Zomerrapportage 2025 - bijlage 1 - Zomerrapportage 2025 definitief
Tekst van het document
Zomerrapportage Gemeente Almelo 2025
Inhoudsopgave 1. Algemeen..............................................................................................................................................3 1.1 Samenvatting taakvelden en investeringskredieten .....................................................................................3
2. Financieel resultaat ..............................................................................................................................4 2.1 Verloop begrotingssaldo ................................................................................................................................4 2.2 Financiële effect Zomerrapportage ...............................................................................................................5 2.3 Meicirculaire 2025 .........................................................................................................................................6 2.4 Begroting 2025...............................................................................................................................................9 2.5 Robuuste fianciële positie ............................................................................................................................10
3. Beleidsinhoudelijke tussenstand programma’s ................................................................................ 12 3.1 Programma Stedelijke ontwikkeling ............................................................................................................12 3.2 Programma Sociaal en vitaal .......................................................................................................................13 3.3 Programma Zorg en veiligheid .....................................................................................................................14 3.4 Programma Economie en arbeidsmarkt ......................................................................................................16 3.5 Programma Klimaat en milieu .....................................................................................................................17 3.6 Leefbare wijken en dorpen ..........................................................................................................................18
4. Wijzigingen per taakveld ................................................................................................................... 19 4.1 Bestuur en ondersteuning ...........................................................................................................................19 4.2 Veiligheid .....................................................................................................................................................26 4.3 Verkeer en vervoer ......................................................................................................................................27 4.4 Economie .....................................................................................................................................................29 4.5 Onderwijs .....................................................................................................................................................31 4.6 Sport, cultuur en recreatie ...........................................................................................................................33 4.7 Sociaal domein .............................................................................................................................................35 4.8 Volksgezondheid en milieu
..........................................................................................................................40 4.9 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing ..............................................................42
5. Investeringskredieten ........................................................................................................................ 44 5.1 Bijstellingen op investeringskredieten .........................................................................................................44
6. Grondbeleid ....................................................................................................................................... 50 6.1 Grondexploitaties ........................................................................................................................................50 7 Tussenrapportage Functionaris gegevensbescherming .................................................................................55 8 Tussenrapportage CISO ..................................................................................................................................56
9. Bijlage ................................................................................................................................................ 57 9.1 Overzicht lasten en baten ............................................................................................................................57 9.2 Opvolging aanbevelingen accountant .........................................................................................................66 9.3 Reserveringen meicirculaire ........................................................................................................................71
2
1. Algemeen 1.1 Samenvatting taakvelden en investeringskredieten Financiële mutaties zomerrapportage 2025 De financiële mutaties die we in deze rapportage signaleren, leiden tot een voordeel van 8,9 miljoen euro. Dit bestaat uit een voordeel van 2,7 miljoen euro op het onderdeel verzamelbesluit/financiële rechtmatigheid en een voordeel van 6,2 miljoen euro op het onderdeel financiële bijstellingen. Het begrotingssaldo 2025 komt, na vaststelling van de zomerrapportage, uit op 2,4 miljoen euro voordelig. Belangrijkste financiële bijstellingen Hieronder zijn de belangrijkste bijstellingen met een effect op het begrotingssaldo weergegeven. Eenmalig / meerjarig
Begroting
Vrijval stelpost rentelasten voor nieuwe leningen
Eenmalig
1,9 miljoen euro
Meicirculaire 2025 van het gemeentefonds
Meerjarig
1,8 miljoen euro
Vrijval kapitaallasten
Eenmalig
1,3 miljoen euro
Afrekening Beschermd wonen
Eenmalig
1,0 miljoen euro
Vrijval stelpost prijscompensatie fysiek
Eenmalig
1,0 miljoen euro
Rentebaten door schatkistbankieren
Eenmalig
836.000 euro
Eenmalig
292.000 euro
Belangrijkste voor- en nadelen Voordelen
Nadelen Bijdrage verbouwing maatschappelijke opvang Adastraat
Leeswijzer In hoofdstuk 2 geven we inzicht in het verloop van het begrotingssaldo. Het startpunt is het begrotingssaldo uit de programmabegroting 2025. We zetten op een rij welke besluiten en mutaties met financiële gevolgen er voorafgaand aan deze zomerrapportage zijn geweest en presenteren een actueel begrotingssaldo. Ook zijn de effecten van de meicirculaire 2025 van het gemeentefonds in dit hoofdstuk opgenomen. In hoofdstuk 3 gaan we in op de beleidsinhoudelijke tussenstand per programma. In hoofdstuk 4 worden per hoofdtaakveld de financiële mutaties weergegeven. In hoofdstuk 5 wordt gerapporteerd over de stand van zaken van de investeringskredieten. De basis hiervoor is het Meerjaren investeringsplan (MIP) uit de programmabegroting 2025. Hoofdstuk 6 bestaat uit de belangrijkste ontwikkelingen bij het grondbeleid. In hoofdstuk 7 en 8 is respectievelijk een tussenrapportage opgenomen van de functionaris gegevensbescherming en CISO. Als bijlage bij deze rapportage treft u de stand van zaken met betrekking tot de follow-up van de Managementletters van de accountant. Eenmalig / meerjarig in de zomerrapportage In de tabellen wordt aangegeven of een begrotingswijziging eenmalig of meerjarig is. Eenmalig voor 2025 of meerjarig voor 2025 en verder.
Tabelnotatie In de tabellen die we presenteren staan positieve bedragen voor lasten en/of nadelen en negatieve bedragen voor baten en/of voordelen. Voor de volledigheid merken we op dat in de tabellen cijfers zijn opgenomen die afgerond zijn op duizendtallen. Hierdoor kan het voorkomen dat er bij totaaltellingen kleine afrondingsverschillen ontstaan.
3
2. Financieel resultaat In dit hoofdstuk wordt een samenvatting gegeven van de financiële ontwikkelingen die zijn beschreven in deze zomerrapportage. In paragraaf 2.1 wordt ingegaan op het verloop van het begrotingssaldo 2025. Vervolgens worden in paragraaf 2.2 op hoofdlijnen de financiële effecten van de zomerrapportage gepresenteerd. Paragraaf 2.3 de effecten van de meicirculaire 2025 van het gemeentefonds. In paragraaf 2.4 worden wijzigingen per hoofdtaakveld weergegeven en in paragraaf 2.5 wordt ingegaan op de besparingsopgave.
2.1 Verloop begrotingssaldo Mutaties voorafgaand aan de zomerrapportage 2025 Op 7 november 2024 heeft de raad de Programmabegroting 2025 vastgesteld. Het totale begrotingssaldo 2025 van de primaire begroting bedroeg 6,5 miljoen euro nadelig. De volgende mutaties hebben plaatsgevonden voorafgaand aan de zomerrapportage: • Algemene uitkering voor de jaarschijf 2025 vanuit de septembercirculaire 2024 van het gemeentefonds (Raad-2408492) • Een incidenteel budget van 75.000 euro voor de voorbereiding en inbesteding van de Trefhoek (D/25/736108) Inmiddels is de raad geïnformeerd dat we genoodzaakt zijn om af te zien van de aankoop van De Trefhoek. De eerdere plannen met betrekking tot de wijkaccommodatie zullen daarom niet worden uitgevoerd zoals was voorzien. De beschikbaar gestelde middelen worden hiermee niet ingezet. Zoals vermeld in de raadsbrief (D/25/763887) wordt dit verwerkt in de slotrapportage 2025. Begrotingssaldo 2025 Het begrotingssaldo 2025 komt, na vaststelling van de zomerrapportage, uit op 2,4 miljoen euro voordelig. Samenvattend ziet het verloop van het begrotingssaldo er als volgt uit: Verloopoverzicht begrotingssaldo
Begroting 2025
Programmabegroting 2025 Saldo primaire begroting 2025
6.524 N
Wijzigingen vóór Zomerrapportage Septembercirculaire 2024
-89 V
Inbesteding Trefhoek
75 N
Subtotaal begrotingswijzigingen
-14 V
Saldo vóór Zomerrapportage
6.510 N
Mutaties Zomerrapportage 2025 Verzamelbesluit / financiële rechtmatigheid
-2.744 V
Diverse bijstellingen
-6.140 V
Totaal mutaties Zomerrapportage 2025
-8.884 V
Saldo na Zomerrapportage 2025
-2.374 V
Bedragen x 1.000 euro
4
2.2 Financiële effect Zomerrapportage Met deze rapportage leggen wij twee soorten begrotingsmutaties aan u voor: 1. Verzamelbesluit/financiële rechtmatigheid Het verzamelbesluit bestaat uit begrotingswijzigingen met een financiële dekking. Met de raad zijn in het verleden afspraken gemaakt over de vraag bij welke wijzigingen van de begroting accordering van de raad achteraf volstaat. Onderstaande wijzigingen komen in aanmerking voor verwerking via het verzamelbesluit: • voorstellen welke politiek geen belangrijke beleidswijzigingen of gevoelige zaken betreffen; • verlenen van geringe aanvullende kredieten of aanvullende subsidies; • het beschikbaar stellen van bedragen welke volledig of nagenoeg volledig worden gedekt uit rijks- of provinciale bijdragen; • het aanpassen van de begroting op grond van circulaires van het Ministerie van Binnenlandse Zaken (gemeentefonds); • het verlagen van budgetten ten gunste van de algemene middelen. Vanuit de financiële rechtmatigheid dienen er een aantal financieel-technische begrotingswijzigingen te worden doorgevoerd die formeel door de raad moeten worden bekrachtigd, maar die geen gevolgen hebben voor het begrotingssaldo of de vastgestelde beleidsprestaties. Een voorbeeld is de toerekening van salarislasten aan de hoofdtaakvelden of het instellen van investeringskredieten ten laste van stelposten voor investeringen.
De ontwikkelingen en afwijkingen die we in deze rapportage signaleren tellen op tot een voordeel van 2,7 miljoen euro op het onderdeel verzamelbesluit/financiële rechtmatigheid. 2. Diverse bijstellingen In de zomerrapportage is een doorkijk gemaakt richting het einde van het jaar. De ontwikkelingen en afwijkingen die we in deze rapportage signaleren tellen op tot een voordeel van 6,2 miljoen euro. Het totale financiële effect van de zomerrapportage komt daarmee uit op 8,9 miljoen euro voordelig.
5
2.3 Meicirculaire 2025 Inleiding De meicirculaire 2025 van het gemeentefonds is eind mei gepubliceerd. Gemeenten ontvangen van het Rijk op drie tijdstippen in het jaar de informatie over de gemeentefondsuitkeringen: in mei op basis van de Voorjaarsnota, in september op basis van de Miljoenennota en in december, ter afronding van het lopende jaar, op basis van de Najaarsnota. Hierna worden de financiële effecten en andere belangrijke onderwerpen uit de meicirculaire toegelicht. Financiële effecten Om de financiële effecten te bepalen wordt de meicirculaire 2025 vergeleken met de decembercirculaire 2024. Het bruto effect van de meicirculaire geeft het verschil weer van de hoogte van de gemeentefondsuitkering ten opzichte van de decembercirculaire 2024. Bij het netto effect wordt rekening gehouden met reserveringen, zoals taakmutaties en stelposten voor loon- en prijscompensatie. Het begrotingssaldo in de begroting en meerjarenraming wordt bijgesteld met het netto effect. Een specificatie van de opbouw van het bruto-effect en de reservering van de taakmutaties is opgenomen in bijlage 9.3 Reservering meicirculaire. 2025
2026
2027
2028
2029
Gemeentefonds decembercirculaire 2024
229.301
224.166
231.928
238.864
246.713
Gemeentefonds meicirculaire 2025
234.944
238.598
244.767
244.833
253.177
Bruto effect meicirculaire 2025
-5.643
-14.432
-12.839
-5.969
-6.464
voordeel
voordeel
voordeel
voordeel
voordeel
Correctie reservering extra bijdrage Rijk jeugdzorg
0
1.800
1.800
1.800
1.800
Correctie uitstel vervanging abonnementstarief Wmo
659
659
0
0
0
Mutatie begrote ruimte BCF plafond Begroting 2025
0
1.115
1.115
1.115
1.115
Eigen bijdrage jeugdzorg
0
0
0
-1.421
-1.459
Sturen op trajectduur jeugdzorg
0
0
0
-371
-381
3.170
1.885
1.849
1.775
1.755
0
-391
826
1.848
4.203
-1.814
-9.364
-7.249
-1.223
569
voordeel
voordeel
voordeel
voordeel
nadeel
Totaal reserveringen gemeentefonds Totaal reserveringen overig Netto effect meicirculaire 2025
Bedragen x 1.000 euro Bruto effect Het gemeentefonds neemt door de meicirculaire over periode 2025 tot en met 2029 toe ten opzichte van de decembercirculaire 2024. In 2025 met 5,6 miljoen euro, in 2026 met 14,4 miljoen euro en in 2027 met 12,8 miljoen euro. Vanaf 2028 is de stijging lager: 6,0 miljoen euro in 2028 en 6,5 miljoen euro in 2029. 2025 De toename in 2025 van 5,6 miljoen euro wordt voor 3,2 miljoen euro veroorzaakt door taakmutaties en voor 2,3 miljoen euro door de structurele extra middelen die het Rijk vanuit de Voorjaarsnota 2025 beschikbaar heeft gesteld voor de jeugdzorg.
6
2026 en 2027 In 2026 neemt de uitkering uit het gemeentefonds toe met 14,4 miljoen euro en in 2027 met 12,8 miljoen euro. Deze toename in beide jaren heeft een aantal oorzaken. Ruim 1,8 miljoen euro per jaar wordt veroorzaakt door taakmutaties. Daarnaast heeft het Rijk vanuit de Voorjaarsnota 2025 structureel extra middelen beschikbaar gesteld ter demping van het tekort ten gevolge van de korting op het gemeentefonds (het Ravijnjaar). Deze middelen lopen op van 2,2 miljoen euro in 2026 naar 2,4 miljoen euro vanaf 2027. Daarnaast heeft het Rijk vanuit de Voorjaarsnota 2025 middelen beschikbaar gesteld voor jeugdzorg. Voor 2026 en 2027 is dit voor Almelo in totaal circa 5 miljoen euro per jaar. Ook heeft het Rijk de reeds toegezegde middelen voor de Hervormingsagenda Jeugd, voor Almelo structureel ruim 1,8 miljoen euro, toegevoegd aan het gemeentefonds. Dit heeft echter geen effect op het begrotingssaldo omdat wij in onze begroting al rekening hebben gehouden met deze middelen. De overige extra middelen voor 2026 en 2027 hebben met name betrekking op een incidentele compensatie voor het uitstel op de vervanging van het abonnementstarief en de mutaties in de accresontwikkeling en uitkeringsfactor van het gemeentefonds. Vanaf 2028 Ruim 1,8 miljoen euro heeft betrekking op taakmutaties.
Daarnaast heeft het Rijk vanaf 2028 een aantal besparingsmaatregelen binnen de jeugdzorg ingeboekt. Voor Almelo betekent dit een nadelig effect van structureel 5 miljoen euro. De Toezichthouder heeft aangegeven dat gemeenten het deel van deze maatregelen welke betrekking heeft op de invoering van de eigen bijdrage jeugdzorg en het sturen op de trajectduur in de jeugdzorg als besparingspost in hun begroting mogen verwerken. Dit is voor Almelo respectievelijk 1,4 miljoen euro en 0,4 miljoen euro per jaar. Dit betekent dus dat deze posten geen effect hebben op het begrotingssaldo. Daarnaast vervalt, conform de Voorjaarsnota 2025, een deel van de extra middelen voor Jeugdzorg vanaf 2028, voor Almelo betekent dit een nadelig effect van 2,4 miljoen euro. Netto effect Het begrotingssaldo verbetert in 2025 met 1,8 miljoen euro en verbetert in 2026 en 2027 incidenteel fors met respectievelijk 9,4 miljoen euro en 7,2 miljoen euro. In 2028 is de verbetering 1,2 miljoen euro, waarna deze omslaat in een nadeel vanaf 2029 van 0,6 miljoen euro. In onze begroting houden wij rekening met een aantal posten: Correctie reservering extra bijdrage Rijk Jeugdzorg Het Rijk had in het kader van de Hervormingsagenda jeugdzorg al extra middelen toegezegd. Hiermee hebben wij al rekening gehouden in onze begroting voor een bedrag van structureel 1,8 miljoen euro vanaf 2026.
Dit bedrag moet op de mutatie in het gemeentefonds daarom gecorrigeerd worden. Correctie uitstel vervanging abonnementstarief Wmo In onze begroting hadden we een bate voor de invoering van het abonnementstarief Wmo opgenomen van 0,7 miljoen euro. De invoering is uitgesteld naar 2027. Mutatie begrote ruimte BCF plafond Indien het BTW-compensatiefonds (BCF) niet volledig wordt ingezet, is er sprake van een jaarlijkse vrijval ten gunste van het gemeentefonds. Van de toezichthouder is het toegestaan om de vrijval van jaar t-1 structureel op te nemen voor het begrotingsjaar (t+1). In de Begroting 2025 is hiervoor een structureel bedrag opgenomen van 2,7 miljoen euro. Op basis van de afrekening van het BCF fonds over 2024 (t-1), is de vrijval over 2024 1,6 miljoen euro. Dit betekent voor de begroting 2026 een neerwaartse bijstelling van 1,1 miljoen euro. 7
Eigen bijdrage jeugdzorg en sturen op trajectduur jeugdzorg Het Rijk is voornemens om vanaf 2028 een eigen bijdrage op de jeugdzorg in te voeren, daarnaast wil zij met de sector afspraken maken over hoe er beter gestuurd kan worden op de trajectduur. Van de toezichthouder mogen gemeenten het bedrag waarvoor het Rijk het gemeentefonds heeft gekort, als besparing in de begroting opnemen. Per saldo is dit budgetneutraal.
8
2.4 Begroting 2025 De mutaties in deze rapportage resulteren in een gewijzigde begroting 2025 per hoofdtaakveld. Hoofdtaakveld
Begroting voor ZR
Lasten
2025
Wijziging
Begroting na ZR
2025 N/V
2025
0 Bestuur en ondersteuning
68.683
3.908
N
72.591
1 Veiligheid
9.114
687
N
9.801
2 Verkeer en vervoer
17.338
-779
V
16.559
3 Economie
18.288
160
N
18.447
4 Onderwijs
14.232
-981
V
13.251
5 Sport, cultuur en recreatie
20.009
65
N
20.074
6 Sociaal domein
201.918
13.506
N
215.424
7 Volksgezondheid en milieu
27.841
9.866
N
37.707
8 Volkshuisvesting-ro-stedelijke vernieuw
12.263
582
N
12.845
Totaal lasten
389.685
27.013
N
416.698
Begroting voor ZR
Wijziging
Hoofdtaakveld Baten
2025
0 Bestuur en ondersteuning 1 Veiligheid
Begroting na ZR
2025 N/V
-278.408
-7.665
V
2025 -286.073
-45
-299
V
-344
2 Verkeer en vervoer
-1.685
-274
V
-1.960
3 Economie
-10.414
125
N
-10.289
4 Onderwijs
-4.943
-334
V
-5.276
-810
-714
V
-1.524
6 Sociaal domein
-48.696
-11.877
V
-60.573
7 Volksgezondheid en milieu
-26.301
-9.210
V
-35.511
8 Volkshuisvesting-ro-stedelijke vernieuw
-6.225
-270
V
-6.495
-377.526
-30.517
V
-408.044
12.159
-3.504
V
8.655
Begroting voor ZR
Wijziging
5 Sport, cultuur en recreatie
Totaal baten Totaal saldo van baten en lasten Reserves
2025
Begroting na ZR
2025 N/V
2025
Stortingen reserves
13.695
2.905
N
16.600
Onttrekkingen reserves
-19.344
-8.285
V
-27.630
Totaal reserves
-5.649
-5.380
V
-11.029
Begrotingssaldo na bestemming
6.510
-8.884
V
-2.374
Bedragen x 1.000 euro
9
2.5 Robuuste financiële positie In de programmabegroting 2025 is aangegeven dat met de zes genoemde maatregelen in 2025 een besparing kan worden gerealiseerd van 1,3 miljoen euro. Dit loopt op tot 5,6 miljoen euro in 2028. Naast deze maatregelen, die hun (eerste) financieel effect sorteren in 2025, zijn besparingsmogelijkheden opgenomen die vanaf 2026 of later financieel effect hebben. Van een aantal beschreven maatregelen weten we dat deze een besparing gaat opleveren die relatief gering is. De besparing die met deze maatregelen wordt gerealiseerd, is geschat op 0,1 miljoen euro per maatregel. Voor een aantal maatregelen die ingrijpen op het gebruik van de maatwerkvoorzieningen OZL (individuele begeleiding Jeugdwet en Wmo) en behandeling (Jeugdwet) weten we dat de combinatie van de te nemen maatregelen een forse besparing gaat opleveren, maar dat het financieel effect van een individuele maatregel soms sterk afhankelijk is van het resultaat van een andere maatregel. Dit geldt bijvoorbeeld voor het realiseren van een algemene voorziening voor individuele begeleiding. Hoe meer gebruik wordt gemaakt van deze algemene voorziening, hoe minder er gebruik wordt gemaakt van de maatwerkvoorziening individuele begeleiding en daarmee de mogelijkheid om met andere maatregelen te besparen op de maatwerkvoorziening.
Hoe maatregelen exact op elkaar ingrijpen, en wat voor financieel effect dit heeft is daarom vooraf lastig te beoordelen. Hieronder wordt op basis van zowel kwalitatieve als kwantitatieve informatie een stand van zaken op de besparingsmaatregelen beschreven. Voortgang We willen goed zicht hebben op de invoering van de maatregelen en op de effecten die de maatregelen maatschappelijk, beleidsmatig en financieel hebben. Om dat te kunnen volgen zijn meerdere stappen gezet. • De budgetten zijn verlaagd met de besparingsopgave. Zo is duidelijk wat het aangepaste financiële kader is en kunnen we volgen of de uitgaven passen binnen deze kaders. • Er is vanaf de start van het jaar een maandelijkse financiële rapportage- en overlegstructuur voor het college ingericht om de financiën scherp te kunnen volgen. De raad wordt hierover in de reguliere P&Ccyclus geïnformeerd. • We maken gebruik van een prognosemodel om in te schatten hoe de uitgaven zich ontwikkelen en op basis daarvan een prognose te geven voor de uitgaven over het hele jaar. Daar zijn in 2024 goede ervaringen mee opgedaan. • We maken voor elk van de maatregelen een implementatieplan waarin we onder andere vastleggen hoe de monitoring van het beleidsinhoudelijke en financiële effect van de maatregelen vormgegeven wordt.
Voor de eerste maatregelen die we dit jaar implementeren zijn deze klaar, de plannen voor de maatregelen die volgend jaar worden ingevoerd, worden in de tweede helft van dit jaar opgesteld. We zijn dan ook meteen gestart met de financiële monitoring. Het inrichten van de nieuwe werkwijzen en de monitoring is daarna opgepakt. Een kanttekening hierbij is wel op zijn plaats; we proberen zo goed mogelijk te volgen wat het effect is van de maatregelen die we treffen en de gevolgen die we daarvan verwachten. Tegelijk is het in de praktijk lastig om overal oorzaak en gevolg met elkaar te verbinden. Met andere woorden: als blijkt dat de uitgaven daadwerkelijk lager uitvallen, dan blijft het in de praktijk lastig om aan te kunnen geven wat de oorzaak is van deze verlaging: is dat door het invoeren van de maatregelen of zijn er andere factoren die van invloed zijn.
10
Maatregel
Herkomst
Bedrag besparing Status maatregel 2025 Toelichting
OZL (individuele begeleiding) aanbieden in een algemene voorziening
PB 2025
0,1 Voorbereidingsfase, de invoering is complex.
Inzetten steunouders
PB 2025
0,1 Ingevoerd, de monitoring is ingericht
Toegang kaders meegeven voor (maximum) inzet maatwerkvoorziening
PB 2025
0,4 Werkprocessen ingericht, monitoring is ingericht en gestart
Afschalen in zorgzwaarte
PB 2025
0,4 Werkprocessen ingericht, monitoring is ingericht en gestart
Structureel bedrag voor onderzoek alternatieven vervoer (als maatwerkvoorziening) vrij laten vallen
PB 2025
0,1 Gerealiseerd
Structureel bedrag peuteropvang vrij laten vallen
PB 2025
0,2 Gerealiseerd
Totaal
1,3
Bedragen x 1 miljoen euro
11
3. Beleidsinhoudelijke tussenstand programma’s 3.1 Programma Stedelijke ontwikkeling Contourennotitie op schema Gemeente Almelo werkt aan het actualiseren van de omgevingsvisie door middel van een Contourennotitie. Inwoners, maatschappelijke partners en raadsleden denken mee. Op 11 februari werden zij geïnformeerd over het proces en de inhoud van de Contourennotitie. Stadsgesprekken en bijeenkomsten hebben plaatsgevonden op 18 maart, 9 april, 31 maart en 27 mei om inzicht te geven in de lange termijn uitdagingen en groeiscenario's van de stad. In het traject worden de onderzoeken van Stad in Balans en Kwalitatieve stad gebruikt als basis voor de langjarige opgave. Verstedelijkingsstrategie, ROS Twente, van start In samenwerking met Enschede en Hengelo heeft Almelo de RSIA opgesteld en daarop aangevuld is de Position Paper Twente 2050 opgesteld. We onderzoeken hoe Twente kan groeien met minimaal 100.000 extra inwoners en 69.000 woningen tot 2050. Deze twee documenten vormen de basis voor de Ruimtelijke Ontwikkel Strategie Twente (ROS Twente), die samen met het Rijk en de Regio wordt opgesteld en uiteindelijk wordt uitgewerkt in een uitvoeringsagenda voor Twente met de daarbij behorende investeringsafspraken. Almelo neemt actief deel aan dit proces om de verstedelijkingsstrategie vorm te geven.
De eerste stappen zijn gezet in het plan van aanpak, met onder andere de oprichting van een governancestructuur en themagroepen rond vijf kernonderwerpen die samen de basis vormen voor de verstedelijkingsstrategie. Het antwoord op de vraag ‘Hoe verstedelijken we in Twente op een veerkrachtige, toekomstbestendige manier en hoe draagt de verstedelijking bij aan het blijven (en versterken) van het zijn van een groene technologische topregio?’ wordt beantwoord èn geïllustreerd in de verstedelijkingsstrategie. Op dit moment is een extern bureau (Studio Bereikbaar) gestart met het opstellen van deze verstedelijkingsstrategie. Verwachting is dat de eerste contouren van de verstedelijkingsstrategie in november 2025 worden opgeleverd. Profilering Almelo 2050 Almelo levert een onderscheidende bijdrage aan de regionale verstedelijkingsstrategie van Twente. De gemeente participeert actief in vijf themagroepen: Verplaatsen en Verbinden, Landschap als Drager, Groene Technologische Top-Regio, Leefbare Klimaatadaptieve Regio en Vriendelijke Verstedelijking. Deze werkgroepen vormen de basis voor de Almelose inbreng in de verstedelijkingsstrategie. Daarnaast versterken zij de integrale samenwerking, zowel intern in Almelo als binnen de regiosamenwerking in Twente.
Provada Ook dit jaar was Almelo weer aanwezig op de grootste vastgoedbeurs van Nederland, de Provada, waar we samen met de regio Twente en de provincie Overijssel een bijdrage leveren in kennissessies en discussiesessies.
12
3.2 Programma Sociaal en vitaal Mentaal Veerkrachtige Inwoners Leeflab: De straatactie, de inzet van de veerkrachtcoach en de netwerkbijeenkomsten zijn zoals gepland in de begroting ondertussen al uitgevoerd. Het buurnetwerk begint goed te werken, er worden door de veerkrachtcoach vroegtijdig meldingen ontvangen. Mentale Gezondheid Jeugd: Het Tejohuis is zeer succesvol en heeft in de eerste 3 maanden van 2025 tijdens meerdere individuele mentale ondersteuningstrajecten 22 jongeren geholpen, 308 jongeren hebben in klasverband een workshop mentale gezondheid gevolgd en 92 jongeren ontvingen online hulp. Dementievriendelijk Almelo: Op 10 april was de kick-off van dementievriendelijk Almelo in de raadszaal. Er zijn en worden trainingen georganiseerd voor collega's en inwoners, gegeven door casemanagers en geschoolde vrijwilligers. Scholing was tot nu toe het enige ontbrekende onderdeel in de Dementiescan. Almelo is goed op weg om een dementievriendelijke gemeente te worden. Gezond en Vitaal Leefstijlcongres: Bijna 200 professionals die dagelijks betrokken zijn bij het welzijn en de gezondheid van onze inwoners, kwamen op 27 maart bijeen in het Heracles Stadion. Deze bijeenkomst was een gelegenheid om elkaar beter te leren kennen, kennis uit te wisselen en diverse workshops te volgen. Deze middag was een groot succes en vraagt om een vervolg.
Diverse preventieactiviteiten: Om de gezondheid van onze inwoners te bevorderen zijn diverse activiteiten georganiseerd. Zo worden er in 16 wijkkamers regelmatig beweegsessies aangeboden, is er een jongerenkookclub in De Riet en wordt actief ingezet op valpreventie. Ook zijn er diverse wandelgroepen actief waaronder vier groepen voor mensen met diabetes. Kansengelijkheid Jeugd Steunouders: Op 1 september 2024 is het initiatief 'Steunouders' van start gegaan als een nieuwe vorm van opvoedondersteuning. Er is veel aandacht besteed aan werving en netwerken, wat reeds heeft geresulteerd in de eerste 9 succesvolle matches (streven is 15-20 matches eind 2025) met tevens een eerste financieel effect door afschaling van begeleiding. School en omgeving: Per deelnemende school heeft een uitbreiding plaatsgevonden van 9 naar 10 uur aan naschoolse activiteiten en zowel diverse PO als VO scholen hebben een subsidie-aanvraag bij het Rijk gedaan voor de volgende periode. Bewustwording: Via het Netwerk 12-18 zijn er bewustwordingslessen gegeven door een arts in opleiding over de gevaren van vapen. Daarnaast heeft het netwerk voor het lespakket “Think” gekozen om op scholen aandacht te geven hoe jongeren beter met de uitdagingen van het leven kunnen omgaan.
Deze methode zet jongeren zelf aan het denken, vergroot hun zelfoplossend vermogen, normaliseren en reiken jongeren vaardigheden aan om om te gaan met de dingen die ze tegenkomen. De lessen worden in eerste instantie gestart op zowel het Pius als het Noordik.
13
3.3 Programma Zorg en veiligheid Afronden actieonderzoek en doorontwikkeling Wijk GGD Het lectoraat Social Work van Saxion Hogeschool heeft het onderzoek naar de interventie Wijk GGD afgerond. Hieruit is naar voren gekomen dat de Wijk GGD een waardevolle toevoeging aan het bestaande zorgaanbod is. De inzet van een Wijk GGD’er is effectief voor wat betreft het doorverwijzen naar passende ondersteuning en het voorkomen van onveilige situaties. Voor de verdere doorontwikkeling van de Wijk GGD is de pilot verlengd tot en met 2027, zonder dat extra financiële middelen benodigd zijn. Vroegsignalering in de wijk: Versterken buurtkracht Het project Vroegsignalering in de wijk is van start gegaan. In dit project gaan we aan de slag in twee buurten in de wijk Sluitersveld. Wij zetten in op de ondersteuning van familie en naasten van familie met onbegrepen gedrag om op deze manier de veerkracht in de buurt te versterken. Op deze manier proberen we bij te dragen aan voorkomen van escalatie. De voorbereidingen voor het buurtonderzoek zijn afgerond en er is gestart met de gesprekken in de buurt. Op basis van deze gesprekken wordt gekeken welke interventies en acties verder in het project worden uitgevoerd. Lobby Er is een versnelling gemaakt op het lobbydossier. Almelo heeft zich in G40 verband steviger gepositioneerd op het thema Zorg en Veiligheid (Z&V).
Ook zijn er voorbereidingen getroffen om landelijke aandacht te vragen voor de urgentie van het thema bij verschillende gremia zoals de G40, VNG, politie en bij het ministerie. In juni is de aftrap tijdens de bestuurlijke netwerkdag in Schiedam. Groepsaanpak Risicojongeren In 2025 is het convenant voor de triagetafel vroegsignalering getekend door betrokken partners. Ook het werkproces voor de groepsaanpak van jongeren op basis van het 7 stappen model van de VNG is gereed, waarmee we meer grip krijgen op groepen jongeren met het voornaamste doel om overlast te beperken en te voorkomen dat ze afglijden naar criminaliteit. Extra inzet Jongerenwerk Uit onderzoek is gebleken dat er een toename is van overlast door jongeren in de binnenstad. De huidige capaciteit jongerenwerk is niet toereikend gebleken om hier adequaat op in te zetten. Daarom is gekozen voor incidentele extra inzet bij Avedan. Zij zijn in 2025 gestart met jongerenwerk in de binnenstad, om overlast te beperken en kwetsbare jongeren uit de criminaliteit te houden. Dit heeft geleid tot minder overlast op meerdere locaties en meer jongeren die Avedan bezoeken. Zorgelijke signalen worden gedeeld met de triagetafel voor vroegsignalering. Toch blijft een groep jongeren moeilijk bereikbaar en neemt de overlast elders toe. Halt in de Wijk Halt in de Wijk heeft zijn effectiviteit aanzienlijk vergroot.
Dit is zichtbaar in zowel het aantal preventieve trajecten voor jongeren, dat inmiddels 18 bedraagt in 2025, als in de samenwerking met andere betrokken partijen en de bevordering van vroegsignalering. Samenwerking en gezamenlijke verantwoordelijkheid/netwerkconferenties De samenwerking tussen partners is verbeterd, en de gezamenlijke verantwoordelijkheid wordt meer gevoeld en genomen met name in complexe (triple) casuïstiek. Tijdens de bijeenkomsten in 2024 en op 2 juni 2025 hebben zorg- en veiligheidspartners elkaar beter leren kennen. Dit heeft geleid tot meer begrip en open gesprekken over gezamenlijke verantwoordelijkheden. Partners schuiven minder snel verantwoordelijkheden af en kiezen vaker voor creatieve oplossingen.
14
Proeftuin De proeftuin ‘ketenkracht tripleproblematiek en veiligheidsrisico’s’ is gestart met kernpartners Dimence, Tactus, Trajectum, Politie en Gemeente. Het zorgkantoor, zorg & veiligheidshuis, het openbaar ministerie en andere partners onderschrijven de proeftuin. Doel proeftuin: Effectieve oplossingen en doorbraken realiseren door gezamenlijke verantwoordelijkheid en vernieuwende benaderingen. De resultaten vormen input voor lobby naar ministeries en parlement, met als doel ruimte te creëren voor betere organisatie en financiering van zorg en ondersteuning, mogelijk leidend tot herziening van wet- en regelgeving.
15
3.4 Programma Economie en arbeidsmarkt Werkgelegenheid Het aantal banen in Almelo is in 2024 met 1610 opnieuw gestegen naar 49.320. Daarmee draagt Almelo absolute zin de grootste bijdrage aan de banengroei binnen Twente. De groei vond met name plaats in de sterke sectoren industrie, zorg en logistiek. Samenwerking in de profilering van Twente als groene technologische topregio De Twenteboard heeft samen met de gemeenten Almelo, Hengelo, Enschede en de vijf topwerklocaties het programma Next Tech Twente gelanceerd. Het doel is om Twente te positioneren als groene technologische topregio. Dit programma versterkt de samenwerking tussen bedrijven, kennisinstellingen en werklocaties en draagt zo bij aan een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor innovatieve sectoren. Bedrijvigheid In het kader van de Economisch-Ruimtelijke Visie onderzoekt de gemeente momenteel waar uitbreidingsmogelijkheden voor bedrijvigheid kunnen worden gerealiseerd. Dit gebeurt enerzijds door het in kaart brengen van locaties voor circa 10 hectare nieuwe uitbreidingsruimte, en anderzijds door middel van locatiepaspoorten, waarmee de kansen voor inbreiding en de daarbij behorende randvoorwaarden worden geïnventariseerd. MKB vriendelijkheid/ dienstverlening In het tweede kwartaal van 2025 is het project “klantreis vergunningen” afgerond.
Dit heeft geresulteerd in diverse verbeteringen in het aanvraagproces, waaronder een optimalisatie van de procedure op onze website. Wij hebben ingezet op verbetering van de organisatiegraad op bedrijventerreinen. Mede hierdoor is de oprichting van bedrijvenvereniging Turfkade vorig jaar in een versnelling gekomen, en heeft dit in maart van dit jaar geleid tot de eerste (en succesvolle) open dag op de Turfkade. We hebben 700 startende ondernemers mogen verwelkomen in onze stad, die allemaal een starterspakket hebben ontvangen. Samenwerking Hettrix De Hettrix is de samenwerking van de regionale hightech bedrijven, Heracles, overheid en onderwijsinstellingen. De Hettrix faciliteert en begeleidt een onderzoek door studenten van Saxion op de vraag naar technisch talent in het Almelose bedrijfsleven. Uit het onderzoek moet ook blijken hoe de deelnemende bedrijven in de Hettrix het bedrijfsleven kunnen ondersteunen in de vraag naar geschikt personeel. Uitvoering Actieprogramma ‘Water en vrije tijd in Almelo’ Het actieprogramma dat is opgesteld voor het versterken van de vrijetijdsbesteding in Almelo wordt ten uitvoer gebracht. Het moet zorgen voor meer levendigheid en activiteiten op en rond het water, bijvoorbeeld de pilot 'drijvend podium' is uitgevoerd. Verenigingen en stichtingen konden 1 maand kosteloos gebruik maken van het podium.
De pilot wordt in het najaar geëvalueerd met alvast een doorkijk naar 2026.
16
3.5 Programma Klimaat en milieu Isolatie/woningverduurzaming Voor het Isolatieprogramma heeft de gemeente Almelo een nieuwe aanvraag voor isolatiemiddelen ingediend bij het Rijk. Vanuit de specifieke uitkering Lokale aanpak isolatie is er in de derde tranche 3,0 miljoen euro aangevraagd. Voor de besteding van dit bedrag wordt aangesloten bij de subsidieregeling Isolatie koopwoningen. Het totale budget voor deze regeling is ongeveer 7,0 miljoen euro en kan tot 2029 worden besteed. In 2025 is de subsidie 347 keer aangevraagd. De regeling loopt sinds oktober 2024 en is in totaal 522 keer aangevraagd. Daarnaast hebben 80 inwoners in 2025 een adviesgesprek aangevraagd met één van onze Bouwadviseurs. Ook zijn in 2025 al 290 inwoners in huurwoningen geholpen door onze FIXbrigade met energiebesparende maatregelen. Renovatiedeal Twente Gemeenten en woningbouwcorporaties werken samen in diverse pilots aan de Renovatiedeal om woningen op grotere schaal te verduurzamen. In Almelo is BeterWonen gestart met het verduurzamen van 228 huurwoningen in Aalderinkshoek. 29 woningeigenaren zijn uitgenodigd voor deelname. De SVn-lening woningverbetering en verduurzaming was beschikbaar, waarvan één bewoner tot nu toe gebruik maakte. Het Nationaal Warmtefonds biedt inwoners met een laag inkomen een lening tegen 0% rente; twee bewoners hebben dit al ontvangen.
Het fonds zet ook een bouwdepot op om subsidies inzichtelijk te maken via een leencalculator, wat hulp biedt bij het aanvragen van landelijke subsidies en verduurzamingsmaatregelen. Proeftuin aardgasvrije wijken Aalderinkshoek Onlangs zijn de onderzoeken naar haalbare concepten als alternatief voor aardgas afgerond. Binnenkort wordt de afweging gemaakt welk concept verder geconcretiseerd gaat worden richting een wijkuitvoeringsplan voor Aalderinkshoek. Warmtetransitie Op 11 maart heeft het restwarmteproject aan de Bornsestraat een nieuwe stap gezet. De gemeente tekende een intentieovereenkomst met Urenco Nederland, ZGT Almelo, en ETC Nederland. Samen onderzoeken de partijen de haalbaarheid van een warmtenet met restwarmte van Urenco. Een eerdere studie liet zien dat het mogelijk is om 3.700 tot 4.200 woningen aan te sluiten op dit beoogde warmtenet. Circulariteit In 2025 heeft het college het Almelo Circulair 2050 vastgesteld. Hiermee spreekt Almelo de ambitie uit om in 2050 een circulaire gemeente te zijn. Na het zomerreces wordt het beleidsdocument voorgelegd aan de gemeenteraad. Voor het stimuleren van duurzaam productengebruik hebben we samen met Natuur en Milieu Overijssel en negen andere Twentse gemeenten een interactieve kaart gelanceerd waar inwoners duurzame initiatieven, winkels en organisaties kunnen vinden.
Op de interactieve kaart ‘Zoek Het Om De Hoek’ kunnen inwoners plekken bij in de buurt vinden waar je spullen kunt delen, lenen, repareren of tweedehands kopen. Door het beter vindbaar maken van deze duurzame initiatieven helpen we inwoners bij het maken van duurzame keuzes. Windenergie ATT-gebied Tussen 16 oktober 2024 en 15 april 2025 was het ATT-gebied geopend voor initiatiefnemers om hun voorstellen voor de duurzame opwek van windenergie in te dienen bij de provincie. De lokale betrokkenheid in het proces heeft ertoe geleid dat lokale ondernemers en grondeigenaren maar ook commerciële partijen zich hebben verenigd om tot vergunningsaanvragen variërend van 1 tot 7 windturbines per aanvraag te komen. De provincie zal de aanvragen beoordelen op basis van indieningsvereisten, volledigheid en provinciaal beleid.
17
3.6 Leefbare wijken en dorpen Overname wijkaccommodaties Vanaf 1 januari heeft de gemeente Almelo de exploitatie en het beheer van de wijkaccommodaties de Schöppe, Möll’nwiek, de Driehoek, de Schelf, MFA Eninver en de Goossenmaat overgenomen. De overgang verliep voorspoedig, zonder hinder voor inwoners en huurders. Om ontmoeting in wijkcentra te stimuleren, is de koffieprijs bij de overgang verlaagd naar € 1,-. Sociale herstructurering In de buurt Kerkelanden, onderdeel van ‘Almelo Centraal’, heeft de inzet van de wijkregisseur geleid tot een belangrijke rol van sociale herstructurering bij de aanvraag voor het Volkshuisvestingsfonds. Hierdoor kunnen fysieke en sociale opgaven goed aan elkaar verbonden worden. Een concreet voorbeeld hiervan is het project ‘Leefbaarheid’ in de Eilandhoek, waar alle inwoners van de buurt zijn of worden bezocht door de wijkondersteuner van Avedan. De uitkomsten van deze gesprekken vormen waardevolle input voor de verdere gebiedsontwikkeling. Aanpak van onderop De zogenaamde ‘aanpak van onderop’ heeft in de verschillende wijken mooie successen opgeleverd. In de Mennistenhoek is een ontmoetingsplek met een bloementuin en jeu de boules-baan gecreëerd. Het Huis van de Buurt in de Boomsplaats zorgde voor meer ontmoeting, verbondenheid en waardering tussen inwoners, resulterend in een buurtdag.
In Wester Sluitersveldlanden ontstond een netwerk van betrokken bewoners die regelmatig activiteiten organiseren ter bevordering van de sociale samenhang in de buurt. Almelo Buurt Samen De derde ronde van Almelo Buurt Samen in de pilotwijken Sluitersveld en Windmolenbroek leverde 30 initiatieven op, waarvan 18 worden of al zijn uitgevoerd en 5 nog sparend zijn. Elk huishouden ontving wederom een voucher om te doneren aan een initiatief van hun keuze, waardoor inwoners actief konden meebeslissen over de besteding van de wijkbudgetten. In deze ronde werden 200 vouchers meer geactiveerd dan in de vorige, wat wijst op groeiende betrokkenheid. Almelo Buurt Samen leidt tot meer bewonersinitiatieven en draagt zo bij aan het vergroten van de leefbaarheid en verbondenheid in de buurt. Wijk- en Dorpsopgaven 2025-2026 De wijk- en dorpsopgaven met de jaarplanning 2025-2026 zijn in januari door het college vastgesteld. Deze opgaven beschrijven per wijk en dorp de strategische opgaven en worden vertaald in een jaarplanning met concrete projecten en activiteiten. De opgaven zijn opgesteld in samenwerking met de beide woningbouwcorporaties, wat de samenwerking tussen de partijen onderstreept. Daarnaast zijn de maatschappelijke partners, inwoners en interne collega’s betrokken bij het opstellen van de opgaven.
De wijkregisseur speelt een centrale rol in dit proces door regie te voeren en de plannen en belangen van inwoners samen te brengen. Door deze integrale aanpak werken we gezamenlijk aan het behouden en verbeteren van de leefbaarheid.
18
4. Wijzigingen per taakveld 4.1 Bestuur en ondersteuning 4.1.1 Wijzigingen 0 Bestuur en ondersteuning
Begroting voor ZR
Wijziging
Begroting na ZR
2025
2025 N/V
2025
Lasten
68.683
3.908 N
72.591
Baten
-278.408
-7.665 V
-286.073
Saldo van baten en lasten
-209.725
-3.757 V
-213.482
0 Bestuur en ondersteuning
Taakveld
2025 N/V
eenmalig / meerjarig
LASTEN Verzamelbesluit / financiële rechtmatigheid 1. Diverse mutaties personeelsbegroting
0.4
678
N
eenmalig
1. Diverse mutaties personeelsbegroting
0.4
183
N
meerjarig
2. Diverse mutaties personeelsbegroting Ontplooj
0.4
191
N
eenmalig
3. Programmamiddelen 2025
0.4
-2.000
V
eenmalig
4. Wijkaccommodaties inbesteding
0.4
-631
V
meerjarig
5. Citymarketing
0.4
100
N
eenmalig
6. Treasury
0.5
19
N
meerjarig
7. Areaaluitbreiding
0.8
-17
V
meerjarig
8. Decembercirculaire 2024 gemeentefonds
0.8
381
N
meerjarig
9. Meicirculaire 2025 gemeentefonds
0.8
3.170
N
meerjarig
10. Kapitaallasten
div.
1.373
N
eenmalig
11. Afrekening beschermd wonen 2024
0.1
2.451
N
eenmalig
12. Gemeenteraadsverkiezingen presidium
0.2
175
N
meerjarig
13. Verkiezingen
0.2
230
N
eenmalig
14. Implementatie financieel systeem
0.4
pm
N
eenmalig
15. Functieonderhoud HR 21
0.4
315
N
meerjarig
16. Onboarding/projectmatig werken/klokkenluiders
0.4
150
N
meerjarig
17. Stadhuis niet planmatig
0.4
125
N
meerjarig
18. Treasury
0.5
-1.984
V
eenmalig
19. Stelpost prijscompensatie fysieke projecten
0.8
-1.000
V
meerjarig
3.908
N
Diverse bijstellingen
Totaal mutaties lasten
19
-
BATEN Verzamelbesluit / financiële rechtmatigheid 1. Diverse mutaties personeelsbegroting
0.4
-678
V
eenmalig
2. Diverse mutaties personeelsbegroting Ontplooj
0.4
-191
V
eenmalig
4. Wijkaccommodaties inbesteding
0.4
631
N
meerjarig
6. Treasury
0.5
-19
V
meerjarig
8. Decembercirculaire 2024 gemeentefonds
0.7
-930
V
meerjarig
9. Meicirculaire 2025 gemeentefonds
0.7
-5.643
V
meerjarig
0.5
-836
V
eenmalig
Totaal mutaties baten
-7.665
V
-
Wijziging saldo van baten en lasten
-3.757
V
-
Diverse bijstellingen 18. Treasury
Bedragen x 1.000 euro
Toelichting wijziging Verzamelbesluit / financiële rechtmatigheid 1. Diverse mutaties personeelsbegroting Het betreft diverse administratieve, resultaatneutrale wijzigingen in de personeelsbegroting. 2.
Diverse mutaties personeelsbegroting Ontplooj Het betreft de verwerking van het nieuwe functieboek van Ontplooj voor het deel dat betrekking heeft op gemeente Almelo. De personeelslasten worden in rekening gebracht bij Ontplooj, waardoor deze wijziging per saldo resultaatneutraal is.
3.
Programmamiddelen 2025 In de programmabegroting 2025 is voor het jaar 2025 2,0 miljoen euro beschikbaar gesteld voor de programma's Zorg en veiligheid, Economie en arbeidsmarkt, Sociaal en vitaal, Klimaat en milieu en Stedelijke ontwikkeling. Deze middelen waren geraamd op hoofdtaakveld 0 Bestuur en ondersteuning. Deze middelen worden administratief toegevoegd aan het programmabudget en worden om die reden overgeheveld van hoofdtaakveld 0 Bestuur en ondersteuning naar diverse hoofdtaakvelden.
4.
Wijkaccommodaties inbesteding Er is besloten om het beheer en de exploitatie van zes wijkaccommodaties per 1 januari 2025 in eigen beheer te nemen.
5.
Citymarketing De in de begroting 2025 opgenomen middelen voor citymarketing worden overgeheveld van hoofdtaakveld 3 Economie naar hoofdtaakveld 0 Bestuur en ondersteuning ten behoeve van het project citymarketing.
6.
Treasury Van een aantal geldleningen is de rentevaste periode afgelopen, wat resulteert in een aanpassing van de rente.
20
7.
Areaaluitbreiding Voormalig locatie Pooksbelten is, na opruimwerkzaamheden, toegevoegd aan de openbare ruimte. De hierbij behorende structurele lasten van 17.200 euro worden gedekt uit de hiervoor beschikbare stelpost areaaluitbreiding.
8.
Decembercirculaire 2024 gemeentefonds Betreft de jaarschijf 2025 van de decembercirculaire 2024 van het gemeentefonds.
9.
Meicirculaire 2025 gemeentefonds De meicirculaire 2025 van het gemeentefonds is verwerkt in de begroting.
Diverse bijstellingen 10. Kapitaallasten De kapitaallasten zijn herrekend op basis van de werkelijke boekwaarden per 1 januari 2025. Omdat een aantal investeringsprojecten lager uitvalt, danwel later tot uitvoering komt, is er sprake van een onderuitputting op de kapitaallasten van ruim 3,3 miljoen euro. Deze onderuitputting valt incidenteel vrij ten gunste van de stelpost onderuitputting kapitaallasten op hoofdtaakveld 0 (2,0 miljoen euro). Het restant van 1,3 miljoen euro leidt tot een positieve bijstelling van het begrotingssaldo. Dit voordeel zien we meerdere jaren terugkomen. Bij het opstellen van de programmabegroting zal mede daarom kritisch naar het volume en de planning van investeringsprojecten gekeken worden. 11.
Afrekening beschermd wonen 2024 Voor het beschermd wonen is Almelo de centrumgemeente. De lasten en (rijks-)baten lopen via onze gemeente. Na afloop van het jaar vindt een eindafrekening plaats. Het saldo van lasten en baten wordt verdeeld tussen Almelo en de vijf andere regiogemeenten. Hiertoe wordt over 2024 een bedrag van 4,543 miljoen euro onttrokken uit de bestemmingsreserve voor Beschermd wonen en Maatschappelijke opvang. Hiervan wordt 2,451 miljoen euro uitbetaald aan de andere gemeenten. Het verschil van 2,092 miljoen euro betreft de voordelige eindafrekening 2024 voor het aandeel van de gemeente Almelo, waarvan reeds 1,0 miljoen euro was voorzien in de begroting 2025.
12.
Gemeenteraadsverkiezingen (Raad-8762) Op 18 maart 2026 vinden er gemeenteraadsverkiezingen plaats. De verkiezingsdag zelf en de wisselingen van de raad en het college vragen een aanzienlijke inzet van de gemeente Almelo vanuit verschillende disciplines. De volgende uitgaven worden er vanaf 2025 gemaakt; activiteiten ten behoeve van de opkomstbevordering (bijv. het Kieskompas), het (in)formatieproces, de installatie van het nieuwe gemeentebestuur en het inwerken van de nieuwe raad en het college. Bij deze inzet gaat het om een aanvulling op de dagelijkse werkzaamheden.
13.
Verkiezingen Na de val van het kabinet vinden er Tweede Kamerverkiezingen plaats op 29 oktober 2025.
14.
Implementatie financieel systeem De implementatie van het nieuwe financiële systeem ERPx, die in 2025 is herstart, kent een risico op een overschrijding van kosten. Hier ligt een conflict met de leverancier aan ten grondslag. De actuele prognose wijst op een mogelijke meeruitgave van circa 425.000 euro, oplopend tot 760.000 euro. Dit risico wordt veroorzaakt door de hoge mate van complexiteit van het systeem, dat alle onderdelen van de bedrijfsvoering raakt, integratie met meerdere bronsystemen vereist en aanpassingen in werkwijzen en informatievoorziening vraagt.
21
Hoewel er alles aan wordt gedaan om bij te sturen en kosten te beheersen, is het realistisch te verwachten dat volledige compensatie van deze meerkosten niet haalbaar zal zijn. Daarnaast zijn we in gesprek met de leverancier over de meerkosten als gevolg van het uitstel. Dit overleg kan mogelijk een gunstig effect op het uiteindelijke resultaat hebben. Gezien deze onzekerheden is het op dit moment te prematuur om de volledige financiële impact van deze implementatie te verwerken. Het uiteindelijke effect van deze risico's zal worden betrokken bij de slotrapportage. 15.
Functieonderhoud HR 21 Sinds 2015 maakt de ambtelijke organisatie van de gemeente Almelo gebruik van de HR21 functiewaarderingssystematiek. Conform het personeelshandboek dient eens per 3 jaar een organisatiebreed functieonderhoud plaats te vinden. Deze onderhoudsronde heeft plaatsgevonden en leidt tot een structurele bijstelling van de loonsom van 210.000 euro en een eenmalige bijstelling van 105.000 euro. De wijzigingen betreffen een doorontwikkeling van het functiehuis en resulteren in een zuivere en geijkte rangordening van functies.
16.
Onboarding/projectmatig werken/klokkenluiders In de afgelopen maanden zijn er verschillende voorstellen geweest voor projecten, systemen en capaciteitsaanvragen die een organisatiebreed belang dienen. Een werkwijze die eerder wel werd gehanteerd is het verdelen van de lasten van het initiatief over de eenheden. In de praktijk gaat dit vaak om kleine bedragen, waardoor de administratieve kosten hoog zijn. Ook zijn er bij de eenheden geen budgetten waar deze initiatieven ten laste van kunnen worden gebracht. Voor 2026 wordt gekeken naar een nieuwe bekostigingsstructuur voor deze lasten.
17.
Stadhuis niet planmatig De uitgaven van niet-planmatig onderhoud vertonen een structureel hoger niveau dan oorspronkelijk begroot. Dit wordt vooral veroorzaakt doordat het pand nu 10 jaar operationeel is en grote installaties meer onderhoud behoeven dan begroot voor 2025. Vanaf 2026 wordt gewerkt aan een duurzame inpassing van de extra uitgaven binnen de reguliere begroting om toekomstige kosten op te vangen.
18.
Treasury In 2025 zullen geen nieuwe leningen aangetrokken worden, waardoor de stelpost ten aanzien van rentelasten voor nieuwe leningen incidenteel kan vrijvallen. Dit leidt tot een voordeel van 1,9 miljoen euro. De gemeentelijke liquiditeitspositie is in de afgelopen jaren verbeterd, mede door de verkoop van aandelen van Twence. De gemeente heeft daardoor een tijdelijk overschot aan liquide middelen waarvoor rente ontvangen wordt door gebruik te maken van schatkistbankieren of door deze als kortlopende lening uit te zetten bij andere gemeenten. Dit leidt tot een voordeel van 836.000 euro.
19.
Stelpost prijscompensatie fysieke projecten In 2024 is gestart met de actualisatie van de Nota kapitaalgoederen (NKG) en zijn de benodigde budgetten voor dagelijks en groot onderhoud en vervangingen opnieuw berekend. Op basis van de resultaten uit de laatste inspecties is er minder budget nodig om deze kapitaalgoederen op het gewenste technisch kwaliteitsniveau te onderhouden en hoeft de reservering voor de extreme prijsontwikkeling niet te worden aangewend.
22
4.1.2 Wijzigingen reserves Reserves
Begroting voor ZR
Wijziging
Begroting na ZR
2025
2025 N/V
2025
Stortingen reserves
13.695
2.905 N
16.600
Onttrekkingen reserves
-19.344
-8.285 V
-27.630
Totaal reserves
-5.649
-5.380 V
-11.029
Reserves
Taakveld
2025 N/V
eenmalig / meerjarig
STORTINGEN RESERVES Verzamelbesluit / financiële rechtmatigheid A. Programmamiddelen 2025
0.10
2.000 N
eenmalig
B. Leefbare wijken en dorpen
0.10
651 N
eenmalig
C. Ontwikkelplan binnenstad
0.10
250 N
eenmalig
D. Wet open overheid
0.10
189 N
eenmalig
E. Citymarketing
0.10
100 N
eenmalig
F. Klimaatmaatregelen subsidie 2022-2030
0.10
100 N
eenmalig
G. Actieplan digitale veiligheid 2022-2025
0.10
20 N
eenmalig
J. Beschermd wonen / Maatschappelijke opvang
0.10
-580 V
eenmalig
K. Gemeenteraadsverkiezingen
0.10
175 N
eenmalig
Diverse bijstellingen
Totaal mutaties stortingen reserves
2.905 N
-
ONTTREKKINGEN RESERVES Verzamelbesluit / financiële rechtmatigheid A. Programmamiddelen 2025
0.10
-2.000 V
eenmalig
B. Leefbare wijken en dorpen
0.10
-651 V
eenmalig
C. Ontwikkelplan binnenstad
0.10
-250 V
eenmalig
D. Wet open overheid
0.10
-189 V
eenmalig
E. Citymarketing
0.10
-100 V
eenmalig
F. Klimaatmaatregelen subsidie 2022-2030
0.10
-100 V
eenmalig
G. Actieplan digitale veiligheid 2022-2025
0.10
-20 V
eenmalig
H. Opdracht bidbook cultuur
0.10
-55 V
eenmalig
I. Decembercirculaire 2024 gemeentefonds
0.10
-387 V
meerjarig
J. Beschermd wonen / Maatschappelijke opvang
0.10
-523 V
eenmalig
K. Gemeenteraadsverkiezingen
0.10
-175 V
meerjarig
L. Afrekening BW / MO 2024
0.10
-3.543 V
eenmalig
M. Bijdrage verbouw Adastraat (MO)
0.10
-292 V
eenmalig
Diverse bijstellingen
Totaal mutaties onttrekkingen reserves
-8.285
V
-
Wijziging saldo reserves
-5.380
V
-
Bedragen x 1.000 euro
23
Toelichting wijziging Verzamelbesluit / financiële rechtmatigheid A. Programmamiddelen 2025 In de begroting 2025 zijn er middelen beschikbaar gesteld ten behoeve van de programma's Zorg en veiligheid, Economie en arbeidsmarkt, Sociaal en vitaal, Klimaat en milieu en Stedelijke ontwikkeling. Voor de inzet van deze middelen zijn meerjarige incidentele projecten ingesteld. Hiertoe wordt in 2025 2,0 miljoen euro gedoteerd en 2,0 miljoen euro onttrokken aan de reserve overlopende werken. B.
Leefbare wijken en dorpen In de programmabegroting 2025 zijn voor thema Leefbare wijken en dorpen middelen beschikbaar gesteld. Voor de inzet van deze middelen wordt een meerjarig incidenteel project ingesteld en daartoe wordt in 2025 651.000 euro gedoteerd en onttrokken aan de reserve overlopende werken.
C.
Ontwikkelplan binnenstad In de programmabegroting 2025 zijn voor het ontwikkelplan binnenstad middelen beschikbaar gesteld. Voor de inzet van deze middelen wordt een meerjarig incidenteel project ingesteld en daartoe wordt in 2025 250.000 euro gedoteerd en onttrokken aan de reserve overlopende werken.
D.
Wet open overheid Voor de uitvoering van de in de programmabegroting 2025 opgenomen middelen voor wet open overheid is een meerjarig incidenteel project ingesteld en daartoe wordt in 2025 189.000 euro gedoteerd en onttrokken aan de reserve overlopende werken.
E.
Citymarketing De in de begroting opgenomen middelen 2025 voor citymarketing worden overgeheveld van hoofdtaakveld 3 Economie naar hoofdtaakveld 0 Bestuur en ondersteuning ten behoeve van het hiervoor ingestelde project citymarketing.
F.
Klimaatmaatregelen subsidies 2022-2030 (BW-9005) De gemeente heeft een subsidieregeling klimaatmaatregelen ingesteld. Dit is een onderdeel van de Almelose Klimaatadaptatiestrategie die in juni 2021 door de raad is vastgesteld. Inwoners, scholen, bedrijven en corporaties kunnen subsidie aanvragen om maatregelen op eigen terrein te treffen om te helpen om Almelo klimaatrobuuster te maken. Tot en met 2030 is er jaarlijks 100.000 euro beschikbaar, inclusief een budget om jaarlijks acties of campagnes uit te voeren om de regeling onder de aandacht te houden.
G.
Actieplan digitale veiligheid 2022-2025 (BW-10012) Voor het actieplan digitale veiligheid 2022-2025 wordt 30.000 euro per jaar beschikbaar gesteld voor de periode 2023-2025. Voor 2025 wordt 10.000 euro bijgedragen vanuit de programmamiddelen Zorg & Veiligheid en wordt 20.000 euro bijgedragen vanuit het budget veiligheid onvoorzien.
H.
Opdracht bidbook cultuur (BW-10997) Er wordt een bidbook cultuur opgesteld, waarin de ruimtelijke opgaven op cultureel vlak zijn opgenomen en dit moet leiden tot een versterking van de cultureel ruimtelijke inrichting. Dekking vindt plaats uit de reserve theaterfunctie.
24
I.
Decembercirculaire 2024 gemeentefonds Betreft de jaarschijf 2025 van de decembercirculaire 2024 van het gemeentefonds. In de decembercirculaire zijn middelen beschikbaar gesteld voor het toekomstbestendig maken van energiebeleid. Bijvoorbeeld voor de taken op het gebied van het voorkomen van netcongestie en het ondersteunen van bedrijven bij hun verduurzaming.
Diverse bijstellingen J. Beschermd wonen / Maatschappelijke opvang centrumgemeentetaken De begroting is aangepast volgens het vastgestelde jaarplan. Almelo is als centrumgemeente verantwoordelijk voor de taken voor Beschermd wonen en Maatschappelijke opvang van zes gemeenten. Net zoals in de voorgaande jaren is voor Maatschappelijke opvang sprake van een tekort ten opzichte van de Rijksbijdrage. Het tekort van de zes gemeenten wordt conform de hierover gemaakte regionale afspraken onttrokken aan de bestemmingsreserve voor Beschermd wonen en Maatschappelijke opvang. Het verwachte overschot op Beschermd wonen wordt gestort in deze reserve. K.
Gemeenteraadsverkiezingen (R 2508762) Op 18 maart 2026 vinden er gemeenteraadsverkiezingen plaats. De verkiezingsdag zelf en de wisselingen van de raad en het college vragen een aanzienlijke inzet van de gemeente Almelo vanuit verschillende disciplines. De volgende uitgaven worden er vanaf 2025 gemaakt; activiteiten ten behoeve van de opkomstbevordering (bijv. het Kieskompas), het (in)formatieproces, de installatie van het nieuwe gemeentebestuur en het inwerken van de nieuwe raad en het college. Bij deze inzet gaat het om een aanvulling op de dagelijkse werkzaamheden.
L.
Afrekening Beschermd wonen / Maatschappelijke opvang 2024 Voor Beschermd Wonen is Almelo de centrumgemeente. De lasten en (rijks-) baten lopen via onze gemeente. Na afloop van het jaar vindt een eindafrekening plaats. Het resultaat wordt verdeeld tussen Almelo en de vijf andere regiogemeenten. Hiertoe wordt over 2024 een bedrag van 4,543 miljoen euro onttrokken uit de bestemmingsreserve voor Beschermd wonen en Maatschappelijke opvang. Hiervan wordt 2,451 miljoen euro uitbetaald aan de andere gemeenten. Het verschil van 2,092 miljoen euro betreft het aandeel van de gemeente Almelo in de eindafrekening 2024, waarvan reeds 1,0 miljoen euro was opgenomen in de begroting 2025.
M.
Bijdrage verbouwing Adastraat Maatschappelijke opvang Het toekomstbestendig maken van de Maatschappelijke opvang aan de Adastraat en het daarin tevens onderbrengen van de nachtopvang (nu nog gevestigd aan de Westerstraat) vereist een grondige verbouwing van het pand. Deze verbouwing zal Beter Wonen na de zomer 2025 starten om voor de zomer van 2026 af te ronden. Gemeente Almelo draagt eenmalig 372.000 euro bij om dit project financieel haalbaar te krijgen. Hiervoor wordt 292.000 euro onttrokken aan de bestemmingsreserve voor Beschermd wonen en Maatschappelijke opvang en 80.000 euro vanuit beschikbare projectgelden (hiervoor verkregen Rijksmiddelen) ingezet. De onttrokken middelen aan de bestemmingsreserve zijn in de jaarverantwoording 2024 toegevoegd vanuit een oud project maatschappelijke opvang om deze gelden beschikbaar te houden voor taken binnen de Maatschappelijke opvang dan wel Beschermd wonen.