Document · PDF

Bundel PM 11 november

Politieke Markt 11 november 2021, gemeente Almere25.131 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

646e Politieke Markt Datum Aanvang 11-11-2021 19:00 voorlopig alleen nog in de Raadszaal en Burgerzaal. U dient zich wel vooraf aan te melden. U kunt zich met onderstaande link aanmelden tot donderdag 11 november 12.00 uur. Aanmeldingen na 12.00 uur kunnen niet meer verwerkt worden. Denk eraan: Hou dragen Het Volg anderhalve verder van de aanwijzingen een meter mondkapje afstand. vanisde in Rijksoverheid. het stadhuis verplicht. en gebruik voor uw bezoek aan de Politieke Markt ALTIJD de ingang aan het Stadhuisplein.

Aanmeldformulier

Politieke Markt Politieke Markt Politieke Markt Politieke Markt Raadzaal Zaal Stad Burgerzaal Videobespreking (Regie zaal Haven) Tijd 19:00 - 21:30 19:00 - 21:30 19:00 - 21:30 19:00 - 21:30

19:00 Raadsvoorstel 19:00 - 20:15 uur Raadsvoorstel 19:00 - 20:15 uur Besluitrijp geachte voorstellen Raadsvoorstel (Vervolg) 19:00 - 19:00 -19:05 uur 19:30 uur

Verzilvering van Goud: Het Omgevingswet, programmalijn Vaststellen besluitenlijsten, Kadernota grondbeleid 2021 Meerjarenperspectief Goed oud Vernieuwend Werken: notulen en verslagen van de (RV-92) worden in Almere (RV-93) Jaarrapportage 2020 en Politieke Markt 4 november 2021 Jaarprogramma 2021/2022 2021 V W.A.T. van der Heijden (RV-98) G M. Drenthen V M. van Bemmel G L. Baan Raadsvoorstel Kadernota Amendement PvdA: Vastgoedbeleid Almere 2021 Doelstellingen Kadernota (RV-96) Grondbeleid (RG-406)

Politieke Markt Politieke Markt Politieke Markt Politieke Markt Raadzaal Zaal Stad Burgerzaal Videobespreking (Regie zaal Haven) Tijd 19:00 - 21:30 19:00 - 21:30 19:00 - 21:30 19:00 - 21:30

Raadsvoorstel Motie GroenLinks: Presenteer Begrotingswijzing 2021 en altijd optie energiepositieve 2022 Veiligheidsregio ontwikkeling (RG-407) Flevoland (RV-97)

Amendement VVD en SP: Motie PVV, ChristenUnie, SP, Invloed raad op AP/OPA: Wooninitiatieven participatieplannen (RG-339) (RG-408)

V J. Deben G J.J. Posthumus Amendement Partij voor de Dieren en SP: Behoud de iconische Westerdreef! (RG-332)

Motie Partij voor de Dieren en PVV: Oprichten onafhankelijk adviesraad participatie (RG-342)

Politieke Markt Politieke Markt Politieke Markt Politieke Markt Raadzaal Zaal Stad Burgerzaal Videobespreking (Regie zaal Haven) Tijd 19:00 - 21:30 19:00 - 21:30 19:00 - 21:30 19:00 - 21:30

Motie Partij voor de Dieren en PVV: Heldere participatievoorschriften in een openbaar participatieregister (RG-344)

V J.F. van der Vliet G S. Engelen

19:05 Consultatie raad door college 19:05 - 20:15 uur

Agendavoorstel college: Beleidskader cameratoezicht 2021-2024 en evaluatie 19:30 cameratoezicht 2016 - 2019 PAUZE 19:30 - 19:35 uur (RG-404) 19:35 Raadsvoorstel (Vervolg) 19:35 - V J.F. van der Vliet G S. Engelen 20:30 uur

Beleidskader grootschalig onderhoud woonwijken en bedrijventerreinen (RV-87)

Politieke Markt Politieke Markt Politieke Markt Politieke Markt Raadzaal Zaal Stad Burgerzaal Videobespreking (Regie zaal Haven) Tijd 19:00 - 21:30 19:00 - 21:30 19:00 - 21:30 19:00 - 21:30

Amendement ChristenUnie, Partij voor de Dieren en GroenLinks: Grootschalig onderhoud is dé kans om wijken klimaatadaptief te maken (RG-413)

Motie ChristenUnie: Breng de raad in positie (RG-414)

Motie Leefbaar Almere en Partij voor de Dieren: Creëer ondergrondse ecologische verbindingszones (RG-415)

Motie PVV: Adequate invulling geven aan avontuurlijk spelen (RG-416) 20:15 PAUZE 20:15 - 20:20 uur PAUZE 20:15 -20:20 uur PAUZE 20:15 - 20:20 uur V J. Deben G J.J. Posthumus 20:20 Raadsvoorstel 20:20 - 21:30 uur Raadsvoorstel 20:20 - 21:00 uur Raadsonderwerp 20:20 - 21:30 uur

Politieke Markt Politieke Markt Politieke Markt Politieke Markt Raadzaal Zaal Stad Burgerzaal Videobespreking (Regie zaal Haven) Tijd 19:00 - 21:30 19:00 - 21:30 19:00 - 21:30 19:00 - 21:30

Regiovisie Jeugd Flevoland Financieringsverzoek Alliander Agendavoorstel VVD: (RV-94) (RV-95) Haalbaarheid nieuwbouw Kadegriend (RG-402) 20:30 V K. Bokhorst V S.V. van der Burg PAUZE 20:30 - 20:35 uur G M. Drenthen G L. Baan V A. Selman G S. Engelen 20:35 Raadsonderwerp 20:35 - 21:00 uur

Motie vreemd aan de orde van de dag SP: Sanitaire voorzieningen stadscentra Almere (RG-354)

V K. Franken G J.J. Posthumus

21:00 PAUZE 21:00 - 21:05 uur PAUZE 21:00 - 21:05 uur

21:05 Informatieverstrekking door Actualiteitenhalfuur 21:05 - college (Vervolg) 21:05 - 21:30 21:30 uur uur

Agendavoorstel college: - Voortgangspresentatie Floriade september 2021 (RG-303) V K. Franken G J.J. Posthumus

Politieke Markt Politieke Markt Politieke Markt Politieke Markt Raadzaal Zaal Stad Burgerzaal Videobespreking (Regie zaal Haven) Tijd 19:00 - 21:30 19:00 - 21:30 19:00 - 21:30 19:00 - 21:30

Motie Partij voor de Dieren: Maak de Floriade ook toegankelijk voor Almeerders met een krappe beurs (RG-409)

Motie AP/OPA: Floriade voor alle Almeerders (RG-410)

Motie PVV: Transparantie bezoekersaantallen Floriade (RG-411)

Motie NIDA Almere: Bedreigingen Floriade Expo 2022 (RG-412)

V S.V. van der Burg G L. Baan

21:30

Politieke Markt Plenair Tijd 22:00

22:00 Beëdiging fractie-assistent

Beëdiging fractie-assistent de heer M. Bakker

Besluitvorming

Raadsvoorstel Kadernota Vastgoedbeleid Almere 2021 (RV-96) o.v.v. uitkomst carrousel

Raadsvoorstel Begrotingswijzing 2021 en 2022 Veiligheidsregio Flevoland (RV-97) o.v.v. uitkomst carrousel

Amendement VVD, PvdA, SP en Leefbaar Almere: Participeren moet je leren (RG-338) o.v.v. uitkomst carrousel

Amendement VVD en SP: Invloed raad op participatieplannen (RG-339) o.v.v. uitkomst carrousel

Amendement D66: Doelen burgerparticipatie (RG-352) GEWIJZIGD o.v.v. uitkomst carrousel

Politieke Markt Plenair Tijd 22:00

Amendement Leefbaar Almere, ChristenUnie, SP, AP/OPA en Partij voor de Dieren: Een participatieparagraaf bij ieder collegevoorstel (RG-340) o.v.v. uitkomst carrousel

Motie GroenLinks: Voeg een participatie paragraaf toe aan raadsvoorstellen (RG-341) o.v.v. uitkomst carrousel

Motie Partij voor de Dieren en PVV: Oprichten onafhankelijk adviesraad participatie (RG-342) (o.v.v. uitkomst carrousel)

Motie PVV en Partij voor de Dieren: Onafhankelijk toezichthouder voor participatie (RG-343) GEWIJZIGD o.v.v. uitkomst carrousel

Motie Partij voor de Dieren en PVV: Heldere participatievoorschriften in een openbaar participatieregister (RG-344) (o.v.v. uitkomst carrousel)

Motie PvdA, ChristenUnie en SP: Diversiteit deelnemers participatie (RG-346) o.v.v. uitkomst carrousel

Motie PvdA: Voorwaarden participatie voor externe initiatiefnemer (RG-348) o.v.v. uitkomst carrousel

Politieke Markt Plenair Tijd 22:00

Motie GroenLinks: Betrek raadsleden bij de uitwerking van de publieksversie (RG-350) o.v.v. uitkomst carrousel

Motie GroenLinks: Werk een aantal voorbeeld casussen uit (RG-351) o.v.v. uitkomst carrousel

Raadsvoorstel Nota Burgerparticipatie 2021 (RV-73) o.v.v. uitkomst carrousel

Amendement Partij voor de Dieren en SP: Behoud de iconische Westerdreef! (RG-332) o.v.v. uitkomst carrousel

Amendement Partij voor de Dieren en SP: Kies bij terugplant voor grotere bomen (RG-333) o.v.v. uitkomst carrousel

Amendement Partij voor de Dieren en SP: Kies bij terugplant voor een diverse mix (RG-334) o.v.v. uitkomst carrousel

Amendement Partij voor de Dieren en SP: Behoud de onderbeplanting (RG-335) o.v.v. uitkomst carrousel

Motie Partij voor de Dieren en SP: Ruimhartig compenseren na kap (RG-336) o.v.v. uitkomst carrousel

Politieke Markt Plenair Tijd 22:00

Motie PVV: Juiste boomvakken plaatsen bij aanplanten bomen om natuurlijke wortelgroei te bevorderen (RG-337) GEWIJZIGD o.v.v. uitkomst carrousel

Raadsvoorstel Bomen Westerdreef (RV-83) o.v.v. uitkomst carrousel

Amendement PVV, SP en Respect Almere: Voer gefaseerd PMD+ in als toekomstbestendig afvalsysteem in Almere (RG-393) GEWIJZIGD

Burgerinitiatief Afvalsysteem Almere (RV-71)

Amendement VVD, ChristenUnie, CDA en Leefbaar Almere: Voer PMD+ in als toekomstbestendig afvalsysteem in Almere (RG-394)

Motie D66, GroenLinks, Leefbaar Almere, CDA en NIDA Almere: Dwing mensen niet om hun papierbak op te geven (RG-395)

Motie PvdA, NIDA Almere en ChristenUnie: Betrokkenheid raad bij transitieplan nieuw afvalinzamelsysteem (RG-396) GEWIJZIGD

Motie PVV: Onafhankelijke adviseur invoering PMD+ (RG-397)

Politieke Markt Plenair Tijd 22:00

Motie NIDA Almere: Aanstellen afvalbeheerders (RG-400)

Motie CDA en NIDA Almere: Onderzoek naar de kosten van het jaarrond laten staan van de bladkorven (RG-401)

Raadsvoorstel Toekomstbestendig en duurzaam afvalinzamelsysteem Almere (RV-72)

Raadsvoorstel 12de wijziging Algemene plaatselijke verordening gemeente Almere 2011 (RV-64)

Motie vreemd aan de orde van de dag Respect Almere: Straten vernoemen naar Peter R. de Vries en Pim Fortuyn (RG-353)

Motie Partij voor de Dieren, SP, GroenLinks, ChristenUnie, NIDA Almere: Laat de teugels niet los, om ze daarna pas weer aan te halen (RG-357)

Motie Respect Almere: Geef vuurwerk een kans (RG-358)

Motie CDA: Vuurwerk in Almere (RG-359)

Politieke Markt Plenair Tijd 22:00

Raadsvoorstel Evaluatie jaarwisseling 2020- 2021 en Vuurwerk verbod Almere (RV-84)

Amendement D66 en PVV: Uitvoering van de motie RG324; Herstel van Samen Sterk en Wijkbudgetten (RG-360)

Amendement D66, PVV en SP: Structurele financiering van Sterk in de Wijk (RG-361)

Amendement Partij voor de Dieren, PvdA, SP en NIDA Almere: Terugdraaien bezuinigingen invalideparkeerplaatsen (RG-362)

Amendement PvdA en SP: Geen bezuiniging op de Onafhankelijke Cliënt Ondersteuning (RG-364)

Amendement PVV: Bezuinigingen met een grote impact voor kwetsbare mensen (RG-365)

Amendement PVV: Geen budget voor huisvesting statushouders (RG-366)

Amendement SP en NIDA Almere: Woonlastenfonds (RG-367) GEWIJZIGD

Politieke Markt Plenair Tijd 22:00

Amendement PvdA: Niet besparen op archivering (RG-368)

Amendement Partij voor de Dieren: Bezuiniging op economie behouden (RG-369)

Amendement Partij voor de Dieren: Meer aandacht voor dierenwelzijn (RG-370)

Amendement PvdA: Extra bezuiniging op jeugd/wmo 0,5m niet door te laten (RG-371) GEWIJZIGD

Amendement PvdA, AP/OPA en Partij voor de Dieren: Draai de wijkbudgetten volledig terug (RG-372) GEWIJZIGD

Motie PvdA: Open een fysiek Jongerenloket in Almere (RG-373)

Motie PVV: Teams jeugdgezinsbegeleiding eerst de eindevaluatie bespreken alvorens over te gaan op uitvoering (RG-374)

Motie PVV: Neem de aanbevelingen uit het rekenkamerrapport over (RG-375)

Politieke Markt Plenair Tijd 22:00

Motie PvdA: Vergoed medische hulpmiddelen voor personen met een laag inkomen (RG-377)

Motie NIDA Almere en SP: Gratis OV voor 65-plussers met een inkomen tot 130% van het minimum (RG-379) GEWIJZIGD

Motie PvdA en Partij voor de Dieren: Houd de bewaakte fietsenstallingen bewaakt (RG-380) GEWIJZIGD

Motie PvdA, VVD, AP/OPA, Leefbaar Almere en SP: Versnelling woningbouw (RG-381)

Motie PvdA en SP: Meer woningen bouwen dan in de Woonvisie (RG-382)

Motie PVV: Terugdraaien resterende bezuinigingen op Beheer en Onderhoud bij positief resultaat grondbedrijf 2022 (RG-383)

Motie Partij voor de Dieren: Erken de economische waarde van bomen (RG-384)

Motie Partij voor de Dieren en AP/OPA: Herstellen van kleine speeltuintjes in Almere (RG-385)

Politieke Markt Plenair Tijd 22:00

Motie Partij voor de Dieren: Wat heb je aan geld als de ijskap smelt? (RG-386)

Motie PVV: Definitief besluit zwembad (RG-387)

Motie PVV: Kunstmuseum aan volgende raad overlaten (RG-388)

Motie VVD: Kaderstelling, sturing en controle van verbonden partijen (RG-390)

Motie AP/OPA: Voorgenomen bezuinigingen en belastingverhoging (RG-391)

Motie CDA, PVV, Leefbaar Almere en D66: Verwachte afdracht grondbedrijf ook in de toekomst niet mee laten tellen in de begroting (RG-392)

Raadsvoorstel Programmabegroting 2022 (RV-86)

V F.M. Weerwind G G.J. Broer

GESPREKSWIJZER | KEUZES EN DELEN

ONDERWERP NUMMER DATUM BIJEENKOMST

11 november Raadsvoorstel ‘Verzilvering van Goud: Het Meerjarenperspectief Goed oud worden in Almere RV-93/2021 2021

INITIATIEFNEMER GESPREKSVORM TOELICHTING OP GESPREKSVORM

INW ONERS INFORMEREN Wilt u inspreken? Zie: https://gemeenteraad.almere.nl/invloednu VERKENNEN RAAD VAN ALMERE Bespreekvoorstel KEUZES EN DELEN • Mening fracties, inclusief politieke vragen PRESIDIUM VAN DE RAAD DEBATTEREN • Reactie portefeuillehouder • Conclusie voorzitter over doorgeleiden naar besluitvorming COLLEGE B&W BESLUITEN

SAMENVATTING OBSERVATIES PRESIDIUM

Goud in Almere is een van de opgaves uit het coalitieakkoord. Ter bespreking ligt De raad is op 28 mei en 4 juni 2020 geconsulteerd over de aanpak en voortgang voor het meerjarenperspectief ‘Goed oud worden in Almere’. Dit perspectief is van Goud in Almere. Hierbij zijn twee moties ingediend, die op 16 juni 2020 onder meer opgesteld n.a.v. twee moties die door de raad zijn ingediend. besproken zijn en vervolgens door de raad zijn aangenomen. De eerste motie Almere is een jonge stad, maar het aantal 65-plussers zal ook in Almere groeien roept het college op om een domein overstijgend beleidsstuk aan de raad voor te (gemiddeld in 2040 4,1% per jaar). Er is een netwerk Goud in Almere bestaande leggen, waarin wordt vastgelegd hoe de regie wordt gevoerd om deze uit gemeente, organisaties, vrijwilligers en actieve bewoners. Het netwerk heeft doelstellingen te bereiken en die te begrijpen is voor alle inwoners van Almere. bijgedragen aan het meerjarenperspectief en faciliteert initiatieven. Met als De tweede motie roept op om alle senioren te betrekken (uit alle stadsdelen) bij gezamenlijk doel: een Almere waar je goed en waardig oud wordt. In het Goud in Almere door gebruik te maken van concrete doelstellingen en meerjarenperspectief staan verschillende thema’s met daaraan verbonden ambities netwerkpartners in de stad.

In het raadsvoorstel wordt aangegeven hoe er aan deze geformuleerd waar de raad mee wordt gevraagd in te stemmen. LEES MEER

ROLLEN VAN DE DEELNEMERS i DOCUMENTEN / DOSSIERS / HISTORIE

LUISTEREN INFORMEREN INSPREKEN BEVRAGEN MEESPREKEN UITSPREKEN

INWONER

RAADSLEDEN

COLLEGE

OBSERVATIES PRESIDIUM (VERVOLG)

OBSERVATIES PRESIDIUM

moties uitvoering is gegeven.

Het valt het presidium op dat er geen alternatieven worden benoemd in het raadsvoorstel. Hier wordt enkel benoemd dat bij het niet aannemen van het voorstel, het netwerk Goud in Almere waarschijnlijk wel in de gedachte van dit kader zal gaan handelen. En dat als de raad een andere inzet van de gemeente wenst, het hier moties en amendementen voor kan indienen. Voorbeelden van een andere inzet van de gemeente worden echter niet gegeven.

In het raadsvoorstel staat dat er vanaf 2023 structureel 323.000 euro beschikbaar is gesteld voor Goud in Almere. In het Meerjarenperspectief wordt alleen gesproken over de middelen tot en met 2022 (vanuit de bestuurlijke opgave Goud in Almere) en dat er nog middelen beschikbaar moeten komen om het netwerk uit te breiden naar andere stadsdelen (zoals in de motie wordt opgeroepen). Het presidium kan zich voorstellen dat de portefeuillehouder hier een toelichting op zal geven.

DOCUMENTEN / DOSSIERS / HISTORIE

ONDERWERP

Raadsvoorstel ‘Verzilvering van Goud: Het Meerjarenperspectief Goed oud worden in Almere

INHOUD

25 juni 2020 Motie D66, CDA, PVV, AP/OPA, Leefbaar Almere, VVD, SP, PvdA: Geef richting aan Goud in Almere (RG- 176)

25 juni 2020 Motie PVV, CDA, PvdA, SP: Bereik alle senioren (RG- 177)

28 mei 2020 Agendavoorstel college: Aanpak en voortgang Goud in Almere (RG-80)

ROLLEN VAN DE DEELNEMERS

LUISTEREN INFORMEREN INSPREKEN BEVRAGEN MEESPREKEN UITSPREKEN

De feitelijke informatie Inwoners laten de raad Inwoners vertellen kort, Inwoners praten mee of de verschillende weten wat er leeft of bondig en ongehinderd over het geagendeerde politieke standpunten aan de hand is iets aan de raad onderwerp horen Aanmelden is nodig INWONERS uiterlijk op de dag van bespreken voor 12.00 uur via: raadsgriffie@almere.nl

Nog zonder oordeel (Debat) Raadsleden delen hun feiten, meningen, Raadsleden belangenafweging, opvattingen e.d. proberen anderen politieke overtuiging verzamelen van hun mening en/of keuze RAADSLEDEN te overtuigen

Kennisnemen van In openheid laten weten Het college Collegeleden proberen Het college neemt een inzichten en waar het om gaat of wat legt de raad dilemma’s anderen van hun standpunt in over het standpunten er aan de hand is voor mening te overtuigen geagendeerde inwoners/raadsleden onderwerp COLLEGE

VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD

IN T E V U L L E N D O O R D E R A A D S G R I F F I E RV-NUMMER PROCEDURE PAGINA

RV-93/2021 Carrousel: 11 november 2021 1

ONDERWERP

Verzilvering van Goud: Het Meerjarenperspectief Goed oud worden in Almere BELEIDSVELD Welzijn, Jeugd, Onderwijs, PORTEFEUILLEHOUDER Roelie Bosch Ouderen en Gezondheid

VRAGEN BIJ Ha Duong TELEFOON 06-12076704

VOORGESTELD RAADSBESLUIT 1. Kennis te nemen van ‘Verzilvering van Goud: Het Meerjarenperspectief Goed oud worden in Almere’. 2. In te stemmen met de volgende doelen van het meerjarenperspectief: a. Een Almere waar je goed oud kunt worden; ook als je kwetsbaar bent of wordt b. De kracht van vitale ouderen benutten en jonge ouderen tijdig voorbereiden op het ouder worden 3. In te stemmen met de volgende thema’s en daaraan verbonden ambities van het meerjarenperspectief: a. Zorg en ondersteuning dichtbij 1. Betere aansluiting Wmo, Zvw en Wlz door lokale en regionale afspraken 2. Focus op preventie en gezond en wel ouder worden b. Ontmoeten en actief in de buurt 1. Meer laagdrempelige ontmoetingsplekken 2. Goedlopende initiatieven sneller verlengen met subsidieregeling 3. Overzicht van activiteiten voor inwoners en professionals 4. Meer aandacht voor diversiteit en inclusie bij aanbod activiteiten 5. Activiteiten tussen welzijn en dagbesteding c. Veilig in en om het huis 1. Interventies om langer veilig thuis te wonen 2. Bescherming tegen criminaliteit d. Goed wonen 1. Toename van seniorenwoningen in Almere 2. Inclusieve en geschikte woonomgeving bevorderen e. Makkelijk mobiel 1. Meer ouderen in beweging ter preventie 2. Alternatieven onderzoeken als voorzieningen en bushalte te ver weg zijn f. Aandacht voor mantelzorgers 1. Mantelzorgers ontlasten door inzet van vrijwilligers g.

Zingeving en persoonlijk contact 1. Voorbereiden op ouder worden stimuleren 2. Vitale ouderen inspireren om bij te dragen aan de samenleving 3. Meer kennis rond zingeving onder professionals h. Eenzaamheid 1. Meer effectieve en passende interventies 2. Meer bekendheid van aanbod tegen eenzaamheid 3. Chronische eenzame ouderen signaleren en verder helpen

WAT IS DE ESSENTIE VAN DIT VOORSTEL EN WAT WORDT VAN DE RAAD GEVRAAGD? Goud in Almere is één van de negen opgaves uit het coalitieakkoord. Dit betekent concreet dat voor iedere opgave de eigen bestuurlijke trekker het voortouw neemt om samen met de relevante collega’s en partners in en buiten de stad werk te maken van deze opgaven.

Op 10 juni 2020 heeft een raadsconsultatie plaats gevonden over de opgave Goud in Almere. Naar aanleiding van die consultatie heeft de raad twee moties over de aanpak van Goud in Almere aangenomen, namelijk:

VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD

IN T E V U L L E N D O O R D E R A A D S G R I F F I E RV-NUMMER PROCEDURE PAGINA

RV-93/2021 Carrousel: 11 november 2021 2

1) Een domein overstijgend beleidsstuk voor ouderen ontwikkelen (RG-176/2020) 2) Goud wordt ingezet in heel Almere (RG-177/2020) Daarom ligt nu dit raadsvoorstel aan u voor.

Mede naar aanleiding van uw moties, hebben we gekozen voor de ontwikkeling van een meerjarenperspectief en een uitvoeringsagenda voor ouderen in Almere. Hiermee worden beide moties beantwoord. Dit meerjarenperspectief is ontwikkeld in samenwerking met netwerkpartners en ouderen uit de stad. Met dit meerjarenperspectief hebben we een gezamenlijke, heldere visie. Per leefgebied presenteren we de vraagstukken die spelen, wat er nodig is om deze aan te pakken en wat Goud daarin doet. Het meerjarenperspectief agendeert thema’s en brengt samenhang in de verschillende beleidsterreinen en de uitvoeringsagenda geeft de gemeente meer mogelijkheden om te monitoren en te sturen op het behalen van doelen.

Vanuit het meerjarenperspectief richten wij ons de komende periode meer op stadsbrede ontwikkelingen. Ook gaan we het netwerk verder uitbreiden naar andere stadsdelen. Daarmee voeren wij motie RG-177/2020 uit. Met de campagne Goud in Almere dragen we uit dat oud worden in Almere fijn is. En dat senioren van waarde zijn voor Almere en wat kunnen betekenen voor de stad. We bieden aanknopingspunten voor Almeerders om hun oude dag goed voor te bereiden en goed te beleven.

Jaarlijks wordt de uitvoeringsagenda door het netwerk Goud in Almere vastgesteld aan de hand van de doelen uit het meerjarenperspectief. Aan het einde van elk kalenderjaar wordt een voortgangsrapportage en de uitvoeringsagenda voor het komende jaar met u gedeeld.

HOE LUIDT HET VASTGESTELDE WETTELIJKE EN BELEIDSKADER? ZIJN ER EERDERE RAADSBESLUITEN OF -BESPREKINGEN DIE RELEVANT ZIJN TE NOEMEN? Op 10 juni 2020 heeft een raadsconsultatie plaats gevonden over de opgave Goud in Almere. Naar aanleiding van die consultatie heeft de raad bovenvernoemde twee moties over de aanpak van Goud in Almere aangenomen.

WAAROM WORDT DIT BESLUIT AAN DE RAAD VOORGELEGD? Het meerjarenperspectief is een kaderstellend document voor het uitvoeren van de opgave Goud in Almere. De raad heeft het college opgeroepen tot het opstellen van dit kader met de motie ‘Een domein overstijgend beleidsstuk voor ouderen ontwikkelen’ (RG-176/2020).

WAT IS HET DOEL EN HET BEOOGD EFFECT VAN HET VOORGESTELD BESLUIT? Dit meerjarenperspectief agendeert thema’s, brengt samenhang in de verschillende beleidsterreinen en geeft de gemeente meer mogelijkheden om te monitoren en te sturen op het behalen van doelen die alle ouderen in Almere dienen. Het beoogd effect is dat met het meerjarenperspectief we vanuit het netwerk Goud in Almere opgavegerichter en resultaatgerichter kunnen werken aan de opgave.

De doelen A. Een Almere waar je goed oud kunt worden; ook als je kwetsbaar bent of wordt. Goud in Almere is er voor iedereen. We houden rekening met de stijging van de leeftijd waardoor meer kwetsbaarheid ontstaat. Dat is onontkoombaar en hoort bij het ouder worden. De vergrijzing neemt in 2040 toe met 4,1 % gemiddeld per jaar (mensen boven de 65 jaar). Daarmee stijgt het aantal 65-plussers in Almere sneller dan in de rest van Nederland, waar de toename van 65-plussers gemiddeld 1,4 % per jaar is. Daarnaast krijgen we in Almere te maken met dubbele vergrijzing, omdat de gemiddelde leeftijd van mensen steeds hoger komt te liggen. Dat betekent dat binnen de groep 65-plussers het deel 80-plussers toeneemt. Het is van belang om te anticiperen op deze ontwikkelingen, zodat we de juiste zorg en ondersteuning op tijd kunnen regelen. De netwerkpartners van Goud geven hier door middel van de acties in de leefgebieden gestalte aan. B. De kracht van vitale ouderen benutten en jonge ouderen tijdig voorbereiden op het ouder worden. Vitale ouderen spelen een belangrijke rol in de samenleving. Niet alleen in de eigen directe omgeving, maar ook in buurten, wijken, verenigingen et cetera. Die kracht willen we in Goud in Almere laten zien en inzetten. Daarnaast is het nodig dat mensen zich goed voorbereiden op

VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD

IN T E V U L L E N D O O R D E R A A D S G R I F F I E RV-NUMMER PROCEDURE PAGINA

RV-93/2021 Carrousel: 11 november 2021 3

vragen die pas later gaan spelen. Hoe beter ouderen zijn voorbereid op het ouder worden, hoe groter de kans is dat zij keuzes maken die bijdragen aan hun gezondheid en welzijn. De bewustwordingscampagne speelt hierin een belangrijke rol.

In het meerjarenperspectief presenteren we per leefgebied de vraagstukken die spelen. Om de vraagstukken aan te pakken zijn de volgende ambities vastgesteld per leefgebied:

De leefgebieden Zorg en ondersteuning dichtbij Het is duidelijk dat door ambulantisering en extramuralisering ouderen langer zelfstandig thuis zullen blijven wonen. Dit vraagt om ondersteuning die dichtbij en zelfs in huis kan worden geleverd. Vandaar dat de volgende ambities zijn vastgesteld: 1. Betere aansluiting Wmo, Zvw en Wlz door lokale en regionale afspraken. 2. Focus op preventie en gezond en wel ouder worden.

Ontmoeten en actief in de buurt In dit leefgebied geven we invulling aan het actief kunnen zijn en er bij kunnen horen. Met name hierin besteden we veel aandacht aan doelstelling B, het versterken en gebruik maken van de vitaliteit van ouderen in onze samenleving. We werken hieraan met: 1. Meer laagdrempelige ontmoetingsplekken 2. Goedlopende initiatieven sneller verlengen met subsidieregeling 3. Overzicht van activiteiten voor inwoners en professionals 4. Meer aandacht voor diversiteit en inclusie bij aanbod activiteiten 5. Activiteiten tussen welzijn en dagbesteding.

Veilig in en om het huis Ouderen voelen zich vaak onveilig. Enerzijds betreft het veiligheid in en om de woning zoals het veilig gebruik maken van hulpmiddelen (trapjes, losliggende vloerkleden) en anderzijds gebeurt er veel in de samenleving waardoor mensen gevoelens van onveiligheid ervaren. Met deze ambities zoeken we naar oplossingen hiervoor met: 1. Interventies om langer veilig thuis te wonen 2. Bescherming tegen criminaliteit.

Goed wonen Wonen in een geschikt huis en een goede woonomgeving is voor iedereen van belang, maar zeker ook voor ouderen. De komende jaren worden 1.000 woningen voor ouderen gebouwd. We leggen hier ook een relatie naar ambulantisering en extramuralisering. Uitgangspunt is dat relatief minder ouderen gebruik kunnen maken van duurdere intramurale zorg. Wat betekent dit voor de bouw van seniorenwoningen? Ziet dat er anders uit? Vandaar de volgende ambities: 1. Toename van seniorenwoningen in Almere 2. Inclusieve en geschikte woonomgeving bevorderen.

Makkelijk mobiel Bij het ouder worden neemt de mobiliteit af. Om deelname aan de samenleving mogelijk te blijven maken gaan we samen met de netwerkpartners na welke ontwikkelingen noodzakelijk zijn. Tevens zetten we in op het informeren van ouderen over de vervoersinitiatieven in buurten en wijken. Ambities zijn gericht op: 1. Meer ouderen in beweging ter preventie 2. Alternatieven onderzoeken als voorzieningen en bushalte te ver weg zijn

Aandacht voor mantelzorgers Steeds meer worden mantelzorgers overbelast door de hulp die zij bieden aan hun naaste(n). Bovendien is bij ouderen vaak de verhouding tussen draaglast en draagkracht scheef, omdat de problematiek te zwaar is om de last te kunnen dragen. Vandaar dat een belangrijke ambitie is, om respijtzorg in te zetten, waardoor mantelzorgers zich gesteund voelen. 1. Mantelzorgers ontlasten door inzet van vrijwilligers.

VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD

IN T E V U L L E N D O O R D E R A A D S G R I F F I E RV-NUMMER PROCEDURE PAGINA

RV-93/2021 Carrousel: 11 november 2021 4

Zingeving en persoonlijk contact Welke rol heeft het ouder worden in onze samenleving? Wat willen we in Almere als het gaat om de betekenis van het ouder worden? Door middel van onderstaande ambities willen we dit gesprek graag voeren met ouderen en onze netwerkpartners: 1. Voorbereiden op ouder worden stimuleren 2. Vitale ouderen inspireren om bij te dragen aan de samenleving 3. Meer kennis rond zingeving onder professionals .

Eenzaamheid Eenzaamheid en alleen zijn. Vaak worden de begrippen door elkaar gebruikt. Bovendien bestaan er verschillende vormen van eenzaamheid, waaronder chronische eenzaamheid, waardoor lichamelijke en psychische klachten kunnen ontstaan. Een belangrijk thema waar aandacht voor nodig is met de volgende ambities: 1. Meer effectieve en passende interventies 2. Meer bekendheid van aanbod tegen eenzaamheid 3. Chronische eenzame ouderen signaleren en verder helpen.

WAT ZIJN ALTERNATIEVEN VOOR DE RAAD? Bij het niet aannemen van dit raadsvoorstel zal het netwerk Goud in Almere waarschijnlijk toch in de gedachte van dit kader handelen. Dit stuk is immers in samenwerking met het netwerk tot stand gekomen. Als de raad een andere inzet van de gemeente wenst als partner in dit netwerk is het dan ook raadzaam moties en/of amendementen bij dit raadsvoorstel in te dienen.

WAT ZIJN DE CONSEQUENTIES VAN DIT BESLUIT VOOR INWONERS EN ORGANISATIES IN DE STAD OF ANDERE DERDEN? IS OF WORDT HIERAAN IN HET KADER VAN EEN PARTICIPATIETRAJECT AANDACHT BESTEED? Organisaties en inwoners worden in de gelegenheid gesteld om gezamenlijk te werken aan de doelen van het meerjarenperspectief, initiatieven op zowel wijkniveau als stadsniveau worden ondersteund en inwoners worden geïnformeerd over de mogelijkheden om goed en lang thuis te kunnen blijven wonen.

Bij de ontwikkeling van het meerjarenperspectief zijn ouderen en professionals in Almere geïnterviewd. De uitvoering daarvan vindt plaats in het netwerk Goud in Almere, waar welzijnspartners, belangenorganisaties en ouderen onderdeel van zijn.

WELKE FINANCIËLE MIDDELEN ZIJN MET DIT BESLUIT GEMOEID? Het budget voor Goud in Almere omvat tot en met 2022 € 631.000. Vanaf 2023 is een structureel bedrag beschikbaar van € 323.000 binnen de begroting.

In 2021 en 2022 worden de gelden besteed aan met name: -Uitvoering bewustwordingscampagne -Impuls- en coalitieprojecten Haven, Stad, Buiten en stadsbrede initiatieven -Regeling ‘Van Groot naar Beter’ -Scootmobiel stallingen -Capaciteit organisatie op vlak van communicatie en verbinder.

WANNEER WORDT HET BESLUIT VAN DE GEMEENTERAAD UITGEVOERD, GEREALISEERD EN WANNEER WORDT DE GEMEENTERAAD DAAROVER GERAPPORTEERD? Het besluit van de gemeenteraad kan direct uitgevoerd worden zodra de raad akkoord gaat met het uitvoeren van het meerjarenperspectief.

IS AAN DE BESLUITVORMING OVER DIT VOORSTEL EEN FATALE TERMIJN (WETTELIJKE DEADLINE) VERBONDEN? ZO JA, WAAROM? N.v.t

VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD

IN T E V U L L E N D O O R D E R A A D S G R I F F I E RV-NUMMER PROCEDURE PAGINA

RV-93/2021 Carrousel: 11 november 2021 5

BIJLAGEN Verzilvering van Goud: Het Meerjarenperspectief Goed oud worden in Almere

ACHTERLIGGENDE STUKKEN • Collegevoorstel Verzilvering van Goud: Het Meerjarenperspectief Goed ouder worden in Almere en besluit d.d. 6 juli 2021. • Aangenomen moties van de raad

RAADSBESLUIT

IN T E V U L L E N D O O R D E R A A D S G R I F F I E RV-NUMMER PROCEDURE PAGINA

1 RV-93/2021 Carrousel: 11 november 2021

ONDERWERP

Verzilvering van Goud: Het Meerjarenperspectief Goed oud worden in Almere

De raad van de Gemeente Almere

Gezien het voorstel van burgemeester en wethouders,

Besluit:

1. Kennis te nemen van ‘Verzilvering van Goud: Het Meerjarenperspectief Goed oud worden in Almere’. 2. In te stemmen met de volgende doelen van het meerjarenperspectief: a. Een Almere waar je goed oud kunt worden; ook als je kwetsbaar bent of wordt b. De kracht van vitale ouderen benutten en jonge ouderen tijdig voorbereiden op het ouder worden 3. In te stemmen met de volgende thema’s en daaraan verbonden ambities van het meerjarenperspectief: a. Zorg en ondersteuning dichtbij 1. Betere aansluiting Wmo, Zvw en Wlz door lokale en regionale afspraken 2. Focus op preventie en gezond en wel ouder worden b. Ontmoeten en actief in de buurt 1. Meer laagdrempelige ontmoetingsplekken 2. Goedlopende initiatieven sneller verlengen met subsidieregeling 3. Overzicht van activiteiten voor inwoners en professionals 4. Meer aandacht voor diversiteit en inclusie bij aanbod activiteiten 5. Activiteiten tussen welzijn en dagbesteding c. Veilig in en om het huis 1. Interventies om langer veilig thuis te wonen 2. Bescherming tegen criminaliteit d. Goed wonen 1. Toename van seniorenwoningen in Almere 2. Inclusieve en geschikte woonomgeving bevorderen e. Makkelijk mobiel 1. Meer ouderen in beweging ter preventie 2. Alternatieven onderzoeken als voorzieningen en bushalte te ver weg zijn f. Aandacht voor mantelzorgers 1. Mantelzorgers ontlasten door inzet van vrijwilligers g.

RAADSBESLUIT

IN T E V U L L E N D O O R D E R A A D S G R I F F I E RV-NUMMER PROCEDURE PAGINA

2 RV-93/2021 Carrousel: 11 november 2021

Almere,

De raad voornoemd,

De griffier, De voorzitter,

G.J. Broer F.M. Weerwind

VERZILVERING VAN GOUD HET MEERJAREN PERSPECTIEF GOED OUD WORDEN IN ALMERE

Goud in Almere 1

VOORWOORD We worden met z’n allen steeds ouder en blijven langer gezond. Wat een geschenk is het dan als je nog kan genieten van je hobby’s en je omgeving samen met je familie of vrienden in je eigen stad.

Met Goud in Almere willen we het Almeerders mogelijk maken om goed oud te worden in onze stad. We ondersteunen de kwetsbare ouderen die dit nodig hebben. En we verzilveren de kracht van de vitale ouderen. Want veel ouderen geven aan dat zij nog iets willen bijdragen aan de gemeenschap. En hoe waardevol en nodig is het als al die ervaring en capaciteit van onze oudere Almeerders ingezet kan worden. Met onze partners in de stad willen we deze behoefte van harte ondersteunen.

We hebben hierbij haast. Het is belangrijk om nu al veel te organiseren voor de ouder wordende bevolkingssamen stelling, zodat we later niet achter de feiten aanlopen. We staan als gemeente voor grote uitdagingen: woningen moeten worden aangepast, er moet voldoende zorg zijn, en mensen moeten mobiel kunnen blijven en een gezonde leefstijl kunnen hebben, om maar iets te noemen. Daarom is het zo mooi dat we dit binnen het netwerk Goud in Almere samen kunnen doen met senioren, actieve inwoners en onze partners in de stad. Zij hebben volop bijgedragen aan dit plan voor de komende jaren. Samen kunnen we goud verzilveren, zodat Almeerders én Almere goed oud kunnen worden.

Roelie Bosch Wethouder Goud in Almere

Inhoudsopgave H1 Introductie 4 1.1 Het geschenk van de eeuw 7 1.2 H et meerjarenperspectief voor ouderen in Almere 8 1.3 A anpak van het meerjarenperspectief voor ouderen 9 1.4 Factoren van invloed op beleving van ouderdom 10 1.5 W at doet het netwerk Goud in Almere 13

H2 De leefgebieden 14 2.1 Zorg en ondersteuning dichtbij 14 2.2 Ontmoeten en actief in de buurt 19 2.3 Veilig in en om het huis 22 2.4 Goed wonen 24 2.5 Makkelijk mobiel 28 2.6 Aandacht voor mantelzorgers 31 2.7 Zingeving en persoonlijk contact 33 2.8 Eenzaamheid 36

H3 Communicatie en informatievoorziening 40

H4 Financieel kader 42

Bijlage 1: Netwerkpartners Goud in Almere 43 Bijlage 2: Bronnenlijst 44

Introductie DOELEN VAN GOUD IN ALMERE: H1 Een Almere waar je goed oud kunt worden

Aandacht voor thema’s die ouderen raken

De kracht van vitale ouderen benutten en kwetsbare ouderen ondersteunen 4

Almere is een jonge stad, gebouwd voor jonge mensen. Eengezinswoningen met trappen, tuinen en een parkeerplaats voor de deur, bepalen voor een belangrijk deel het stadsbeeld.

Maar de jonge mensen van toen worden oud; de vergrijzing neemt in 2040 toe met 4,1 % gemiddeld ook de toenemende vraag naar zorg en levensloop bestendige woningen. De vergrijzing vraagt daarom DUBBELE per jaar (mensen boven de 65 jaar). Daarmee stijgt het aantal 65-plussers in Almere sneller dan in de een samenhangende inzet van verschillende ge meentelijke afdelingen èn partners. Er gebeurt al VERGRIJZING rest van Nederland, waar de toename van 65-plus veel in de stad: er zijn bewonersinitiatieven, organi sers gemiddeld 1,4 % per jaar is (zie afbeelding 1). saties die projecten opzetten en er wordt beleid De komende jaren zal landelijk vooral het aandeel Daarnaast krijgen we in Almere te maken met ontwikkeld. 65-79-jarigen op de totale bevolking sterk stijgen. dubbele vergrijzing, omdat de gemiddelde leeftijd van Vanaf 2025 neemt ook de groep 80-plussers sterk mensen steeds hoger komt te liggen. Dat betekent Het netwerk Goud in Almere geeft samenhang, toe. Dit wordt dubbele vergrijzing genoemd. In dat binnen de groep 65-plussers het deel 80-plus verbindt en faciliteert deze initiatieven. Als netwerk 2040 is naar schatting 26 procent van de bevol sers toeneemt. De stadsdelen die het snelst vergrij van gemeente, organisaties, vrijwilligers en actieve king 65-plusser; een derde van de 65-plussers is zen zijn de oude stadsdelen Haven en Stad.

bewoners is ons gezamenlijke doel: een Almere waar dan ouder dan 80 jaar. je goed en waardig oud kunt worden. Het accent De groei van 65-plussers biedt kansen omdat waardig benadrukt hierbij: ‘met kwaliteit van leven’ senioren een belangrijke bijdrage aan de sociale én dat ouderen van waarde zijn voor Almere, hun kracht van een wijk kunnen geven. Tegelijkertijd buurt en omgeving. We zetten senioren op de agenda betekent de groei ook de stijging van het aantal en zorgen dat hun stem meeweegt. De persoonlijke mensen met chronische ziekten, dementie en daarbij situatie van mensen staat centraal in onze aanpak.

4,1% 26% een vergrijzingspercentage van in 2040 is landelijk in 2012 waren in 2040 zijn er landelijk er landelijk

in Almere is sneller dan in de van de bevolking 686.227 1.554.742 mensen van 80 jaar mensen van 80 jaar rest van Nederland 65-plusser of ouder of ouder

Almeerse ouderen in cijfers

Haven zijn de stadsdelen die het snelst vergrijzen, Sociaaleconomische status

& Stad 1/6 al wonen er veel jonge Een op de zes 65-plussers In Nederland heeft gezinnen in Almere. alleen de basisschool afgerond. Inwoners met een lage sociaal economische status (vanwege leeftijd Haven Stad Almere Nederland een meer praktisch georiënteerde opleiding en/of een laag inkomen) hebben vaker gezondheidsproblemen 2018 2030 2018 2030 2018 2030 2018 2030 en een minder lange (gezonde) levensverwachting.

65+ 16% 20% 9% 15% 9% 14% 18% 23% In Almere komt een laag inkomen relatief het vaakst voor onder o.a. inwoners van Buiten en Haven, huishoudens met 80+ 2% 5% 2% 3% 2% 3% 4% 7% een overige niet-westerse migratieachtergrond en oudere huishoudens (vanaf 75 jaar).

Bron: CBS, Integraal Inkomens- en Vermogensonderzoek (IIV) 2017 Index verwachte ontwikkeling senioren in Nederland en Almere (2020=100) Gemiddeld besteedbaar Gemiddeld huishoudensinkomen besteedbaar huishoudensinkomen 65-plussers 65-plussers (x 1.000 euro) (x 1.000 euro)

400 70 59,3 350 60 300 50 250 40,7 40 200 31,1 33,3 31,4 32,2 33,2

150 30

100 20 50 10

Bron: CBS Statline - 0 2020 2025 2030 2035 2040 2045 2050 Almere Almere Almere Almere Almere Almere Nederland Nederland 55 t/m 74 jr Nederland 75 plus Almere 55 t/m 74 jr Almere 75 plus Buiten Haven Hout Poort Stad Bron: CBS Statline Bron: CBS, Integraal Inkomens- en Vermogensonderzoek (IIV) 2017

55+ Bronnen:

• Volksgezondheidenzorg.info Almere is een kleurrijke stad. De groep ouderen • Rivm met een migratieachtergrond groeit in de stad. • RIVM onderzoek 2018 Preventieve 1 op de 6 ouderen heeft een vaker eenzaam, hun gezondheid inwoners van 55 jaar en activiteiten voor ouderen die onvoldoende migratieachtergrond. Over 5 is vaak kwetsbaar en zij maken ouder in de gemeente bereikt worden: wat zijn kansrijke elementen? jaar zal dat 1 op de 5 zijn. Hun minder gebruik van zorg- en Almere zijn tevreden veerkracht is vaak groot en welzijnsvoorzieningen dan over het ouder worden • Rapportage Cliënten inkomensregelingen Almere 2017, Onderzoek& Statistiek, familiezorg lijkt vanzelfspre ouderen met een Nederlandse in hun eigen stad. gemeente Almere, september 2018 kend. De groep ouderen met een achtergrond. • RIVM onderzoek 2018 Preventieve migratieachtergrond voelt zich activiteiten voor ouderen die onvoldoende bereikt worden: wat zijn kansrijke elementen?

AFBEELDING 1 6

1.1 HET GESCHENK VAN DE EEUW Ouderen die ziek zijn, zijn niet per se beperkt in hun Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) stelt functioneren.i De helft van de zelfstandig wonende dat zestigjarigen in 2040 naar verwachting niet Nederlandse 65-plussers leeft met één of meer alleen langer leven dan de huidige zestigers, ze chronische ziekten, maar twee derde van deze groep leven ook meer jaren zonder lichamelijke beperkin ervaart geen lichamelijke beperkingen. Ongeveer de gen en in goede gezondheid. De Raad voor Volksge helft van de zelfstandig wonende ouderen ervaart zondheid en Samenleving (RVS) noemt in haar een goede lichamelijke kwaliteit van leven en 90% nieuwsartikel de steeds grotere en gezondere groep ervaart een goede psychische kwaliteit van leven. van 65-plussers het geschenk van de eeuw. Deze zogeheten derde levensfase begint na pensionering Kenmerkend aan mensen in de derde levensfase is en gaat uiteindelijk over naar de vierde levensfase dat zij: waarbij meer zorg en ondersteuning nodig is. In de • waarde hechten aan hun autonomie en zelf derde levensfase zijn veel ouderen actief. Ze reizen richting willen geven aan hun leven; bijvoorbeeld, passen op kleinkinderen of pakken • behoefte hebben aan verbondenheid en nieuwe en oude hobby’s op. betekenisvol contact met anderen; • willen voelen dat ze er werkelijk toe doen.

Ze Deze levensfase is echter niet alleen een geschenk; willen van betekenis zijn, voor anderen of voor de sommige ouderen hebben moeite met het herpak samenleving. ken van hun leven bij levensgebeurtenissen als het overlijden van dierbaren en fysieke en mentale In dit Meerjarenperspectief en de uitvoering hiervan, achteruitgang. Voor ouderen met financiële zorgen houden we rekening met deze aspecten. We willen de en chronische gezondheidsproblemen is het vaak derde levensfase voor inwoners van Almere onder lastig om invulling te geven aan de derde levensfa steunen, waarbij we rekening houden met zowel se. Ondanks deze moeilijke kanten, dragen de vitale als kwetsbare ouderen. meeste ouderen actief bij aan de samenleving.

1.2 HET MEERJARENPERSPECTIEF VOOR gekoppeld. Dit meerjarenperspectief agendeert OUDEREN IN ALMERE thema’s en brengt samenhang in de verschillende beleidsterreinen. Het geeft de gemeente ook de Uit de monitoring Seniorvriendelijke gemeenten mogelijkheid meer te monitoren en te sturen op het blijkt dat inwoners van 55 jaar en ouder in de ge behalen van doelen die alle ouderen in Almere meente Almere tevreden zijn over het ouder worden dienen. Aansluiten bij de in hun eigen stad. Uit interviews met ouderen en leefwereld van ouderen onderzoeken blijkt ook dat diverse zaken aandacht vragen. In de afgelopen jaren hebben we de eerste wensen en behoeften vanuit de samenleving vastge steld. De thema’s, ook wel leefgebieden genoemd, Zorg en ondersteuning die volgens de Almeerse samenleving veel aandacht dichtbij verdienen zijn zorg en ondersteuning dichtbij, ontmoeten en actief in de buurt, veilig in en om het Zingeving, Ontmoeten persoonlijk en actief in huis, goed wonen, makkelijk mobiel, aandacht voor contact de buurt mantelzorgers, zingeving en persoonlijk contact en eenzaamheid.

In het netwerk Goud is er behoefte aan een heldere visie waarin per leefgebied onze doelen voor de komende jaren zijn vastgesteld. In juni 2020 zijn twee Aandacht voor Veilig in en mantelzorgers om het huis moties van de raad aangenomen. De moties vragen om het ontwikkelen van een domein overstijgend stuk met een heldere visie voor ouderen in Almere en Waardig oud daarnaast om aandacht voor stadsbrede ontwikkelin worden in Almere gen. Met dit meerjarenperspectief is er een geza menlijke visie. Per thema presenteren we de vraag stukken die spelen, wat er nodig is om deze aan te Eenzaamheid Goed wonen pakken en wat Goud daarin doet. Makkelijk Dit perspectief heeft een looptijd van vier jaar. mobiel Jaarlijks stelt het netwerk Goud in Almere de uitvoeringsagenda vast aan de hand van de doelen uit het meerjarenperspectief. In de uitvoeringsagenda AFBEELDING 2: AAANSLUITEN BIJ DE LEEFWERELD VAN OUDEREN wordt een tijdsplanning aan de te behalen doelen

1.3 A ANPAK VAN HET MEERJAREN PERSPECTIEF VOOR OUDEREN Het meerjarenperspectief is ontwikkeld in samenwerking met de stad.

Onderzoeken en interviews met inwoners en professionals: wat hebben we opgehaald in de stad?

Interviews en Inspiratie en Onderzoeken bijeenkomsten samenhang

36 • Monitor Seniorvriendelijke gemeente: interviews onder ouderen • Inspiratie vanuit de 1‘blauwe zones’. De uitgevoerd in 2018 door Motivaction i.s.m. netwerkpartners en blauwe zones zijn gebieden op aarde i.o.v. de gemeente. Bijna 1.400 ouderen Movisie (2020 en 2021). In waar mensen relatief vaak ouder dan 100 in Almere hebben hiervoor een enquête deze interviews werden ouderen ge jaar worden. Volgens onderzoeker Dan ingevuld. vraagd naar hun ervaringen in Almere en Buettner ligt het geheim van het gezond behoeften per leefgebied. en gelukkig oud worden in alledaagse • Onderzoek Vrije Universiteit van dingen, zoals dagelijkse routine, voeding,

9 Amsterdam (2018) naar de impact van Goud-netwerkbijeenkomsten beweging, gezelschap en een positieve de vergrijzing in Almere en hoe de stad (2019-2021). Hier werden signalen kijk op het leven. zich kan voorbereiden. en thema’s uit de stad opgehaald en besproken. Aan de hand daarvan zijn • Beleidsdocumenten en onderzoeken op • Onderzoek Hogeschool Windesheim initiatieven gestimuleerd en gestart zoals het gebied van wonen, armoede, sport, (2018) naar de behoeften van Almeerse het Odensehuis, Kleurrijk Almere, de gezondheid en welzijn om samenhang te ouderen met een migratieachtergrond Buurthopper en Welzijn op Recept. waarborgen. en Almeerse ouderen met een

48 Nederlandse achtergrond. interviews met professio- nals in Almere én een bijeenkomst met het Goud-netwerk over specifiek het meerja renperspectief.

1 http://thuiscomfort.nl/nieuws/blauwe-zones-9-regels-om- langer-gezonder-en-gelukkiger-te-leven.html

AFBEELDING 3

1.4 F ACTOREN VAN INVLOED OP BELEVING VAN OUDERDOM

Naast de leefgebieden (zie afbeelding 2) zijn er nog een aantal factoren die bijdragen aan de beleving van het ouder worden en de gezondheid van ouderen. In dit hoofdstuk aandacht voor de sociaaleconomische status van ouderen, voor ouderen met een migratie- achtergrond en voor ageism.

Sociaaleconomische status Nationale en internationale onderzoeken laten verschillen in gezondheid zien in relatie met de sociaaleconomi sche status. Burgers met een lage sociaaleconomische status (SES) hebben vaker gezondheidsproblemen en een minder hoge (gezonde) levensverwachting. Mensen met een lage SES zijn mensen met een meer praktisch georiënteerde opleiding (basisonderwijs, lo, vmbo, avo, mavo) en/of mensen met een laag inkomen (bron: RIVM). Uit onderzoek blijkt dat een op de zes 65-plussers alleen de basisschool heeft afgerond. Ongeveer 30% van de mensen in Nederland behoort tot de groep mensen met een lage SES. Behalve dat deze groep kampt met een slechtere gezondheid, wordt deze groep vaak ook geconfronteerd met armoede en werkloosheid. Bovendien is deze groep vaak moeilijk te bereiken. Ze zijn mogelijk al vermoeid door initiatieven, hebben geen of beperkte kennis over gezondheid en/of vaardigheden en mogelijkheden om de eigen gezondheid positief te beïnvloeden. Ze staan vaak aan de zijlijn als het over gezondheid gaat en als er activiteiten of initiatieven zijn om de gezond heid te verbeteren. Het is belangrijk om vanuit Goud in Almere goed te kijken welke interventies wel en welke niet werken voor ouderen met een lage SES.

Uit de monitoring van de gemeente Almere blijkt dat het hebben van een laag inkomen relatief het vaakst ii

voorkomt onder inwoners van Almere Buiten en Almere Haven (zie afbeelding 1), huishoudens met een migratie achtergrond, oudere of juist jongere huishoudens (hoofd van een huishouden tot 25 jaar of vanaf 75 jaar), bij eenoudergezinnen en bij huishoudens die wonen in huurwoningen met huurtoeslag. Bij het opstarten van initiatieven in deze wijken is het daarom belangrijk rekening te houden met de achtergrond en SES van mensen.

Ouderen met een migratieachtergrond

Almere is een kleurrijke stad. De groep ouderen met een migratieachtergrond groeit. Een op de zes ouderen heeft een migratie achtergrond en over 5 jaar zal dat een op de vijf zijn. Hun veerkracht is vaak groot en familiezorg lijkt vanzelfsprekend. Toch voelen ze zich vaker eenzaam, is hun gezondheid vaak kwetsbaar en maken zij minder gebruik van zorg- en welzijnsvoorzieningen dan ouderen met een Nederlandse achtergrond. Mensen met een migratieachtergrond beleven ziekten en beperkingen vaak anders, uiten klachten anders en hebben andere verwachtingen van de zorg dan ouderen met een Nederlands achtergrond. iiiOnder veel ouderen met een migratieachtergrond rust er een taboe op gezondheidsproblemen. Er is ook veel onwetendheid over dementie. Verder verbergen ouderen soms dat ze bepaalde informatie (over gezondheid) niet begrijpen en niet altijd hun klachten goed kunnen verwoorden. Hierdoor zijn niet alleen hun problemen, maar vaak ook de ouderen zelf en hun mantelzorgers niet in beeld bij de zorg- en welzijnsorganisaties.

Ageism

Ageism is het systematisch stereotyperen en/of discrimineren van iv

ouderen wat negatieve impact kan hebben op de cognitie, gezondheid en gedrag. Het kan zelfs leiden tot vroegtijdige dood. Voorbeelden van stereotypes zijn: ouderen zijn zwak, passief en afhankelijk. Als we de vooroordelen voor waar aannemen dan gaan we ons op dezelfde manier gedragen zodra we zelf ouder worden. We gaan met veel tegenzin onze tweede levenshelft tegemoet. v Ouderen met een negatieve instelling tegenover verouderen, leven 7,5 jaar minder lang dan hun leeftijdsgeno ten die daar wel positief tegenover staan. Ouder worden hoort bij het leven en het is belangrijk om een realistisch beeld te krijgen van het ouder worden.

De kijk op leeftijd is in hoge mate cultureel bepaald. In veel westerse samenlevingen heersen negatieve associaties bij het oud zijn. Tijdens de coronapandemie zijn zowel jongeren als ouderen slachtoffer geworden van ageism. viIn de media is gediscussieerd of 65-plussers niet de co ronataks moeten betalen of thuis moeten blijven zodat jongeren de economie draaiende kunnen houden. Een menswaardige samenleving verplicht de oudere generaties goed te zorgen voor de jongere generaties en omgekeerd. Het is een opdracht aan jong en oud. Het zal ervoor zorgen dat ouderen zelf regie hebben over hun eigen leven en het leven kunnen leiden dat ze voor ogen hebben. Het is belangrijk om in beleid, uitvoering en communicatie hier rekening mee te houden.

WAT VRAAGT 1.5 W AT DOET HET NETWERK GOUD IN ALMERE

• Goed oud worden: Het netwerk Goud zet zich “Je mag ook wel wat van ons verwachten. Als we fijn oud GOED OUD sinds 2019 extra in voor de oudere inwoners. De bestuurlijke opgave Goud richt zich op waardig, willen worden dan moeten we WORDEN VAN met kwaliteit van leven, oud worden in Almere en heeft als uitgangspunt dat ouderen van waarde daar zelf ook wat voor doen. De OUDEREN ZELF? zijn voor hun (woon)omgeving. gemeente kan vervolgens faciliteren. Het begint bij jezelf.” Om plezierig oud te worden is het belangrijk vii

• Wijkgericht: Binnen het netwerk werkt de (OUDERE IN ALMERE) om op tijd na te denken over het ouder worden gemeente samen met wijkteams, gezondheids en hoe je je daarop kunt voorbereiden. Veel centra, (welzijns-)organisaties, vrijwilligers, mensen vinden het lastig om na te denken over inwoners(verenigingen) en andere betrokkenen het ouder worden, omdat ze alleen negatieve om per wijk te kijken wat er speelt, wat de associaties hebben met oud zijn. Het is belang behoeften zijn en wat nodig is. We sluiten zo rijk om bewust te worden van de veranderingen optimaal aan bij de wensen, behoeften en die bij het ouder worden horen. Het kan hier capaciteiten van de wijk en de bewoners. In 2021 bijvoorbeeld gaan om levensgebeurtenissen als richten we ons op Almere Haven en Almere Stad. pensionering, kleinkinderen, verlies, zorg en Aan het eind van het jaar verbreden we naar het ondersteuning thuis en verhuizen. stadsdeel Buiten en daar waar zinvol naar andere • Campagne: Met de campagne van Goud in Almere stadsdelen. dragen we gezamenlijk uit dat oud worden in We vragen van ouderen goed na te denken hoe Almere fijn is en dat senioren van waarde zijn voor zij hun leven willen invullen. Het netwerk Goud • Netwerksturing: Goud werkt met (tijdelijke) Almere.

We bieden Almeerders aanknopingspunten in Almere ondersteunt en faciliteert vervolgens coalities bestaande uit medewerkers van om hun oude dag goed voor te bereiden en te deze wensen en behoeften. Met de campagne verschillende teams en afdelingen van gemeente beleven. Goud in Almere vergroten we de bewustwording en organisaties aan gedeelde ambities. onder ouderen. • Verbinden, verkennen en verbeteren: Goud in • Initiatieven: Goud in Almere stimuleert en Almere verkent kansen, deelt kennis, ondersteunt ondersteunt initiatieven die bijdragen aan een onderzoek en verbindt partijen en initiatieven op Almere waarin huidige én toekomstige ouderen verschillende levensdomeinen die te maken waardig oud kunnen worden. Initiatiefnemers hebben met waardig oud worden in Almere. We (zowel ouderen als professionals) kunnen een faciliteren de dialoog door bijeenkomsten, financiële aanvraag doen bij de gemeente Almere communicatie-activiteiten (mede) te organiseren voor hun activiteiten. en (online) participatiemogelijkheden te bieden.

De leefgebieden H2 In dit hoofdstuk bespreken we de leefgebieden die volgens de Almeerse samenleving aandacht verdienen als het gaat om goed en waardig oud worden (zie afbeelding 2). Per leefgebied beschrijven we de vraagstukken, wat er nodig is en hoe we dit realiseren. Op blz. 39 is een samenvatting te vinden van dit hoofdstuk.

2.1 ZORG EN ONDERSTEUNING DICHTBIJ Vraagstukken om zorg en ondersteuning dichtbij te verbeteren: De meeste ouderen willen zo lang mogelijk thuis viii

blijven wonen. Dit blijkt uit de monitoring senior 1. Ouderen ervaren dat zorg en ondersteuning niet vriendelijke gemeenten. Een grote meerderheid altijd goed op elkaar zijn afgestemd omdat deze uit verwacht dat dit mogelijk is, al dan niet met enige meerdere domeinen komt (zie afbeelding 4). Uit de aanpassingen aan het huis. Vanuit de Rijksoverheid, interviews met professionals en bewoners blijkt gemeenten en zorgverzekeraars wordt lang thuis dat dit gevolgen heeft voor de kwaliteit en wonen gestimuleerd door zorg en ondersteuning toegankelijkheid van de zorg en ondersteuning in dichtbij huis te bieden (zie afbeelding 4). Als netwerk Almere. Een goede samenwerking en afstemming Goud streven we naar de juiste zorg op de juiste plek, tussen zorg- en hulpverleners in de wijk en de waarbij kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid oudere en mantelzorgers is essentieel om de uitgangspunten zijn. mogelijke problemen op tijd te signaleren en de juiste hulp te bieden. Volgens het netwerk van Goud en ouderen zijn er drie belangrijke vraagstukken waar we aan moeten 2. Bij zwaardere zorgvragen verloopt de overgang werken om zorg en ondersteuning dichtbij te verbe van het ene naar het andere domein niet vloeiend. teren: 3. Preventie is belangrijk. Volgens het netwerk krijgt de positieve impact van een gezonde leefstijl en beweging onvoldoende aandacht.

Wetten en ﬁnanciering ouderenzorg Ouderen in Nederland wonen zo lang als mogelijk thuis Zorg en ondersteuning dichtbij

Wet Maatschappelijke Zorgverzekeringswet Wet Langdurige Zorg (Wlz) ondersteuning (Wmo) Zorgverzekeraar (Zvw)

Verantwoordelijk: Verantwoordelijk: Verantwoordelijk: Gemeente Zorgverzekeraar Zorgkantoor

Aanvragen: Aanvragen: Aanvragen: Via keukentafelgesprek bij één Via huisarts Via CIZ van de wijkteams

Voor: Voor: Voor: • Huishoudelijk hulp • Huisartsenzorg • 24- uurszorg in nabijheid nodig, thuis • Hulpmiddelen en woningaanpassingen • Wijkverpleging, casemanagement met zorg óf zorg in instelling • Regio-vervoer, scootmobiel, rolstoel • Medicijnen • In het geval van dementie of ernstige • Dagbesteding en individuele begeleiding • Fysiotherapie, diëtiek, psychologie, lichamelijk aandoening • Vragen m.b.t. financiële ondersteuning ergotherapie • Respijtzorg • Specialistische zorg

Kosten: Kosten: Kosten: Iedereen betaalt een vast bedrag van € 19 Eigen bijdrage Eigen bijdrage per maand (het abonnementstarief). Het afhankelijk van afhankelijk van bedrag is niet afhankelijk van inkomen of verzekering inkomen vermogen. Het is ook niet afhankelijk van de mate van ondersteuning die iemand ontvangt.

AFBEELDING 4: Ondersteuning en zorg (en wonen) voor ouderen zijn georganiseerd in verschillende domeinen 15

Wat is er nodig? Zorg en ondersteuning dichtbij

1. Het maken van regionale en lokale afspraken om zorg en ondersteuning tussen de verschillende domeinen beter op elkaar af te stemmen. Het verzachten van de overgang tussen de verschillende domeinen (Wmo, Zvw en Wlz) door een goede samenwerking tussen de verschillende partijen

2. Preventieplan: Van de focus op genezen van ziekte moeten we verschuiven naar een focus op gezondheid en welzijn van ouderen

Hoe realiseren we dit? Zorg en ondersteuning dichtbij

Almere werkt zowel lokaal als regionaal niveau Op regionaal niveau is een regioperspectief Hoe ervaren ouderen de zorg en ondersteuning? aan het verbeteren van de samenwerking tussen ontwikkeld door de netwerkpartners aan de In interviews geven ouderen en professionals aan de partijen binnen de verschillende domeinen. Er Zorgtafel. ‘Zorg voor ouderen’ is een van de vijf dat er te veel loketten zijn waar ouderen langs zijn veel projecten die streven naar meer integra thema’s daarin. De ambitie om de zorg voor moeten om iets te regelen. Voor ouderen is het le zorg. Het netwerk van Goud kan zorgen voor ouderen te verbeteren, is vertaald naar het daarbij vaak een zoektocht om antwoord te krijgen afstemming tussen de verschillende projecten. project: ‘Versterken van de samenwerking tussen op hun (hulp)vraag. Het netwerk Goud onderzoekt Daarom is het nodig dat het netwerk Goud het medisch en sociaal domein’. De Zorgtafel in een werkgroep de klantreis van kwetsbare geïnformeerd blijft over de initiatieven. Flevoland voert hiervoor een nulmeting uit. ouderen die veel zorg en ondersteuning nodig hebben of op de wachtlijst staan voor de Wet Langdurige Zorg (Wlz). Het inzetten van klantrei zen kan helpen de toegang tot zorg en ondersteu ning en de dienstverlening te verbeteren.

VERANTWOORDELIJK: VERANTWOORDELIJK: VERANTWOORDELIJK: Netwerk Goud in Almere Zorgtafel Flevoland Netwerk Goud in Almere

Het project ‘Zorg in de wijk’ richt zich op het De werkgroep ‘Wie zorgt in de wijk’ houdt zich In de verschillende stadsdelen in Almere lopen lokaal verbeteren van de overkoepelende oude bezig met de samenwerking tussen de informele buurtsportcoaches om inwoners in beweging te renzorg in Almere, specifiek de verbinding tussen en formele zorgpartijen bij de uitvoering van krijgen. De buurtsportcoach werkt samen met zorgverzekeraars en huisartsen. Flevoland zorgtaken. inwoners, sociale wijkteams, professionals en Patiëntenfederatie trekt dit project. andere maatschappelijke instellingen waar sport en het sociaal domein elkaar raken.

VERANTWOORDELIJK: VERANTWOORDELIJK: VERANTWOORDELIJK: Flevoland Patiëntenfederatie Windesheim Flevoland Gemeente Almere als opdrachtgever (project via Zonmw) UITVOERING:: De Schoor

Zorg en ondersteuning dichtbij

In het Almeers Preventieakkoord werken we Met de campagne Goud in Almere stimuleren we aan de focus op positieve gezondheid en welzijn een gezonde leefstijl onder ouderen. Zo is het voor Almeerders. Het streven is een gezonde belangrijk dat ouderen snel weten waar activitei levensstijl voor alle Almeerders. Het Almeers ten gericht op gezondheid zijn. Samen met onze Preventieakkoord is in samenwerking met de partners kijken we hoe we dit kunnen verbeteren. stad tot stand gekomen. Goud in Almere draagt bij aan het Almeers Preventieakkoord met kennis. Het Almeers Preventieakkoord draagt VERANTWOORDELIJK: “We werken aan de bij aan de volgende doelen: Netwerk Goud in Almere verbetering van de verbinding • We stimuleren dat alle Almeerders tussen wijkteams en regelmatig en voldoende bewegen. huisartsen, en tussen • We stimuleren dat gezonde voeding voor alle De gemeente onderzoekt met onze netwerkpart Almeerders vanzelfsprekend is. ners hoe EHealth ouderen kan helpen bij de hulp schuldhulp en huisartsen.Het • We stimuleren dat het mentaal welbevinden en ondersteuning in huis. netwerk is niet voldoende in onder alle Almeerders in 2030 is gegroeid. verbinding. We denken dat we • We stimuleren initiatieven om samen toe te werken naar een rookvrije generatie in VERANTWOORDELIJK: overal toegangen hebben, 2040.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/10750939/1