Zomerrapportage 2026 - bijlage 1 - Zomerrapportage 2026
Tekst van het document
Vooruitlopend op de uitwerking van de maatregelen voor een aantrekkelijke en bruisende binnenstad stellen we daarom voor om 200.000 euro aanvullend beschikbaar te stellen voor parkeermaatregelen en dit te dekken uit de hogere parkeeropbrengsten. 25 26 E. Ontwikkelplan binnenstad In de programmabegroting 2026 zijn voor het ontwikkelplan binnenstad middelen beschikbaar gesteld. Voor de inzet van deze middelen wordt een meerjarig incidenteel project ingesteld en daartoe wordt in 2026 250.000 euro gedoteerd en onttrokken aan de reserve overlopende werken. F. Citymarketing De in de begroting opgenomen middelen 2025 voor citymarketing worden overgeheveld van hoofdtaakveld 3 Economie naar hoofdtaakveld 0 Bestuur en ondersteuning ten behoeve van het hiervoor ingestelde project citymarketing. G. Invulling taakstelling personeel In de programmabegroting 2025 is besloten tot een (netto) taakstelling op de ambtelijke organisatie die ingaat in 2026 met een bedrag van 0,5 miljoen euro en in twee jaar oploopt tot een structureel bedrag van 1,5 miljoen euro. De taakstelling wordt in deze zomerrapportage ingevuld door het verlagen van de personele formatie en personeelsbudgetten. H.
Voorbereidingskrediet Achter de Molen (RAAD-2508869) Door 460.000 euro van het initiële bedrag van 2,1 miljoen voorbereidingskrediet terug te laten vloeien naar de reserve Stadsontwikkelingsfonds en dit bedrag vervolgens in te zetten voor de dekking van het tekort in de grondexploitatie van Achter de Molen, wordt op verantwoorde wijze invulling gegeven aan de verevening tussen projecten zoals beoogd in de Investeringsagenda. Dit draagt bij aan het maatschappelijk rendement van het project, versterkt de ruimtelijke structuur van Almelo en voorkomt vertraging in een fase die essentieel is voor het behalen van de regionale woondeal - afspraken. Belangrijk is dat deze overheveling geen afbreuk doet aan de voorbereiding van fase 2 en 3. Binnen het voorbereidingskrediet is voldoende ruimte beschikbaar om de planvorming voor deze vervolgfases voort te zetten. De fasering van het project en de gescheiden exploitatiebenadering zorgen ervoor dat de middelen doelgericht en projectmatig worden ingezet. Door deze strategische spreiding en prioritering blijft de voortgang van fase 2 en 3 geborgd. I. Vroegsignalering problematische schulden In de slotrapportage 2025 zijn de niet aangewende middelen 2025 voor vroegsignalering problematische schulden overgeheveld naar 2026. J.
Onderzoek theatervoorziening burgerzaal (BW-853226) Het college heeft besloten de projectopdracht en start van de inpassingsstudie naar een middelgrote theatervoorziening in de voormalig burgerzaal van het oude stadhuis vast te stellen. Hiermee wordt uitvoering gegeven aan het onderdeel van het raadsbesluit van 30 september 2025 om het pand van de voormalige burgerzaal te onderzoeken als mogelijke locatie voor een middelgrote theatervoorziening. Diverse bijstellingen K. Beschermd wonen / Maatschappelijke opvang centrumgemeentetaken De begroting is aangepast volgens het vastgestelde jaarplan en de eindejaarsprognose. Almelo is als centrumgemeente verantwoordelijk voor de taken voor Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang van zes gemeenten. Net als in voorgaande jaren is voor Maatschappelijke Opvang sprake van een tekort ten opzichte van de rijksbijdrage. Dit tekort wordt conform de regionale afspraken 27 onttrokken aan de bestemmingsreserve Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang. Het verwachte overschot op Beschermd Wonen wordt toegevoegd aan deze reserve. Hierdoor hebben de voorgestelde begrotingswijzigingen per saldo geen effect op het begrotingsresultaat. L. Onderzoek mobiliteit Vanwege de vele ruimtelijke ontwikkelingen in Almelo, zoals de diverse grootschalige woningbouwprogramma’s, zien we een toenemende druk op het mobiliteitssysteem ontstaan.
Om beter inzicht te krijgen in het blijvend functioneren van de diverse mobiliteitssystemen en tot effectieve keuzes voor de toekomst te komen, is zowel een strategisch stadsbreed mobiliteitsonderzoek nodig, als een verdiepend gebiedsgericht onderzoek voor de noordflank van Almelo. De kosten van dit onderzoek bedragen 120.000 euro. Hiertoe wordt in 202 6 120.000 euro gedoteerd en 120.000 euro onttrokken aan de reserve overlopende werken. M. Afrekening beschermd wonen 2025 Almelo is centrumgemeente voor Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang. De lasten en rijksbijdragen worden via Almelo verantwoord. Jaarlijks wordt beoordeeld of de stand van de bestemmingsreserve Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang de afgesproken maximale omvang overschrijdt. Het deel boven deze maximale omvang wordt uitgekeerd aan Almelo en de vijf regiogemeenten. Voor 2026 wordt 2,3 miljoen euro onttrokken aan de bestemmingsreserve Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang. Hiervan wordt 1,2 miljoen euro uitgekeerd aan de regiogemeenten. Het resterende bedrag van 1,1 miljoen euro betreft het aandeel van Almelo. Van dit bedrag is 1,0 miljoen euro reeds verwerkt in de begroting 2026. De mutatie in deze rapportage betreft daarmee uitsluitend het nog niet begrote deel van de onttrekking.
2.2.2 Veiligheid 2.2.2.1 Wijzigingen 1 Veiligheid | Begroting | Wijziging | Begroting voor ZR | na ZR 2026 | 2026 | N/V | 2026 Lasten | 9.547 | 366 | N | 9.913 Baten | -45 | 0 | -45 Saldo van baten en lasten | 9.502 | 366 | N | 9.868 Bedragen x 1.000 euro eenmalig / 1 Veiligheid | Taakveld | 2026 | N/V | meerjarig LASTEN Verzamelbesluit / financiële rechtmatigheid 1. Programma zorg en veiligheid | 1.2 | 400 | N | eenmalig 2. Invulling taakstelling personeel | 1.2 | -34 | V | meerjarig Diverse bijstellingen N.v.t. Totaal mutaties lasten | 366 | N BATEN Verzamelbesluit / financiële rechtmatigheid N.v.t. Diverse bijstellingen N.v.t. Totaal mutaties baten | - Wijziging saldo van baten en lasten | 366 | N Bedragen x 1.000 euro Toelichting wijziging Verzamelbesluit / financiële rechtmatigheid 1. | Programma zorg en veiligheid In de programmabegroting 2026 is voor het jaar 2026 400.000 euro beschikbaar gesteld voor programma Zorg en veiligheid. Deze middelen waren geraamd op hoofdtaakveld 0 Bestuur en ondersteuning. Deze middelen worden administratief toegevoegd aan het programmabudget en worden om die reden overgeheveld van hoofdtaakveld 0 Bestuur en ondersteuning naar dit hoofdtaakveld. 2.
| Invulling taakstelling personeel In de programmabegroting 2025 is besloten tot een (netto) taakstelling op de ambtelijke organisatie die ingaat in 2026 met een bedrag van 0,5 miljoen euro en in twee jaar oploopt tot een structureel bedrag van 1,5 miljoen euro. De taakstelling wordt in deze zomerrapportage ingevuld door het verlagen van de personele formatie en personeelsbudgetten. 28 29 Diverse bijstellingen N.v.t. 2.2.3 Verkeer en vervoer 2.2.3.1 Wijzigingen 2 Verkeer en vervoer | Begroting | Wijziging | Begroting voor ZR | na ZR 2026 | 2026 | N/V | 2026 Lasten | 16.388 | 795 | N | 17.183 Baten | -945 | 75 | N | -870 Saldo van baten en lasten | 15.444 | 870 | N | 16.314 Bedragen x 1.000 euro eenmalig / 2 Verkeer en vervoer | Taakveld | 2026 | N/V | meerjarig LASTEN Verzamelbesluit / financiële rechtmatigheid 1. Parkeermaatregelen binnenstad 2024-2026 | 2.2 | 300 | N | eenmalig Diverse bijstellingen 2. Onderzoek mobiliteit | 2.1 | 120 | N | eenmalig 3. Verkeersregelinstallaties | 2.1 | 80 | N | eenmalig 4. Gladheidsbestrijding | 2.1 | 70 | N | meerjarig 5. HR Holstlaan fase 2 | 2.1 | - | N | meerjarig 6. Havenmeester | 2.3 | 25 | N | meerjarig 1. Parkeermaatregelen binnenstad 2024-2026 | 2.2 | 200 | N | eenmalig Totaal mutaties lasten | 795 | N BATEN Verzamelbesluit / financiële rechtmatigheid N.v.t. Diverse bijstellingen 7.
Digitale reclamezuilen en billboards | 2.1 | 75 | N | meerjarig Totaal mutaties baten | 75 | N Wijziging saldo van baten en lasten | 870 | N Bedragen x 1.000 euro Toelichting wijziging Verzamelbesluit / financiële rechtmatigheid 1. | Parkeermaatregelen binnenstad 2024-2026 (BW-10787) Om het bezoeken van de binnenstad aantrekkelijker te maken zijn diverse instrumenten ingezet, waaronder gratis parkeren. Voor dit laatste is een budget beschikbaar gesteld van 300.000 euro per jaar tot en met 2026 ten behoeve van initiatieven van ondernemers uit de binnenstad. | We constateren dat het budget van 300.000 euro medio 2026 is uitgenut. Vooruitlopend op de uitwerking van de maatregelen voor een aantrekkelijke en bruisende binnenstad stellen we voor om 200.000 euro aanvullend beschikbaar te stellen voor parkeermaatregelen. Dit wordt gedekt uit de hogere parkeerbelastingen. 30 31 Diverse bijstellingen 2. Onderzoek mobiliteit Vanwege de vele ruimtelijke ontwikkelingen in Almelo, zoals de diverse grootschalige woningbouwprogramma’s, zien we een toenemende druk op het mobiliteitssysteem ontstaan. Om beter inzicht te krijgen in het blijvend functioneren van de diverse mobiliteitssystemen en tot effectieve keuzes voor de toekomst te komen, is zowel een strategisch stadsbreed mobiliteitsonderzoek nodig, als een verdiepend gebiedsgericht onderzoek voor de noordflank van Almelo.
De kosten van dit onderzoek bedragen 120.000 euro. 3. Verkeersregelinstallaties In 2025 is het contract met de toenmalige leverancier opgezegd. Voor de overgang van het contract naar een nieuwe leverancier en het overzetten en opnieuw inregelen van de verkeerscentrale is het regulier budget onvoldoende. In 2026 is daarom 80.000 euro aanvullend benodigd. 4. Gladheidsbestrijding De afgelopen winters zijn wisselvalliger en duren langer. Dit strooiseizoen is met name in de eerste maanden van 2026 3 keer meer gestrooid/uitgerukt dan normaliter. Hierdoor is het huidige budget feitelijk al volledig benut, een eenmalige bijstelling van dit budget met 70.000 euro is daarom noodzakelijk. De trend vraagt daarnaast om een structurele verhoging van het budget. Die wordt bezien bij de begroting 2027. 5. HR Holstlaan fase 2 De kapitaallasten van de realisatie van Henriette Roland Holstlaan fase 2 worden vanaf 2027 begroot op dit taakveld. Zie voor een nadere toelichting Hoofdtaakveld 0 Bestuur en ondersteuning. 6. Havenmeester De kosten voor de inzet van de havenmeester komen na overdracht van de bedrijfshavens aan het Havenbedrijf Twente volledig ten laste van de jachthavens. De inkomsten van de haven- en bruggelden zijn onvoldoende deze kosten te dekken. Dit betekent een structureel nadeel van 25.000 euro. 7.
Digitale reclamezuilen en billboards De reclame-inkomsten blijven achter bij de begroting, door minder geplaatste digitale reclamezuilen en niet geplaatste billboards (75.000 euro). In de komende periode (derde kwartaal 2026) worden alternatieven onderzocht, om het tekort te minimaliseren. Gezien het meerjarig karakter van deze bijstelling en het negatief effect van de netcongestie op het aansluiten van de billboards is 50.000 euro nadeel structureel verwerkt. 2.2.4 Economie 2.2.4.1 Wijzigingen 3 Economie | Begroting | Wijziging | Begroting voor ZR | na ZR 2026 | 2026 | N/V | 2026 Lasten | 13.555 | 300 | N | 13.855 Baten | -9.607 | -13 | V | -9.620 Saldo van baten en lasten | 3.947 | 287 | N | 4.235 Bedragen x 1.000 euro eenmalig / 3 Economie | Taakveld | 2026 | N/V | meerjarig LASTEN Verzamelbesluit / financiële rechtmatigheid 1. Programma economie en arbeidsmarkt | 3.1 | 400 | N | eenmalig 2. Citymarketing | 3.1 | -100 | V | eenmalig Diverse bijstellingen N.v.t. Totaal mutaties lasten | 300 | N BATEN Verzamelbesluit / financiële rechtmatigheid 3. Invulling taakstelling personeel | 3.4 | -13 | V | meerjarig Diverse bijstellingen N.v.t. Totaal mutaties baten | -13 | V Wijziging saldo van baten en lasten | 287 | N Bedragen x 1.000 euro Toelichting wijziging Verzamelbesluit / financiële rechtmatigheid 1.
| Programma economie en arbeidsmarkt In de programmabegroting 2025 is voor het jaar 2026 400.000 euro beschikbaar gesteld voor programma Economie en arbeidsmarkt. Deze middelen waren geraamd op hoofdtaakveld 0 Bestuur en ondersteuning. Deze middelen worden administratief toegevoegd aan het programmabudget en worden om die reden overgeheveld van hoofdtaakveld 0 Bestuur en ondersteuning naar dit hoofdtaakveld. 2. | Citymarketing De in de begroting 2026 opgenomen middelen voor citymarketing worden overgeheveld van hoofdtaakveld 3 Economie naar hoofdtaakveld 0 Bestuur en ondersteuning ten behoeve van het project citymarketing. 32 33 3. Invulling taakstelling personeel In de programmabegroting 2025 is besloten tot een (netto) taakstelling op de ambtelijke organisatie die ingaat in 2026 met een bedrag van 0,5 miljoen euro en in twee jaar oploopt tot een structureel bedrag van 1,5 miljoen euro. De taakstelling wordt in deze zomerrapportage ingevuld door het verlagen van de personele formatie en personeelsbudgetten. Diverse bijstellingen N.v.t.
2.2.5 Onderwijs 2.2.5.1 Wijzigingen 4 Onderwijs | Begroting | Wijziging | Begroting voor ZR | na ZR 2026 | 2026 | N/V | 2026 Lasten | 13.692 | -212 | V | 13.480 Baten | -5.277 | 161 | N | -5.116 Saldo van baten en lasten | 8.415 | -51 | V | 8.363 Bedragen x 1.000 euro eenmalig / 4 Onderwijs | Taakveld | 2026 | N/V | meerjarig LASTEN Verzamelbesluit / financiële rechtmatigheid 1. Onderwijsachterstandenbeleid 2026 | 4.3 | -161 | V | meerjarig 2. Stelpost sociaal en vitaal | 4.3 | -47 | V | meerjarig 3. Administratieve mutaties | 4.2 | -4 | V | meerjarig Diverse bijstellingen N.v.t. Totaal mutaties lasten | -212 | V BATEN Verzamelbesluit / financiële rechtmatigheid 1. Onderwijsachterstandenbeleid 2025 | 4.3 | 161 | N | meerjarig Diverse bijstellingen N.v.t. Totaal mutaties baten | 161 | N Wijziging saldo van baten en lasten | -51 | V Bedragen x 1.000 euro Toelichting wijziging Verzamelbesluit / financiële rechtmatigheid 1. | Onderwijsachterstanden 2023-2027 Jaarlijks ontvangt de gemeente Almelo van het Rijk een specifieke OAB-uitkering voor het bestrijden en voorkomen van onderwijsachterstanden in de Nederlandse taal, het voorkomen van segregatie en het bevorderen van integratie. In januari 2023 is de nieuwe OAB-periode 2023 – 2027 gestart. Het Rijk heeft de gemeente Almelo voor 2026 een bedrag toegekend van 4,4 miljoen euro, 161.000 euro minder dan in de begroting was opgenomen.
Deze specifieke uitkering moet de gemeente inzetten voor een aantal wettelijke taken op gebied van onderwijsachterstanden, waaronder Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE). 2. | Stelpost sociaal en vitaal Vanaf de begroting 2023 is naast de programmamiddelen structureel 1 miljoen euro beschikbaar gesteld voor Sociaal en Vitaal. In 2024 is hiervan 47.000 euro structureel ingezet voor leesconsulenten 34 35 in het primair onderwijs. Dit betreft een verschuiving van dit budget tussen de taakvelden 4 Onderwijs en 6 Sociaal domein. 3. Administratieve mutaties Dit betreft een verschuiving van budget tussen hoofdtaakveld 0 Bestuur en ondersteuning en hoofdtaakveld 4 Onderwijs. Diverse bijstellingen N.v.t. 2.2.6 Sport, cultuur en recreatie 2.2.6.1 Wijzigingen 5 Sport, cultuur en recreatie | Begroting | Wijziging | Begroting voor ZR | na ZR 2026 | 2026 | N/V | 2026 Lasten | 20.010 | 1.703 | N | 21.713 Baten | -766 | 4 | N | -762 Saldo van baten en lasten | 19.244 | 1.707 | N | 20.951 Bedragen x 1.000 euro eenmalig / 5 Sport, cultuur en recreatie | Taakveld | 2026 | N/V | meerjarig LASTEN Verzamelbesluit / financiële rechtmatigheid 1. Brede specifieke uitkering voor o.a. sport en bewegen | 5.1 | -34 | V | eenmalig 2. Theatervoorziening burgerzaal | 5.3 | 100 | N | eenmalig 3. Septembercirculaire 2025 gemeentefonds | 5.6 | 64 | N | meerjarig 4.
Aanpak invasieve exoten | 5.7 | 30 | N | eenmalig Diverse bijstellingen 5. Subsidie sportbedrijf | 5.1 | 420 | N | eenmalig 5. Subsidie sportbedrijf | 5.1 | 810 | N | meerjarig 6. Erfpacht ateliershuisjes | 5.3 | 73 | N | meerjarig 7. Kwaliteitsimpuls openbare ruimte | 5.7 | 165 | N | eenmalig 8. Tractie verzekering | 5.7 | 75 | N | eenmalig Totaal mutaties lasten | 1.703 | N BATEN Verzamelbesluit / financiële rechtmatigheid 1. Brede specifieke uitkering voor o.a. sport en bewegen | 5.1 | 34 | N | eenmalig 4. Aanpak invasieve exoten | 5.7 | -30 | V | eenmalig Diverse bijstellingen N.v.t. Totaal mutaties baten | 4 | N Wijziging saldo van baten en lasten | 1.707 | N Bedragen x 1.000 euro Toelichting wijziging 36 37 Verzamelbesluit / financiële rechtmatigheid 1. Brede specifieke uitkering voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis Het Rijk heeft per 2023 een specifieke uitkering voor de periode 2023 tot en met 2026 middelen beschikbaar gesteld voor lokale programma’s ten behoeve van sport - en beweegstimulering, het bevorderen van cultuurparticipatie, gezondheidsbevordering en het versterken van de sociale basis. Op de totale uitkering is in 2026 een korting van 10% toegepast , waardoor minder subsidie beschikbaar kan worden gesteld. 2.
Onderzoek theatervoorziening burgerzaal (BW-853226) Het college heeft besloten de projectopdracht en start van de inpassingsstudie naar een middelgrote theatervoorziening in de voormalig burgerzaal van het oude stadhuis vast te stellen. Hiermee wordt uitvoering gegeven aan het onderdeel van het raadsbesluit van 30 september 2025 om het pand van de voormalige burgerzaal te onderzoeken als mogelijke locatie voor een middelgrote theatervoorziening. 3. Septembercirculaire 2025 gemeentefonds De definitieve uitkomsten van de septembercirculaire 2025 van het gemeentefonds zijn verwerkt in de begroting. De middelen voor overheidsbrede dienstverlening zijn toegevoegd aan dit taakveld. Voor de specifieke uitkering informatiepunten digitale overheid is voor 2026 een bedrag van 64.000 euro toegekend. 4. Aanpak invasieve exoten Door de Provincie Overijssel is voor de aanpak van invasieve exoten een subsidie verstrekt van 30.000 euro. Diverse bijstellingen 5. Bijdrage sportbedrijf Ingebruikname Sportpark Als gevolg van het opschuiven van de geplande ingebruikname van het Sportpark van eind 2025 naar mei 2026, is besloten de bijdrage voor 2026 eenmalig te verhogen met 420.000 euro. Deze aanvullende bijdrage dient ter compensatie van lagere inkomsten en hogere exploitatielasten in de overgangsperiode.
Tegenover deze verhoging staat een verlaging van de kapitaallasten in 2026 binnen hoofdtaakveld 0 Bestuur en ondersteuning. Huurovereenkomst Sportpark Er is een nieuwe kostprijsdekkende huurovereenkomst gesloten voor het recent geopende Sportpark . De huurprijs van het oude zwembad was lager en voor de gemeente niet kostprijsdekkend. De hogere huuropbrengsten is saldo neutraal verwerkt: het laat een voordeel zien op hoofdtaakveld 0 Bestuur en ondersteuning en een even hoog nadeel op hoofdtaakveld 5 Sport, cultuur en recreatie. 6. Erfpacht ateliershuisjes (BW-857053) Met het besluit tot verlenging van de erfpacht van de atelierhuisjes tot en met 2030 kiest het college voor continuïteit van deze functie in de binnenstad en voor ruimte om tot een toekomstbestendig beleidskader te komen. De overeengekomen marktconforme canon leidt tot een structureel hogere last, waarvoor nog geen dekking in de begroting aanwezig is. Het gevraagde aanvullende budget van 73.000 euro voor 2026 heeft daarmee het karakter van een noodzakelijke overbrugging. Hiermee 38 wordt uitvoering gegeven aan het genomen besluit en wordt tegelijkertijd tijd gecreëerd om in samenhang met cultuur- en vastgoedbeleid tot een structurele oplossing te komen. 7. Kwaliteitsimpuls openbare ruimte Het project Kwaliteitsimpuls openbare ruimte is in het voorjaar van 2026 succesvol afgerond.
Inzet van extra middelen heeft geleid tot de gewenste inhaalslag voor de kwaliteit van het straatmeubilair en verkeersmeubilair. Uit de uitgevoerde inventarisatie blijken ondanks alle inzet nog achterstanden te resteren met een herstelwaarde van 165.000 euro die niet in de reguliere begroting zijn opgenomen. 8. Tractie verzekering Door een combinatie van oplopende verzekeringskosten en een groter aantal voertuigen lopen de lasten op. Dit resulteert in een nadeel van 75.000 euro. Het is op dit moment nog niet duidelijk of deze kosten ook structureel hoger zullen blijven, daarom wordt deze wijziging incidenteel opgenomen. 2.2.7 Sociaal domein 2.2.7.1 Wijzigingen 6 Sociaal domein | Begroting | Wijziging | Begroting voor ZR | na ZR 2026 | 2026 | N/V | 2026 Lasten | 203.432 | 15.175 | N | 218.606 Baten | -51.444 | -11.587 | V | -63.031 Saldo van baten en lasten | 151.988 | 3.587 | N | 155.575 Bedragen x 1.000 euro eenmalig / 6 Sociaal domein | Taakveld | 2026 | N/V | meerjarig LASTEN Verzamelbesluit / financiële rechtmatigheid 1. Opvang vluchtelingen Oekraïne | 6.1 | 6.100 | N | eenmalig 2. Noodopvang Bellavistastraat | 6.1 | 1.900 | N | eenmalig 3. Specifieke uitkering inburgeringsvoorzieningen | 6.1 | 674 | N | eenmalig 4. Programma sociaal en vitaal | 6.1 | 400 | N | eenmalig 5. Brede specifieke uitkering voor o.a. sport en bewegen | 6.1 | 34 | N | eenmalig 6.
Specifieke uitkering onderwijsroute | 6.1 | -43 | V | eenmalig 7. Septembercirculaire 2025 gemeentefonds | div | 444 | N | meerjarig 8. Stelpost sociaal en vitaal | div. | 47 | N | meerjarig 9. Invulling bezuinigingsmaatregel participatiewet | div. | -150 | V | meerjarig 10. Diverse mutaties personeelsbegroting | div. | -552 | V | meerjarig 11. Vroegsignalering problematische schulden | 6.3 | 114 | N | eenmalig Diverse bijstellingen 12. Overname exploitatie wijkaccommodatie t Dok | 6.1 | 40 | N | meerjarig 13. BUIG - bijstand | 6.3 | 400 | N | eenmalig 14. Kwijtschelding afvalstoffen- en rioolheffing | 6.3 | -200 | V | eenmalig 15. Wmo - begeleiding | 6.712 | 3.000 | N | meerjarig 16. Maatschappelijke Opvang centrumgemeentetaken | 6.812 | 259 | N | meerjarig 17. Beschermd Wonen centrumgemeentetaken | 6.811 | 2.707 | N | meerjarig Totaal mutaties lasten | 15.175 | N BATEN Verzamelbesluit / financiële rechtmatigheid 1. Opvang vluchtelingen Oekraïne | 6.1 | -6.100 | V | eenmalig 2. Noodopvang Bellavistastraat | 6.1 | -1.900 | V | eenmalig 3. Specifieke uitkering inburgeringsvoorzieningen | 6.1 | -674 | V | eenmalig 5. Brede specifieke uitkering voor o.a. sport en bewegen | 6.1 | -34 | V | eenmalig 6. Specifieke uitkering onderwijsroute | 6.1 | 43 | N | eenmalig 9. Invulling bezuinigingsmaatregel participatiewet | div. | 150 | N | meerjarig Diverse bijstellingen 39 40 13.
BUIG - bijstand 6.3 -2.900 V eenmalig 16. Maatschappelijke Opvang centrumgemeentetaken 6.812 -172 V meerjarig Totaal mutaties baten -11.587 V Wijziging saldo van baten en lasten 3.587 N Bedragen x 1.000 euro Toelichting wijziging Verzamelbesluit / financiële rechtmatigheid 1. Opvang vluchtelingen Oekraïne De rijksbijdrage per gerealiseerde opvangplek voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen is in 2026 44 euro. De verwachting is dat met deze verlaagde bijdrage het mogelijk blijft om de opvang kostendekkend uit te voeren. Wel betekent dit dat de financiële ruimte is afgenomen. Dit komt niet alleen door de verlaagde rijksbijdrage, maar ook door onvoorziene (onderhouds)kosten die voortvloeien uit het feit dat het verblijf van de vluchtelingen in de huidige locatie langer duurt. 2. Noodopvang Bellavistastraat De bijdrage vanuit het COA is nog niet vastgesteld, waardoor de totale bijdrage nog niet met zekerheid vast te stellen is. De prognose is gebaseerd op de te verwachten kosten en de reële verwachting dat de te ontvangen vergoeding daarvoor dekkend is. 3. Specifieke uitkering inburgeringsvoorzieningen De vaststelling 2025 en de voorlopige toekenning 2026 van de specifieke uitkering voor inburgeringsvoorzieningen volgens de Wet Inburgering 2024 zijn ontvangen. Dit leidt per saldo tot een ontvangst van 674.000 euro. 4.
Programma sociaal en vitaal In de programmabegroting 2026 is voor het jaar 2026 400.000 euro beschikbaar gesteld voor programma Sociaal en vitaal. Deze middelen waren geraamd op hoofdtaakveld 0 Bestuur en ondersteuning. Deze middelen worden administratief toegevoegd aan het programmabudget en worden om die reden overgeheveld van hoofdtaakveld 0 Bestuur en ondersteuning naar dit hoofdtaakveld. Per saldo is deze wijziging budgetneutraal. 5. Brede specifieke uitkering voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie, en de sociale basis. Het Rijk heeft per 2023 een specifieke uitkering voor de periode 2023 tot en met 2026 middelen beschikbaar gesteld voor lokale programma’s ten behoeve van sport - en beweegstimulering, het bevorderen van cultuurparticipatie, gezondheidsbevordering en het versterken van de sociale basis. Op de totale uitkering is in 2026 een korting van 10% toegepast , waardoor minder middelen beschikbaar zijn voor subsidies. 6. Specifieke uitkering onderwijsroute De definitieve toekenning 2025 van de specifieke uitkering inburgeringsvoorzieningen onderwijsroute is ontvangen. Dit leidt tot een terug te betalen bedrag van 43.000 euro. 41 7. Septembercirculaire 2025 gemeentefonds De definitieve uitkomsten van de septembercirculaire 2025 van het gemeentefonds zijn verwerkt in de begroting.
De middelen voor toezicht gastouderopvang, maatschappelijke opvang, beschermd wonen en participatie beschut werk zijn toegevoegd aan dit taakveld. 8. Stelpost sociaal en vitaal Vanaf de begroting 2023 is naast de programmamiddelen structureel 1,0 miljoen euro beschikbaar gesteld voor Sociaal en Vitaal op taakveld 6 Sociaal Domein. Dit betreft een verschuiving van deze middelen tussen taakveld 4 Onderwijs en taakveld 6 Sociaal Domein. 9. Invulling bezuinigingsmaatregelen Participatiewet De invulling van de bezuinigingsmaatregelen op de Participatiewet zorgt voor een wijziging op de baten en lasten binnen de budgetten van de Participatiewet. Per saldo is deze wijziging budgetneutraal. 10. Diverse mutaties personeelsbegroting Het betreft diverse administratieve, budgetneutrale wijzigingen in de personeelsbegroting. 11. Vroegsignalering problematische schulden In de slotrapportage 2025 zijn de niet aangewende middelen 2025 voor vroegsignalering problematische schulden overgeheveld naar 2026. Diverse bijstellingen 12. Overname exploitatie wijkaccommodatie MFA’t Dok Vanwege bestuurlijke en financiële problemen binnen Stichting MFA Centrum Almelo ’t Dok heeft de stichting de gemeente gevraagd de exploitatie van wijkaccommodatie ’t Dok over te nemen, om sluiting te voorkomen.
Het college heeft besloten de exploitatie, onder voorbehoud van een positief OR-advies, onder te brengen bij team wijkaccommodaties binnen bedrijfsvoering. De exploitatie kent een jaarlijks tekort van circa 40.000 euro, doordat de vaste lasten hoger zijn dan de baten uit verhuur en horeca. 13. Inkomensregelingen Bijstand – BUIG Aantal en kosten bijstandsdossiers Hoewel er landelijk een stijgende trendlijn is waar te nemen ten aanzien van het aantal bijstandsdossiers, kent Almelo nog een licht dalende trendlijn. In de programmabegroting 2026 werd uitgegaan van een gemiddelde van 2.202 dossiers. In de eerste maanden van 2026 is het aantal dossiers gedaald van 2.202 naar 2.189. Historisch gezien zien we dat het aantal bijstandsdossiers in het eerste kwartaal van een jaar meestal stijgt. Dit effect zien we dit jaar in mindere mate terug in de cijfers. De huidige cijfers geven geen aanleiding om de prognose voor 2026 bij te stellen. Wel neemt de krapte op de arbeidsmarkt af en is landelijk sprake van een lichte stijging van het aantal bijstandsdossiers. Daarmee is de verwachting van een verder dalend bestand minder vanzelfsprekend geworden. Daarnaast wordt de ontwikkeling van het bestand niet alleen bepaald door het aantal dossiers, maar ook door de samenstelling ervan. Een steeds groter deel van het bestand bestaat uit inwoners met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt.
Hierdoor wordt uitstroom naar werk complexer en minder vanzelfsprekend dan in voorgaande jaren, ook wanneer de omvang van het bestand per saldo stabiel blijft. Voor de middellange termijn blijft daarnaast de mogelijke instroom van Oekraïense ontheemden in de Participatiewet een aandachtspunt. Indien de tijdelijke beschermingsregeling per maart 2027 eindigt, 42 kan dit leiden tot een aanzienlijke extra instroom in de bijstand. De omvang hiervan is nog onzeker, maar vormt een financieel en uitvoeringsmatig risico voor gemeenten. Om die reden volgen wij deze ontwikkelingen niet alleen actief, maar onderzoeken we ook hoe we op deze ontwikkeling kunnen anticiperen. Per 1 januari en 1 juli 2026 stijgt het wettelijk minimumloon. Hierdoor stijgt de hoogte van de bijstandsuitkeringen. Per saldo stijgen de uitkeringslasten in 2026 met 400.000 euro. Rijksbudget - BUIG Het nader voorlopig budget 2026 is 405.000 euro lager dan het begrote budget. In oktober wordt het definitieve BUIG-budget bekend gemaakt, waarin ook een compensatie voor de loon - en prijsbijstelling is opgenomen. De verwachting is dat dit circa 3,3 miljoen euro hoger is dan het nader voorlopig budget. Per saldo leidt dit tot een verwacht voordeel op het Rijksbudget van 2,9 miljoen euro. Voorzichtigheidshalve wordt het per saldo voordeel op de bijstand -BUIG van 2,5 miljoen euro als eenmalig geoormerkt.
We zullen bij het samenstellen van de programmabegroting 2027 beoordelen of (een deel van) het voordeel structureel van aard is. 14. Kwijtschelding belastingen Het verwachte voordeel op de kwijtschelding komt voort uit de afname van de doelgroep, een afname die in lijn is met het beroep op de minimamiddelen. Dit voordeel wordt verrekend met de voorzieningen voor afvalstoffenheffing en rioolheffing. 15. Wmo - begeleiding Het beoogde financiële effect van de besparingsmaatregelen ‘OZL aanbieden in een algemene voorziening’ en ‘sturen op indicaties’ wordt naar verwachting niet volledig gerealiseerd. Een deel van de besparingsopgave wordt gerealiseerd door kostenbewust indiceren als onderdeel van de uitvoeringsprincipes. De resterende besparing is afhankelijk van de invoering van de algemene voorziening. De invoering van de algemene voorziening bleek complexer dan verwacht. De knelpunten zijn in beeld gebracht en hierop wordt actief bijgestuurd. De implementatie is inmiddels gestart. De voorziening wordt dit jaar nog gerealiseerd. Bij realisatie heeft dit wederom een positief effect op het kostenbewust indiceren, er is op dat moment een nieuwe voorziening waar naar verwezen kan worden 16.
Maatschappelijke Opvang centrumgemeentetaken De loon- en prijsstijgingen van de rijksmiddelen voor Maatschappelijke Opvang wordt niet via de decentralisatie-uitkering Maatschappelijke Opvang verstrekt, maar via het accres in de algemene uitkering van de individuele gemeenten. Om aan te sluiten bij deze financieringssystematiek wordt vanaf 2026 het aandeel van de regiogemeenten in de indexatie van de kosten van Maatschappelijke Opvang doorbelast. Dit resulteert in 2026 in een verhoging van de baten met 172.000 euro. De lasten worden verhoogd met 259.000 euro. Hiervan heeft 254.000 euro betrekking op de indexatie van de kosten voor Maatschappelijke Opvang. Dit bedrag omvat zowel het aandeel van Almelo (82.000 euro) als het aandeel van de regiogemeenten. 17. Beschermd Wonen centrumgemeentetaken De extra lasten van 2,7 miljoen euro zijn het gevolg van een aantal factoren. Binnen de centrumgemeenteregeling Almelo is een uitbreiding van het aantal plekken Beschermd Wonen gerealiseerd om de wachtlijsten in te lopen. Hierdoor stijgt het aantal inwoners dat gebruik maakt van deze voorziening in de centrumgemeenteregeling Almelo en worden de middelen voor beschermd 43 wonen nog beter aangewend voor het doel waarvoor deze bestemd zijn. Daarnaast hebben we te maken met een afgenomen uitstroom als gevolg van het gebrek van woonruimte voor uitstromende cliënten.
We zien hierdoor een langere indicatieduur. Ook wordt door indicatiestellers een toename en verzwaring van problematiek gezien bij cliënten. Als laatste oorzaak voor de toename zien we een verminderde doorstroom naar de Wet langdurige zorg (Wlz).De toegang via het zorgkantoor is strenger geworden. De begroting is aangepast volgens het vastgestelde jaarplan en de eindejaarsprognose. Almelo is als centrumgemeente verantwoordelijk voor de taken voor Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang van zes gemeenten. Net als in voorgaande jaren is voor Maatschappelijke Opvang sprake van een tekort ten opzichte van de rijksbijdrage. Dit tekort wordt conform de regionale afspraken onttrokken aan de bestemmingsreserve Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang. Het verwachte overschot op Beschermd Wonen wordt toegevoegd aan deze reserve. Hierdoor hebben de voorgestelde begrotingswijzigingen per saldo geen effect op het begrotingssaldo. 2.2.8 Volksgezondheid en milieu 2.2.8.1 Wijzigingen 7 Volksgezondheid en Milieu | Begroting | Wijziging | Begroting voor ZR | na ZR 2026 | 2026 | N/V | 2026 Lasten | 28.804 | 1.739 | N | 30.543 Baten | -26.264 | 1.223 | N | -25.041 Saldo van baten en lasten | 2.540 | 2.962 | N | 5.502 Bedragen x 1.000 euro eenmalig / 7 Volksgezondheid en milieu | Taakveld | 2026 | N/V | meerjarig LASTEN Verzamelbesluit / financiële rechtmatigheid 1.
Mentaal gezond Twente | 7.1 | 150 | N | eenmalig 2. Brede specifieke uitkering voor o.a. sport en bewegen | 7.1 | 133 | N | eenmalig 3. Uitvoeringskosten voor klimaat en energiebeleid | 7.4 | 1.056 | N | eenmalig 4. Programma klimaat en milieu | 7.4 | 400 | N | eenmalig Diverse bijstellingen N.v.t. Totaal mutaties lasten | 1.739 | N BATEN Verzamelbesluit / financiële rechtmatigheid 1. Mentaal gezond Twente | 7.1 | -150 | V | eenmalig 2. Brede specifieke uitkering voor o.a. sport en bewegen | 7.1 | -133 | V | eenmalig 3. Uitvoeringskosten voor klimaat en energiebeleid | 7.4 | 1.306 | N | eenmalig Diverse bijstellingen 5. Kwijtschelding afvalstoffen- en rioolheffing | 7.2/7.3 | 200 | N | eenmalig Totaal mutaties baten | 1.223 | N Wijziging saldo van baten en lasten | 2.962 | N Bedragen x 1.000 euro Toelichting wijziging Verzamelbesluit / financiële rechtmatigheid 1. | Mentaal gezond Twente Het Rijk heeft een specifieke uitkering beschikbaar gesteld transformatiemiddelen | Integraal Zorgakkoord (IZA) & Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) 2024-2028. Deze specifieke uitkering is bedoeld voor de uitvoering van activiteiten die onderdeel uitmaken van het door de zorgverzekeraars goedgekeurde transformatieplan en de bijbehorende begroting.
Met dit transformatieplan werken wij aan doelen uit het Integraal Zorgakkoord, zoals het verminderen van zorggebruik, het oplossen van herverdelingsvraagstukken, het beter inzetten van personeel en het aanpassen van zorgvastgoed. 44 45 2. Brede specifieke uitkering voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis Het Rijk heeft per 2023 een specifieke uitkering voor de periode 2023 tot en met 2026 middelen beschikbaar gesteld voor lokale programma’s ten behoeve van sport - en beweegstimulering, het bevorderen van cultuurparticipatie, gezondheidsbevordering en het versterken van de sociale basis. Op de totale uitkering is in 2026 een korting van 10% toegepast en een aantal deelprojecten zijn verhoogd. 3. Uitvoeringskosten voor klimaat- en energiebeleid Vanaf 2026 worden de CDOKE-middelen (voor de capaciteit van decentrale overheden voor klimaat - en energiebeleid) niet meer via een specifieke uitkering (SPUK) uitgekeerd, maar met een decentralisatie-uitkering binnen het gemeentefonds. De SPUK dient daarom voor 1,306 miljoen euro te worden afgeboekt. 4. Programma klimaat en milieu In de programmabegroting 2026 is voor het jaar 2026 400.000 euro beschikbaar gesteld voor programma Klimaat en milieu. Deze middelen waren geraamd op hoofdtaakveld 0 Bestuur en ondersteuning.
Deze middelen worden administratief toegevoegd aan het programmabudget en worden om die reden overgeheveld van hoofdtaakveld 0 Bestuur en ondersteuning naar dit hoofdtaakveld. Diverse bijstellingen 5. Kwijtschelding afvalstoffen- en rioolheffing De voordelen op de kwijtschelding van afvalstoffenheffing en rioolheffing op hoofdtaakveld 6 Sociaal domein worden verrekend met de voorzieningen voor afvalstoffenheffing en rioolheffing. 2.2.9 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing 2.2.9.1 Wijzigingen 8 Volkshuisvesting-ro-stedelijke vernieuw | Begroting | Wijziging | Begroting voor ZR | na ZR 2026 | 2026 | N/V | 2026 Lasten | 19.050 | 235 | N | 19.285 Baten | -12.515 | 0 | -12.515 Saldo van baten en lasten | 6.535 | 235 | N | 6.770 Bedragen x 1.000 euro eenmalig / 8 Volkshuisvesting-ro-stedelijke vernieuwing | Taakveld | 2026 | N/V | meerjarig LASTEN Verzamelbesluit / financiële rechtmatigheid 1. Voorbereidingskrediet Achter de Molen | 8.3 | -460 | V | eenmalig 2. Programma stedelijke ontwikkeling | 8.3 | 400 | N | eenmalig 3. Invulling taakstelling personeel | 8.3 | -80 | V | meerjarig Diverse bijstellingen 4. Ruimen kloosterbegraafplaats | 8.3 | 375 | N | eenmalig Totaal mutaties lasten | 235 | N BATEN Verzamelbesluit / financiële rechtmatigheid N.v.t.
Diverse bijstellingen Totaal mutaties baten | - Wijziging saldo van baten en lasten | 235 | N Bedragen x 1.000 euro Toelichting wijziging Verzamelbesluit / financiële rechtmatigheid 1. | Voorbereidingskrediet Achter de Molen (RAAD-2508869) Door 460.000 euro van het initiële bedrag van 2,1 euro miljoen euro voorbereidingskrediet terug te laten vloeien naar de reserve Stadsontwikkelingsfonds en dit bedrag vervolgens in te zetten voor de dekking van het tekort in de grondexploitatie van Achter de Molen, wordt op verantwoorde wijze invulling gegeven aan de verevening tussen projecten zoals beoogd in de Investeringsagenda. Dit draagt bij aan het maatschappelijk rendement van het project, versterkt de ruimtelijke structuur van Almelo en voorkomt vertraging in een fase die essentieel is voor het behalen van de regionale woondeal-afspraken. Belangrijk is dat deze overheveling geen afbreuk doet aan de voorbereiding van fase 2 en 3. Binnen het voorbereidingskrediet is voldoende ruimte beschikbaar om de planvorming voor deze vervolgfases voort te zetten. De fasering van het project en de gescheiden exploitatiebenadering zorgen ervoor dat de middelen doelgericht en projectmatig worden ingezet. Door deze strategische spreiding en prioritering blijft de voortgang van fase 2 en 3 geborgd. 46 47 2.
Programma Stedelijke ontwikkeling In de programmabegroting 2026 is voor het jaar 2026 400.000 euro beschikbaar gesteld voor programma Stedelijke ontwikkeling. Deze middelen waren geraamd op hoofdtaakveld 0 Bestuur en ondersteuning. Deze middelen worden administratief toegevoegd aan het programmabudget en worden om die reden overgeheveld van hoofdtaakveld 0 Bestuur en ondersteuning naar dit hoofdtaakveld. 3. Invulling taakstelling personeel In de programmabegroting 2025 is besloten tot een (netto) taakstelling op de ambtelijke organisatie die ingaat in 2026 met een bedrag van 0,5 miljoen euro en in twee jaar oploopt tot een structureel bedrag van 1,5 miljoen euro. De taakstelling wordt in deze zomerrapportage ingevuld door het verlagen van de personele formatie en personeelsbudgetten. Diverse bijstellingen 4. Ruimen kloosterbegraafplaats In 2023 werd op ontwikkellocatie Buitenplaats ’t Hag aan de Vriezenveenseweg een voormalig kloosterkerkhof ontdekt. De vondst van de graven heeft geleid tot onvoorziene, noodzakelijke en deels wettelijk verplichte kosten voor onderzoek, ruiming, documentatie en de realisatie van een waardige laatste rustplaats met eeuwigdurende grafrechten. Deze kosten komen voort uit een externe en historische omstandigheid die het projectgebied van Buitenplaats ’t Hag raakt maar er functioneel geen onderdeel van uitmaakt.
De kosten vallen dan ook niet onder de gebiedsontwikkeling van het voormalige kloosterterrein. Voorgesteld wordt deze kosten aan te merken als onvoorziene, bovenplanse maatschappelijke kosten en deze te dekken uit het begrotingssaldo 2026. 48 2.3. Paragrafen 2.3.1 Bedrijfsvoering 2.3.1.1 Informatiebeveiliging Inleiding In deze paragraaf wordt het actuele beeld van de informatiebeveiliging binnen de organisatie geschetst. Daarbij zijn met name de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) en de aankomende Cyberbeveiligingswet (Cbw) richtinggevend. Ontwikkelingen Een aantal tactische beleidsdocumenten dient nog te worden vastgesteld en geïmplementeerd om de informatiebeveiliging verder te professionaliseren. Binnen de organisatie is verdere versterking nodig van kennis en bewustzijn rond informatiebeveiliging. In de Cyberbeveiligingswet is de verplichting van bestuurdersaansprakelijkheid opgenomen. In het kort komt het er op neer dat bestuurders persoonlijk verantwoordelijk kunnen worden gesteld bij het niet naleven van deze wet. Van bestuurders wordt verwacht dat ze aantoonbare vaardigheden en kennis hebben op het gebied van informatiebeveiliging. Het geactualiseerde strategische informatiebeveiligingsbeleid geeft hiervoor kaders.
Het concept van dit beleidsdocument wordt begin juli ambtelijk besproken waarna deze, naar verwachting, het derde kwartaal naar het college kan ter vaststelling. Er wordt gewerkt aan een centraal bedrijfscontinuïteitsplan (BCP) en aan plannen voor bedrijfskritische processen, te beginnen bij de processen die door de Informatiebeveiligingsdienst (IBD) als prioritair zijn aangemerkt. Hiermee wordt invulling gegeven aan de opgave om de weerbaarheid van de organisatie verder te versterken en de continuïteit van essentiële gemeentelijke taken beter te borgen. De invoering van een nieuwe versie van de BIO vraagt om aanpassing van de inrichting van het managementsysteem voor informatiebeveiliging (ISMS). In de tweede helft van 2026 wordt in samenwerking met de Kiesraad een beveiligingstest uitgevoerd op de aansluiting via het DigiNetwerk. Doel hiervan is vast te stellen of de beveiliging van deze toegang aan beide zijden toereikend is. De kosten worden gedragen door het ministerie van BZK. Voor een verantwoorde voortgang van het programma proactieve digitale dienstverlening is versterking van de capaciteit op het terrein van informatiebeveiliging noodzakelijk. Er wordt bezien welke aanvullende inzet en middelen nodig zijn om de digitale ambities van de gemeente op een veilige en beheersbare wijze te realiseren.
Bevindingen Securitygerelateerde incidenten worden nog beperkt gemeld en geregistreerd. Dit wijst erop dat het bewustzijn en de meldingsbereidheid binnen de organisatie nog verdere versterking vragen. Een goed functionerende meldcultuur is van belang om tijdig te kunnen sturen op risico’s en passende maatregelen te treffen. De afgelopen maanden is sprake van een toename van meldingen over hoog -risicokwetsbaarheden binnen kritieke systemen en toepassingen. Deze ontwikkeling onderstreept dat informatiebeveiliging een blijvend en actueel aandachtspunt is. Wanneer kwetsbaarheden niet tijdig worden beheerst, kan dit gevolgen hebben voor de beschikbaarheid en betrouwbaarheid van de gemeentelijke dienstverlening. Informatiebeveiliging wordt nog niet in alle gevallen tijdig betrokken bij de aanschaf en implementatie van diensten en producten met een informatiecomponent. Hierdoor bestaat het risico dat beveiligingsvereisten pas 49 laat in het proces worden meegewogen. Organisatiebreed worden stappen gezet om deze betrokkenheid structureler te borgen. Risico's Binnen informatiebeveiliging wordt gesproken over bedreigingen. De combinatie van de kans dat een bedreiging zich voordoet en de potentiële impact bepaalt het risiconiveau.
De belangrijkste actuele risico’s op het gebied van informatiebeveiliging die bestuurlijke aandacht vragen, zijn: • De toenemende dreiging van cyberaanvallen • De kwetsbaarheid voor social engineering en phishing • Het risico op dataverlies en onvoldoende beheersing door het gebruik van schaduw -ICT • Kwetsbaarheden in de beveiliging van operationele technologie en objectbeheer • Onvoldoende capaciteit voor informatiebeveiligingsactiviteiten Conclusie Binnen en buiten de organisatie lopen diverse initiatieven om de informatiebeveiliging verder te versterken. Tegelijkertijd is sprake van een forse uitvoeringsopgave. Met de huidige capaciteit staat de duurzame borging van kwaliteit, voortgang en naleving onder druk. Daarmee blijft informatiebeveiliging ook bestuurlijk een aandachtspunt. Het op orde brengen van de basis betekent dat beveiligingsmaatregelen uit de BIO, passend bij het risiconiveau, op een uniforme en controleerbare wijze worden toegepast op processen en systemen. In de huidige situatie is die werkwijze nog onvoldoende overal bestendig ingericht. De komende periode blijft daarom gericht op verdere standaardisatie, borging en versterking van de uitvoeringskracht. Er worden aantoonbare stappen gezet, maar het gewenste en vereiste volwassenheidsniveau is nog niet bereikt.
De raad wordt via de reguliere planning- en controlcyclus op hoofdlijnen geïnformeerd over de verdere voortgang en de ontwikkeling van de belangrijkste risico’s en beheersmaatregelen. 50 2.3.1.2 Privacy Inleiding Deze rapportage geeft een beknopt overzicht van de stand van zaken rond gegevensbescherming vanuit het toezicht door de Functionaris Gegevensbescherming (FG) op de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) en de Wet politiegegevens (Wpg). Ontwikkelingen De Privacyverklaring op de website van de gemeente Almelo is onlangs geactualiseerd, inclusief expliciete aandacht voor de Wpg. Een aantal werkprocedures is aangescherpt, waaronder het proces voor AVG-verzoeken. Voor het -wettelijk verplichte- Verwerkingenregister is een periodieke controlecyclus ingericht om de actualiteit te borgen. Er is een AI Governance Office (AIGO) ingericht om nieuwe AI toepassingen te beoordelen en registreren. Privacy expertise en andere disciplines werken daarin samen. Bevindingen en constateringen Uit audits en toezicht door de FG, blijkt dat de naleving van AVG en Wpg in de praktijk wisselend is. Positief is dat controles op Suwinet en Burgerzaken geen structurele onrechtmatigheden hebben opgeleverd en dat datalekken zorgvuldig worden afgehandeld. Tegelijkertijd zijn aandachtspunten geconstateerd, zoals onvolledige Wpg-werkafspraken en onvoldoende geborgde controle op logging.
Ook zijn er technische beperkingen bij het afhandelen van inzageverzoeken. Met de organisatie zijn concrete verbetermaatregelen besproken. Risico’s Dat werkprocessen soms niet goed vastgelegd zijn, vormt een belangrijk risico. Want als de ‘spelregels’ niet helder zijn, neemt de kans op onrechtmatige verwerking van persoonsgegevens toe. Er wordt inmiddels gewerkt aan procesoptimalisatie en vastlegging van werkafspraken. Daarnaast vormt de autorisatiestructuur, met name bij interne functiewijzigingen, een risico; dit wordt opgepakt via verbeterde controles. Tot slot is er een risico bij gegevensdeling in samenwerkingsverbanden; bestaande convenanten zijn verouderd en moeten herzien worden. Conclusie Het compliance-niveau van de gemeente Almelo kan worden gekwalificeerd als matig tot redelijk: de belangrijkste kaders en verantwoordelijkheden zijn ingericht en het toezicht functioneert, maar de uitvoering is nog niet overal structureel geborgd. Met name op het gebied van werkafspraken, logging, autorisaties en technische ondersteuning zijn verdere verbeteringen noodzakelijk. Positief is dat deze knelpunten zichtbaar zijn, bespreekbaar worden gemaakt met management en bestuur en dat concrete verbetermaatregelen zijn gestart of gepland. 51 2.3.1.3 Archief Inleiding Deze rapportage geeft een beknopt overzicht van de stand van zaken van het informatie- en archiefbeheer.
Ontwikkelingen De afgelopen maanden is gewerkt aan de randvoorwaarden die nodig zijn om ons informatie- en archiefbeheer beter op orde te krijgen en te houden. Daar werken we planmatig aan. In mei is de nieuwe Archiefwet aangenomen door de Eerste Kamer. Daarmee is de ingangsdatum nu definitief 1 januari 2027. Hoewel het gemeentelijk plan van aanpak (de ‘roadmap’) is opgesteld met het oog op de nieuwe Archiefwet, zal in de komende maanden duidelijk worden welke gevolgen deze wet heeft voor de gemeente Almelo Bevindingen We moeten blijven investeren in het verhogen van het kennisniveau rond archivering. Ook werken we verder aan de randvoorwaarden, beleid en instructies, zodat we medewerkers ook de handvatten geven die nodig zijn om te werken aan de kwaliteit van de informatiehuishouding. In het verleden is vernietiging vaak niet in applicaties ingericht als proces, en in een aantal is het compleet onmogelijk. De afgelopen jaren zijn daardoor grote achterstanden ontstaan. Het wegwerken van deze achterstanden is een enorme taak die veel tijd zal vergen. De meeste aandacht gaat nu naar het voorkomen van dit soort situaties in de toekomst. Conclusies het op orde brengen en houden van ons informatie- en archiefbeheer blijft een kwestie van lange adem. We blijven doorwerken aan haalbare verbeterslagen, en stellen bij waar nodig.
Voorbereiding op de nieuwe Archiefwet zal de komende maanden meer aandacht krijgen en is ook een kans om bewustzijn in de ambtelijke organisatie te vergroten. 52 2.3.1.4 Optimalisering bedrijfsvoering De ambtelijke organisatie is met Plan de Campagne een groot traject gestart , waarbinnen via acht lijnen grote slagen zijn gemaakt in het vernieuwen, moderniseren en verbeteren van de digitale basis onder het werk in het sociaal domein (RAAD-8529). Plan de Campagne (1e fase) is op een groot aantal onderwerpen afgerond conform planning. Inmiddels is de tweede fase gestart, waarin de gerealiseerde en geïmplementeerde onderdelen verder worden omgezet in gerichte dienstverlening aan- en ondersteuning van inwoners en medewerkers. Daarbij gaat het onder meer om de inrichting van het opgeleverde inwonerportaal, waarin diensten voor het sociaal domein zoals informatie, aanvragen, formulieren en statusupdates eenvoudig beschikbaar worden gemaakt voor inwoners. De basis van het portaal wordt tevens benut om nieuwe functionaliteiten voor inwoners en medewerkers te implementeren. Ook worden externe kanalen, zoals de verbeterde website, in toenemende mate verbonden aan de sociale kaart en het inwonerportaal. Door deze optimalisaties vinden inwoners makkelijker de weg naar producten en diensten en neemt het aantal vragen aan telefoon en balie af.
Daarnaast wordt gewerkt aan borging en inbedding van onderwerpen als compliance, datakwaliteit, dataveiligheid en governance. De uitwerkingen, ontwerpen, definities, principes en koppelingen worden daarbij schaalbaar gemaakt voor andere eenheden en domeinen, zoals toegezegd. Onderwerpen die in de komende kwartalen worden afgerond zijn de uitrol van chatbot en livechat en de inrichting van de AI-ondersteuning voor medewerkers. Hiermee wordt gezorgd voor toenemende betrouwbaarheid en kwaliteit en wordt tevens de basis gelegd voor de geambieerde proactieve dienstverlening, bijvoorbeeld door notificaties op belangrijke onderwerpen en het aanbieden van gerelateerde onderwerpen op basis van life-events. Stap voor stap worden de producten en achterliggende processen verder geoptimaliseerd. Naar verwachting loopt deze tweede fase door tot eind 2026, inclusief de borging van content, dienstverlening en inrichting binnen de uitvoering van het sociaal domein. In totaal is nog circa 1,1 miljoen euro nodig voor de afronding. Deze middelen zijn beschikbaar in het restantbudget van Plan de Campagne. 53 2.3.2 Grondbeleid 2.3.2.1 Grondexploitaties Samenvatting • Per 1-1-2026 zijn er 14 lopende grondexploitaties. Begin 2026 is de grondexploitatie Stadskade vastgesteld en is de grondexploitatie XL Businesspark 1 overgegaan naar de gemeente Almelo.
Gestreefd wordt naar vaststelling van de grondexploitatie 't Hag in de tweede helft van 2026. • De voortgang van de gronduitgifte voor woningbouw gaat voortvarend en de verwachting is dat de geraamde aantallen voor de woningbouw gehaald zullen worden. Op sommige bedrijfskavels zijn belemmeringen aanwezig zoals bijvoorbeeld hoogspanningskabels. Dit kan van invloed zijn op de uitgifteplanning. • In de prioritaire gebieden zijn reeds diverse aankopen gedaan. Inleiding In deze Zomerrapportage geven we een beschouwing van de voortgang in de eerste maanden en een doorkijk naar de rest van het jaar met aandacht voor: • De voortgang van de gronduitgifte; • De actuele stand van zaken met betrekking tot lopende grondexploitaties ; • De voortgang van de exploitatie van de voorraad. Voortgang gronduitgifte woningbouw en werklocaties/overig Woningbouw De fasering van de grondexploitaties met betrekking tot woningbouw is mede gebaseerd op de belangrijkste kaders voor de woningbouwplanning en –programmering: Woonvisie Almelo 2020-2030, Volkshuisvestingsprogramma Almelo 2026-2035, Omgevingsvisie Almelo 2020-2040, "Ruimtelijke Programmatische Visie wonen en werken", de Regionale Woonagenda Twente 2030 en de Woondeal Twente 2022 t/m 2030. Het uitgangspunt bouwen voor de lokale behoefte is door de Regionale Woonagenda Twente nu aangevuld met een bovenlokale opgave.
Almelo gaat uit van een bijdrage aan deze opgave met 2.200 woningen. Met de Nationale Woon- en Bouwagenda stimuleert het Rijk provincies, gemeenten en ontwikkelaars om 900.000 woningen te bouwen tot en met 2030. Het huidige woningbouwprogramma 2025 t/m 2034 plant een gemiddelde uitbreiding van de woningvoorraad van circa 500 woningen per jaar. Hiermee geven we invulling aan de Woonvisie Almelo 2020-2030, de Woondeal Twente en het, in maart 2026 vastgestelde, Volkshuisvestingsprogramma Almelo 2026-2035. De provincie en gemeenten in Twente hebben de Regionale Woonagenda Twente 2030 en Woondeals getekend. De essentie hierin is: harde en zachte plancapaciteit versnellen en nieuwe plannen ontwikkelen voor de bovenlokale opgave. De raad heeft besloten voor de woondeal te streven naar de ambitie van 3.400 tot 4.100 woningen tot en met 2034 te versnellen naar 2030. De Woondeal Twente is in 2025 herijkt met een ophoging van de opgave in Twente met 5.000 woningen tot en met 2030. Het wetsvoorstel Versterking regie volkshuisvesting (Wvrv), dat momenteel bij de Eerste Kamer ligt, verplicht gemeenten om een volkshuisvestingsprogramma op te stellen. Met het volkshuisvestingsprogramma Almelo 2026-2035 wordt richting gegeven aan de woningbouwopgave en aan bredere volkshuisvestelijke opgaven zoals stad in balans. De woningbouwverkoop verloopt volgens planning.
De verkoop in Almelo Noord Oost en de Parkbuurt verloopt voorspoedig. Voor de verkoop van de woningen aan de Hagengracht worden thans de contracten opgesteld. 54 De overdracht van de gronden aan de Ary Schefferstraat is afhankelijk van de voortgang van de bodemsanering ter plaatse. In de eerste helft van dit jaar is bouwgrond verkocht ten behoeve van de bouw van 45 woningen. Voor heel 2026 is de prognose 126 woningen (zie onderstaande tabel "Gronduitgifte medio 2026" ). Werklocaties en overig De economische en ruimtelijke ontwikkeling van Almelo bevindt zich in een stroomversnelling. Waar de focus voorheen lag op visievorming en programmering, verschuift het accent richting 2027 naar realisatie en uitvoering. We bouwen voort op de fundamenten van de Regionale Stedelijke InvesteringsAgenda (RSIA) en de Economische Ruimtelijke Verkenning (ERV) om de schaalsprong van Almelo en Twente mogelijk te maken. Regionale inbedding en schaalsprong Almelo trekt samen met Hengelo, Enschede en de Provincie Overijssel op in de Regionale Ontwikkel Strategie (ROS) Twente. De ambitie is helder: Twente groeit door met 120.000 extra inwoners en 62.000 extra banen. Almelo draagt bij als onderdeel van de 'Groene Technologische Topregio'. Deze regionale samenwerking is noodzakelijk om de ruimtevraag voor zowel wonen als werken in goede banen te leiden en rijkssteun te verkrijgen.
Strategische koers 2027-2031: Bedenken én maken De in april 2024 door de raad bepaalde Economische Ruimtelijke Visie (ERV) vormt het kader voor ons handelen richting 2040. Voor de middellange termijn (2027-2031) is deze visie geconcretiseerd in vier strategische lijnen met als doel te groeien naar 53.000 arbeidsplaatsen. Het motto 'Almelo, high tech hotspot: De plek waar we bedenken én maken' staat centraal. Wij richten ons op een veerkrachtige en duurzame economie, waarbij we specifiek inzetten op het versterken van onze unieke mix van high tech maakindustrie, logistiek en zorg. Uitgifte en ontwikkeling werklocaties De vraag naar bedrijfsgrond blijft onverminderd groot. Tot 2040 is er een totale vraag van circa 145 hectare. Om te voldoen aan deze vraag voeren we een tweesporenbeleid uit van uitbreiding en inbreiding. • Realisatie XL Businesspark 2: We nemen als Almelo het accounthouderschap op ons voor de ontwikkeling van XL-2 (circa 75 hectare). Dit terrein is cruciaal voor onze lokale, maar zeker ook de regionale en nationale vraag naar industriële kavels. • Nieuwe uitbreidingslocaties: Naast XL-2 verkennen we de mogelijkheid om ons bedrijvenareaal met 35 hectare te vergroten. Dit is noodzakelijk om schuifruimte te creëren voor bestaande bedrijven en om de autonome groei van het lokale MKB te vangen.
Intensivering en kwaliteit (inbreiding) Conform de ERV vangen we een substantieel deel van de ruimtevraag op binnen een bestaand stedelijk gebied. De doelstelling is het realiseren van 35 hectare bedrijfsruimte door inbreiding; waar is welke ruimte nog beschikbaar en hoe kunnen we dit optimaal gaan inrichten (intensiveren). • Van paspoort naar uitvoering: De in 2024 gestarte inzet om 'locatiepaspoorten' te ontwikkelen, is gereed. Deze dienen als basis voor het gericht sturen op inbreiding. We beogen te starten met twee concrete pilots om verdichting en herstructurering in de praktijk voor elkaar te krijgen en zetten hierbij in op het verhogen van de kwaliteit van de bestaande terreinen. • Oog voor de watergebonden economie: Ook onze havens verdienen aandacht als zeer relevante bedrijfskavels voor watergebonden bedrijven. We verkennen wat er nodig is om de havens toekomstbestendig te maken. Bij de bovengenoemde punten is de beschikbaarheid van water en stroom een belangrijk aandachtspunt. In 2026 zijn nog geen gronden verkocht voor bedrijfsdoeleinden. Voor heel 2026 is de prognose 6,3 hectare. Voor Bedrijvenpark Twente Noord zijn al overeenkomsten gesloten die in 2026 geëffectueerd zullen worden. Voor Rhijnbeek is ook reeds een contract gesloten maar de definitieve overdracht is afhankelijk van de uitspraak van de Raad van State.
Gronduitgifte medio 2026 | prognose | gerealiseerd | nog niet JR2025/MPG2026 | 2026 | gerealiseerd Werklocaties en overige (bvo) | A | B | A-B Rhijnbeek | 3,2 | 0,0 | 3,2 Bedrijvenpark Twente Noord | 3,1 | 0,0 | 3,1 Totaal werklocaties en overig | 6,3 | 0,0 | 6,3 Woningbouw (aantallen) Almelo Noordoost | 20 | 13 | 7 Schefferstraat | 10 | 0 | 10 Parkbuurt | 32 | 32 | 0 Schelfhorstdwarsweg | 57 | - | 57 Hagengracht | 7 | - | 7 Totaal woninglocaties | 126 | 45 | 81 Voortgang lopende grondexploitaties Onderstaand wordt per project de voortgang weergegeven: Rhijnbeek: Het Bestemmingsplan is in maart 2023 gepubliceerd waarna een gecombineerd beroepschrift is ingediend bij de Raad van State. De behandeling van de zaak heeft eind mei plaatsgevonden. We wachten op de uitspraak. Bedrijvenpark Twente Noord: De meeste kavels op BPTN zijn inmiddels uitgegeven. Er zijn nog een beperkt aantal kavels die moeten worden uitgegeven. Deze kavels liggen (deels) onder hoogspanningsleidingen. De kavels zijn gereed voor verkoop en zullen 2026 worden aangeboden aan de markt. Verwachting is dat het project in 2028 kan worden afgerond. Almelo Noordoost: De verkoop van kavels verloopt goed. Nagenoeg alle kavels zijn bouwrijp gemaakt en klaar voor de verkoop. Zodra de meeste kavels in een deelvak zijn verkocht wordt een deelvak woonrijp gemaakt.
Heetveldsweg: De opening van het speelterrein vond begin 2026 plaats. Hiermee is het woningbouwproject met bijbehorende openbare ruimte afgerond. Het project sluiten we in 2026 af. Ary Schefferstraat: Najaar 2025 is gestart met de bodemsanering en het bouwrijp maken. Dit bleek omvangrijker dan voorzien. Hierdoor is de start bouw vertraagd. Deze is nu gepland voor tweede helft 2026. Afronding van het woonrijp maken loopt door tot in 2027. 55 56 Rietveldstraat: De woningen zijn opgeleverd. In Q2 van 2026 wordt het terrein verder woonrijp gemaakt en dit zal worden afgerond in Q3. De verwachting is dat het project in 2026 wordt afgesloten. Gravenstraat: De woningen zijn begin 2026 opgeleverd. Het gebied wordt woonrijp gemaakt, eind 2026 kan dit project worden afgesloten. Parkbuurt: De nieuwbouw en verkoop van de woningen in fase 1 en 2 verloopt goed. De vergunning voor de woningen en appartementen in fase 3 en 4 (de twee laatste fases) zijn aangevraagd. De verkoop van de 40 woningen en 12 appartementen in fase 3 is gestart in mei-juni 2026. Eind dit jaar start de verkoop van de 28 woningen in fase 4. Rond de zomer 2026 zijn de standplaatsen voor de woonwagen gereed en volgens planning worden de woonwagens in augustus/september 2026 geplaatst. Schelfhorstdwarsweg: In maart 2025 heeft de raad ingestemd met de locatiekeuze en de bijbehorende grondexploitatie.