudens, Pagina

maar dit doet minder recht aan het principe ‘de vervuiler betaalt’.

12 Bron: Rijkswaterstaat, Afvalstoffenheffing 2019 versie 1.0, december 2019.

Bij toepassing van huiscontainers voor restafval moeten deze bij elke lediging ‘aan de wagen’ gewogen en geregistreerd worden. Deze techniek is storingsgevoeliger dan uitsluitend het registreren van ledigingen.

Dure zak

Dure zak Een systeem waarbij inwoners uitsluitend afval kunnen aanbieden in speciaal daarvoor 7,3% / 26 bestemde zakken. Het variabele deel van de afvalstoffenheffing is verrekend in de aanschafprijs van de zakken.

Dure zak / aantal Een uitbreiding van het hierboven beschreven systeem: de hoogte van het vastrecht 2,3% / 8 personen hangt af van het aantal personen in het huishouden.

Impact Een dure zak vereist het opzetten van een systeem voor inkoop en distributie van zakken waarin inwoners de betaalde afvalstromen moeten aanbieden: veelal restafval, soms ook gft en/of pmd. Voor deze afvalstromen worden de huiscontainers en inzamelcontainers dan ook overbodig. De inwoners zetten de zakken op de inzameldag op straat; dit brengt een groter risico op zwerfafval met zich mee dan inzameling via containers. Doordat Almere gebruik maakt van huis- en inzamelcontainers voor restafval en grondstoffen sluit deze vorm niet goed aan op de praktijk van Almere.

Tabel 3: verschillende vormen van diftar

49 Pagina

Bijlage 4: Verantwoording participatie TAS

De gekozen participatievorm is ingegeven door de opdracht die de wethouder met de raad heeft afgestemd om tot een vernieuwd raadsvoorstel te komen te weten: • onafhankelijke onderzoeken; • meerdere scenario’s onderzoeken en doorrekenen; • een herzien voorstel eind mei 2021; • betrekken van de initiatiefnemers.

Het bewonersplatform is met haar burgerinitiatief duidelijk over haar wensen: per direct invoeren van pmd+ in Almere. De opdracht van het TAS-team is om onafhankelijk verschillende scenario’s te onderzoeken en door te rekenen. Daarom is gekozen voor het consulteren van het bewonersplatform op de volgende cruciale onderdelen van het raadsvoorstel namelijk: • de uitgangspunten van het rekenmodel; • de vraagstellingen voor het draagvlakonderzoek.

Intensieve consultatie Met het bewonersplatform Filmwijk en Sieradenbuurt is in de periode februari 2021 tot en met mei intensief van gedachten gewisseld en kennis gedeeld. In totaal hebben acht onlinebijeenkomsten van ongeveer anderhalf tot twee uur plaatsgevonden. De verslagen hiervan zijn door het bewonersplatform en het TAS-team vastgesteld. Onder andere zijn de uitgangspunten van het rekenmodel gedeeld waarbij vrijwel alle suggesties van het bewonersinitiatief zijn overgenomen. Daarnaast is de aanpak van het draagvlakonderzoek gedeeld. Het merendeel van de suggesties van het bewonersplatform zijn overgenomen. Zo zijn bijvoorbeeld vragen verwijderd, stellingen uitgebreid, componenten van het conjunct-vragendeel teruggebracht van vijf naar vier componenten.

Het bewonersplatform had echter liever een ander type onderzoek gezien (het voorleggen van scenario’s). Die wens is niet overgenomen. Er is gekozen voor een conjunct-onderzoek omdat daarmee de voorkeuren van mensen voor een afzonderlijk onderdeel van een scenario kunnen worden onderzocht. Met een conjunct-meting blijf je dicht bij het gedrag van mensen, waardoor het een grotere voorspellende waarde heeft dan het meten van preferenties via andere methoden.

Gedeelde documenten Het TAS-team heeft meerdere documenten gedeeld met het bewonersplatform: • Plan van Aanpak ‘nader onderzoek inzamelsystemen’. • Sorteeranalyses restafval en gft in maart 2021. • Scheidingsresultaten Almere huishoudelijk afval 2019. • Uitgangspunten rekenmodel. • Verwerking input bewonersinitiatief in uitgangspunten rekenmodel. • Onderzoeksopzet draagvlakonderzoek Motivaction. • Rapportage Motivaction. • Inzicht in het deel van de massabalans van de pilotinstallatie van Cirwinn, voor zover beschikbaar en gevalideerd: verhouding tussen welk deel van de aangeleverde hoeveelheid 50

pmd+ wordt uitgesorteerd in herbruikbare fracties plastic, metalen en drinkpakken en welk deel na sortering wordt afgevoerd als restafval. Pagina

Het bewonersplatform deelde de informatie die zij met de raad besprak ook met het TAS-team, dit is ‘Burgerinitiatief Afvalsysteem Almere’. Aanvullend heeft het platform een eigen onderzoek gedeeld dat is uitgevoerd naar de afvalvoorzieningen en mogelijke verbeteringen in de Filmwijk, dit is ‘Onderzoek afvalvoorzieningen en mogelijke verbeteringen Filmwijk’.

51 Pagina

Bijlage 5: Specifieke vragen en opmerkingen raadsleden voor uitwerking

Het college heeft toegezegd in het aangepaste raadsvoorstel de door de raad gevraagde informatie te betrekken. In dit rapport is de door de raad gevraagde informatie voor de nadere uitwerking van de verschillende scenario’s verwerkt. In aanvulling daarop en voor herkenbaarheid zijn in deze bijlage de vragen en opmerkingen van de raad opgenomen en separaat beantwoord. Waar mogelijk wordt kortheidshalve verwezen naar het relevante hoofdstuk of paragraaf in het onderzoeksrapport.

Algemeen • Meer feiten op tafel door raadsonderzoek, maar financiële onderbouwing en doorrekening ontbreekt. In de nadere uitwerking is het effect van de scenario’s op kosten en milieu, namelijk kilo’s grondstoffen en kilo’s restafval, doorgerekend. De resultaten daarvan zijn in dit onderzoeksrapport verwerkt.

• Wat is het effect van de scenario’s op de afvalstoffenheffing? In hoofdstuk 7 is de invloed op de afvalbeheerkosten, onderdeel van de afvalstoffenheffing (zie ook paragraaf 3.3) opgenomen voor het scenario’s verbetering van dienstverlening door maatregelenpakket in combinatie van bronscheiding van pmd en in combinatie met nascheiding van pmd. In hoofdstuk 8 staat de uitkomst van de berekening exclusief diftar. In hoofdstuk 6 zijn de verwachte kosten van de implementatie van diftar toegelicht. Diftar leidt tot circa € 20 kostenverhoging.

• Wat is het effect van de contracten met HVC op de scenario’s? De huidige contracten en voorwaarden zijn als uitgangspunt meegenomen en het resultaat is opgenomen in hoofdstuk 5 en 7.

• Gemak en draagvlak voor het systeem is van belang. Het onderzoeksteam heeft gemak en draagvlak uitgebreid onderzocht. Beide zijn voor het systeem essentieel. Gemak betekent in deze context dat de voorzieningen dichtbij huis staan, voldoende capaciteit hebben en er duidelijke instructies op de voorzieningen staan. Daarnaast is het voor bewonerstevredenheid van belang dat de containers goed functioneren, schoon zijn en tijdig worden geleegd. Het onderzoek is gedaan door i) een draagvlakonderzoek onder inwoners van Almere ii) gebruik te maken van de uitkomsten van Almere in de Peiling 2020 iii) onderzoeksresultaten op welke systemen mensen verleiden om meer of minder grondstoffen apart te houden iv) ervaringen van andere gemeenten mee te nemen. De resultaten van dit onderzoek staan in hoofdstuk 2 (Onderzoeksverantwoording) en hoofdstukken 3 en 4 (uitwerking van aspecten van het huidige systeem en van het gewenste systeem) en in hoofdstuk 5.2 (over nascheiding van pmd).

• Worden de inzichten uit de pilot pmd+ meegenomen Ja, dit is beschreven in paragraaf 3.4.3 en 5.1. 52

• Wat zijn de gevolgen van diftar en pmd+ op het gebied van duurzaamheid, circulariteit, Pagina

saveplastics, upcycling, etc.?

Dit type gevolgen van diftar in gemeenten met grootstedelijk karakter zijn beschreven in hoofdstuk 6. Deze gevolgen van nascheiding pmd+ zijn opgenomen in hoofdstuk 5.

• Hoe kan het draagvlak onder de bewoners voor diftar en de overige scenario’s worden gemeten? Dit is gemeten aan de hand van een conjunct-meting (zie hoofdstuk 2) en de resultaten zijn opgenomen in paragraaf 3.2.3. De uitkomsten van dit onderzoek zijn als bijlage aan dit rapport toegevoegd.

Nascheiding pmd+ • Wat is het effect van het contract met HVC op alle scenario’s en limiteert dit Almere in haar opties voor het contracteren of realiseren van nascheidingscapaciteit ? In hoofdstuk 5 is beschreven dat de ballotageovereenkomst met HVC Almere niet limiteert in het ontwikkelen, contracteren of realiseren van initiatieven, die leiden tot de afname van de hoeveelheid te verbranden restafval. Zoals het realiseren van nascheidingscapaciteit. Het contract ziet er wel op dat het restafval van Almere dat moet worden verbrand bij HVC wordt aangeboden.

• Is er op basis van de informatie over de pilot, de diverse nascheidingsinstallaties en mogelijke initiatieven een inschatting te maken wat dit betekent voor Almere? Ja, het effect van de invoering van nascheiding voor Almere op kosten, milieu en service staat in in hoofdstuk 5 en paragraaf 7.2.

• Is er nascheidingscapaciteit beschikbaar ? Op korte termijn is er geen nascheidingscapaciteit voor Almere om haar potentiële hoeveelheid pmd+ van 45.000 tot 50.000 ton onder te brengen. De opties zijn om op een termijn van één tot twee jaar aan te sluiten bij de uitbreidingsplannen of te kiezen om een samenwerking aan te gaan voor een nieuwe installatie of deze periode te gebruiken om te onderzoeken of en op welke wijze lokale nascheiding een reële optie zou zijn. De realisatie vraagt vervolgens om nog een termijn van twee tot drie jaar. Zie verder voor informatie in paragraaf 5.3.

• Neem toekomstige technologische mogelijkheden mee in overweging/reflectie. In het onderzoek zijn de laatste technologische ontwikkelingen bij de nascheidingsinstallaties betrokken. Ook in de toekomst zien wij nog verdere technologische maar ook beleidsmatige, organisatorische en financiële ontwikkelingen. De ontwikkelingen zijn onvoldoende zeker en buiten de invloedssfeer van Almere om in de beoordeling van nascheiding te betrekken, maar schetsen wel het ontwikkelingsperspectief. Zie verder voor informatie hoofdstuk 5.

• Wat zijn de financiële consequenties van de keuze voor nascheiding van pmd? Dit is opgenomen in paragraaf 5.3 en 7.2.

• Hoe snel kan de handpicking-methode vervangen worden door machines? Kan dit binnen een jaar? Wat zijn hier de voordelen van? Vervanging van handpicking-methode door een machinale vorm van nascheiding vergt een investering en is afhankelijk onder andere van de investeringsbereidheid van een partij. In de 53

praktijk vereist het een uitvoerig samenwerkingstraject om tot een positieve businesscase te komen. Deze businesscase wordt bepaald door i) voldoende zekerheid op aanlevering van pmd+ Pagina

door gemeenten. Deze eis wordt vooral ingegeven door de benodigde schaalgrootte om de

nascheiding ‘betaalbaar’ te houden en ii) contract op basis waarvan het Afvalfonds deze partij vergoed voor het nascheiden en sorteren van pmd. Om in aanmerking te komen voor een contract moet aan een aantal minimumeisen worden voldaan zoals ‘minimale schaalgrootte’, een gemechaniseerd nascheidingsproces en eisen aan de gehanteerde technologie. Zowel de verkenning naar voldoende input als de onderhandelingen met het Afvalfonds zijn langdurige trajecten. Vervolgens moet nog met de bouw worden begonnen. In praktijk kosten deze trajecten al snel drie tot vier jaar voor realisatie. Zie verdere informatie in hoofdstuk 5

• Worden er verscherpte eisen gesteld aan de arbeidsomstandigheden in vergelijking met de pilot indien nascheiding op de schaal van Almere wordt uitgevoerd? De wijze van nascheiding moet voldoen aan eisen van het Afvalfonds en Arbo-wetgeving. Het Afvalfonds gaat uit van gemechaniseerde nascheiding (zie hoofdstuk 5 en vorige vraag). In de stap die volgt na nascheiding, waarin de verschillende plastic stromen naar een afzetbare fractie/specificatie worden opgewerkt, vindt veelal ter afsluiting van het opwerkingsproces nog wel een handmatige laatste sorteerslag plaats.

• Wat is er bij de keuze voor pmd+/nascheiding nodig om doelstellingen te realiseren? In hoofdstuk 5 is benodigde informatie opgenomen over de overwegingen die gemaakt worden bij deze keuze en samengevat in tabel 1.

• Wat zijn de investeringen die met de invoering van pmd+/nascheiding zijn gemoeid? De hoogte van de investering is afhankelijk of er nieuwe capaciteit wordt gerealiseerd of dat er sprake is van uitbreiding van bestaande capaciteit. Deze investering is aan eventuele initiatiefnemers in de markt. Dit is beschreven in hoofdstuk 5.

Wat kost het scenario pmd+ en welke investeringen zijn daarvoor nodig?Het effect op de kosten van het scenario waarbij in Almere het pmd met het restafval wordt ingezameld is opgenomen in paragraaf 7.2. Dit bevat zowel de inzamelingskosten, inclusief de jaarlijkse n.a.v. investeringen in huiscontainers en inzamelwagens, als de verwerkingskosten (inclusief vergoedingen). In deze berekening is het uitgangspunt dat Almere niet zelf risicodragend investeert in een nascheidingsinstallatie en deze exploiteert, maar het pmd+ aanlevert bij een installatie die past binnen het vergoedingenstelsel van het Afvalfonds, waardoor Almere een vergoeding ontvang voor al het aangeleverde pmd+.

Diftar • Leidt diftar tot extra afvaldumpingen, en wat kosten het als we een jaar extra inzet op opruimen nodig hebben? Ja. Dit is beschreven in hoofdstuk 6. De extra structurele kosten van € 20 per huishouden per jaar zijn opgenomen in hoofdstuk 6 waarbij extra reiniging een onderdeel uitmaakt.

• Wat is het risico van vervuiling van grondstoffen in geval van diftar? Uit onderzoek in 2021 naar de invoering van diftar in gemeenten met een grootstedelijk karakter en uit meerdere gesprekken met gemeenten volgt dat het risico op vervuiling van grondstoffen groot is. Dit is onderbouwd in hoofdstuk 6. 54

• Pagina

Is het mogelijk een casus op te stellen waarbij diftar in een grote stad is doorgevoerd en hoe dat heeft gewerkt?

Ja, de ervaringen met diftar in meerdere grote steden zijn beschreven in hoofdstuk 6.

• Is Almere wel klaar voor een systeem als diftar? In hoofdstuk 6 is beschreven dat diftar momenteel niet past in Almere.

• Wat is het effect op dumpingen, weerstand en de kwaliteit van grondstoffen? Deze effecten zijn in hoofdstuk 6 beschreven.

55 Pagina

Bijlage 6: Afkortingen en termen

Afvalfonds Stichting Afvalfonds Verpakkingen. De producenten en importeurs van

verpakkingen zijn vertegenwoordigd door de Stichting Afvalfonds

Verpakkingen. Voor pmd werken de producenten samen met gemeenten.

AVG Algemene verordening gegevensbescherming (AVG).

Bronscheiding Afval en grondstoffen die inwoners (de bron) zelf van elkaar scheiden.

Diftar Systeem van gedifferentieerde tarieven voor afval.

Gft Groeten-, fruit- en tuinafval.

GIHA Gescheiden inzameling huishoudelijke afvalstoffen.

Hoog- en laagbouw Een deel van de huishoudens, circa 72% zijn laagbouwwoningen, dat zijn

woningen met een (gevel)-tuin. De rest, circa 28% zijn hoogbouwwoningen.

Dit zijn gestapelde woningen en flats zonder tuin.

Ketenrendement Wat blijft er na alle stappen van inzameling en sortering over aan pmd dat

daadwerkelijk kan worden ingezet voor recycling.

Kga Klein gevaarlijk (chemisch) afval.

KRA Europese Kaderrichtlijn.

LAP Landelijk afvalbeheerplan.

MRA Metropool Regio Amsterdam.

Nascheiding pmd Pmd dat door een nascheidingsinstallatie (deels) handmatig of machinaal uit

restafval gescheiden wordt.

Nedvang Nedvang B.V. is onderdeel van het Afvalfonds en verantwoordelijk voor de

administratieve en organisatorische inrichting van de

kunststofverpakkingsketen.

NVRD Nederlandse vereniging van recyclediensten.

Pilot Proef.

Pmd Plastic en metalen verpakkingen en drinkpakken.

Pmd+ Plastic en metalen verpakkingen en drinkpakken samen met restafval.

Restafval Alles wat geen gft, glas, papier, karton, pmd of textiel is.

RWS Rijkswaterstaat. 56

Scheidingsrendement Percentage dat kan worden ‘teruggewonnen’ uit het huishoudelijk afval. Pagina

TAS Toekomstbestendig Afvalinzamelsysteem.

VA Vereniging Afvalbedrijven.

VNG Vereniging Nederlandse Gemeenten.

57 Pagina

Draagvlakonderzoek inzamelingsscenario’s Onderzoeksresultaten Marco Sodderland Rapport voor: Lieke van Duist Project M210972 2 mei 31juni 2021 2021

Inhoudsopgave Achtergrond 3

Methode en opzet 4

Conclusies 5

Resultaten 7

De meest favoriete onderdelen van een afvalinzamelingssysteem 13

Resultaten | Laagbouw 16

Resultaten | Hoogbouw 24

Burgerschapstijlen 32

Bijlagen 41

Draagvlakonderzoek inzamelingsscenario's | M210972 2-6-2021 2

Achtergrond In opdracht van Stadsreiniging, gemeente Almere, heeft Motivaction onderzoek gedaan naar het draagvlak onder Almeerders voor verschillende onderdelen van mogelijke afval inzamelingsystemen. De gemeente Almere zoekt naar een toekomstbestendig en duurzaam systeem voor de afvalinzameling. De gemeente wil daarom onderzoeken welk belang inwoners hechten aan gemak, kosten en milieueffect bij afvalscheiding. De resultaten van dit onderzoek dienen de gemeenteraad te helpen bij haar keuze voor een nieuw afvalinzamelingssysteem.

De doelstelling van het onderzoek is:

Het bieden van inzicht in beleving, waardering en preferentie voor de afzonderlijke onderdelen van afval inzamelingssystemen.

Draagvlakonderzoek inzamelingsscenario's | M210972 2-6-2021 3

Methode en opzet Toelichting conjunct-analyse | Om meer inzicht te krijgen in de onderdelen die van belang zijn voor de keuze voor een afvalinzamelingssysteem (prijs/gemak/milieu) hebben we een zogenaamde conjunctmeting opgezet. Een conjunctmeting simuleert het gedrag dat mensen vertonen bij het nemen van beslissingen. In een conjunctmeting leggen we de respondent steeds enkele at random een scenario met samengestelde onderdelen voor, met de vraag naar welk van die scenario’s de voorkeur uitgaat. Per onderdeel kunnen we uitrekenen of deze een positieve of negatieve bijdrage levert aan de keuze die men maakt en hoe groot die bijdrage is (‘hoe zwaar deze meetelt in de uiteindelijke beslissing’). Ook op levelniveau binnen het onderdeel kunnen we uitrekenen in hoeverre het bijdraagt aan de voorkeur (share of preference) voor een afvalinzamelingsscenario. Hiernaast staat een voorbeeld van een dergelijke keuze. De vraagtekens (?) geven respondenten nadere informatie over het systeem.

Doelgroep | Het onderzoek is uitgevoerd door middel van een online vragenlijst, die is uitgezet onder inwoners van de gemeente Almere. Het veldwerk vond plaats tussen 23-04-2021 en 06-05-2021. In totaal hebben 1.520 Almeerders een volledige vragenlijst ingevuld. Het onderzoeksbestand is gewogen op geslacht, leeftijd en stadsdeel, zodat de resultaten van het onderzoek representatief zijn voor Almeerders van 18 jaar en ouder.

Draagvlakonderzoek inzamelingsscenario's | M210972 2-6-2021 4

Conclusies

Conclusies • Hergebruik van afval vinden Almeerders belangrijk (89%) Hoogbouw | Conclusies conjunct onderzoek • Afval scheiden hoort bij het huishouden vindt ruim drie kwart van • Almeerders geven iets vaker de voorkeur aan nascheiding van PMD en de Almerdeers (83%) restafval. Het verschil in draagvlak met afvalinzamelingssystemen met • Iets meer dan de helft van de Almeerders vindt 4 containers aan bronscheiding is echter klein (52% vs. 48%) (zie deze pagina). huis te veel (53%) • Almeerders in hoogbouw scheiden papier en karton het liefst in een • Almeerders ergeren zich aan vuilniszakken en afval naast wijkcontainer container dichtbij huis op maximaal 100 meter afstand ondergrondse containers (93%). van de woning (respectievelijk 40% en 39%) versus in een wijkcontainer op 250 meter afstand van de woning (20%) (zie deze pagina). Laagbouw | Conclusies conjunct onderzoek • Bewoners van hoogbouw geven de voorkeur aan een vast bedrag (63%) • Almeerders geven iets vaker de voorkeur aan nascheiding van PMD boven een variabel bedrag (37%) aan afvalstoffenheffing (zie deze en restafval versus bronscheiding. Het verschil in draagvlak tussen pagina). deze twee onderdelen is echter klein (53% vs. 47%) (zie deze • Het draagvlak daalt aanzienlijk wanneer Almeerders in hoogbouw meer pagina). moeten betalen voor afvalstoffenheffing.

De voorkeur voor een • Het draagvlak daalt aanzienlijk wanneer Almeerders meer moeten systeem waarin men minder betaalt is 83% vs. 17% voor systemen betalen. De voorkeur voor een scenario waarin men minder betaalt waarin men meer betaalt (zie deze pagina). is 81% vs. 19% voor systemen waarin men meer betaalt (zie deze pagina). • Bewoners van laagbouw hebben een voorkeur voor het scheiden van papier en karton in een aparte container aan huis (70%) versus het scheiden in een wijkcontainer op straat (30%) (zie deze pagina). • Bewoners van laagbouw geven de voorkeur aan een vast bedrag (72%) boven een variabel bedrag (28%) aan afvalstoffenheffing (zie deze pagina)

Draagvlakonderzoek inzamelingsscenario's | M210972 2-6-2021 6

Resultaten

Afval scheiden hoort erbij De meeste Almeerders zien afval scheiden als een onderdeel van het Bewoners van laagbouw: • Vinden afval scheiden minder vaak te veel gedoe (1,4 vs. 1,5). huishouden. Er zijn maar weinig inwoners die afval scheiden te veel gedoe, • Hebben minder vaak te weinig ruimte in huis om afval goed te scheiden of vies vinden. Ruim de helft geeft aan thuis voldoende ruimte te hebben (1,6 vs. 2,1).

om afval te scheiden. Wel geven meer mensen de voorkeur aan drie boven vier containers aan huis.

In hoeverre ben je het eens of oneens met de volgende stellingen? (Basis = allen, n=1.517)

Afval scheiden hoort bij het huishouden 2,7 8% 8% 83%

Ik heb te weinig ruimte in huis om afval goed te 1,7 55% 14% 30% scheiden

Ik vind 3 huiscontainers bij mij thuis prima, maar 2,2 28% 16% 46% 10% niet meer

Ik vind 4 huiscontainers bij mij thuis prima 1,7 53% 12% 26% 9%

Ik vind afval scheiden te veel gedoe 1,4 74% 11% 15%

Ik vind afval scheiden vies 1,3 80% 10% 9% Oneens Niet eens, niet oneens Eens Weet niet / geen mening

* Significante verschillen tussen bewoners van hoogbouw en bewoners van laagbouw. Als hoogbouw hoger scoort op bepaalde stellingen, scoort laagbouw daar significant lager op en andersom.

Draagvlakonderzoek inzamelingsscenario's | M210972 2-6-2021 8

Hergebruiken van afval is belangrijk Almeerders vinden het hergebruiken van afval belangrijk. Circa driekwart Bewoners van hoogbouw*: van hen maakt zich zorgen over hoe we de wereld achterlaten voor de • Vinden dat zij minder vaak goed bezig zijn voor het milieu (2,8 vs. 2,9). volgende generatie en de gevolgen van afval voor het milieu. De meeste • Maken zich vaker zorgen over hoe we de wereld achterlaten voor de Almeerders vinden dat zij zelf goed bezig zijn voor het milieu. toekomstige generaties (2,7 vs. 2,6).

In hoeverre ben je het eens of oneens met de volgende stellingen? (Basis = allen, n=1.517)

Ik vind het hergebruiken van afval belangrijk 2,9 3% 7% 89%

Ik maak me zorgen over hoe wij de wereld 2,7 9% 14% 74% achterlaten voor toekomstige generaties

Ik maak me zorgen over de gevolgen van afval 2,6 9% 16% 73% voor het milieu

Ik vind zelf dat ik in het algemeen goed bezig 2,8 2% 13% 84% ben voor het milieu Oneens Niet eens, niet oneens Eens Weet niet / geen mening * Significante verschillen tussen bewoners van hoogbouw en bewoners van laagbouw. Als hoogbouw hoger scoort op bepaalde stellingen, scoort laagbouw daar significant lager op en andersom.

Draagvlakonderzoek inzamelingsscenario's | M210972 2-6-2021 9

De helft scheidt afval graag zelf De meeste Almeerders denken goed te weten hoe zij afval moeten Bewoners van hoogbouw: scheiden. Ongeveer de helft scheidt afval graag zelf omdat het hen • Zijn vaker bereid beter afval te scheiden als hen dit geld bespaard (2,6 vs. bewust maakt van hoeveel afval zij produceren. Circa twee derde is bereid 2,5).

dit nog beter te doen als zij daarmee geld kunnen besparen. Ruim de helft geeft aan er vertrouwen in te hebben dat machines PMD goed van restafval kunnen scheiden.

In hoeverre ben je het eens of oneens met de volgende stellingen? (Basis = allen, n=1.517) Ik heb vertrouwen dat machines mijn PMD goed 2,6 11% 17% 60% 11% kunnen scheiden van restafval

Ik ben bereid om beter afval te scheiden als het 2,5 15% 16% 67% mij geld scheelt

Ik wil mijn afval graag zelf scheiden. Dit maakt 2,3 24% 23% 52% mij bewust van mijn hoeveelheid afval

Ik weet goed hoe ik mijn afval moet scheiden 2,8 7% 10% 82%

Oneens Niet eens, niet oneens Eens Weet niet / geen mening * Significante verschillen tussen bewoners van hoogbouw en bewoners van laagbouw. Als hoogbouw hoger scoort op bepaalde stellingen, scoort laagbouw daar significant lager op en andersom.

Draagvlakonderzoek inzamelingsscenario's | M210972 2-6-2021 10

Bewoners moeten zich inzetten voor het netjes houden van de buurt Ongeveer twee derde is trots op zijn/haar buurt, ruim de helft voelt zich Bewoners van hoogbouw: ook sterk verbonden met wat er in de buurt gebeurt. Er zijn maar weinig • Zijn minder vaak trots op de buurt waar zij wonen (2,3 vs. 2,6). Almeerders die zich niet thuis voelen in buurt waar zij wonen. Bijna twee • Hebben vaker moeite zich thuis te voelen in de buurt waar zij wonen (1,4 derde geeft overigens aan last te hebben van zwerfafval in de buurt. vs. 1,2). • Hebben vaker last van zwerfafval in hun buurt (2,6 vs. 2,3).

In hoeverre ben je het eens of oneens met de volgende stellingen? (Basis = allen, n=1.517)

Ik heb last van zwerfafval bij mij in de buurt 2,4 22% 13% 64%

Ik ben trots op de buurt waar ik woon 2,5 10% 26% 63%

Ik voel mij sterk verbonden met wat er in mijn 2,4 12% 33% 54% buurt gebeurt Ik heb moeite me thuis te voelen in de buurt 1,3 79% 12% 8% waar ik woon Ik vind dat inwoners zich moeten inzetten voor 2,8 4% 12% 83% het netjes houden van de buurt Oneens Niet eens, niet oneens Eens Weet niet / geen mening Draagvlakonderzoek inzamelingsscenario's | M210972 2-6-2021 11

Dumpen van afval moet worden beboet Almeerders ergeren zich aan mensen die afval dumpen of zakken naast de container zetten. Bewoners die die dit doen zouden een boete moeten krijgen. Net als bewoners die opzettelijk verkeerd afval in hun afvalbak doen. Bewoners aanspreken die afval naast de container zetten gaat voor veel Almeerders een stap te ver.

In hoeverre ben je het eens of oneens met de volgende stellingen? (Basis = allen, n=1.517)

Ik erger me aan mensen die afval dumpen of 2,9 3% 4% 93% zakken naast de containers zetten

Bewoners die afval dumpen of zakken naast de 2,8 7%8% 84% containers zetten moeten beboet worden

Bewoners die expres verkeerd afval in hun 2,6 11% 17% 69% afvalbak doen moeten beboet worden

Ik spreek bewoners aan als zij hun afvalzak naast 1,8 41% 22% 26% 11% containers zetten Oneens Niet eens, niet oneens Eens Weet niet / geen mening

Draagvlakonderzoek inzamelingsscenario's | M210972 2-6-2021 12

De meest favoriete onderdelen van een afvalinzamelingssysteem

Op zoek naar het draagvlak voor de onderdelen van het afvalinzamelingssysteem Het afvalinzamelingssysteem bestaan uit verschillende onderdelen. Gemeente Almere wil achterhalen in hoeverre de afzonderlijke onderdelen een rol spelen in de keuze of voorkeur voor een bepaald afvalinzamelingssysteem.

Een conjunctmeting geeft inzicht in het belang van elk van de onderdelen voor elke doelgroep (hoogbouw versus laagbouw). In de rest van de rapportage zullen we afzonderlijk ingaan op de meest favoriete onderdelen van een afvalinzamelingssyteem van Almeerders die wonen in hoog- en laagbouw.

In de bijlage is te zien hoe de verschillende onderdelen zijn uitgelegd in de vragenlijst.

Draagvlakonderzoek inzamelingsscenario's | M210972 2-6-2021 14

Onderdelen van het afvalinzamelingssysteem Hieronder is te zien welke onderdelen, en daarbij behorende levels, zijn opgenomen in de conjunct voor afzonderlijk laag- en hoogbouw.

Laagbouw Onderdelen Hoogbouw

PMD & restafval Papier & karton Diftar Prijs PMD & restafval Papier & karton Diftar Prijs

Papier en karton Papier en karton scheiden in een Variabel bedrag Variabel bedrag PMD en restafval PMD en restafval scheiden in een afvalstoffen- €7,50 meer p/j wijkcontainer afvalstoffen- €7,50 meer p/j zelf scheiden. wijkcontainer op zelf scheiden. dichtbij de uitgang heffing. heffing. straat. van de woning. Papier en karton Papier en karton PMD en restafval Vast bedrag PMD en restafval scheiden in een Vast bedrag scheiden in een scheiden door een afvalstoffen- €12,50 meer p/j scheiden door een wijkcontainer op afvalstoffen- €12,50 meer p/j machine. aparte container heffing. machine. 100m. van de heffing. aan huis. Levels

woning. Papier en karton scheiden in een €7,50 minder p/j wijkcontainer op €7,50 minder p/j 250 meter van de woning.

€12,50 minder p/j €12,50 minder p/j

Draagvlakonderzoek inzamelingsscenario's | M210972 2-6-2021 15

Resultaten | Laagbouw

Laagbouw | De meest favoriete onderdelen De meest favoriete onderdelen Op zoek naar de meest favoriete onderdelen In dit hoofdstuk laten we per onderdeel zien welke optie positief (meer De volgende onderdelen van een systeem zijn het wenselijk) of negatief (minder wenselijk) bijdraagt aan de voorkeur voor een meest favoriet bij bewoners van laagbouw : bepaald scenario.

Lichte voorkeur voor PMD en restafval niet zelf Door te variëren met de verschillende onderdelen zien we dat Almeerders scheiden, maar door een machine (53% vs. 47%). een lichte voorkeur hebben om PMD en restafval te laten scheiden door een machine in plaats van dat zij dat zelf scheiden (53% vs. 47%). Papier en karton zelf scheiden in een extra Papier en karton scheiden zij liever in een aparte container aan huis dan in een container aan huis. wijkcontainer op straat. Zij betalen liever een vast bedrag aan afvalstoffenheffing. Meer betalen voor Vast bedrag afvalstoffenheffing. afvalinzameling heeft een negatief effect op het draagvlak.

€ 12,50 minder per jaar.

Draagvlakonderzoek inzamelingsscenario's | M210972 2-6-2021 17

Invloed van bron- versus nascheiding | Bewoners van laagbouw hebben een lichte voorkeur voor achteraf scheiden van PMD en restafval door een machine

Share of preference Voor dit onderzoek hebben we de Share of Preference (SOP) uitgerekend. Bij SOP bekijken we welk scenario de voorkeur heeft ten opzichte van andere scenario’s. We kunnen ook in beeld brengen wat er gebeurt wanneer we variëren op één onderdeel en de overige onderdelen gelijk houden. Hieronder is te zien wat er gebeurt, als we variëren met bron- versus nascheiden van PMD en restafval. Almeerders geven iets vaker de voorkeur aan optie 1 dan aan optie 2 maar het verschil in draagvlak is klein.

Optie 1 Optie 2 Een deel van de Almeerders scheidt PMD en restafval niet zelf scheiden maar door een PMD en restafval PMD en restafval zelf scheiden. op dit moment geen PMD van machine. restafval (postcodes 1336 + 1325). Papier en karton zelf scheiden in een extra container Papier en karton zelf scheiden in een extra container Papier & karton Vergeleken met andere Almeerders, aan huis. aan huis. geven zij vaker de voorkeur aan Diftar Vast bedrag afvalstoffenheffing. Vast bedrag afvalstoffenheffing. nascheiding van PMD en restafval (60% heeft een voorkeur voor nascheiding vs. 40% die de voorkeur Prijs €12,50 minder p/j. €12,50 minder p/j. heeft voor bronscheiding).

SOP 53% 47%

Draagvlakonderzoek inzamelingsscenario's | M210972 2-6-2021 18

Invloed van papier en karton | Bewoners van laagbouw willen papier en karton het liefst scheiden in een container aan huis Share of preference Een favoriet onderdeel is dat men papier en karton scheidt in een aparte container aan huis. Het verlies van draagvlak is aanzienlijk, wanneer Almeerders papier en karton moeten scheiden in een wijkcontainer. De SOP neemt af met 40%.

Optie 1 Optie 2

PMD en restafval niet zelf scheiden maar door een PMD en restafval niet zelf scheiden maar door een PMD en restafval machine machine.

Papier en karton zelf scheiden in een aparte container Papier en karton scheiden in een wijkcontainer op Papier & karton aan huis. straat.

Diftar Vast bedrag afvalstoffenheffing. Vast bedrag afvalstoffenheffing.

Prijs €12,50 minder p/j €12,50 minder p/j

SOP 70% 30%

Draagvlakonderzoek inzamelingsscenario's | M210972 2-6-2021 19

Invloed van diftar | Bewoners van laagbouw betalen het liefst een vast bedrag aan afvalstoffenheffing Share of preference Een favoriet onderdeel is een vast bedrag in plaats van een variabel bedrag aan afvalstoffenheffing. Het verlies van draagvlak voor een afvalinzamelingssysteem met een variabel bedrag voor de afvalstoffenheffing is groot, de SOP neemt af met 44%.

Optie 1 Optie 2

PMD en restafval niet zelf scheiden maar door een PMD en restafval niet zelf scheiden maar door een PMD en restafval machine machine.

Papier en karton zelf scheiden in een aparte container Papier en karton zelf scheiden in een aparte container Papier & karton aan huis. aan huis.

Diftar Vast bedrag afvalstoffenheffing. Variabel bedrag afvalstoffenheffing.

Prijs €12,50 minder p/j €12,50 minder p/j

SOP 72% 28%

Draagvlakonderzoek inzamelingsscenario's | M210972 2-6-2021 20

Invloed van prijs | Bewoners van laagbouw geven de voorkeur aan een lager bedrag per jaar Share of preference Een favoriet onderdeel is dat men €12,50 minder betaalt per jaar. Hieronder is te zien wat er gebeurt met de SOP als we variëren met prijs. Als Almeerders mogen kiezen geven zij de voorkeur aan een lager bedrag per jaar. Wanneer de prijs verandert van €12,50 naar €7,50 minder per jaar, daalt de SOP van 50% naar 31%, waarmee het verlies van draagvlak aanzienlijk lijkt te zijn. De daling van de SOP is ongeveer hetzelfde (-18%) wanneer men per jaar €7,50 meer moet betalen in plaats van €7,50 minder. Hetzelfde gebeurt wanneer men PMD en restafval zelf moet scheiden. De daling van de SOP is dan gelijk als in onderstaande tabel (zie hier de tabel voor bronscheiding).

Optie 1 Optie 2 Optie 3 Optie 4 PMD en restafval niet zelf PMD en restafval niet zelf PMD en restafval niet zelf PMD en restafval niet zelf PMD en scheiden maar door een scheiden maar door een scheiden maar door een scheiden maar door een restafval machine machine. machine. machine. Papier en karton zelf Papier en karton zelf Papier en karton zelf Papier en karton zelf Papier & scheiden in een extra scheiden in een extra scheiden in een extra scheiden in een extra karton container aan huis. container aan huis. container aan huis. container aan huis.

Vast bedrag Vast bedrag Vast bedrag Vast bedrag Diftar afvalstoffenheffing. afvalstoffenheffing. afvalstoffenheffing. afvalstoffenheffing.

Prijs €12,50 minder p/j €7,50 minder p/j €7,50 meer p/j €12,50 meer p/j

SOP 50% 31% 13% 6%

Draagvlakonderzoek inzamelingsscenario's | M210972 2-6-2021 21

Resultaten | Laagbouw exclusief prijs

Laagbouw | De meest favoriete onderdelen zonder prijs

De meest favoriete onderdelen zonder prijs De meest favoriete onderdelen in een afvalinzamelingssysteem zonder prijs Als we op zoek gaan naar de meest favoriete onderdelen, waarin we prijs buiten De meest favoriete onderdelen zonder prijs beschouwing laten, zien we dat deze hetzelfde zijn als wanneer we prijs wél zijn voor laagbouw als volgt: opnemen in de analyse.

PMD en restafval niet zelf scheiden maar Ook zonder het effect van prijs is er een lichte voorkeur voor het laten scheiden door een machine. van PMD en restafval door een machine (53% vs. 47%). Papier en karton scheiden zij liever in een aparte container aan huis dan in een Papier en karton zelf scheiden in een extra wijkcontainer op straat. De voorkeur gaat uit naar een vast bedrag aan container aan huis. afvalstoffenheffing.

Vast bedrag afvalstoffenheffing. Hier geven we meer inzicht in wat er gebeurt met het draagvlak wanneer we variëren met de verschillende onderdelen zonder prijs.

Draagvlakonderzoek inzamelingsscenario's | M210972 2-6-2021 23