Toezegging oordeelsvormend beraad begroting 2026

MEMO

Aan

Gemeenteraad Almelo

Betreft

Toezeggingen oordeelsvormend beraad Programmabegroting 2026 28 oktober 2025

Datum

31-10-2025

In het oordeelsvormend beraad van 28 oktober 2025 zijn een aantal toezeggingen gedaan. Onderstaand vindt u de beantwoording.

Er is toegezegd om schriftelijk terug te komen op de vraag hoe de investering en het rendement van ambulante hulpverlening en uithuisplaatsingen eruitziet. In de begroting 2026, zoals weergegeven op bladzijde 80, wordt aangegeven dat wij in lijn met de landelijke Hervormingsagenda Jeugd inzetten op het versterken van lokale teams en het terugdringen van residentiële plaatsingen, oftewel het verminderen van uithuisplaatsingen. Deze aanpak is gericht op het bieden van passende hulp in de eigen omgeving van jeugdigen, zodat zwaardere vormen van zorg zoveel mogelijk voorkomen kunnen worden. Binnen de budgetten Jeugdzorg zijn besparingen opgenomen, zowel bij ambulante hulp als bij verblijf. Op bladzijde 86 en 87 van de begroting is een overzicht opgenomen van de totale uitgaven en de mutatie van de beoogde besparingen voor Jeugdzorg in 2026 ten opzichte van de begroting 2025. De besparingen die doorlopen tot en met 2029 worden onder andere gerealiseerd door de inzet van sterke lokale teams en het verminderen van het aantal jeugdigen dat in verblijf wordt geplaatst. Deze maatregelen zijn momenteel in ontwikkeling en zullen jaarlijks verder worden uitgewerkt, met als doel een oplopende besparing. De besparingsmaatregelen zijn opgenomen in de Perspectiefnota 2026–2029.

Deze maatregelen zijn gekoppeld aan de doelen van de Hervormingsagenda, waaronder het terugdringen van uithuisplaatsingen en het ontwikkelen van stevige lokale teams die vroegtijdig passende hulp kunnen bieden.

Er is toegezegd om de raad te informeren over de stand van zaken van de starterslening. Op dinsdag 4 november 2025 zal er een voorstel over de starterslening in het college worden besproken. Deze zal daarna ter besluitvorming worden aangeboden aan de gemeenteraad.

1

Er is toegezegd om een overzicht van de lasten van hoofdtaakveld 1 Veiligheid te delen. 2023

8.062

2024

8.307

2025

9.114

2026

9.547

Alle bedragen zijn x 1.000 euro.

2

Maatregelen uit de diverse maatregelenplannen/ perspectiefnota’s/begrotingen: In de onderstaande tabel zijn de maatregelen opgesomd die zijn opgenomen in de maatregelenplannen 1 t/m 3 en waarover is gerapporteerd naar de gemeenteraad in de periode 2019 tot en met 2022/2023. Titel maatregel Duiding inhoud maatregel Uitbreiden team MPG (multiprobleem Uitbreiden team multiprobleem huishoudens bij de gezinnen)/ sociaal hospitaal gemeente. Toezicht Wmo Uitbreiden sociale recherche met 2,5 fte. Toegang sociaal domein Toewerken naar een integrale manier van werken doormiddel van wijkteams. Contractmanagement Wmo & Jeugd Versterken van het contractmanagement Wmo en Jeugd. Inkoop Wmo & Jeugd Inzet van pilots vanuit de inkoop Wmo en Jeugdhulp 2019. Wijkteam: analyse casusniveau en Het aanscherpen van de verordening en beleidsregels aanpassen beleid en het uitvoeren van een analyse op casusniveau. Dagstructering sociaal welzijnsbeleid Inzet vanuit welzijn op dagstructurering. Subsidieverstrekking Nalopen subsidies op noodzaak. Verkenning toekomstbestending Inkoop gewijzigd: niet meer op basis van modules huishoudelijke ondersteuning/ maar op basis van een normenkader waarbij inzet huishoudelijke ondersteuning anders huishoudelijke activiteiten op basis van p * q worden organiseren gefinancierd. Extra inzet op voorkomen schulden/ Almelo is onderdeel van Schuldenlab Nederland.

schuldenlab Inzet van evidence based maatregelen uit andere gemeenten in Almelo. Twentse belofte Regionale aanpak in de Regio Twente gericht op het voorkomen van voortijdig schoolverlaten door jongeren en hen te ondersteunen bij hun toekomstperspectief. Verbeteren informatievoorziening Kennisverbreding I&A ten behoeve van dashboard Sociaal Domein. Middelen peuteropvang Verlagen budget peuteropvang i.v.m. lagere realisatie. GIDS middelen Gezond in de stad middelen →investeren collectieve ziektekosten. Terugdringen bijstandsbestand Inzet gericht op het terugdringen van het bijstandsbestand. Dit blijft een van de doelen binnen de participatiewet. Verminderen budget voor re integratie Besparing door re-integratiemiddelen niet in te zetten. middelen Bijzondere bijstand Besparing door bijvoorbeeld de inzet van een drempelbedrag voor inwoners.

3

Besparing collectieve ziektekostenverzekering Versoberen individuele inkomenstoeslag en geen verhoging studietoeslag Beperken budget Almelo Doet mee

Kwaliteitsoptimalisering

Gecertificeerde instellingen Wmo maatschappelijke deelname naar voorliggende voorziening Top 20 duurste cliënten Verblijfsindicaties Jeugd Beleid gericht op afschalen Sturen op zorgaanbieders IPS trajecten Project instroom nieuwe inwoners BSO + en inzet sociaal medische indicaties (leerlingen)vervoer Stapelbaan Administratieve last aanbieders

Aanpassing contract Menzis: verwachte lagere kosten. Verlaging van de individuele inkomenstoeslag en nalaten van de (destijds) regionaal voorgestelde verhoging van de studietoeslag. Maximumbedrag per voucher is verhoogd; totaal budget Almelo Doet Mee is als gevolg van minder vraag beperkt (bedrag per voucher had ook verlaagd kunnen worden). Inzetten van kwaliteitstafel: sturen op indicaties door samen te werken en bespreken van casuïstiek. Inzet op kostenbewust indiceren door wijkcoaches. Inzet op samenwerking met gecertificeerde instellingen (jeugdbescherming en jeugdreclassering). Inzetten van een algemene voorziening voor inwoners die gebruik maken van dagbesteding. Inzet van doorbraakmethode bij top 20 duurste cliënten. Inzet op afschalen van jeugdigen in verblijf/ Inzet op controle of de juiste indicaties zijn afgegeven. Afgeven kortere indicaties en meer evaluatie momenten. Afschalen hulpverlening en niet noodzakelijke uitgaven. Inzet op zelfredzaamheid. Inzet om personen met psychische problemen naar betaald werk te begeleiden. Verkenning van de mogelijkheden van de Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek. Inzet op een voorziening SMI/ BSO+, voor kinderen die anders gebruik maken van een jeugdhulpverlening. Verminderen beroep op leerlingenvervoer en inzet leerlingen vervoer i.p.v. vervoer vanuit de Jeugdwet.

Extra aandacht voor inwoners met deeltijdwerk om met extra werk volledig uit de bijstand te komen. Lagere administratieve lasten moeten zorgen voor een lagere overhead zorgaanbieders bij inkoop Jeugdhulp/Wmo

4

Maatregelen begroting 2025 en perspectiefnota 2026-2029 In de onderstaande tabel zijn de maatregelen opgesomd uit die zijn opgenomen in de begroting 2025 en de perspectiefnota 2026-2029. Wet Titel maatregel Duiding inhoud maatregel P-wet Kansen in werk Het eerder toe leiden naar werk van statushouders en het vaker inzetten van trajecten naar werk in plaats van zorgtrajecten. P-wet Collectieve zorgverzekering Bijdrage in de premies door gemeente verlagen of afschaffen of versoberen volledig achterwege laten. P-wet Collectieve zorgverzekering Jaarlijks een controle uitvoeren op onder meer controle rechtmatigheid nog voldoen aan de inkomensgrens. P-wet Budget in eigen begroting t.o.v Extra middelen naast BUIG middelen lijken BUIG middelen afromen minder nodig in vergelijking met het verleden: door inzet van diverse projecten en gewijzigde aanpak. P-wet Stoppen kledingvouchers De inzet van kledingvouchers betrof een Jeugdfonds incidenteel initiatief. P-wet Onderuitputting bijzondere Er zijn minder middelen nodig door afname van bijstand de groep inwoners in armoede. P-wet Financiële coaching door Instroom in bewindvoering voorkomen en coaches financiën uitstroom bevorderen. P-wet Inwoners met beginnende Inwoners met geldzorgen eerder bereiken om geldzorgen eerder en beter grotere problemen en kosten voorkomen.

bereiken P-wet Wetsvoorstel fiscale Potentiële meevaller, omdat gebruik gemaakt verzamelwet kan worden gemaakt van BTW vrijstelling per 2026 bij beschermingsbewindvoering en schuldhulpverlening. Structureel bedrag Niet aangewende middelen te laten vrijvallen. peuteropvang vrij laten vallen Structureel bedrag voor Niet aangewende middelen te laten vrijvallen. onderzoek alternatieven vervoer (als maatwerkvoorziening) vrij laten vallen Wmo Groepsaanbod OMD/OZL Gekoppeld aan maatregel sturen op indicaties eerst voorliggend v.w.b. realiseren algemene voorziening voor begeleiding individueel. Wmo/Jeugd Toegang kaders meegeven Invoeren normenkaders Jeugdwet en Wmo en voor maximum Q kostenbewust indiceren door o.a. uitvoeringsprincipes (werk en procesafspraken). Wmo/Jeugd Afschalen in zorgzwaarte Zie hiervoor om af te kunnen schalen zijn normenkaders noodzakelijk. Dit betreft o.a. data gericht sturen. 5

Wmo/Jeugd

Thuisbegeleiding zelf uitvoeren

Wmo

Hulpmiddelen en voorzieningen

Wmo

Anders indiceren door wijkverpleegkundigen Sturen op indicaties

Wmo/Jeugd

Wmo

Pilot individueel zelfstandig wonen LVB

Wmo

Innemen niet in gebruik zijnde hulpmiddelen Herinvoeren inkomensafhankelijke bijdrage Inzet steunouder

Wmo

Jeugd

Jeugd Jeugd

Inzetten poortwachtersfunctie dyslexiezorg Onderwijs versterken met begeleiding hoogbegaafdheid en huiswerkbegeleiding

Jeugd

Geen maatwerkcontracten

Jeugd

Inzet specialistisch ondersteuner jeugdgezondheidszorg Afbouwen wonen en verblijf

Jeugd

Jeugd

Stevige lokale toegang + sturen op indicaties

Uitvoeren van begeleiding door de gemeente. Dit wordt meegenomen in project stevige lokale toegang. Betreft o.a. samenloop inzet van verschillende voorzieningen die voor hetzelfde doel worden ingezet en niet verstrekken hulpmiddelen die algemeen gebruikelijk zijn of in eigendom worden verstrekt. Pilot samen indiceren (Twentse Koers). Data gericht sturen op indicaties. Sturen vanuit de maatregel toegang kader meegeven voor maximum Q. Gericht op versteviging ondersteuning vanuit het sociale netwerk van de cliënt (samen met zorgaanbieders Aveleijn en JP v/d Bent). O.a. door organiseren scootmobieldagen. Uitgesteld tot 1-1-2027 (hiervoor zijn we afhankelijk van het Rijk). Algemene voorziening ter voorkomen van jeugdhulp. Gericht op versterken eigen kracht en uitbreiden van het netwerk. Voorkomen instroom dyslexiezorg en sturen op maximale inzet/onnodige inzet (volgens richtlijn). Voorkomen van inzet van jeugdhulp op specifieke onderwerpen door het versterken van de sociale basis in het onderwijs, waar het geen jeugdhulp betreft. Inzet op geen maatwerkcontracten voor hulpverlening d.m.v. strenge toetsing (toepassing Bibob/Kit) en optimaliseren proces, dit bouwt voort op de afspraken gemaakt in de inkoop Jeugdhulp en Wmo 2025. Inzet van specialistische ondersteuner in de toegang. Eerder inzetten van deskundigheid om behandeling te voorkomen.

Voorkomen van uithuisplaatsing en bevorderen doorstroom dmv verklarende analyse, ambulante alternatieven en coördinatiepunt wonen en verblijf. Verplichting voor het oprichten van stevige lokale team vanuit de Hervormingsagenda Jeugd, 6

Jeugd

Coördinator externe verwijzers

Jeugd

Normaliseren voogdij ondersteuning

Jeugd

Voorkomen onnodige inzet Jeugdhulp

inclusief werkwijze. Sturen op indicaties komt vanuit de inkoop Jeugdhulp. Regionaal wordt een sturingsplan opgeleverd om te komen tot afbouw van ingezette Jeugdhulp. De coördinator is een uitbreiding van de maatregel GI’s, naar alle wettelijke verwijzers en verder investeren in de samenwerking. Onderzoeken en verbeteren mogelijkheden van burgervoogdij i.p.v. voogdij bij gecertificeerde instellingen. Inzet op digitale nulde lijn: verbeterde informatievoorziening om te voorkomen dat inwoners een beroep hoeven te doen op (jeugd)hulp.

7