Bundel 25 november 2021

VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD

IN T E V U L L E N D O O R D E R A A D S G R I F F I E RV-NUMMER PROCEDURE PAGINA

RV-109/2021 Carrousel: 25 november 2021 5

De eensluidende reactie van Almere en de zienswijze van onze deelregio op de samenwerkingsafspraken De eensluidende reactie van Almere is overgebracht aan de voorzitter van onze deelregio en aan de voorzitter en de directeur van de metropoolregio en aan de leden van de Transitiecommissie en de Regiegroep. In onze gezamenlijke brief, maar ook in de Regiegroep vergadering op 8 oktober, heeft onze deelregio gepleit voor het actief betrekken en informeren van de raden en Staten bij de ‘uitvoeringsfase’ (Tekentafel in praktijk), zodat zij hun rol en positie in relatie tot de MRA-gremia en de Raadtafel goed kunnen borgen.

Onze deelregio heeft in onze gezamenlijke brief en tijdens de Regiegroep op 8 oktober aangedrongen om de samenwerkingsafspraken op de volgende onderdelen aan te scherpen: − Het structureel actief, volledig en tijdig informeren van de raden en Staten over betekenisvolle en actuele zaken. Zodat zij in staat zijn om op het juiste moment het goede gesprek op het juiste niveau te kunnen voeren (lokaal, deelregionaal of regionaal niveau); − De rol en positie van de raads- en Statenleden in relatie tot de MRA-gremia en de Raadtafel nader uit te werken en daar de raden en Staten actief bij te betrekken; − Het aantal deelnemers aan de Raadtafel opnieuw te bezien; − Wie in welk MRA-gremium wat gaat doen en hoe de verschillende gremia zich tot elkaar verhouden te verduidelijken (opnemen van een organogram). Bovengenoemde oproep beschouwd onze deelregio als een dringend verzoek aan de voorzitter en de overige leden van de metropoolregio om daar ook na de inwerkingtreding van de samenwerkingsafspraken scherp op te blijven.

Wat de Transitiecommissie en de Regiegroep van de MRA gedaan hebben met de inbreng van Almere en onze deelregio (zie ook bijlage 3 Nota beantwoording ingekomen wensen en opvattingen) In de Nota beantwoording ingekomen wensen en opvattingen zijn alleen die punten opgenomen die vragen om een aanpassing van of aanvulling op de samenwerkingsafspraken. De inbreng van Almere en onze deelregio is ook in deze nota opgenomen (zie geel gearceerde alinea’s) en heeft nog niet geleid tot aanpassing van de huidige samenwerkingsafspraken, maar onze inbreng wordt meegenomen in de ‘uitvoeringsfase’ (Tekentafel in de praktijk). Overigens heeft het merendeel van de ingekomen wensen en opvattingen van de overige leden en deelregio’s om dezelfde reden nog niet geleid tot aanpassing van de huidige samenwerkingsafspraken.

Wat valt op: − Betrekken raden en Staten: inbreng heeft op dit moment nog niet geleid tot aanpassing van de huidige samenwerkingsafspraken, maar wordt wel meegenomen bij de nadere uitwerking omdat er groot belang gehecht wordt aan een goede communicatie met en actieve betrokkenheid van raden en Staten. Publicaties op de MRA-website vinden wij als Almere en deelregio niet afdoende. De raden en Staten moeten actief en tijdig geïnformeerd worden over relevante en urgente zaken, maar ook moeten zij terug horen wat er met hun inbreng is gedaan. In de ‘uitvoeringsfase’ zal Almere en onze deelregio hier scherp op blijven toezien dat dit goed geborgd wordt; − Invulling, rol en samenstelling Raadtafel: Hierover zijn door bijna alle leden opmerkingen en suggesties binnengekomen. De precieze rol van de Raadtafel zal nader worden uitgewerkt gezamenlijk met de leden van de Raadtafel. Maar ook raads- en Statenleden, griffiers, leden van het bestuur en de Algemene Vergadering zullen in dit proces worden betrokken en gevraagd worden om bouwstenen aan te leveren.

Tijdens de oprichtingsbijeenkomst van de nieuwe raadtafel zullen afspraken worden gemaakt over hoe dit proces verder vorm moet krijgen, ook in relatie tot de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2022; − Monitoren van de nieuwe samenwerking: Het is belangrijk dat in het overgangsjaar, maar ook in de jaren daarna op alle niveaus in ons samenwerkingsverband regelmatig het gesprek gevoerd wordt over de nieuwe samenwerking. Het nieuwe bestuur zal hiervoor een procesvoorstel voorbereiden en dit agenderen bij de Algemene Vergadering; − Missen een organogram: In onze gezamenlijke brief van onze deelregio vragen wij ons af of alle voorgestelde MRA-gremia gaan bijdragen aan minder bestuurlijke drukte en meer slagkracht. Bovendien mist Almere een organogram waarin duidelijk staat wie in welk gremium wat gaat doen en hoe de verschillende gremia zich tot elkaar verhouden.

VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD

IN T E V U L L E N D O O R D E R A A D S G R I F F I E RV-NUMMER PROCEDURE PAGINA

RV-109/2021 Carrousel: 25 november 2021 6

Enerzijds heeft de Transitiecommissie er vertrouwen in dat deze nieuwe manier van samenwerken gaat bijdragen aan meer daad- en slagkracht van de metropoolregio. Anderzijds hebben de leden van de Transitiecommissie bewust gekozen voor het niet opnemen van een organogram in de huidige samenwerkingsafspraken (overigens wel eerder geprobeerd om een organogram op te stellen), omdat er geen concrete functionele relaties en hiërarchische verhoudingen zijn tussen de verschillende MRA-gremia (Platforms, Dagelijks Bestuur en Algemene Vergadering) in dit informele samenwerkingsverband. Bovendien zijn zij van mening dat de rollen en taken en hoe zij zich tot elkaar verhouden verder vorm moeten krijgen in de ‘uitvoeringsfase’ (Tekentafel in de praktijk); − Aandacht voor standpunten kleine oppositie partijen: De Transitiecommissie is van mening dat het aan de deelnemers van de metropoolregio is om hier tot een goede inbreng te komen in de MRA- gremia, zodat ook de kleinere partijen zich in de zienswijze van hun gemeente of provincie kunnen herkennen.

WAT IS HET DOEL EN HET BEOOGD EFFECT VAN HET VOORGESTELD BESLUIT? Het doel is om een samenwerkingsverband van grote klasse te worden, met een duidelijk profiel, positie en agenda. De kern van het voorstel is dat de organisatie van de metropoolregio eenvoudiger en leniger moet worden om de opgaven te kunnen aanpakken en om op nationaal, Europees en internationaal niveau een rol van betekenis te kunnen spelen. De samenwerkingsafspraken zijn bedoeld om de regionale samenwerking verder te versterken, maar ook om met elkaar effectiever, daadkrachtiger en transparanter samen te kunnen werken vanuit het principe ‘What’s in it for us’. En waarbij ook de raden en Staten beter betrokken worden en in positie zijn.

WAT ZIJN ALTERNATIEVEN VOOR DE RAAD? Niet instemmen met de definitieve versie van de samenwerkingsafspraken. Als wij als college op dit moment naar de huidige verhoudingen in de MRA kijken, zal in dat geval Almere waarschijnlijk als enige dit standpunt innemen. Dat is niet in het belang van Almere, want op het terrein van wonen, werk, mobiliteit en vrijetijd (‘Daily Urban System’) zijn wij als 2e stad in de MRA verbonden met dit samenwerkingsverband. Zo zijn bijvoorbeeld meer dan 35.000 Almeerders werkzaam in andere MRA-gemeenten en zo’n zelfde aantal mensen is sinds 2011 uit andere MRA-gemeenten in Almere komen wonen. Bovendien heeft Almere dit samenwerkingsverband ook nodig om onze lange termijn opgaven te kunnen realiseren ( zoals bijvoorbeeld de IJmeerverbinding, spreiding bedrijvigheid en werkgelegenheid en landschappen van grote kwaliteit). De tendens is dat het Rijk door de omvangrijke lange termijn opgaven steeds vaker zaken doet met stedelijke regio’s en daar kan Almere als grote stad niet ontbreken. Zeker als het lange termijn besluiten en investeringen betreft op het gebied van verstedelijkingsvraagstukken (Verstedelijkingsstrategie) en bereikbaarheid (Samen Bouwen aan Bereikbaarheid). Maar ook voor dossiers als cultuur, onderwijs en klimaat/energie worden op regionaal niveau afspraken gemaakt met het Rijk en steeds vaker ook met Europa.

Als 2e stad in de MRA is het van belang dat Almere een rol van betekenis speelt en zijn invloed aanwendt. Daarom is het van groot belang dat Almere ook goed in positie is in de metropoolregio, zodat Almere mede de koers kan bepalen. Om die reden heeft de gemeente Almere in 2019 drie prioritaire thema’s benoemd voor de inzet in de MRA: Banen, Betaalbaar bouwen en Bereikbaarheid (3B’s).

WAT ZIJN DE CONSEQUENTIES VAN DIT BESLUIT VOOR INWONERS EN ORGANISATIES IN DE STAD OF ANDERE DERDEN? IS OF WORDT HIERAAN IN HET KADER VAN EEN PARTICIPATIETRAJECT AANDACHT BESTEED? De inwoners van Almere en de partners in de stad hebben baat bij het goed samenwerken in de metropoolregio, omdat zij hier door werk, mobiliteit en voorzieningen mee verbonden zijn. Het is daarom belangrijk dat voor de korte en lange termijn oplossingen gevonden worden voor de grote opgaven waar Almere in dit informele bestuurlijke samenwerkingsverband voor staat op het gebied van wonen, werken en bereikbaarheid. Vooral ook omdat Almere in de komende jaren nog steeds zal groeien in inwoneraantal.

VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD

IN T E V U L L E N D O O R D E R A A D S G R I F F I E RV-NUMMER PROCEDURE PAGINA

RV-109/2021 Carrousel: 25 november 2021 7

WELKE FINANCIËLE MIDDELEN ZIJN MET DIT BESLUIT GEMOEID? In de nieuwe samenwerkingsstructuur wordt het secretariaat van dit samenwerkingsverband, de MRA- Directie. Dit betekent dat naast de ondersteuning en advisering van de voorzitters van de MRA-gremia ook ambtelijke inzet nodig is voor het opstellen en uitvoeren van de kaders van de MRA. Bovendien is ambtelijke inzet nodig voor het financiële beheer, de in- en externe communicatie (inclusief beheer MRA-website) en het organiseren van bijeenkomsten op zowel regio als deelregio niveau. Daarom is door de Regiegroep op 8 oktober erkend dat de huidige bezetting van de MRA-Directie te beperkt is en uitgebreid moet worden naar een kernformatie van 30fte (huidige formatie is 21fte vaste en flexibele schil). In de samenwerkingsafspraken is opgenomen dat op deelregio niveau ‘om niet’ vast en flexibel ambtenaren ingezet worden bij de MRA-Directie. Momenteel wordt door de MRA-Directie een directieplan opgesteld inclusief een verdeelsleutel. De verwachting is dat in het eerste kwartaal van 2022 hier meer duidelijkheid over zal komen en dan is het de bedoeling dat Almere, Lelystad en de provincie Flevoland met elkaar afspraken gaan maken over de verdeling van de gevraagde inzet. Vervolgens zal dit als voorstel geagendeerd worden voor het college en - na goedkeuring door het college - meegenomen worden in de Perspectiefnota 2023.

WANNEER WORDT HET BESLUIT VAN DE GEMEENTERAAD UITGEVOERD, GEREALISEERD EN WANNEER WORDT DE GEMEENTERAAD DAAROVER GERAPPORTEERD? Op 10 december zal tijdens ‘de State of the Region’, door de voorzitter van de MRA (burgemeester Amsterdam) het startsein gegeven worden voor de nieuwe samenwerking. Het Dagelijks Bestuur en de Algemene Vergadering zullen daarna opgericht worden. Op 1 januari 2022 zal gestart worden met het implementeren van de nieuwe werkwijze (‘uitvoeringsfase’).

IS AAN DE BESLUITVORMING OVER DIT VOORSTEL EEN FATALE TERMIJN (WETTELIJKE DEADLINE) VERBONDEN? ZO JA, WAAROM? Geen wettelijke termijn, maar wel een deadline. Voor 10 december 2021 moeten de samenwerkingsafspraken ter vaststelling voorgelegd worden aan de raden en Staten.

BIJLAGEN • Brief deelregio aan MRA • Zienswijze Almere, Lelystad en Flevoland • Nota beantwoording ingekomen wensen en opvattingen • Aanbiedingsbrief samenwerkingsafspraken • Definitieve versie samenwerkingsafspraken

ACHTERLIGGENDE STUKKEN Collegevoorstel Vaststellen Samenwerkingsafspraken Metropool Regio Amsterdam (MRA) en besluit d.d. 2 november 2021

RAADSBESLUIT

IN T E V U L L E N D O O R D E R A A D S G R I F F I E RV-NUMMER PROCEDURE PAGINA

1 RV-109/2021 Carrousel: 25 november 2021

ONDERWERP

Vaststellen samenwerkingsafspraken Metropool Regio Amsterdam

De raad van de Gemeente Almere

Gezien het voorstel van burgemeester en wethouders,

Besluit:

1. Kennis te nemen van de definitieve versie van de samenwerkingsafspraken Metropool Regio Amsterdam (MRA).

2. In te stemmen met de volgende basisprincipes: a. De inhoud staat voorop, b. De leden van de MRA werken samen vanuit vertrouwen en streven naar gezamenlijke resultaten, c. De basis voor de samenwerking in de MRA ligt in de 7 deelregio’s’, d. Politieke betrokkenheid en draagvlak is onmisbaar, e. De MRA is volledig transparant over vergaderingen van MRA-gremia, f. Per opgave wordt zorgvuldig afgewogen op welk schaalniveau een opgave moet worden opgepakt (lokaal, deelregionaal of op MRA-niveau), g. De MRA heeft zowel een interne als externe functie. De leden van de MRA willen de bekendheid, het gezag en de overtuigingskracht van de regio bij de inwoners van de MRA, het Rijk en op internationaal niveau vergroten.

3. In te stemmen met de overkoepelende ambitie en doelstellingen: a. Ambitie: MRA een regio van grote klasse, niet alleen gaan voor kwantiteit (groeipotentieel), maar juist ook voor kwaliteit (wat heeft de metropoolregio te bieden), b. Doelstellingen: − Meest inventieve regio van Europa met best opgeleide beroepsbevolking, − Regio voor iedereen, − Duurzaam verbonden regio.

4. In te stemmen met de rollen en taken van de raden en Staten, de Raadtafel en de MRA-gremia: a. De raden en Staten bepalen de kaders. De kaders zijn: MRA-Agenda, Investeringsagenda, Meerjarenbegroting en de samenwerkingsafspraken. Via de termijnagenda en de voortgangsnota krijgen de raden en Staten jaarlijks de mogelijkheid om de kaders bij te sturen, b. De Raadtafel geeft het bestuur en de Algemene Vergadering op procesniveau gevraagd en ongevraagd advies, c. De Algemene vergadering (AV) controleert het bestuur en is de link naar de MRA- deelnemers, d. Het Dagelijks bestuur; stuurt op het realiseren van de ambitie en doelstellingen en de uitvoering van de MRA-Agenda, e. De Platforms zijn samen met de portefeuillehouders overleggen (PHO) verantwoordelijk voor het uitvoeren van de MRA-Agenda en leveren input voor de voortgangsnota, termijnagenda en (meerjaren)begroting.

RAADSBESLUIT

IN T E V U L L E N D O O R D E R A A D S G R I F F I E RV-NUMMER PROCEDURE PAGINA

2 RV-109/2021 Carrousel: 25 november 2021

Almere,

De raad voornoemd,

De griffier, De voorzitter,

G.J. Broer F.M. Weerwind

Bijlage 2: Overzicht zienswijze MRA-deelregio Almere Lelystad op de Samenwerkingsafspraken

1. Wij willen benadrukken dat de MRA een informeel samenwerkingsverband is en blijft. De autonomie van onze gemeenteraden en provinciale staten, inclusief gerelateerde wet- en regelgeving, blijft intact. Besluitvorming vindt plaats op het niveau van gemeenteraden en staten en niet elders. 2. Wij zijn geen voorstander van een bestuur dat gebaseerd is op deelregionale vertegenwoordiging. We constateren dat deze wijziging voeding geeft aan de discussie of de nieuwe structuur ons voldoende ruimte biedt voor een constructieve samenwerking binnen de MRA. En wij vragen ons af of deze gemaakte keuzes in de praktijk leiden tot een daadkrachtige en herkenbare MRA waarbij de inhoud voorop staat; 3. Wij vinden dat de platforms - zonder inmenging van het dagelijks bestuur – hun werk moeten kunnen doen om de opgaven van de MRA te realiseren (uitvoeringslijnen MRA-Agenda 2020 – 2024); 4. Wij onderschrijven het belang dat de bestuurders van de MRA meerdere keren per jaar met de gemeenteraden en provinciale staten het goede gesprek voeren over de kaders (termijnagenda, voortgangsnota, lobbyagenda en (meerjaren)begroting), zodat onze volksvertegenwoordigers goed aangehaakt zijn en indien nodig tijdig kunnen bijsturen; 5.

Wij beschouwen de huidige samenwerkingsafspraken als een dynamische set van afspraken, zodat wij de samenwerking werkende weg verder vorm en inhoud kunnen geven (overgangsjaar). Bovendien willen wij in dit overgangsjaar met elkaar het goede gesprek blijven voeren over wat het betekent om vanuit vertrouwen en vanuit de insteek “What’s in it for us” samen te werken; 6. Wij vinden het een goed idee om de deelregio’s meer in positie te brengen. Tegelijkertijd vinden wij het - als de schakel tussen de eerste en vierde economie van ons land, met Almere als 2e stad in de MRA en Lelystad als provinciale hoofdstad – van groot belang dat onze positie goed geborgd blijft. Onze deelregio heeft de MRA immers veel te bieden; 7. Wij zijn van mening dat de samenwerkingsafspraken her en der te gedetailleerd zijn. Samenwerken vraagt ook om onderling vertrouwen; 8. Wat ons betreft zouden de samenwerkingsafspraken voor wat betreft de Raadtafel, (actieve) informatievoorziening en de verhouding tussen de verschillende gremia nog aangescherpt moeten worden; 9. Wij onderschrijven het belang dat de MRA ook in de nieuwe setting een informeel samenwerkingsverband blijft, waarbij de zeggenschap bij de raden en Staten ligt; 10. Wij pleiten voor een goede overgangsperiode, zodat tijdig bijgestuurd kan worden als de afspraken niet het gewenste effect sorteren; 11.

Wij vragen ons af of alle voorgestelde MRA-gremia gaan bijdragen aan minder bestuurlijke drukte en meer slagkracht; 12. Wij missen een organogram waarin ook duidelijk staat wie in welk gremium wat gaat doen en hoe de verschillende gremia zich tot elkaar verhouden; 13. Wij zijn geen voorstander van passieve informatievoorziening via de website van de MRA. Wij willen dat de MRA actief, tijdig en volledig de raden en Staten informeert over betekenisvolle zaken (ook vanuit de platforms en portefeuillehoudersoverleggen). Zodat de raden en Staten op het juiste moment het goede gesprek op het juiste niveau kunnen voeren (lokaal, deelregionaal of regionaal niveau); 14. Wij vinden de status van de raadtafel, en de rol en positie van de deelnemers aan de raadtafel ten opzichte van de raden en Staten en de MRA-gremia nog steeds onduidelijk. Een raad kan niet vertegenwoordigd worden door een raadslid.

Postbus 55 8200 AB Lelystad

Telefoon (0320)-265265 Fax (0320)-265260 E-mail provincie@Flevoland.nl Metropoolregio Amsterdam Website Voorzitter Transitiecommissie/Interim Bestuur www.flevoland.nl Mevrouw F. Halsema Strawinskylaan 1779 1077XX AMSTERDAM

*2852829* Verzenddatum Bijlagen Uw kenmerk Ons kenmerk 6 oktober 2021 4 2852829 Onderwerp Reactie Deelregio Almere-Lelystad op de “Samenwerkingsafspraken voor de Metropoolregio Amsterdam d.d. 12 juli 2021”

Geachte mevrouw Halsema,

Hierbij sturen wij u namens de leden van het bestuurlijke overleg van de deelregio Almere-Lelystad de gezamenlijke reactie van de colleges, gemeenteraden en provinciale staten op de “Samenwerkingsafspraken voor de Metropoolregio Amsterdam d.d. 12 juli”.

Wij spreken allereerst onze dank uit voor het feit dat de raden en staten in juni door de Transitiecommissie geraadpleegd zijn. Hierdoor konden zij aan de voorkant inbreng leveren voor deze concept-samenwerkingsafspraken. Daarmee is tegemoet gekomen aan een uitdrukkelijke wens van onze raden en staten voor tijdige en meer inhoudelijke betrokkenheid. Wij waarderen ook het vele werk dat in korte tijd is verzet om tot deze concept-samenwerkingsafspraken te komen.

Hieronder geven wij de hoofdpunten van onze deelregionale reactie weer. Bijlage 1 bevat een uitgebreid overzicht van alle reacties. In bijlage 2A, 2B en 2C zijn de aangenomen moties en amendementen van de gemeenteraden van Almere en Lelystad opgenomen.

1. Voorkomen bestuurlijke drukte Wij vinden dat een heldere en slanke samenwerkingsstructuur nodig is om tot een daadkrachtige en herkenbare MRA te komen. Wij vragen ons echter af of de nu voorliggende samenwerkingsafspraken echt gaan zorgen voor een lichtere governance met minder bestuurlijke drukte. Omwille hiervan zijn we het ten principale oneens met een bestuur dat gebaseerd is op deelregionale vertegenwoordiging. We constateren bovendien dat deze wijziging voeding geeft aan de discussie of de nieuwe structuur ons voldoende ruimte biedt voor een constructieve samenwerking binnen de MRA.

2. Rol en positie van gemeenteraden, provinciale staten en de Raadtafel Wij zien dat er bij onze raden en staten veel onduidelijkheid is over de eigen positie binnen het MRA netwerk, zeker als het gaat om hun betrokkenheid en zeggenschap. Bij veel raden en staten leeft de gedachte dat zij ook binnen het MRA netwerk besluiten (kunnen) nemen. Maar de MRA is een informeel bestuurlijk netwerk, waarbij de colleges – met mandaat van hun eigen raden en Staten - handelen binnen de kaderstukken van de MRA (begroting en agenda).

Tegelijkertijd constateren wij dat er veel vragen zijn over de raadtafel (samenstelling, adviesfunctie, vertegenwoordiging). Wij vinden het daarom heel belangrijk dat de raads- en

Inlichtingen bij Doorkiesnummer Bezoekadres drs. G.A.J. de Poorter 06-21920857 Visarenddreef 1 Lelystad

Bladnummer 2 Ons kenmerk: 2852829

statenleden in het vervolgproces actief betrokken worden bij de verdere vormgeving van de Raadtafel.

3. Actieve informatievoorziening Wij vinden dat de MRA een actieve informatieplicht heeft aan raden en staten. Dat houdt in dat zij tijdig en goed geïnformeerd moeten worden over onder andere actuele zaken, belangrijke ontwikkelingen en overlegmomenten, maar zeker ook over belangrijke voorstellen en afspraken. Zodat de leden van de raden en staten hierover tijdig met hun portefeuillehouder(s) en met elkaar (op lokaal, deelregionaal of regionaal niveau) in gesprek kunnen gaan.

4. Besluitvormingsproces samenwerkingsafspraken Wij stellen voor de definitieve versie van de samenwerkingsafspraken te voorzien van een gedegen oplegger. Met daarin opgenomen een Nota van Beantwoording, die inzicht geeft wat er met de ingekomen wensen en opvattingen is gedaan. En ook beschrijft hoe het vervolgproces na de vaststelling eruit ziet en hoe de raden en Staten hierbij betrokken worden.

Tot slot De deelregio Almere Lelystad gelooft in regionale samenwerking. We zetten ons graag actief in om een bijdrage te leveren aan de verdere ontwikkeling en positionering van de Metropoolregio Amsterdam. Tijdens uw werkbezoek aan onze deelregio laten we dan ook graag zien wat wij de MRA te bieden hebben.

Met vriendelijke groeten, Namens alle bestuurders van deelregio Almere-Lelystad,

J. Fackeldey Voorzitter deelregio Almere Lelystad

Aan Deelnemers van de Metropoolregio Amsterdam Van Transitiecommissie Contact Remco Rienties

Onderwerp Overzicht gemaakte afspraken over verwerking ingekomen reacties op de concept Samenwerkingsafspraken Datum 15 oktober 2021

Inleiding In de Regiegroep van 8 oktober jongstleden zijn de wensen en opvattingen besproken die de deelnemers hebben ingezonden naar aanleiding van de concept Samenwerkingsafspraken. In deze notitie treft u een samenvatting van de ingekomen reacties, gerubriceerd op thema, met daarbij de afspraken die in de Regiegroep zijn gemaakt over eventuele vervolgacties voor de betreffende punten in de definitieve Samenwerkingsafspraken.

In de meeste reacties is waardering en erkenning uitgesproken voor de grote hoeveelheid en het goede werk dat is verzet door de transitiecommissie en de MRA directie. In het bijzonder wordt op enkele plaatsen ook waardering uitgesproken voor de extra energie die is gestoken in het goed betrekken van de raden en staten, en hoe de input van de deelnemers op het voorstel is verwerkt in deze samenwerkingsafspraken. Daarnaast wordt ook nu weer in veel ingekomen reacties de noodzaak van de MRA samenwerking onderschreven. Dergelijke opmerkingen zijn in deze samenvatting buiten beschouwing gelaten. In deze samenvatting zijn alleen die punten opgenomen die vragen om een aanpassing of aanvulling van de concept Samenwerkingsafspraken.

Om de reacties te kunnen groeperen, en zo een samenvatting te krijgen, zijn de teksten zoals deze hieronder zijn opgenomen (daar waar het betreffende punt is ingebracht door meerdere deelnemers) in veel gevallen niet letterlijk 1 op 1 de teksten uit de brieven, maar is een formulering gekozen die recht doet aan de opmerkingen van alle deelnemers die het punt hebben ingebracht.

Inhoud van de samenwerking Over de inhoud van de samenwerking is eigenlijk maar 1 opmerking binnengekomen: - Gemeente Haarlem vraagt de MRA in te zetten op een transitie van korte vluchten tot 750 kilometer richting hogesnelheidsspoor om zo een bijdrage te leveren aan de klimaatopgave. Dit vraagt om een krachtige lobby vanuit de MRA richting politiek Den Haag om te komen tot de noodzakelijke investeringen in het spoorwegnetwerk zodat er meer hogesnelheidstreinen kunnen rijden naar het buitenland. Daarbij is het cruciaal dat de regio zo goed mogelijk aangetakt wordt op de stations waar de hogesnelheidstreinen halteren. We roepen de MRA op een visie te ontwikkelen op de benodigde infrastructurele maatregelen om de bewoners en bezoekers van de MRA zo goed mogelijk aansluiting te geven op de hogesnelheidstreinstations in de MRA (Haarlem) Afspraak: dit punt behoeft geen aanpassing van de Samenwerkingsafspraken. De samenwerkingsafspraken zijn niet de plek voor dergelijke inhoudelijke wensen. De meest voor de handliggende plek om het vraagstuk van vliegen irt internationaal treinverkeer op te pakken is het Platform Mobiliteit. In de nieuwe governance zijn alle deelregio’s vertegenwoordigd in het Platform Mobiliteit: de deelregio Zuid- Kennerland kan dit punt daar zelf in brengen.

Doelen/ Ambities Met betrekking tot de centrale ambities/ doelstelingen die in de samenwerkingsafspraken zijn opgenomen zijn een aantal wensen en opvattingen binnen gekomen: - De ambities en doelstellingen dienen te worden gekoppeld aan de MRA Agenda ofwel de looptijd van de ambities en doelstellingen MRA samen te laten vallen met het moment van evaluatie van de MRA Agenda en de Samenwerkingsafspraken (Wormerland) Afspraak: dit punt behoeft geen aanpassing van de Samenwerkingsafspraken. De ambities en doelstellingen worden ook gekoppeld aan de MRA Agenda. De uitvoeringslijnen uit de MRA Agenda blijven overeind: de ambities en doelstellingen vormen hier een overkoepelend instrument, bedoeld om integrale afwegingen en focus in het bestuurlijke gesprek te bevorderen. De looptijd is bewust contrair: hierdoor wordt een extra moment van evaluatie/ bijstelling ingebouwd.

- Uitwerking van de overkoepelende doelstellingen volgt in de MRA-agenda en werkplannen. Wij geven hierbij nogmaals aan dat het streven naar sociaal evenwicht moet worden ingevuld vanuit de ruimtelijk economische opgaven en niet leiden tot

het oppakken van taken vanuit het sociaal domein binnen de MRA (Hilversum, Gooise Meren, Huizen, Wijdemeren, Weesp, Laren, Blaricum) Afspraak: dit punt behoeft geen aanpassing van de Samenwerkingsafspraken. Vooralsnog worden de sociaal-maatschappelijke vraagstukken aangevlogen vanuit de huidige drie platforms. Er wordt nu bij het vernieuwen van de MRA-governance geen extra platform sociaal opgericht, met specifieke taken uit het sociaal domein. Toekomstige veranderingen zijn niet bij voorbaat uitgesloten, maar krijgen vorm door initiatieven van onderop: deelnemers die gezamenlijk ambities formuleren, en op basis daarvan in een coalition-of-the-willing verandering in de MRA proberen te bewerkstelligen.

- Zoals wij in onze eerdere zienswijze hebben aangegeven, zien wij de titel van de eerste ambitie “De meest inventieve regio van Europa, met de best opgeleide bevolking”, graag vervangen worden door: “De meest inventieve regio van Europa met gelijke en maximale onderwijskansen voor elke inwoner”, om in de ambitie uit te drukken dat economische versterking gericht is op deelname van alle inwoners. (Hilversum) Afspraak: dit punt behoeft bij nader inzien geen aanpassing van de Samenwerkingsafspraken. We willen de zinsnede best opgeleide beroepsbevolking graag behouden: het streven om alle inwoners te laten deelnemen komt goed tot zijn recht in combinatie met de tweede ambitie: een regio voor iedereen.

Principes (w.o. deelregio’s) De wensen en opvattingen die betrekking hebben op de principes uit de samenwerkingsafspraken (waaronder de deelregionale samenwerking): - Vanuit veel deelnemers is veel feedback gekomen op de zinsnede dat het niet mogelijk is om een deelregio op te splitsen. Het zou aan de deelregio’s zelf moeten zijn om te bepalen hoe zij zich organiseren (Amstelveen, Aalsmeer, Uithoorn, Haarlemmermeer, Ouder-Amstel, Zaanstad, Purmerend, Edam-Volendam, Waterland, Wormerland, Oostzaan, Landsmeer, Uitgeest, Beemster, Provincie Noord-Holland) Afspraak: Deze zinsnede is in de samenwerkingsafspraken opgenomen in verband met het besluit van de Regiegroep om het bestuur samen te stellen via deelregionale vertegenwoordiging. Hiermee werd beoogd om in de toekomst te voorkomen dat het bestuur alsnog toenemen in omvang. De zinsnede over dat het niet mogelijk is om een deelregio op te splitsen zal worden verwijderd. In de plaats

daarvan zal elders een zinsnede worden opgenomen dat het bestuur van de MRA uit maximaal 10 leden bestaat.

- Het is belangrijk dat voor iedereen inzichtelijk is waarover in MRA verband (platforms, bestuur, algemene vergadering) wordt gesproken en welke afspraken er worden gemaakt. Daarom moet van de platforms en het bestuur van de MRA kort na elke vergadering het verslag c.q. de afspraken én de besproken documenten worden gepubliceerd, vergelijkbaar met de openbare besluitenlijsten van colleges van gemeenten en provincies. Voor de vergaderingen van de Algemene Vergadering moet vooraf de agenda én bijbehorende documenten wordt gepubliceerd en kort na afloop het verslag c.q. de gemaakte afspraken, vergelijkbaar met de werkwijze van raden en Staten (Haarlem, Zandvoort) Afspraak: dit punt behoeft geen aanpassing van de Samenwerkingsafspraken. Op dit moment is het streven al om op deze wijze te opereren. Dat gaat steeds beter, en zal in de nabije toekomst verder verbeterd worden. Overigens zijn niet alle bijlagen geschikt om te openbaren (bijvoorbeeld omdat het strategische inbreng bevat voor toekomstige overleggen met externe partners). In die gevallen wordt gepoogd om zo goed mogelijk verslag te doen van de gevoerde discussie.

Het betrekken van de Raden en Staten Wensen en opvattingen die zijn binnengekomen over het betrekken van Raden en Staten:

- Goede informatiestromen en communicatie zijn belangrijk: daarin wordt vaak wel de MRA-raadtafel genoemd maar niet de raden en staten. Er is meer duidelijkheid nodig over de informatiestroom naar de raden en staten. Ook over de terugkoppeling uit belangrijke overleggen (bijvoorbeeld in de externe rol richting BO MIRT en BOL) naar raden en Staten. De rol van de raden en staten moet beter worden uitgewerkt (Haarlemmermeer, Zaanstad, Hilversum, Gooise Meren, huizen, Wijdemeren, Weesp, Laren, Blaricum, Provincie Flevoland, Almere, Lelystad) Afspraak: dit punt behoeft geen aanpassing van de Samenwerkingsafspraken. De beoogde veranderingen in de nieuwe governance zijn hier op gericht. Doormiddel van de voortgangsnota, termijn agenda en openbaarheid over agenda’s, stukken en verslagen moet de basis op orde zijn. Daarnaast zijn extra inspaningen voorzien door middel van inhoudelijke deelregionale bijeenkomsten, werksessies, enzovoort. De terugkoppeling vanuit de externe rol (overleggen met Rijk, etc) wordt ook onderdeel hiervan.

- De raden en staten nemen wel de besluiten maar de mogelijkheid om aan de voorkant mee te praten is beperkt (Zaanstad) Afspraak: dit punt behoeft geen aanpassing van de Samenwerkingsafspraken. Door de raden veel beter (ook inhoudelijk) te informeren, en met regelmaat het gesprek aan te gaan in deelregionale bijeenkomsten of werksessies kan ook aan de voorkant de input van raads- en statenleden worden meegenomen in processen. Bij de basisdocumenten (MRA-Agenda, samenwerkingsafspraken, etc.) zal hier ook veel ruimte voor worden gemaakt

- Om als gemeente te kunnen acteren binnen de MRA en de omschreven processen is het belangrijk om al in een vroeg stadium zicht te hebben op wat gaat komen (termijnagenda, meerjarenplanning), en dat de 8 weken termijn minimaal wordt gehandhaafd. Beter zou zijn om deze termijn naar 9 of 10 weken te verlengen, en bovendien het zomerreces en kerstreces niet mee te rekenen bij deze termijn (Hilversum, Gooise Meren, Huizen, Wijdemeren, Weesp, Laren, Blaricum) Afspraak: dit punt behoeft geen aanpassing van de Samenwerkingsafspraken. Dit punt is luid en duidelijk gehoord, en zal de volle aandacht behouden. Wat betreft het niet meerekenen van de recessen: dat werd in het verleden ook al niet meegerekend. Voor de Regiegroep van oktober werden de stukken daarom niet 8 weken van tevoren verzonden (half augustus), maar al voor het zomerreces (14-16 weken van tevoren).

- Een aantal deelnemers zijn gevallen over het gebruik van het woordje ‘slechts’ onderaan pagina 39 van het document (Het proces van ‘wensen en opvattingen’ via de weg college, commissie en vaststelling in raad/Staten wordt slechts gebruikt bij besluitvorming over de MRA Agenda, de vierjaarlijkse meerjarenbegroting en specifiek aangewezen onderwerpen uit de Termijnagenda). Men is van mening dat hier het woord ‘slechts’ moet worden vervangen voor het woord minimaal (Provincie Noord- Holland, Wormerland, Zaanstad, Provincie Flevoland, Almere, Lelystad) Afspraak: het is belangrijk om te benoemen dat pagina 39 een bijlage betreft, waarin ‘best practices’ zijn benoemd om het gesprek tussen raden en staten te bevorderen. Het is inspiratie/kennisdeling waar deelnemers van elkaar kunnen leren. De tekst vormt in die zin geen afspraak uit de samenwerkingsafspraken. Het worod ‘slechts’ zal hier worden vervangen door ‘in ieder geval’, maar dat veranderd niets aan de in de eigenlijke Samenwerkingsafspraken opgenomen afspraken en procedures.

- Wij onderschrijven het belang dat de bestuurders van de MRA meerdere keren per jaar met de gemeenteraden en provinciale staten het goede gesprek voeren over de kaders (termijnagenda, voortgangsnota, lobbyagenda en (meerjaren)begroting), zodat onze volksvertegenwoordigers goed aangehaakt zijn en indien nodig tijdig kunnen bijsturen (Provincie Flevoland, Almere, Lelystad) Afspraak: dit punt behoeft geen aanpassing van de Samenwerkingsafspraken. Hier ligt (naast de omschreven middelen) ook primair een rol bij de bestuurders die lokaal (of provinciaal) hier ook regelmatig het gesprek over aan moeten gaan

Raadtafel Er zijn veel opmerkingen binnen gekomen over de invulling/ rol van de raadtafel, die nog verder uitgewerkt zou moeten worden. Ook zijn er een aantal concerete suggesties voor aandachtspunten daarbij: - De precieze invulling en werkwijze van de MRA Raadtafel behoeft, in samenspraak met raden, Staten en griffiers, verdere uitwerking (Zaanstad, Purmerend, Edam- Volendam, Waterland, Wormerland, Oostzaan, Landsmeer, Uitgeest, Beemster, Provincie Flevoland, Almere, Lelystad, Velsen) Daarbij dient verbinding gezocht te worden met reeds bestaande politieke platforms op deelregionale schaal (Amstelveen, Aalsmeer, Uithoorn, Haarlemmermeer, Ouder-Amstel) Concrete suggesties voor de rol/ functie van de raadtafel: o We kunnen de raadtafel en de samenhang met andere gremia nog sterker maken door concreter te worden en bijvoorbeeld af te spreken dat standaard een vertegenwoordiger van de raadstafel en het bestuur en de algemene vergadering bij elkaars vergadering als toehoorder aanwezig is (Velsen, Beverwijk) o Wij zien de raadtafel als een orgaan dat voorafgaand aan een traject advies geeft op het proces om te komen tot een eindproduct. Het inhoudelijke gesprek over de MRA kan op elk moment gevoerd worden met de verantwoordelijk bestuurder. Wij verzoeken u deze rol te verhelderen.

(Provincie Noord-Holland) o De raadtafel een rol te geven in de terugkoppeling en bewaking van de inbreng van raden over de termijnagenda en voortgangsnota en inzake de thema’s uit de MRA Agenda vanuit deelregionale raadsbijeenkomsten (Wormerland) o In onze ogen dient de Raadtafel uitsluitend een rol te spelen bij de voorbereiding van kennisuitwisseling en ontmoeting van alle raadsleden (Diemen)

Afspraak: dit punt behoeft geen aanpassing van de Samenwerkingsafspraken. De precieze rol van de raadtafel zal nader worden uitgewerkt gezamenlijk met de leden van de raadtafel. Ook zullen hiertoe andere stakeholders (raads- en statenleden, griffiers, leden van het bestuur/AV) worden bevraagd. In de oprichtingsbijeenkomst van de nieuwe raadtafel zullen afspraken worden gemaakt voor hoe dit proces verder vorm krijgt, ook in relatie tot de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2022.

- Er is ook een aantal deelnemers dat opmerkingen heeft bij de samenstelling van de Raadtafel: o We verzoeken u nogmaals naar naar de optie te kijken waarbij per deelnemers twee leden in de Raadtafel zitting nemen (een twee-ogen principe zonder politieke lading waardoor raads- of statenleden met meer rugdekking kunnen opereren) te kijken en een onderbouwing te geven bij de definitieve keuze in de samenwerkingsafspraken. (Hilversum, Gooise Meren, huizen, Wijdemeren, Weesp, Laren, Blaricum) … het aantal leden van de raadtafel dat een gemeente heeft moet afhangen van de grootte van de gemeente (Provincie Flevoland, Almere, Lelystad) o Wij vinden de "inrichting" van de Raadtafel te rigide geformuleerd en pleiten er opnieuw voor geen eisen te stellen aan de samenstelling van de Raadtafel (Diemen) Afspraak: dit punt behoeft geen aanpassing van de Samenwerkingsafspraken. De teksten zoals ze nu in de Samenwerkingsafspraken staan blijven vooralsnog staan, en het proces in de raadtafel (over de functie/invulling/rol van de raadtafel) wachten we af om te bezien wat hier uit komt betreffende dit punt.

Proces Ingekomen wensen en opvattingen die betrekking hebben om het proces rondom de samenwerkingsafspraken of op MRA-processen in het algemeen: - Wat ons betreft moeten alle bestuurlijke inspanningen er op zijn gericht dit jaar tot een afronding te komen van de besluitvorming, waarna met hernieuwd elan werk kan worden gemaakt van de MRA-samenwerking (Diemen) Afspraak: dit punt behoeft geen aanpassing van de Samenwerkingsafspraken. Dit is precies de inzet. Het is van belang om nog dit jaar in de nieuwe opzet te gaan werken, ook met het oog op de gemeenteraadsverkiezingen van 2022.

- Een aantal deelnemers benadrukt het belang van voldoende tijd in MRA-processen in het algemeen (en dit proces voor de samenwerkingsafspraken in het bijzonder), om zo de mogelijkheid te borgen van een zorgvuldig intern proces binnen gemeenten en provincies, en een gedegen deelregionale voorbereiding. De huidige 8 weken termijn is daarbij minimaal, beter zou zijn om 9 of 10 weken te hanteren (Bloemendaal, Heemstede, Huizen) Afspraak: dit punt behoeft geen aanpassing van de Samenwerkingsafspraken. Dit punt is luid en duidelijk gehoord, en zal de volle aandacht behouden.

- In het overgangsjaar moeten we regelmatig met elkaar de nieuwe governance bespreken (Provincie Flevoland, Almere, Lelystad) Afspraak: dit punt behoeft geen aanpassing van de Samenwerkingsafspraken. Het nieuwe bestuur zal hiertoe met een procesvoorstel komen richting de nieuwe AV

Algemene Vergadering, Bestuur en Platforms / PHO’s

- Waar een ‘coalition of the willing’ wordt gevormd moet wel bewust afgewogen worden of het onderwerp nog steeds passend is op de MRA schaal (Hilversum, Gooise Meren, huizen, Wijdemeren, Weesp, Laren, Blaricum) Afspraak: dit punt behoeft geen aanpassing van de Samenwerkingsafspraken. Afhankelijk van waar het idee voor de nieuwe coalition of the willing land (in welk Platform, PHO, bestuur of AV) moet ook de afweging daar gemaakt worden over op welk schaalniveau het nieuwe initiatief het beste kan worden opgepakt. Als het een verandering betreft die raakt aan de structuur van de MRA (bijvoorbeeld de komst van een nieuw Platform), dan wordt dit besproken in het Bestuur, die hierover met een voorstel naar de AV komen. Zaken van meer tijdelijke aard (projecten of programma’s) kunnen veelal binnen de structuur van de platforms blijven.

- Zo zitten er in de (uitgebreide) beschrijving van de procedures soms lacunes. Wie controleert bijvoorbeeld het Bestuur, heeft de Algemene vergadering daar wel de juiste instrumenten voor en hoe zijn de raden en Staten hiervoor in positie? (Zaanstad) Afspraak: dit punt behoeft op dit moment nog geen aanpassing van de Samenwerkingsafspraken. In het overgangsjaar moet nog veel worden uitgewerkt. Ook de zaken die hier worden genoemd moeten daarbij aan de orde komen. De samenwerkingsafspraken zijn zoals gezegd niet in beton gegoten; als tijdens het

overgangsjaar blijkt dat ze aanpassing of aanvulling behoeven dan zal daartoe een voorstel worden gedaan.

- Wij zijn van mening dat de samenwerkingsafspraken voor wat betreft de Raadtafel, (actieve) informatievoorziening en de verhouding tussen de verschillende gremia nog aangescherpt moeten worden (Provincie Flevoland, Almere, Lelystad) Afspraak: dit punt behoeft op dit moment nog geen aanpassing van de Samenwerkingsafspraken. In het overgangsjaar moet nog veel worden uitgewerkt. Ook de zaken die hier worden genoemd moeten daarbij aan de orde komen. De samenwerkingsafspraken zijn zoals gezegd niet in beton gegoten; als tijdens het overgangsjaar blijkt dat ze aanpassing of aanvulling behoeven dan zal daartoe een voorstel worden gedaan.

- We vragen ons af of alle voorgestelde MRA-gremia gaan bijdragen aan minder bestuurlijke drukte en meer slagkracht, en missen een organogram waarin ook duidelijk staat wie in welk gremium wat gaat doen en hoe de verschillende gremia zich tot elkaar verhouden (Provincie Flevoland, Almere, Lelystad) Afspraak: dit punt behoeft geen aanpassing van de Samenwerkingsafspraken. De transitiecommissie heeft er vertrouwen in dat in de nieuwe structuur de MRA met meer slagkracht kan opereren, en meer vruchten van de samenwerking kan plukken. De verhoudingen tussen de gremia krijgen vorm in de voorgestelde procedures: deze laten zich lastig vatten in een bevredigend en kloppend organogram.

Algemene Vergadering - In de samenwerkingsafspraken ten aanzien van besluitvorming in de Algemene Vergadering (AV) zou een stemverhouding moeten worden opgenomen op basis waarvan voorstellen worden aangenomen, dan wel worden verworpen (Uithoorn) Afspraak: dit punt behoeft geen aanpassing van de Samenwerkingsafspraken. Het gaan werken met stemverhoudingen brengt een aantal nieuwe vragen en dillema’s met zich mee. Vooralsnog hebben we er als MRA altijd voor gekozen om niet te werken met stemmen, en dus ook niet met stemverhoudingen. Ons voorstel is om op deze voet verder te gaan, en aft e spreken om – mochten deelnemers ontevreden zijn over de uitkomsten van bestuurlijke discussies en de afspraken die naar aanleiding daarvan worden gemaakt – hier open met elkaar het gesprek over te voeren. Er kan vervolgens bekeken worden of een verandering hierin gewenst is.

- Het is de vraag of deze hoge vergaderfrequenties van AV en bestuur realistisch zijn. Wij verzoeken u dan ook om in de afspraken ruimte te laten om van deze frequentie af te kunnen wijken indien nodig (Provincie Noord-Holland) Afspraak: de teksten over dit punt in de Samenwerkingsafspraken zullen zo geformuleerd worden dat deze ruimte geboden wordt. In het overgangsjaar zal bekeken worden hoe deze frequentie bevalt. De afgelopen jaren leert de ervaring dat er vaak extra overleggen bij worden gepland (zowel van de platforms als van bijvoorbeeld de Regiegroep), omdat er veel te bespreken is. Mocht gaande weg blijken dat de frequentie toch te hoog of te laag is, dan kan deze door het betreffende gremium worden bijgesteld.

- In lijn met het advies van de evaluatiecommissie is de frequentie van vergaderen van de AV en Bestuur omhooggegaan. In tegenstelling tot het advies van de evaluatiecommissie zijn beide gremia uitgebreid qua omvang (t.o.v. agendacommissie en regiegroep). De praktijk zal moeten uitwijzen of de samenhang tussen de vele MRA-activiteiten en de resultaatgerichtheid daarvan ook inderdaad verbeterd worden dankzij deze vollere vergaderkalender met meer bestuurders (Zaanstad, Purmerend, Edam-Volendam, Waterland, Wormerland, Oostzaan, Landsmeer, Uitgeest, Beemster) Afspraak: dit punt behoeft geen aanpassing van de Samenwerkingsafspraken. Dit zal worden gemonitord. Indien bijstelling nodig is, dan kan het betreffende gremium hiertoe een wijziging doorvoeren

- De agenda van de Algemene Vergadering komt onder meer tot stand door agendapunten vanuit de MRA-raadtafel, maar het is niet duidelijk of die dezelfde status hebben als inbreng van de andere deelnemers. Het is belangrijk dat duidelijker geformuleerd wordt wat de bedoeling is (Haarlemmermeer) Afspraak: dit punt behoeft geen aanpassing van de Samenwerkingsafspraken. De MRA-directie voert het secretariaat van alle bestuurlijke gremia, en is nauw betrokken bij de raadtafel. Als spin-in het web nemen zij initiatief voor de agenda’s voor deze overleggen, en zij zorgen er daarbij voor dat alle wensen met betrekking tot agendapunten zo goed mogelijk een plek krijgen. Bij alle vergaderingen is daarnaast ruimte om bij aanvang van de vergadering nieuwe agendapunten te opperen, alwaar de vergadering al dan niet meer in kan stemmenn.

- In de beschrijving onder C2 staat dat de vergadering van de AV niet over inhoudelijke onderwerpen gaat. Tegelijkertijd geeft u in de samenvatting aan dat de

AV kaderstellend en controlerend is. In de samenvatting staat ook dat alle bevoegdheden en kaderstellende taken bij de raden en staten blijven. Het vaststellen van kaders en het beoordelen of – gegeven de door de raden en staten vastgestelde kaders – de MRA effectief haar doelen realiseert, is wel degelijk een inhoudelijk rol. Wij verzoeken u dit in de definitieve samenwerkingsafspraken nog iets meer aan te scherpen (Hilversum, Gooise Meren, huizen, Wijdemeren, Weesp, Laren, Blaricum) Afspraak: dit punt zullen we in het stuk duidelijker omschrijven, om zo goed een onderscheid te maken tussen de rol van de platforms/PHO’s, het bestuur en de AV.

Bestuur - Het college en raad vragen aandacht voor het creëren van bestuurlijk draagvlak voor de bestuurlijke afspraken die we in MRA verband willen maken. Oplossingen voor regionale opgaven zullen immers niet per definitie kunnen rekenen op politiek- bestuurlijk draagvlak. Het peilen van de verschillende belangen die er spelen én de bestuurlijke weging van die belangen zou goed passen bij het nieuw te vormen bestuur (Amstelveen, Aalsmeer, Uithoorn, Haarlemmermeer, Ouder-Amstel) Afspraak: dit punt behoeft geen aanpassing van de Samenwerkingsafspraken. Dit past inderdaad goed bij de rol van het bestuur, maar (zeker het peilen van de belangen) past ook goed bij de rol van de platforms en de AV. De weging moet primair bij het bestuur liggen, die indien nodig hiertoe ook punten kan agenderen in de AV of de platforms.

- Wij zijn voorstander van deelregionale vertegenwoordiging in de platforms. Maar geven de voorkeur aan een zakelijk bestuur zonder deelregionale vertegenwoordiging. Daarmee nemen wij helaas een minderheidsstandpunt in. Wij respecteren de gemaakte keuze van de Regiegroep en hechten er aan dat wij gezamenlijk alert blijven of hetgeen wij met elkaar hebben afgesproken ook in de praktijk leidt tot een daadkrachtige en herkenbare MRA waarbij de inhoud voorop staat (Provincie Flevoland, Almere, Lelystad) Afspraak: dit punt behoeft geen aanpassing van de Samenwerkingsafspraken. Gedurende het overgangsjaar (maar ook daarna) blijven we continu met elkaar in gesprek om het functioneren van de nieuwe governance te evalueren en waar nodig bij te stellen.

- Wij vinden een eigenstandige positie van de VRA in het bestuur belangrijk gezien het belang van de VRA als deelnemer voor het realiseren van grootschalige

regionale ontwikkelingen op het gebeid van mobiliteit, alsmede de expertise en de inzet van menskracht en middelen van de VRA (Haarlemmermeer, Vervoerregio Amsterdam) Afspraak: dit punt behoeft geen aanpassing van de Samenwerkingsafspraken. De Regiegroep acht het op dit moment niet wenselijk om de Vervoerregio een eigenstandige positie te geven in het bestuur. De Vervoerregio heeft voorgesteld om eerst de nieuwe samenstelling van het Platform Mobiliteit (waarin nu alle deelregio’s zelf zijn vertegenwoordigd) te implementeren, en om dat na verloop van tijd gezamenlijk in de Regiegroep te beschouwen of het alsnog wenselijk is om de VRA een eigen plek in het bestuur te geven.

- Ondanks alle procedureafspraken is de verhouding tussen bestuur en directie niet erg duidelijk (Zaanstad) Afspraak: dit punt behoeft geen aanpassing van de Samenwerkingsafspraken. Hierover moeten nog afspraken gemaakt worden tussen bestuur en directie (bijvoorbeeld de wijze waarop de directie het bestuur bediend). Gedurende het overgangsjaar zal hier een grote slag worden gemaakt, en zullen indien nodig voorstellen worden geformuleerd voor de aanscherping van de samenwerkingsafspraken.

Platforms / PHO’s - Conform het huidige MRA-convenant leveren de platforms een jaarverslag op ten behoeve van een inhoudelijke terugkoppeling en verantwoording naar colleges en raden en staten. Wij willen dat ook in de samenwerkingsafspraken terugzien (Haarlemmermeer, Ouder-Amstel, Zaanstad, Purmerend, Edam-Volendam, Waterland, Wormerland, Oostzaan, Landsmeer, Uitgeest, Beemster) Afspraak: dit punt behoeft geen aanpassing van de Samenwerkingsafspraken. In de nieuwe situatie is dit nog steeds het geval: een gedetailleerde verwantwoording zal bestuurlijk worden vastgesteld, en richting de raden en Staten zal de Voortgangsnota hiertoe dienen. Over losse projecten en programma’s wordt ook regelmatig binnen de platforms gesproken over voortgang en verantwoording.

- Wij vinden dat de platforms - zonder inmenging van het dagelijks bestuur – hun werk moeten kunnen doen om de opgaven van de MRA te realiseren (uitvoeringslijnen MRA-Agenda 2020 – 2024) (Provincie Flevoland, Almere, Lelystad) Afspraak: dit punt behoeft geen aanpassing van de Samenwerkingsafspraken. De platforms zijn primair verantwoordelijk voor de realisatie van de uitvoeringslijnen:

het bestuur heeft hier o.a. een rol in op het gebied van bevorderen van integraliteit, externe profilering, etc.

- Inhoudelijk spelen de platforms een grote rol. Daar leveren de portefeuillehouders stof voor aan. De verhouding van de raden en staten met de betreffende portefeuillehouder is daarbij essentieel. Het is beider verantwoordelijkheid dat input tijdig afgestemd en geleverd wordt. De afspraken zijn te weinig geborgd in de afspraken binnen de MRA (Zaanstad) Afspraak: dit punt behoeft geen aanpassing van de Samenwerkingsafspraken. De MRA heeft hierin vooral een faciliterende rol, door middel van een goede informatievoorziening richting haar deelnemers en hun raden en staten. Als er vanuit deelnemers wensen zijn met betrekking tot de rol die de MRA-directie of leden van de MRA-gremia zouden kunnen spelen in het lokale (of deelregionale) gesprek tussen raden- of staten en hun college’s, dan vernemen we dat graag, en kijken we hoe daar invulling aan gegeven kan worden.

- Wat betreft de platforms vinden wij het jammer dat er geen speciaal platform over het sociaal domein is toegevoegd aan de platforms van wonen, mobiliteit en landschap. De Zaanse raad heeft meermalen aangegeven veel belang te hechten aan dit onderwerp (Zaanstad) Afspraak: dit punt behoeft op dit moment nog geen aanpassing van de Samenwerkingsafspraken. Vooralsnog worden de sociaal-maatschappelijke vraagstukken aangevlogen vanuit de huidige drie platforms. Er wordt nu bij het vernieuwen van de MRA-governance geen extra platform sociaal opgericht, met specifieke taken uit het sociaal domein. Toekomstige veranderingen zijn niet bij voorbaat uitgesloten, maar krijgen vorm door initiatieven van onderop: deelnemers die gezamenlijk ambities formuleren, en op basis daarvan in een coalition-of-the- willing verandering in de MRA proberen te bewerkstelligen.

- De wisselwerking tussen platform en portefeuillehoudersoverleg wordt niet verder uitgewerkt in de samenwerkingsafspraken. Het is de verantwoordelijkheid van het platform om hierover goede afspraken te maken. Het is goed om na het overgangsjaar of bij de volgende vierjaarlijkse evaluatie te kijken of nadere uitwerking gewenst is. Ook moet goed afgewogen worden wanneer het instellen van een vast portefeuillehoudersoverleg het juiste instrument is of wanneer een andere invulling kan worden gekozen. Bijvoorbeeld door als platform een themasessie over een bepaald onderwerp te organiseren voor alle

portefeuillehouders van participanten. De afspraken bieden hiervoor ruimte. (Hilversum, Gooise Meren, huizen, Wijdemeren, Weesp, Laren, Blaricum) Afspraak: dit punt behoeft geen aanpassing van de Samenwerkingsafspraken. Het is inderdaad de bedoeling om in het overgangsjaar maar ook in de daaropvolgende periode te bezien of de structuur goed functioneert, of dat er toch aanpassingen nodig zijn. Overigens staat het alle wethouders vrij om met elkaar te overleggen over onderwerpen waarover zij regionale afstemming noodzakelijk achten (dit zou je kunnen zien als het instellen van een PHO). Het betreffende PHO maakt daarmee niet automatisch onderdeel uit van de basisstructuur van de MRA.

- Alle deelregio’s zijn vertegenwoordigd in de platforms. De afspraken bieden echter ook de mogelijkheid om te besluiten dat per deelregio meer bestuurders kunnen deelnemen. Wij zijn hier niet direct voorstander van. Natuurlijk kan een bestuurder als bestuurlijk trekker, vanuit een expertise of lokaal belang uitgenodigd worden bij een agendapunt maar dit is iets anders dan structureel deelnemen aan de overleggen (Hilversum, Gooise Meren, huizen, Wijdemeren, Weesp, Laren, Blaricum) Afpraak: dit punt behoeft geen aanpassing van de Samenwerkingsafspraken. Dit is aan de platforms zelf. Als zij besluiten dat per deelregio ook meer dan 1 vertegenwoordiger welkom is, dan kan dat.

MRA Directie - Opnieuw bepleiten wij de noodzaak om bij de MRA-werkorganisatie uit te gaan van een kernformatie van circa 30 FTE. Voor de argumentatie verwijzen wij u kortheidshalve naar onze eerste reactie van april jl. Het voorliggende voorstel ademt onmiskenbaar de sfeer van een compromis, maar getuigt in onze ogen van "struisvogelpolitiek". Impliciet is ongewenste kostenverhoging voor deelnemers het motief. Dat is jammer. De keuze voor samenwerking is niet vrijblijvend. En wie A zegt, moet ook B durven zeggen. Wij zien het voorliggende capaciteitsvoorstel en de bekostiging ervan als een groot risico voor het bereiken van de doelen en willen langs deze weg opnieuw een pleidooi houden voor de noodzakelijke kernformatie van circa 30 FTE. Het is funest als er jaarlijks forse capaciteitsdiscussies ontstaan (Diemen) Afspraak: dit punt behoeft geen aanpassing van de Samenwerkingsafspraken. In de Regiegroep is afgesproken de noodzaak voor de 30 fte als gegeven te beschouwen en daarmee verder niet ter discussie te stellen. Ook hebben alle deelnemers zich gecommiteerd om de benodigde inzet naar rato om niet te leveren.

- Het is nog onvoldoende duidelijk wat het ‘om niet’ leveren van ambtelijke inzet of het doen van een extra financiele bijdrage voor de 30 fte van de MRA-directie betekent voor individuele gemeenten/ deelregio’s (Amstelveen, Aalsmeer, Haarlemmermeer, Ouder-Amstel, Uitgeest, Velsen, Zaanstad, Purmerend, Edam- Volendam, Waterland, Wormerland, Oostzaan, Landsmeer, Uitgeest, Beemster) Afspraak: dit punt behoeft geen aanpassing van de Samenwerkingsafspraken. Dit is precies waarom er nu gewerkt wordt aan een directieplan en een voorstel voor het leveren van inzet voor de 30 fte.

- Voor (met name kleinere) gemeenten kan het lastig worden om om-niet inzet te leveren of een extra financiele bijdrage. Hoe gaan we daarmee om? (Uithoorn, Velsen, Beverwijk Zaanstad, Purmerend, Edam-Volendam, Waterland, Wormerland, Oostzaan, Landsmeer, Uitgeest, Beemster) Afspraak: dit punt behoeft geen aanpassing van de Samenwerkingsafspraken. Conform de afspraken in de Regiegroep hierover zal daarom de verdeelsleutel voor de gevraagde capaciteit van 30 fte inzichtelijk worden gemaakt op de schaal van de deelregio’s. Binnen de deelregio’s kunnen gemeenten vervolgens gezamenlijk bepalen hoe die gevraagde inzet geleverd kan worden. Daarbij is voldoende ruimte om tot maatwerk te komen voor iedereen.

- Voor de verdeelsleutel voor het bijdragen van inzet voor de MRA-directie moet het inwoneraantal als vertrekpunt dienen (Huizen) Afspraak: dit punt behoeft geen aanpassing van de Samenwerkingsafspraken. Voor de verdeelsleutel die nu in de maak is, is het inwoneraantal inderdaad het vertrekpunt.

- Het zou goed zijn om de volledige benodigde capaciteit voor de MRA-directie op te nemen in de begroting (Zaanstad, Gooise Meren, Blaricum), en deze ook uit de begroting te financieren, zo nodig met een hogere bijdrage per inwoner. Op die manier leveren alle deelnemers een evenredige bijdrage (Haarlem) Afspraak: dit punt behoeft geen aanpassing van de Samenwerkingsafspraken. Uiteindelijk maken we straks in de nieuwe situatie precies inzichtelijk welke MRA- deelnemer welke bijdrage levert aan de 30 fte van de MRA-directie, en welke MRA deelnemer welke bijdrage levert aan de flexibele schil. Op die manier is voor elke deelnemer duidelijk hoe haar eigen bijdrage zich verhoudt tot de inzet van de

andere deelnemers. De MRA-directie zal (zodra de benodigde inzet rond is) dit inzichtelijk maken, en agenderen in Bestuur en AV.

- De Haarlemse raad verwacht dat bij een uitbreiding van het bureau er expliciet aandacht is voor diversiteit en inclusie (Haarlem) Afspraak: dit punt behoeft geen aanpassing van de Samenwerkingsafspraken. Hier is de volle aandacht voor. Overigens hebben de deelnemers hier zelf ook een rol: bij het om-niet leveren van inzet hebben zij zelf ook invloed op hoe de samenstelling van de directie eruit komt te zien.

- De inzet voor de MRA-directie en de flexibele schil wordt op basis van een verdeelsleutel op deelregioniveau verdeeld. In de concept samenwerkingsafspraken is de verdeelsleutel voor de basisbijdrage naar inwoneraantal. Voor de personele inzet is de verdeelsleutel nog niet nader gedefinieerd. We verzoeken u invulling te geven aan een verdelingssystematiek die niet alleen rekening houdt met inwonersaantal maar ook met ieders ambitieniveau en wat eenieder binnen de doelstellingen te halen en te brengen heeft. (Hilversum, Gooise Meren, huizen, Wijdemeren, Weesp, Laren, Blaricum) Afspraak: dit punt behoeft geen aanpassing van de Samenwerkingsafspraken. Voor de 30 fte voor de MRA-directie is dit een lastig uit te werken idee. Voor de flexibele schil is dit wel een goed idee, en zelfs een logische werkwijze: als deelnemers of deelregio’s grote waarde hechten aan specifieke onderwerpen of uitvoeringslijnen uit de MRA agenda, kunnen ze daar extra inzet leveren voor de MRA.

Documenten De samenwerkingsafspraken zelf - In de definitieve versie van de Samenwerkingsafspraken kunnen de hoofd- en bijzaken beter gescheiden worden. Daarbij kunnen wellicht diverse procedurele passages uit de hoofdtekst verschoven worden naar de bijlagen. (Zaanstad, Purmerend, Edam-Volendam, Waterland, Wormerland, Oostzaan, Landsmeer, Uitgeest, Beemster) Afspraak: We lopen hier nog een keer goed doorheen, maar blijven daarbij wel waken voor een duidelijk en goed leesbaar document.

- De concept-samenwerkingsafspraken beogen het doel van de MRA, de nieuw in te stellen gremia, hun verantwoordelijkheden en rollen, alsmede de werkprocedures, uitputtend te beschrijven. Dit levert een lijvig document op. Daarin schuilt het risico

dat de lezer het overzicht verliest. In de definitieve versie zouden de hoofd- en bijzaken beter gescheiden kunnen worden, bijvoorbeeld door het document te beginnen met een inleiding over het doel van de MRA. Diverse procedurele passages kunnen vervolgens uit de hoofdtekst verschoven worden naar de bijlage, waarin de werkafspraken/procedures worden geschetst. Ook zou een professionele eindredacteur de tekst nog eens moeten nalopen op onduidelijkheden, dubbellingen en taalfouten (Provincie Noord-Holland) Afspraak: We lopen hier nog een keer goed doorheen, maar blijven daarbij wel waken voor een duidelijk en goed leesbaar document.

- Uiteraard zal het succes van de samenwerkingsafspraken afhangen van de wijze waarop aan die afspraken invulling wordt gegeven. Dit is voor het college een blijvend punt van aandacht, dus niet alleen in het kader van de vierjaarlijkse evaluaties (Heemstede) Afspraak: dit punt behoeft geen aanpassing van de Samenwerkingsafspraken. Niet alleen gedurende het overgangsjaar maar ook gedurende alle daarop volgende jaren blijven we continu met elkaar in gesprek om de samenwerking zo vruchtbaar mogelijk te houden. We beperken ons daarom niet tot de officiele evaluatie momenten, maar zijn pro-actief en flexibel in het verbeteren van de wijze waarop we met elkaar samenwerken.