Bundel PM 14 oktober 2021

Op 18 februari 2021 is het Mobiliteits- en Infrastructuur Programma Almere (MIPA) 2021-2025 vastgesteld. Daarbij is het MIPA werkplan 2021-2022 met een specificatie naar projecten vastgesteld. Hierin is “Project 6.1: geluidscherm Brugmark opgenomen”. Het MIPA werkplan 2023 zal in 2022 ter besluitvorming aan de raad worden aangeboden. Prioritering van de projecten vanuit het actieplan geluid met financiering vanuit de MIPA-reserve is afhankelijk van de beschikbare ruimte in deze reserve. De hoogte van de reserve is mede afhankelijk van hoeveel middelen de provincie beschikbaar stelt voor cofinanciering in mobiliteitsprojecten.

Naast de investering zelf is het mogelijk dat er hogere kosten voor beheer en (groot) onderhoud ontstaan. Voor deze toename is nog geen dekking in de begroting. Vooralsnog wordt er daarom van uitgegaan, dat als hier via de begroting geen middelen voor beschikbaar komen, dekking zal plaatsvinden vanuit de jaarlijkse storting in de MIPA reserve. Hier kleeft wel een risico aan, omdat lagere stortingen in de MIPA reserve op termijn kunnen leiden tot minder cofinanciering door de provincie. Hierdoor worden de investeringsmogelijkheden van de gemeente in de toekomst kleiner.

WANNEER WORDT HET BESLUIT VAN DE GEMEENTERAAD UITGEVOERD, GEREALISEERD EN WANNEER WORDT DE GEMEENTERAAD DAAROVER GERAPPORTEERD? De wensen en zienswijzen van de raad zullen worden verwerkt in een definitief Actieplan Geluid 2020- 2023. Vaststelling door het college vindt naar verwachting binnen enkele weken plaats nadat u uw

VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD

IN T E V U L L E N D O O R D E R A A D S G R I F F I E RV-NUMMER PROCEDURE PAGINA

RV-90/2021 Carrousel: 14 oktober 2021 8

wensen en zienswijzen kenbaar heeft gemaakt. Als er naar aanleiding van uw wensen en zienswijzen aanleiding toe is, informeren wij u per raadsbrief.

IS AAN DE BESLUITVORMING OVER DIT VOORSTEL EEN FATALE TERMIJN (WETTELIJKE DEADLINE) VERBONDEN? ZO JA, WAAROM? Het Actieplan diende uiterlijk 18 juli 2018 te zijn vastgesteld. Aan het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat is aangegeven dat deze datum niet zou worden gehaald. Omdat geluidhinder in Almere vooral samenhangt met mobiliteit, is ervoor gekozen om het actieplan op te stellen nadat de Mobiliteitsvisie Almere 2020-2030 is vastgesteld. De vaststelling van dit plan duurde langer dan verwacht waardoor ook het actieplan geluid werd vertraagd. Het Ministerie heeft per brief van 8 juni 2020 verzocht om het vastgestelde actieplan voor 1 december 2020 toe te sturen. Het Ministerie is ambtelijk geïnformeerd over de verwachte vaststelling van het ontwerp en het definitieve besluit.

BIJLAGEN - Ontwerp Actieplan Geluid 2020-2023 - Nota zienswijzen Ontwerp Actieplan Geluid Almere 2020-2023

ACHTERLIGGENDE STUKKEN Collegevoorstel Ontwerp Actieplan Geluid 2020-2023 en besluit d.d. 6 juli 2021

RAADSBESLUIT

IN T E V U L L E N D O O R D E R A A D S G R I F F I E RV-NUMMER PROCEDURE PAGINA

1 RV-90/2021 Carrousel: 14 oktober 2021

ONDERWERP

Ontwerp Actieplan Geluid 2020-2023

De raad van de Gemeente Almere

Gezien het voorstel van burgemeester en wethouders,

Besluit:

1. Kennis te nemen van het Ontwerp Actieplan Geluid 2020 – 2023, de ingebrachte zienswijzen en de beantwoording op de zienswijzen als verwoord in Nota zienswijzen Ontwerp Actieplan Geluid, en het voornemen van het college om het Actieplan voornoemd vast te stellen. 2. De wensen en zienswijzen van de raad op het Ontwerp Actieplan Geluid ter kennis te brengen van het college.

Almere,

De raad voornoemd,

De griffier, De voorzitter,

G.J. Broer F.M. Weerwind

Samenvatting Geluid hoort bij een levendige, bruisende stad. Maar te veel geluid kan leiden tot hinder en slaapverstoring, stress en vermoeidheid. En als dat lang aanhoudt, is er het risico van hoge bloeddruk en hartklachten.

Het beperken van (ernstige) geluidshinder draagt daarom niet alleen bij aan een betere leefomgeving voor de Almeerder, maar ook aan een betere gezondheid. Door de opzet van Almere is het over het algemeen goed gesteld met de mate van geluidshinder. De stad is ruim opgezet, er is relatief veel groen en huizen zijn over het algemeen goed geïsoleerd. Wel is het goed de mate van geluidshinder steeds goed in de gaten te houden, ze- ker ook in relatie tot de groei en ontwikkeling van nieuwe wijken en gebieden die worden getransformeerd. De gevolgen van groeiende mobiliteit en een groter aantal inwoners zorgen voor meer overlast van verkeersla- waai. Grootste knelpunten zijn de woningen in de nabijheid van dreven, zoals bijvoorbeeld de dreven in Haven. Met dit Actieplan Geluid geven wij aan waar er knelpunten zijn en welke mogelijkheden er zijn om het geluid van het verkeer in de stad terug te dringen en voldoen wij aan de verplichtingen vanuit de Wet milieubeheer.

In het Actieplan hebben we een inventarisatie gemaakt van de geluidbelaste locaties in Almere langs dreven met een geluidbelasting vanaf 55 dB. We hebben bekeken of voor deze locaties in het verleden hogere waar- den op grond van de Wet geluidhinder zijn vastgesteld of van toepassing verklaard. Vervolgens hebben we op basis van de verkeersintensiteit van het jaar 2030 beoordeeld of de hogere waarde wordt overschreden. Als dit het geval kan de locatie voor een maatregel in aanmerking komen.

Het Besluit geluid milieubeheer geeft aan dat we in een actieplan een plandrempel moeten opnemen. De plan- drempel is een ambitiewaarde en niet een grenswaarde die gehaald moet worden op straffe van sancties. In het kader van het eerste actieplan Geluid van Almere is in 2011 een plandrempel voor wegverkeer vastgesteld van 65 dB. Deze waarde hanteren wij ook in dit actieplan. De keuze deze plandrempel van 65 dB Lden wil niet zeggen dat situaties onder de plandrempel geen verbetering behoeven. Wel geven wij locaties waar de plan- drempel wordt overschreden een hogere prioriteit.

Ook bij minder dan 65 dB kan geluid een negatieve invloed hebben op de gezondheid. Wij hebben daarom ge- keken of de huidige plandrempel kan worden verlaagd. Door deze te verlagen overschrijden meer locaties de plandrempel. Een lagere plandrempel zou kunnen leiden tot valse verwachtingen bij inwoners. Dit vinden wij niet wenselijk en daarom geven wij de voorkeur aan een meer realistische plandrempel voor de looptijd van dit actieplan, 2020 - 2023. We zullen in het MIPA steeds afwegen welke ruimte er is om ook maatregelen te tref- fen voor locaties waar de geluidsbelasting lager is dan 65dB.

Bij het nemen van een maatregel maken we bij voorkeur gebruik gemaakt van het principe dat ‘werk met werk’ wordt gemaakt. Als bijvoorbeeld recent groot onderhoud is uitgevoerd is het niet kosten efficiënt om alsnog geluidreducerend asfalt aan te brengen. Het beschikbare budget zetten we graag zo effectief mogelijk in. Hier- voor hebben we er locatie de kosten per dB reductie per gehinderde bepaald om deze met elkaar te kunnen vergelijken. De berekende geluidbelasting is niet altijd representatief voor ervaren hinder. Als daar aanleiding voor is houden we hier zo mogelijk ook rekening mee.

Uiteindelijk komen wij na de inventarisatie tot 11 locaties. Voor deze locaties geven wij inzage in de mogelijke maatregelen en kosten. Tenslotte komen wij tot een prioritering voor de aanpak. waarbij bij de bespreking van het MIPA integraal afgewogen kan worden of en wanneer deze maatregelen daadwerkelijk genomen worden.

Voor de financiering van maatregelen om geluidknelpunten aan te pakken wordt binnen het Mobiliteits- meer- jarig en Infrastructuur Programma Almere (MIPA) naar financiering gezocht. De bekostiging vanuit het MIPA geeft geen structurele dekking voor de kosten voor beheer en groot onderhoud. Hiervoor wordt nog een oplossing gezocht.

Tenslotte komen wij tot een prioritering voor de aanpak waarbij bij de bespreking van het MIPA integraal afgewogen kan worden of en wanneer deze maatregelen daadwerkelijk genomen worden. In het najaar worden binnen het MIPA alleen de maatregelen in het pakket 2021 en 2022 vastgelegd. De maatregel geluidscherm Noorderdreef (Brugmark) ligt dan concreet voor ter vaststelling. Overige maatregelen 2023-2025 zijn voorlopig en de maatregelen na 2025 zijn indicatief.

Verkeersgeluid wordt overigens niet alleen aangepakt met de maatregelen die mogelijk genomen vanuit het Acteplan geluid. Er is een bredere aanpak nodig namelijk: • Inzetten op OV lopen en fiets. De mobiliteitsvisie 2020-2030 is hiervoor het uitgangspunt. • Uitstootvrij vervoer bevorderen. Uitstootvrij verkeer (bv. elektrisch) is niet alleen goed voor klimaat en luchtkwaliteit, maar draagt ook bij aan het verminderen van de geluidsbelasting van het verkeer. Deze aanpak wordt verder uitgewerkt in het laadpalenbeleid en de parkeervisie. Ook hier weer is de basis de Almeerse mobiliteitsvisie.

Dit Ontwerp Actieplan wordt door het college van burgemeester en wethouders in ontwerp vastgesteld. Ver- volgens wordt het ontwerp van het Actieplan geluid ter inzage gelegd. Daarnaast wordt het aan de raad van de gemeente Almere gezonden. Daaraan voorafgaand wordt van het ontwerp kennis gegeven in …… en op www.overheid.nl.

Inhoud 1 INLEIDING ................................................................................................................................................ 4 WAAROM EEN ACTIEPLAN GELUID? ................................................................................................................. 4 DOELSTELLING EU-RICHTLIJN OMGEVINGSLAWAAI .............................................................................................. 4 WET GELUIDHINDER EN OMGEVINGSWET .......................................................................................................... 5 MOBILITEITSVISIE 2020 -2030 ....................................................................................................................... 5 GELUID, LEEFBAARHEID EN GEZONDHEID............................................................................................................ 5 HINDERONDERZOEK INWONERS ALMERE ........................................................................................................... 7 2 SAMENVATTING GELUIDBELASTINGSKAART 2016 ALMERE ...................................................................... 9 GELUIDBELASTINGSKAART ...............................................................................................................................

9 AANTAL GEHINDERDEN EN SLAAPVERSTOORDEN .................................................................................................. 9 RESULTATEN WEGVERKEER EN VERGELIJKING 2010 EN 2016 ................................................................................ 9 RESULTATEN SPOORVERKEER EN VERGELIJKING 2010 EN 2016 ............................................................................ 10 3 TERUGBLIK ACTIEPLAN 2013 ...................................................................................................................11 4 UITGANGSPUNTEN VOOR HET ONTWERP ACTIEPLAN .............................................................................12 PLANDREMPEL ........................................................................................................................................... 12 WERK MET WERK MAKEN ............................................................................................................................. 12 BESCHIKBAAR BUDGET ZO EFFECTIEF MOGELIJK IN ZETTEN ................................................................................... 12 AANPAK VAN ERVAREN GELUIDHINDER ............................................................................................................

13 BUDGET .................................................................................................................................................... 13 UITGANGSPUNTEN VOOR PRIORITERING .......................................................................................................... 13 5 INVENTARISATIE LOCATIES, MAATREGELEN, KOSTEN EN PRIORITERING .................................................15 INVENTARISATIE LOCATIES DIE IN AANMERKING KOMEN VOOR MAATREGELEN ......................................................... 15 BEPALEN VAN MAATREGELEN EN KOSTEN ......................................................................................................... 16 PRIORITERING OP BASIS VAN DE UITGANGSPUNTEN ............................................................................................ 18 PROGRAMMERING MAATREGELEN IN HET MIPA ............................................................................................... 19 6 HET VERVOLGPROCES .............................................................................................................................20 VAN ONTWERP ACTIEPLAN NAAR ACTIEPLAN GELUID ......................................................................................... 20 VAN ACTIEPLAN NAAR UITVOERING ................................................................................................................ 20

Bijlage A: Locaties met een geluidbelasting groter dan 55 dB langs gemeentelijke hoofdwegen uit de geluidbelastingskaart 2017 Bijlage B: Resultaten locaties met een geluidbelasting groter dan 55 dB, hogere waarden en geluidbelasting in 2030 Bijlage C: Overzicht van locaties en voorgestelde maatregelen Bijlage D: Overzicht locaties waarvan geluidklachten bekend zijn Bijlage E: Wettelijk kader

Waarom een Actieplan Geluid? We zijn op grond van Regeling geluid milieubeheer verplicht elke vijf een geluidbelastingskaart op te stellen. Deze kaart geeft inzicht in de blootstelling aan geluid van wegverkeer, railverkeer, luchtvaart en (gezoneerde) industrieterreinen. Op basis van de geluidbelastingskaart moet iedere vijf jaar een Actieplan Geluid worden opgesteld. Het actieplan had in principe in 2018 moeten zijn opgesteld, met een looptijd tot en met 2023. Vanaf 2023 moet een nieuw actieplan worden vastgesteld voor de volgende vijf jaar. In dit actieplan maken we een doorkijk naar 2030. De verwachting is dan ook dat het in 2023 vast te stellen actieplan niet hoeft af te wij- ken van dit plan.

Omdat geluidhinder in Almere vooral samenhangt met mobiliteit, is ervoor gekozen om het actieplan op te stellen nadat de Mobiliteitsvisie Almere 2020-2030 is vastgesteld. De vaststelling van dit plan duurde langer als verwacht waardoor ook het actieplan werd vertraagd.

De Mobiliteitsvisie vertelt hoe we het vervoerssysteem nog beter willen laten werken en hoe we het systeem willen verduurzamen. Het is een verhaal over betere wandel- en fietsverbindingen, over snel openbaar vervoer en over autovervoer dat minder gebruik maakt van fossiele brandstoffen en meer van bijvoorbeeld elektriciteit of waterstof. Onderkent is dat de gevolgen van groeiende mobiliteit en een groter aantal inwoners zorgen voor meer overlast van verkeerslawaai langs met name de dreven in Almere. Om dit probleem aan te pakken, stel- len we het actieplan geluid op. Dit actieplan geeft een gemeentebrede visie op verkeerslawaai vanwege de ge- meentelijke wegen waarop tenminste een maximumsnelheid is toegestaan van 50 km/u. Aangegeven wordt wat Almere doet om geluidsoverlast in de stad te beheersen.

Aangezien de industrie geen groot geluidsknelpunt vormt en de gemeente geen zeggenschap heeft over het spoor-, rijks- en provinciale wegen, gaat dit Actieplan geluid alleen in op maatregelen tegen het geluid van bin- nenstedelijk wegverkeer. Het aantal gehinderden langs het spoor en rijkswegen kan overigens wel toenemen door het realiseren van woonbebouwing langs deze infrastructuur.

Het Actieplan geluid is een gemeentelijk beleidsdocument. Het actieplan treedt niet in de plaats van wettelijke regels en grenswaarden van de Wet geluidshinder.

Doelstelling EU-richtlijn Omgevingslawaai Geluidhinder wordt door dermate veel mensen ervaren dat de Europese Unie besloten heeft richtlijnen op te stellen gericht op de vermindering van ernstige geluidhinder. Op 18 juli 2002 heeft het Europees Parlement de Richtlijn 2002/49/EG, over de evaluatie en de beheersing van omgevingslawaai (kortweg de Richtlijn omge- vingslawaai) gepubliceerd. De richtlijn is eerst vertaald in de Wet geluidhinder en sinds 2012 zijn de regels on- dergebracht in de Wet milieubeheer.

Almere is, net als andere steden met meer dan 100.000 inwoners, verplicht om elke vijf jaar een geluidbelas- tingskaart op te stellen. De geluidbelastingkaart geeft inzicht in de geluidbelasting als gevolg van wegverkeer, het spoor, de (grote) industrie en luchtvaart de akoestische situatie als gevolg van weg, spoor, en vlieginfra- structuur in beeld wordt gebracht. De geluidbelastingskaarten zijn in 2017 geactualiseerd. Hierna volgt het op- stellen van een actieplan. In 2013 is het vorige actieplan vastgesteld

Een actieplan heeft de volgende functies: - Het vertaalt de uitkomsten van de geluidsbelastingkaart in beleid en actieprogramma; - Het vormt de basis voor de op te stellen uitgangspunten: wanneer (plandrempels) en waar maatregelen getroffen moeten worden; - Het vormt de basis om in gesprek te geraken met burgers die vinden dat zij geluidshinder ondervinden; - Het geeft de Raad de wettelijke mogelijkheid haar visie, zienswijze te geven op het door het Bestuur vast te stellen uitgangspunten en maatregelen.

De richtlijn omgevingslawaai richt zich op het oplossen van een deel van het geluidhinderprobleem. De Wet geluid- hinder verplicht om bij de aanleg of wijziging (reconstructie) van een weg na te gaan of kan worden voldaan aan de wettelijke normen voor geluidhinder. De toepassing van de Wet geluidhinder op de aanleg of reconstructie

verzekert een voldoende woon- en leefklimaat. Om die reden zullen de wegen die recent zijn aangelegd of waar de komende jaren projecten plaatsvinden, in het kader van dit Actieplan niet door ons in aanmerking worden genomen voor geluidreducerende maatregelen.

In de geluidwetgeving is niet voorzien in hinder als gevolg van de autonome groei van het autoverkeer. Door die autonome groei kan de geluidhinder langs wegen boven de wettelijke normen komen. Dit gegeven vormt een belangrijke aanleiding voor een grondige herziening van de regelgeving voor geluidhinder. Net als voor rijks- en hoofdspoorwegen zal voor provinciale wegen een stelsel van geluidproductieplafonds (GPP’s) worden ingevoerd.

Voor gemeenten wijzigt als onderdeel van de invoering van de Omgevingswet ook de geluidswetgeving. De be- langrijkste wijzigingen worden opgenomen in het Aanvullingsbesluit geluid. Voor gemeentelijke wegen wordt de basisgeluidemissie de referentie bij de monitoring van het geluid . Als hoofdregel is de basisgeluidemissie daarom de in het basisjaar bij het in werking treden van de nieuwe regels vastgestelde situatie. Voor dit actie- plan heeft deze wijziging geen gevolgen.

Wet geluidhinder en Omgevingswet In bestaande situaties wordt onder de Wet geluidhinder alleen getoetst aan geluidnormen op het moment dat er wat verandert aan een weg of spoorweg, of als er een gebouw bij komt. Daardoor heeft het geluid de afgelo- pen jaren kunnen toenemen door de groei van het verkeer. Dat staat bekend als het handhavingsgat van de Wet geluidhinder. Op het overschrijden van vastgestelde hogere waarden staat geen verplichting tot het ne- men van maatregelen.

In de Omgevingswet wordt de basisgeluidemissie en een vijfjaarlijkse monitoring van de geluidemissie geïntro- duceerd. Deze leidt alleen in bepaalde situaties tot het verplicht isoleren van bestaande woningen en andere geluidgevoelige gebouwen. De verplichting geldt alleen als er een toename is van meer dan 1,5 dB èn de grens- waarde van 70 dB wordt overschreden èn de binnenwaarde wordt overschreden. Een overschrijding van de grenswaarde van 70 dB is een zodanig hoge overschrijding van de standaardwaarde van 53 dB dat een verplich- ting tot bescherming van de gezondheid van bewoners op zijn plaats is.

Het bevoegd gezag behoudt keuzevrijheid voor het type maatregelen, want door maatregelen te nemen die het geluid voldoende omlaag brengen (bijvoorbeeld een stil wegdek of een snelheidsverlaging) vervalt de plicht tot het isoleren van de gevel. Voor situaties onder de grenswaarde is het aan de gemeente om op basis van eigen beleid te bepalen of er maatregelen nodig zijn en welke maatregelen dat dan zijn. Het dichten van het handhavingsgat leidt tot een betere bescherming van de inwoners tegen gezondheidseffecten door geluid.

Mobiliteitsvisie 2020 -2030 Op 17 september 2020 heeft de raad de “Mobiliteitsvisie Almere 2020 -2030: verder bouwen op de sterke ba- sis die Almere heeft” vastgesteld. De visie werkt langs vier hoofdlijnen, waaronder in de hoofdlijn gezonde en duurzame mobiliteit. In deze hoofdlijn is als doelstelling opgenomen dat minder inwoners last hebben van ge- luidshinder. De volgende alinea is in de visie opgenomen:

“De maatregelen die voor geluidsoverlast genomen zijn bij de bouw van Almere, zijn destijds berekend op een stad van 180.000 inwoners. De gevolgen van groeiende mobiliteit en een groter aantal inwoners zorgen voor meer overlast van verkeerslawaai. Grootste knelpunten zijn de woningen in de nabijheid van dreven, zoals bij- voorbeeld de dreven in Haven. Om dit probleem aan te pakken, stellen we een actieplan geluid op. Hieruit volgt een aanpak van de knelpunten in Almere”.

Geluid, leefbaarheid en gezondheid Er zijn veel nationale en internationale studies verricht om het effect van verstoring door geluid op de gezondheid van mensen in beeld te brengen.

In 2012 is een In opdracht van het toenmalige ministerie van I&M uitgevoerde literatuurstudie1 verschenen naar de relatie tussen wegverkeerslawaai versus leefbaarheid en gezondheid.

1 Literatuurstudie naar de relatie wegverkeerslawaai versus gezondheid en leefbaarheid, 12 april 2012

Relatie wegverkeerslawaai en leefbaarheid De leefbaarheid in de woonomgeving staat onder druk bij een zekere blootstelling aan wegverkeerslawaai; hiervoor is echter geen drempelwaarde gevonden. Het is wel belangrijkste milieufactor die de tevredenheid met de woonomgeving bepaalt. In steden, waar een hogere blootstelling is aan wegverkeerslawaai, blijken be- woners toch tevreden te zijn over hun leefomgeving. Stille gebieden zorgen daar ervoor dat mensen minder hinder ondervinden. De negatieve gezondheidseffecten door wegverkeerslawaai kunnen hiermee gecompen- seerd of gedeeltelijk weggenomen worden.

Relatie wegverkeerslawaai en gezondheid Al bij een matige blootstelling aan wegverkeerslawaai in de woonomgeving wordt de gezondheid van mensen slechter. Afhankelijk van de geluidsbelasting, treden slaapverstoring, hinder en hart- en vaatziekten op. De drempelwaarden waarboven negatieve effecten optreden, zijn opgenomen in tabel 1-1.

Tabel 1-1: gezondheidseffecten ten gevolge van wegverkeerslawaai

De GGD heeft de uitkomsten van onderzoeken gebruikt om de diverse milieuemissies (geluid, luchtverontreini- ging etc.) te relateren aan een gezondheidseffectscore (GES). In tabel 1-2 is een samenvatting weergegeven van de richtlijnen die volgen uit deze methodiek voor wegverkeerslawaai.

Tabel 1-2: geluidbelasting en Milieugezondheidskwaliteit Geluidsbelas- Milieugezondheidskwaliteit ting Lden [dB] Kwalitatief GES-Kwalificatie

< 43 Stil Zeer goed 43 – 47/48 Rustig Goed 48- 52/53 Redelijk rustig Redelijk 53-57/58 Luidruchtig Matig

58-62/63 Lawaaiig Zeer matig

63-67/68 Zeer lawaaiig Onvoldoende

68-72/73 Zeer lawaaiig Slecht

73 Extreem lawaaiig Zeer Slecht

Hinderonderzoek inwoners Almere Het ondervinden van hinder als gevolg van verkeerslawaai is deels ook persoonsgebonden. Om een indicatie te verkrijgen hoe inwoners van Almere geluidshinder ervaren, worden elke twee jaar in het onderzoek “Almere in de Peiling” vragen gesteld over geluidshinder. De laatste peiling is in 2018 gehouden. De resultaten worden vergeleken met de jaren 2014 en 2018. Hierbij moet wel worden opgemerkt dat Almere een groeistad is: Groei betekent dat de mobiliteitsbehoefte ook toeneemt en daarmee de milieueffecten. In figuur 1-1 zijn de resulta- ten van de peiling grafisch weergegeven.

Opvallend is wederom dat de voornaamste hinder in Almere veroorzaakt wordt door de scooters. Deze neemt na een aanvankelijke daling weer toe. Ook geluidshinder door vliegtuigen laat een toename zien.

Ernstige geluidsoverlast door buren, het verkeer op wegen van maximaal 50 km per uur en op wegen waar meer dan 50 km per uur gereden mag worden is significant toegenomen ten opzichte van de vorige meting. Ook ernstige geluidshinder van bedrijven is in verhouding met de vorige meting gestegen volgens de Almeerse bevolking.

Figuur 1-1: Bronnen van ernstige geluidshinder 2012-2018 (n=2.306)

Niet iedereen ervaart in dezelfde mate hinder van geluid. Geluidsoverlast blijkt vooral gerelateerd te zijn aan leeftijd. Ouderen ervaren, meer dan jongeren, ernstige geluidsoverlast van bromfietsen of scooters, vliegtuigen en verkeer op wegen waar je harder mag rijden dan 50 km per uur. Bewoners van huurwoningen ervaren twee keer zo vaak ernstige geluidshinder van buren dan bewoners van een koophuis, de percentages zijn respectievelijk 20% en 10%.

Figuur 2-22: Bronnen geluidshinder naar leeftijd (%ernstig gehinderd (n=2.285)

Geen grote verschillen in geluidshinder stadsdelen De verschillen in ernstige geluidshinder tussen de stadsdelen zijn niet groot (tabel 2). Voor de volledigheid zijn alle bronnen van geluidshinder weergegeven, significante verschillen tussen de stadsdelen in 2018 doen zich alleen voor bij geluidshinder door vliegtuigen en door verkeer op wegen waar harder dan 50 km per uur gere- den wordt. Een vijfde van de bewoners van Almere Haven geeft aan ernstige geluidshinder te ervaren door vliegtuigen. ervaren door verkeer op wegen waar harder dan 50 km per uur gereden wordt dan bewoners van andere stadsdelen. Geluidshinder vooral in de avonduren ervaren Afhankelijk van het dagdeel verschilt de mate van ervaren geluidshinder. Geluidshinder wordt vooral in de avonduren ervaren (figuur 3). Geluidshinder van vliegtuigen komt daarentegen vaker in de middag voor (34%), geluidshinder door industrie komt naar verhouding vaker in de ochtenduren voor. (36%). In de avonduren erva- ren bewoners de meeste geluidsoverlast van hun buren (41%) in de nacht wordt naar verhouding het meeste geluidshinder ervaren door verkeer op wegen waar harder dan 50 km per uur gereden wordt (22%).

Tabel 1-3: Bronnen van geluidshinder tussen 2012 en 2018 naar stadsdeel (% ernstig gehinderd)

2 Samenvatting geluidbelastingskaart 2016 Almere Geluidbelastingskaart De basis voor het Actieplan Geluid vormt de geluidbelastingskaart. Deze moet iedere vijf jaar worden opge- steld. Op 29 mei 2017 is de Geluidsbelastingkaart 2016 van de gemeente Almere vastgesteld (kenmerk GAM0790/1706). In deze kaart is de geluidsbelasting als gevolg van het wegverkeer en het spoorwegverkeer vastgesteld. De geluidsbelasting als gevolg van andere bronnen overschrijden in Almere geen grenzen en zijn daarom niet relevant. In de geluidbelastingskaart worden alleen woningen geïnventariseerd met een geluids- belasting van 55 dB en hoger.

Aantal gehinderden en slaapverstoorden Naast het aantal woningen wordt ook het aantal geluidgehinderden en ernstig geluidgehinderden aangegeven. Dit is een technische term: het zegt niets of mensen echt last hebben van verkeerslawaai. Het is een algemeen gehanteerde parameter om aan te geven hoeveel procent van de mensen die er wonen in geluidsbelaste ge- bieden – in meer of mindere mate – worden blootgesteld aan verkeerslawaai, als ernstig gehinderden kunnen worden bestempeld.

Aan de analyse ligt een door het RIVM vastgestelde relatie tussen de omvang van de geluidbelasting en het aantal personen dat zegt (ernstig) te zijn gehinderd door geluid ten grondslag. Deze relatie is vastgelegd in de Regeling geluid milieubeheer.

Er zijn een aantal situaties, die niet in de tabellen zijn verwerkt en die wel een positief effect hebben op de ver- onderstelde hinder. Dat zijn:

 De beschikbaarheid van gevelisolatie. Als nieuwe woningen gebouwd worden waarvan de geluidsbe- lasting de betreffende norm overschrijdt, dan moet gevelisolatie worden aangebracht zodanig dat de geluidsbelasting binnen in de woningen (verblijfsruimten) een waarde van 33 dB Lden niet over- schrijdt (artikel 3.3 Bouwbesluit). Op basis van de dosiseffectrelaties uit het EC Position Paper on Dose Response Relationships between Transportation Noise and Annoyance van 2002 is de veronderstel- ling dat de ernstige hinder in deze situaties afneemt. Deze situaties doen zich voor bij alle nieuwbouw die onder de Wet geluidhinder, d.w.z. na 1982, tot stand is gekomen. Een vergelijkbare beschouwing is mogelijk voor woningen die een geluidsanering hebben ondergaan door middel van gevelisolatie.

 De aanwezigheid van een stille zijde. Dat is een zijde van een woning, die niet naar een grote geluids- bron toe gericht is. Een stille zijde is effectief als de woningindeling zodanig is aangepast, dat de meest geluidsgevoelige vertrekken (slaapkamer) aan de stille gevel liggen of tenminste via de stille gevel geventileerd kunnen worden. Uit onderzoek blijkt dat de aanwezigheid van een gevel, waarvan de geluidsbelasting minstens 10 dB lager is dan die van de zwaarst belaste gevel, waarbij die geluids- belasting van de stille zijde dan 55 dB Lden of lager moet zijn, gunstig werkt op de ervaren geluidshin- der. Uit het onderzoek komt naar voren dat deze gunstige werking overeenkomt met een situatie, waarbij de geluidsbelasting van de zwaarst belaste gevel 5 dB lager is dan hij in werkelijkheid is.

Resultaten wegverkeer en vergelijking 2010 en 2016 In tabel 2-1 en 2-2 is het aantal (ernstig) gehinderden en slaapverstoorden weergegeven door wegverkeer. Uit de tabellen blijkt dat de toename van gehinderden en ernstig gehinderden groter is dan op grond van de ont- wikkeling van Poort en Nobelhorst en de groei van het aantal inwoners verwacht mag worden. In deze periode is het aantal inwoners in de gemeente toegenomen van ongeveer 190.000 tot 198.000 (bron: CBS).

De toename wordt daarom ook gezocht in een grotere nauwkeurigheid van de invoergegevens en de werkwijze voor de bepaling van de geluidsbelasting op pandniveau. De geluidsbelasting van de panden is nu expliciet berekend ter- wijl in 2011 deze bepaald is op basis van de ligging in de contouren. De nu gehanteerde werkwijze is nauwkeuriger dan de in 2011 gehanteerde werkwijze. Daarnaast kan een verklaring zijn dat er sinds 2011 op meer locaties langs drukke wegen woningen zijn gerealiseerd.

Tabel 2-1: Vergelijking met de resultaten van de geluidbelastingkaart 2011 in aantal gehinderde en ernstig gehinderde per- sonen per geluidbelastingklasse door het wegverkeer, etmaalperiode (Lden)

Tabel 2-2: Vergelijking met de resultaten van de geluidbelastingkaart 2011 in aantal slaapverstoorde personen per geluid- belastingklasse door het wegverkeer, nachtperiode (Lnight)

Resultaten spoorverkeer en vergelijking 2010 en 2016 In tabel 2-3 en 2-4 is het aantal (ernstig) gehinderden en slaapverstoorden weergegeven door spoorverkeer. Uit de tabellen blijkt een toename. De toename kan verklaard worden door het realiseren van woonbebouwing langs het spoor tussen 2011 en 2016.

Tabel 2-3: Vergelijking met de resultaten van de geluidbelastingkaart 2011 in aantal gehinderde en ernstig gehinderde per- sonen per geluidbelastingklasse door het wegverkeer, etmaalperiode (Lden)

Tabel 2-4: Vergelijking met de resultaten van de geluidbelastingkaart 2011 in aantal slaapverstoorde personen per geluid- belastingklasse door het spoorverkeer, nachtperiode (Lnight)

Het vorige Actieplan is in 2013 vastgesteld. In het Actieplan 2013 waren de volgende actiepunten benoemd:

1 Plandrempel als signaalfunctie: 65 dB Lden 2 Gestreefd wordt om in voorkomende gevallen (zie punt 3) minimaal de bestaande situatie zoals vastge- steld in 2011 te handhaven. Zo mogelijk wordt de milieugezondheidskwaliteit (GES-kwalificatie) verbeterd die heerst in een bepaald verkeersgebied waar woningen zijn. De doelmatigheid van mogelijke maatrege- len vormt een belangrijk afwegingskader. 3 Bij projecten of grote infrastructurele werken (groot onderhoud, aanleg nieuwe wegen of extra rijbanen e.d.): ook onderzoek verbetering akoestische situatie, de eventuele kosten of varianten in kaart brengen (zie punt 1+2). 4 Monitoren van de verkeersgroei en de daarmee samenhangende geluidontwikkeling.

In de afgelopen jaren zijn diverse acties uitgevoerd om geluidhinder te beperken of die daaraan bijdragen. Deze worden hieronder benoemd. In de nieuwbouwgebieden wordt de inspanning gericht op het voorkomen van geluidhinder in de toekomst. Daar in het spanningsveld met het steeds meer bouwen op geluid belaste lo- caties. In de bestaande gebieden worden ervaren knelpunten zoveel mogelijk verholpen.

 Aanpak geluidhinder Stedendreef Bij verbreden van de Stedendreef naar 2x2 rijbanenzijn wettelijk vereiste geluidschermen geplaatst. Daar- naast zijn op verzoek van omwonenden bestaande wallen extra verhoogd.

 Groot onderhoud Havendreef Geluidreducerend asfalt aangebracht.

 Groot onderhoud Oosterdreef Geluidreducerend asfalt aangebracht.

 OV –concessie busvervoer 2017 De bussen zijn vervangen door Euro VI bussen. Zeven elektrische bussen worden ingezet om ervaring op te doen.

 Faciliteren laadinfra De uitrol van laadinfrastructuur is gefaciliteerd om daarmee de mobiliteit mede te verduurzamen. Ten op- zichte van 2012 is het aantal laadpalen in de stad fors toegenomen (>100).

 Campagne bevorderen afname autobewegingen voor woon- werkverkeer In het kader van het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit is een campagne gevoerd (2014- 2017) om inwoners en bedrijven die intern veel rijden voor woon-werk doeleinden, bewust te maken van het feit dat korte ritten ook met een e-bike of e-scooter afgelegd kunnen worden. Dit vermindert het aantal autobewegingen. Uiteraard is dit nog niet direct in een afnamecijfer uit te drukken. Toch zijn in Almere ruim 150 e-bikes en scooters aangeschaft voor woon-werkverkeer.

 Verbetering akoestische situatie stadswijk Hortus Voor de nieuwe stadswijk Hortus wordt op de A6 2L ZOAB in plaats van 1L ZOAB aangelegd, gefinancierd uit gemeentelijke middelen.

 Innovatie - er is een werkatelier gevormd met gemeentelijke dienst Beheer Openbare Ruimte voor toepassing levend bamboe als geluidreducerende maatregel (bewustwording) ingeval van herinrichtingsprojecten groen langs drukke dreven. - in 2020 is langs de Hagevoortdreef als proef een innovatieve geluidmaatregel toegepast, de geluid WHis- wall. Dit is een laag geluidsscherm van één meter hoog met daarboven op een diffractor. Deze diffractor buigt het geluid af naar boven waardoor het dezelfde werking heeft als een 3 meter hoog geluidscherm.

De actuele stand van zaken met betrekking tot het geluid van wegverkeer, toegelicht in het voorgaande hoofd- stukken, vormen een belangrijke basis voor het Ontwerp Actieplan.

Plandrempel Het Besluit geluid milieubeheer geeft aan dat in een actieplan een plandrempel moet worden opgenomen. Ook dient te worden aangegeven welke maatregelen worden overwogen of in uitvoering zijn om overschrijdingen van de plandrempel te voorkomen. De verplichting tot het noemen van een plandrempel komt uit de Europese EU-richtlijn omgevingslawaai. Dat is gedaan omdat het actieplan moet gaan over ‘prioritaire problemen’. Van een prioritair probleem is sprake als een ‘relevante grenswaarde’ wordt overschreden. Bij de implementatie in de Nederlandse wetgeving is het begrip ‘relevante grenswaarde’ vertaald in ‘plandrempel’.

De plandrempel is dan ook een ambitiewaarde en niet een grenswaarde die gehaald moet worden op straffe van sancties als de waarde niet wordt gerealiseerd. De gemeente Almere moet de hoogte van de plandrempel zelf vaststellen en mag daarbij (naar beneden) afwijken van de normen die in de Wet geluidhinder zijn opgeno- men. In het kader van het eerste actieplan Geluid van Almere is in 2011 een plandrempel voor wegverkeer vastgesteld van 65 dB. Deze waarde wordt ook in dit actieplan gehanteerd.

Ook bij minder dan 65 dB kan geluid een negatieve invloed hebben op de gezondheid. Wij hebben daarom ge- keken of de huidige plandrempel kan worden verlaagd. Door deze te verlagen overschrijden meer locaties de plandrempel. Een lagere plandrempel zou kunnen leiden tot valse verwachtingen bij inwoners. Dit vinden wij niet wenselijk en daarom geven wij de voorkeur aan een meer realistische plandrempel voor de looptijd van dit actieplan, 2020 - 2023.

De keuze voor een plandrempel van 65 dB Lden wil niet zeggen dat situaties onder de plandrempel geen verbe- tering behoeven. Ook betekent dit niet dat er geen maatregelen worden genomen als de geluidbelasting lager is dan 65 dB. Dit kan in Almere met name het geval zijn als een eerder vastgestelde hogere waarde (ruim) wordt overschreden.

Werk met werk maken Het toepassen van geluidreducerend asfalt is een veel toegepaste maatregel om de geluidbelasting voor de omgeving te beperken. Het aanbrengen en de kosten over de gehele levensduur daarvan kost extra geld ten opzichte van standaard asfalt.

Toepassing van geluidreducerende deklagen leidt altijd tot hogere kosten vanwege de kortere levensduur van dat asfalt: deze bedraagt gemiddeld 10 jaar tegen 15 jaar voor reguliere wegdekken. Daarmee liggen de onder- houdskosten van geluidreducerend asfalt (SMA-plus) ongeveer 30% hoger. De kosten voor aanleg verschillen niet of nauwelijks.

Om deze nadelige effecten zoveel mogelijk te beperken wordt geluidreducerend asfalt bij voorkeur gelijktijdig uitgevoerd met de programmering van onderhoudswerkzaamheden.

Dit “werk met werk maken” betekent dat zo kostenefficiënt mogelijk wordt omgegaan met de beschikbare middelen. Omdat de programmering van onderhoud afhankelijk is van de staat van het wegdek en daarmee variabel is, kan ook het moment van realisatie van geluidreducerend asfalt aan wijzigingen onderhevig zijn.

Dit was ook het uitgangspunt in het Actieplan 2013-2018.

Beschikbaar budget zo effectief mogelijk in zetten Uitgangspunt bij het nemen van maatregelen is om zoveel mogelijk ondervonden hinder te voorkomen dan wel te verminderen. Gunstige effecten daarvan moeten ten goede komen aan zoveel mogelijk inwoners van de gemeente Almere. het effect in geluidreductie, voor hoeveel omwonenden de geluidbelasting verminderd, afgezet tegen de kosten.

Aanpak van ervaren geluidhinder Het Actieplan Geluid is in de regel gebaseerd op berekend geluid op basis van een gemiddelde geluidsbelasting. Deze berekende geluidbelasting is niet altijd representatief voor de ervaren geluidhinder. Voorbeeld is geluid bij de voegovergang van een brug. Het storende geluid is niet zichtbaar in een gemiddelde geluidsbelasting. Zowel berekende geluidsbelasting als ervaren geluidhinder zijn indicatoren voor effecten als slaapverstoring en hindergevoelens, die beide kunnen resulteren in gezondheidsschade. Het uitgangspunt is het ontwerp Actie- plan te baseren op de berekende geluidbelasting en daarnaast als daar aanleiding voor is ook rekening te hou- den met ervaren geluidhinder. Dit uitgangspunt is nieuw ten opzichte van het Actieplan 2013-2018.

Budget Voor de financiering van maatregelen om geluidknelpunten aan te pakken wordt binnen het Mobiliteits- en Infrastructuur Programma Almere (MIPA) naar financiering gezocht. Doel van het MIPA is het programmeren van investeringen in gemeentelijke hoofdinfrastructuur voor fiets, auto en openbaar vervoer. Het gaat daarbij om functioneel noodzakelijke aanpassingen aan bestaande hoofdinfrastructuur, vanwege de groei van de stad/het verkeersaanbod, of veranderingen in de bestaande stad. Daarnaast worden noodzakelijke bijdragen aan regionale infrastructuurprojecten geprogrammeerd (SBA en AROV projecten).

De bekostiging vanuit het MIPA geeft geen structurele dekking voor de kosten voor beheer en groot onder- houd. De structurele dekking hiervoor moet worden gezocht binnen de huidige budgetten. Hoe en of dit kan wordt ambtelijk uitgewerkt en bij het MIPA aan de raad worden voorgelegd. Als er geen dekking gevonden wordt dan is er geen geld voor vervanging aan het einde van de levensduur bij een geluidscherm of aan het einde van de levenscyclus bij het toepassen van geluidreducerend asfalt. Overigens is het op dit moment niet te voorspellen wat de ontwikkelingen op het gebied van mobiliteit voor invloed hebben op de geluidsbelasting naar de omgeving toe over 30 jaar. Hierbij valt te denken aan de omschakeling naar elektrische auto’s, deel- auto’s en dergelijke.

Uitgangspunten voor prioritering Om te komen tot een prioritering van de maatregelen wordt van de volgende uitgangspunten uitgegaan.

1. Is sprake van overschrijding van de plandrempel en hoogte overschrijding van een hogere waarde De hoogste prioriteit wordt gegeven aan het nemen van maatregelen bij locaties waar de plandrempel wordt overschreden en de hoogte van de overschrijding van de hogere waarde.

2. Selectie van maatregelen op kosten per dB per gehinderde Voor elk wegvak met een overschrijding van de hogere waarde is bepaald welk effect de maatregel op de ge- middelde geluidreductie. Voor wegvakken waar geluidschermen zijn voorzien is de reductie op de begane grond het hoogst. Deze waarde is als uitgangspunt genomen. De verhouding tussen de kosten van de maatre- gel per dB reductie per gehinderde bepaalt vervolgens de prioriteit van een wegvak: het wegvak met de hoog- ste reductie van het aantal gehinderden per uitgegeven euro krijgt de hoogste prioriteit gevolgd door de opvol- gende wegvakken.

3. Is de maatregel financieel doelmatig? Per situatie moet de meest doelmatige maatregel worden afgewogen. Hiermee wordt bedoeld dat de kosten voor maatregelen om de geluidsbelasting terug te brengen in redelijke verhouding staan tot (vrij vertaald) de verbetering van de geluidssituatie.

4. Is er sprake van werk met werk maken? Zoals in paragraaf 4.2 is aangegeven is het uitgangspunt dat zoveel mogelijk werk met werk wordt gemaakt. Dat be- tekent dat bijvoorbeeld dat geluidreducerend asfalt alleen wordt aangelegd bij groot onderhoud van s de betref- fende weg. Ook de realisatie van nieuwe Infrastructuur kan aanleiding geven om een knelpunt aan te pakken. Als recent groot onderhoud aan asfalt is uitgevoerd is werk met werk maken niet mogelijk omdat dit niet kostenefficiënt is. Het onderhoudsschema en de realisatie van nieuwe infrastructuur ligt niet vast, maar wordt met regelmaat geac- tualiseerd op basis van onder andere de conditie van de wegen.

5. Selectie van maatregelen op basis van ervaren geluidhinder Het is mogelijk dat bij vergelijkbare geluidbelasting de ervaren geluidhinder anders wordt ervaren. Dit is bij- voorbeeld het geval in situaties waarbij buitenruimtes (tuin/balkon) aan de kant van de dreef liggen. Als bebou- wing als afscherming dient voor de buitenruimte wordt er in het algemeen minder geluidhinder

6. Zijn de middelen beschikbaar? Gegeven de beperkte hoeveelheid beschikbare middelen kunnen niet alle benoemde knelpunten worden aan- gepakt. innen het Mobiliteits en Infrastructuur Programma Almere (MIPA) naar financiering gezocht. Het MIPA heeft een looptijd van 2019 tot en met 2022. De prioritering hangt ook af of er budgetruimte in een jaar beschikbaar is. De hoogste prioriteit gaat uit naar locaties waar de plandrempel wordt overschreden, maar in het MIPA wordt afgewogen welke ruimte er is om ook maatregelen te treffen voor loca- ties waar de geluidsbelasting lager is dan 65dB. Tenslotte dient, zoals als eerder aangegeven, er rekening te worden gehouden met structurele dekking voor beheer en onderhoud.

Het Actieplan Geluid richt zich op het maatschappelijk probleem van geluidhinder langs gemeentelijke wegen waarop tenminste een maximumsnelheid is toegestaan van 50 km/u. Dit probleem kan op twee manieren wor- den vastgesteld: objectief op basis van de berekende geluidsbelasting en subjectief op basis van de geluidbele- ving, oftewel op basis van klachten.

Het aantal locaties langs dreven waarover in Almere klachten worden ingediend neemt de laatste jaren sterk toe. In bijlage D is een overzicht opgenomen gegeven van de dreven waarover klachten zijn ingediend. Het gaat hierbij in het algemeen over de toename van geluid door de toename van verkeer op de dreven. Daarnaast neemt het aantal klachten door te hard rijden, brullende motoren, quads en auto’s met sportuitlaten sterk toe. Tenslotte is er een locatie waar overlast wordt ervaren van geluid van voegovergangen in een brug.

Het in dit hoofdstuk behandelde selectieproces richt zich op de objectieve benadering. Eerst wordt aangegeven op welke wijze locaties zijn geïnventariseerd die voor maatregelen in aanmerking komen. Vervolgens worden de maatregelen en kosten bepaald. Op basis van de aangegeven uitgangspunten worden de locaties en maat- regelen geprioriteerd. Tenslotte wordt ingegaan in de programmering in het MIPA.

Inventarisatie locaties die in aanmerking komen voor maatregelen In de geluidbelastingskaart is per geluidbelastingsklasse aangegeven hoe groot de berekende geluidbelasting is voor de omwonenden en wat dit betekent in termen van hinder, slaapverstoring en dergelijke. In het kader van dit actieplan zijn de locaties geïnventariseerd langs gemeentelijke wegen met een maximumsnelheid van ten- minste 50 km/u waar bij meerdere woningen de geluidbelasting hoger is dan 55 dB. In bijlage A zijn de locaties weergegeven en is per locatie een uitsnede uit de geluidbelastingskaart weergegeven.

Vooral langs drukke wegen zijn woningen gerealiseerd waarvoor hogere waarden op grond van de Wet geluid- hinder zijn vastgesteld. Deze hogere waarden zijn vastgesteld omdat er redenen waren waarom het niet moge- lijk/wenselijk/haalbaar was om te voldoen aan de voorkeurswaarde. Een reden kan bijvoorbeeld zijn dat het stedenbouwkundig niet wenselijk was om een geluidscherm te realiseren.

Omdat Almere een relatief jonge stad is, geldt dat voor alle woningen in Almere waarvan werd voorzien dat de geluidbelasting in de toekomst niet zou voldoen aan de voorkeurswaarde uit de Wet geluidhinder, hogere waarden zijn vastgesteld dan wel van toepassing zijn verklaard. De hogere waarden verschillen per locatie.

De geluidbelasting in de geluidbelastingskaart is bepaald op basis van de gecumuleerde geluidbelasting van alle wegen samen op een standaard hoogte van 4 m per geluidbelastingsklasse van 5 dB.

Hogere waarde zijn vastgesteld per dB en bepaald op maatgevende gevels op specifieke hoogtes per weg. Hier- door is de geluidbelasting uit de geluidbelastingskaart niet geschikt om te beoordelen of een vastgestelde ho- gere waarden wordt overschreden.

Er zijn aanvullende berekeningen uitgevoerd waarbij de geluidbelastingen zijn bepaald op de meest represen- tatieve locaties langs een wegvak. Hierbij is ook de toekomstige groei van verkeer is meegenomen door gebruik te maken van de verkeersprognose voor het jaar 2030.

Vervolgens is het verschil bepaald met de geluidbelasting in 2030 2. Als de toekomstige geluidbelasting kleiner of gelijk is aan de hogere waarde is voor die locatie geen maatregel nodig. Er mag dan worden uitgegaan dat bij de ontwikkeling en bouw van de woning voldoende rekening is gehouden met de geluidbelasting. Dit kan bijvoor- beeld zijn doordat de gevel van extra gevelisolatie is voorzien zodat de geluidbelasting in de woning voldoende is.

Er zijn locaties waar recent groot onderhoud is uitgevoerd en waarbij door bijvoorbeeld de toepassing van geluidre- ducerend asfalt de overschrijding van de hogere waarde is weggenomen. Er zijn ook locaties waar recent groot on- derhoud is uitgevoerd en waar in het jaar 2030 een overschrijding van de hogere waarde wordt voorzien tot 2 dB. Voor deze locaties zijn in dit actieplan geen maatregelen bepaald omdat het kostenefficiënt is om alsnog een

2 exclusief aftrek 5 dB op grond van artikel 110g Wet geluidhinder

maatregel te nemen. In situaties waar tot 2 dB gereduceerd moet worden is de meest doelmatige maatregel meestal het toepassen van geluidreducerend asfalt. De kosten voor het alsnog vervangen van het juist aange- brachte asfalt staat in geen verhouding tot de opbrengsten.

In figuur 5-1 geeft de ligging weer van de locaties die mogelijk in aanmerking komen om maatregelen te ne- men.

Figuur 3-1: Ligging locaties die mogelijk in aanmerking voor maatregelen

Bepalen van maatregelen en kosten Bepalen van maatregelen Het geluid kan worden aangepakt door maatregelen bij de bron, in de overdracht of bij de ontvanger te ne- men. Niet alle maatregelen zijn in de praktijk toepasbaar. Voor bijvoorbeeld het toepassen van geluidreduce- rend asfalt moet de lengtes van de wegvakken voldoende lang zijn om het geluidreducerend vermogen van het wegdek te benutten. Op rotondes, kruisingsvlakken en opstelstroken kan geen geluidreducerend asfalt worden toegepast. Geluidreducerend asfalt is een poreus wegdek en daardoor gevoelig voor schade door wringend verkeer en daarmee op de levensduur van het wegdek. Maatregelen in de overdacht zijn lang niet altijd moge- lijk vanwege obstakels in en boven de grond en vanuit stedenbouwkundig oogpunt (welstandseisen).

Ook is het niet voor alle locaties mogelijk om de overschrijding van de hogere waarde in zijn geheel weg te ne- men. Niet alleen bepalend is welke geluidreductie tot stand kan worden gebracht, maar ook welke kwaliteit aan de weg kan worden toegevoegd (ook zaken als visuele aspecten, maatschappelijke acceptatie, innovatie, inpassing, doorstroming en verkeersveiligheid kunnen een belangrijke rol spelen).

Bepalen van de kosten van maatregelen De kosten voor geluidreducerend asfalt zijn gebaseerd op het rapport "Beoordelingskader geluidreducerende wegdekken Amsterdam" van 21 december 2018. In dit rapport zijn de extra kosten ten opzichte van standaard wegdek bepaald van verschillende types geluidreducerend asfalt over een levenscyclus van 30 jaar. Afhankelijk van het type moet het asfalt namelijk vaker worden vervangen door de kortere levensduur. Dit zorgt voor de extra kos- ten.

Op 18 juni 2020 heeft de raad een motie aangenomen waarin het college wordt gevraagd te onderzoeken of plaat- sing van een geluidsscherm langs de Noorderdreef/Brugmark en budgettering als project binnen het MIPA voor 2021 mogelijk is. Naar aanleiding van deze motie zijn de kosten voor het geluidscherm langs de Noorderdreef be- paald op basis van de reële kosten zoals deze is voorzien. De kosten voor de andere schermen zijn bepaald op basis van normkosten voor geluidschermen.

Voorgestelde maatregel per locatie, effect en kostenraming Tabel 5-1 geeft per locatie de voorgestelde maatregel, het effect in reductie van de geluidbelasting en de ra- ming van de kosten.

Tabel 5-1: Voorgestelde maatregel per locatie, effect en kostenraming Nr. Locatie Categorie geluid Geluid- Maatregel Geluid- Kosten belasting volgens belasting reductie raming Geluidbe- boven maatregel lastingskaart hogere 2016 waarde [dB] AB 1 Buitenhouts edreef 60-64 4 GRA* 2 € 240.000 AB 3 Koppel dreef 65-69 6 GRA 2 € 150.000 AH 1 Noorderdreef (Brugma rk) 65-69 5 scherm 2 m op wa l 10 € 120.000 AH 10 Westerdreef (Oosterdreef-Bos gouw) 60-64 3 s cherm op wa l 1 m hoog 6 € 520.000 AH 10 Westerdreef (Bos gouw-Kimwi erde) 55-59 1 GRA 1 € 140.000 AH 9 Voorstra a t 60-64 1 GRA 2 € 240.000 AS 1 Cinema dreef 60-64 6 gevel ma a tregel en 6 € 4.000.000 AS 10c Veluwedreef gedeel te Fi l mwi jk (2K9g) 60-64 1 s cherm op wa l 1 m hoog 4 € 145.000 AS 11 Veluwedreef (Ha gevoortdreef - Randsta ddreef) 60-64 3 s cherm op wa l 1 m hoog 3 € 475.000 AS 14 Vri jheidsdreef (Verzets poort - Randstaddreef) 55-59 5 s cherm op wa l 1 m hoog 5 € 290.000 NP 1 Boegdreef 55-59 2 Whi s stone 2 € 45.000 * GRA = geluidreducerend a sfa l t

AB 1 en 3 Voor de Buitenhoutsedreef en de Koppeldreef is het niet mogelijk om de gehele overschrijding van de hogere waarde van 4 en 6 dB weg te nemen. Maatregelen in de overdracht zijn niet acceptabel vanuit stedenbouw- kundig oogpunt. In 2023 staat groot onderhoud gepland zodat het dan mogelijk is om geluidreducerend asfalt doelmatig toe te passen. Hiermee wordt de geluidbelasting met 2 dB gereduceerd. Voor de Buitenhoutsedreef blijft een overschrijding van de hogere waarde van 2 dB bestaan en voor de Koppeldreef 4 dB.

AH 1 Bij de Noorderdreef kan een scherm van 2 meter op de wal de overschrijding van 5 dB wegnemen. Op de be- gane grond geeft dit scherm een reductie van 10 dB.

AH 10 Langs de Westerdreef kunnen schermen van 1 m hoog op de aanwezige wallen de overschrijding van de ho- gere waarde met 3 dB wegnemen. Deze schermen leveren op de begane grond een reductie van 6 dB op.

Langs het deel Bosgouw-Kimwierde liggen woningen aan de Langshof direct aan de Westerdreef. Een maatre- gel in de vorm van een geluidscherm is niet mogelijk vanwege de aanwezige bomen. De enige mogelijkheid is het toepassen van geluidreducerend asfalt.

AH 9 De Voorstraat geeft een overschrijding van 1 dB van de hogere waarde. Geluidreducerend asfalt is hier de mo- gelijke maatregel.

AS 1 Langs de Cinemadreef worden de hogere waarden met 6 dB overschreden. Maatregelen in de overdracht zijn niet acceptabel vanuit stedenbouwkundig oogpunt. De enige mogelijke maatregel is het verbeteren van de ge- luidwering van de gevels van de woningen.

AS 10c De overschrijding van de hogere waarde met 1 dB in dit deel van Filmwijk door de Veluwedreef kan worden opgelost door de aanwezige wal te verhogen met een scherm van 1 meter. Dit heeft een positief effect op de begane grond van 4 dB.

AS 11 Langs de westzijde van de Veluwedreef, gedeelte Hagevoortdreef-Randstaddreef, zijn er plekken waar de ho- gere waarde met 3 dB wordt overschreden. Door de aanwezige wallen te verhogen met een scherm van 1 me- ter kan deze overschrijding teniet worden gedaan.

AS 14 Langs de Vrijheidsdreef, tussen de 5 mei poort en de Randstaddreef, wordt de hogere waarde met 5 dB over- schreden. Door de aanwezige wallen over een lengte van 400 m te verhogen met een scherm van 1 meter kan deze overschrijding teniet worden gedaan.

NP 1 Langs de Boegdreef wordt de hogere waarde in 2030 met 2 dB overschreden. Door een wal met een hoogte van 2 m ten opzichte van het wegdek en een lengte van 300 m kan de overschrijding teniet worden gedaan. In het verlengde van de Boegdreef ligt Almere Pampus. In de toekomst zal de Boegdreef worden doorgetrokken om dit gebied te ontsluiten. Een wal van 2 m hoog is dan mogelijk onvoldoende.

Prioritering op basis van de uitgangspunten In de voorgaande paragrafen zijn de locaties geïnventariseerd die voor maatregelen in aanmerking komen. Ver- volgens zijn de kosten van de maatregelen bepaald. Op basis van de aangegeven uitgangspunten genoemd in paragraaf 4.6 worden de locaties geprioriteerd. In tabel 5-2 is de prioritering op basis van de plandrempel van 65 dB en op kosten per dB per gehinderde weergegeven. Daarnaast is per locatie aangegeven of deze in aan- merking komt voor uitvoering. Onder de tabel wordt het een en ander toegelicht. In paragraaf 5.4 wordt de programmering in het MIPA aangegeven.

Tabel 5-2: Prioritering op basis van plandrempel van 65 dB en op kosten per dB per gehinderde

Sortering van locaties op plandrempel ≥ 65 dB en vervolgens op kosten per gehinderde en op kosten per dB reductie per gehinderde Nr. Locatie Categorie geluid Geluid Maatregel Geluid- Kosten Kosten per Komt in belasting volgens belasting reductie raming dB per aanmerking Geluidbe- boven maatregel voor gehinderde lastingskaart hogere [dB] uitvoering 2016 [dB] waarde [dB] MAATREGELEN BIJ CATEGORIE GELUIDBELASTING ≥ 65 dB AB 3 Koppeldreef 65-69 6 (1) 2 € 150.000 € 462 GRA ja AH 1 Noorderdreef (Brugmark) 65-69 5 scherm 2 m op wal 10 € 120.000 € 593 ja MAATREGELEN CATEGORIE GELUIDBELASTING < 65 dB AB 1 Buitenhoutsedreef 60-64 4 GRA 2 € 240.000 € 221 ja (2) AS 1 Cinemadreef 60-64 6 gevelmaatregelen 6 € 4.000.000 € 528 nee (3) AS 11 Veluwedreef (Hagevoortdreef - Randstaddreef) 60-64 3 scherm op wal 1 m hoog 3 € 475.000 € 535 ja AH 10 Westerdreef (Oosterdreef-Bosgouw) 60-64 3 scherm op wal 1 m hoog 6 € 520.000 € 545 ja (3) NP 1 Boegdreef 55-59 2 wal 2 m hoog 2 € 45.000 € 608 ja (3) AS 14 Vrijheidsdreef (Verzetspoort - Randstaddreef) 55-59 5 scherm op wal 1 m hoog 5 € 290.000 € 1.058 ja (4) AH 9 Voorstraat 60-64 1 GRA 2 € 240.000 € 1.412 nee AS 10c Veluwedreef gedeelte Filmwijk (2K9g) 60-64 1 scherm op wal 1 m hoog 4 € 145.000 € 1.908 (4) nee (4) AH 10 Westerdreef (Bosgouw-Kimwierde) 55-59 1 GRA 1 € 140.000 € 10.000 nee (1) GRA = Gel ui dreducerend a s fal t (2) Bi nnen de pl anperi ode

va n dit a cti epl an (2020-2022), het MIPA (2020-2025) en da arna i s hi ervoor geen budget bes chi kbaa r. (3) Ui tvoering i s voorzi en na 2025 (4) De kosten voor het nemen va n maa tregel en voor deze l oca ti e zi jn zeer hoog en worden al s ni et doel mati g beoordeeld.

Plandrempel en kosten per dB per gehinderde Op twee locaties wordt de plandrempel en de hogere waarde overschreden. In Almere Buiten de Koppeldreef en Almere Haven de Noorderdreef (Brugmark). Deze twee locaties hebben de hoogste prioriteit.

Voor de locaties met een geluidbelasting onder de plandrempel van 65 dB zijn de kosten voor per dB reductie per gehinderde het minst voor het toepassen van geluidreducerend asfalt op de Buitenhoutsedreef. Voor de Cinemadreef, Veluwedreef (Hagevoortdreef-Randstaddreef) en Westerdreef (Oosterdreef-Bosgouw) liggen deze kosten dicht bij elkaar. Dan volgen de Boegdreef en de Vrijheidsdreef. Tenslotte zijn de kosten voor de onder- ste drie locaties tenslotte zeer hoog ten opzichte van de reductie per gehinderde.

Maatregel financieel doelmatig De kosten voor het nemen van maatregelen voor de locaties Voorstraat, Veluwedreef gedeelte Filmwijk en Westerdreef (Bosgouw-Kimwierde) zijn zeer hoog in verhouding tot de overschrijding van de hogere waarde. Het nemen van maatregelen voor deze locaties wordt als niet doelmatig beoordeeld.

Werk met werk maken Voor de Koppeldreef en de Buitenhoutsedreef staat in 2023 staat groot onderhoud gepland. Het is dan moge- lijk is om geluidreducerend asfalt doelmatig toe te passen. Hiermee wordt beschikbaar budget zo effectief mo- gelijk ingezet.

Ervaren geluidhinder De kosten voor de Veluwedreef (Hagevoortdreef – Randstaddreef) en de Westerdreef (Oosterdreef – Bosgouw) liggen dicht bij elkaar. In tegenstelling tot de Veluwedreef liggen de achtertuinen langs de Wester- dreef voornamelijk aan de kant van de dreef. Hoge geluidbelastingen in achtertuinen worden als extra hinder- lijk ervaren. Het scherm langs de Westerdreef heeft juist in achtertuinen een groot effect, namelijk tot 6 dB. In de prioritering gaat de voorkeur uit om eerst de Westerdreef te programmeren.

Middelen beschikbaar Voor het nemen van gevelmaatregelen langs de Cinemadreef liggen de geschatte kosten op € 4 miljoen. Binnen de planperiode van dit actieplan (2020-2022), het MIPA (2020-2025) en daarna is hiervoor geen budget be- schikbaar.

Programmering maatregelen in het MIPA De analyse resulteert in 7 locaties waar maatregelen voorgesteld worden. De kosten hiervan zijn bepaald. Vier van deze maatregelen zijn opgenomen in het MIPA 2021-2025, waarvan een geluidscherm bij de Brugmark in 2021 als eerste aan bod komt. De overige 3 maatregelen kunnen vanwege andere prioriteiten in het MIPA pas na 2025 gerealiseerd worden. Het MIPA 2021-2025 zal begin december 2020 in procedure komen.

De programmering ziet er nu als volgt uit:

Tabel 5-3: Programmering in MIPA Loca- Jaar van tie realisatie Soort maatregel AH 1 2021 Geluidscherm Noorderdreef (Brugmark) AB 3 2023 Geluidreducerend asfalt Koppeldreef AB 1 2023 Geluidreducerend asfalt Buitenhoutsedreef AH 10 2025 Geluidscherm Westerdreef Programmering na 2025, nader te bepalen AS 14 Scherm Vrijheidsdreef (Verzetspoort - Randstaddreef) AS 11 Scherm Veluwedreef (Hagevoortdreef - Randstaddreef) NP 1 Wal Boegdreef

In bijlage C zijn afbeeldingen van de locaties en voorgestelde maatregelen weergegeven.

Van Ontwerp Actieplan naar Actieplan geluid Dit Ontwerp Actieplan Geluid wordt door het college van burgemeester en wethouders in ontwerp vastgesteld. Op de voorbereiding is de afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht van toepassing. In verband daar- mee zal het ontwerp van het Actieplan geluid ter inzage worden gelegd. Daarnaast wordt het aan de raad van de gemeente Almere gezonden. Het ontwerp wordt kennisgegeven in de Almere Deze Week en op www.over- heid.nl.