Document · PDF

Stedenbouwkundig plan en grondexploitatie Westerdok en investeringskrediet Kanaalpark fase 1 - bijlage 6 - Biobased bouwen

Raad 16 december 2025, gemeente AlmeloBij agendapunt: Stedenbouwkundig plan en grondexploitatie Westerdok en investeringskrediet Kanaalpark fase 12.179 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Energievisie Westerdok & Biobased Bouwen 19 november 2024

Agenda • Recap / eindpresentatie gebiedsenergieconcept • Biobased bouwen • Q&A

Ontwikkeling gebiedsenergieconcept 1. Duurzaam warmte-koude concept 2. Haalbaarheid energie ambitie 3. Netcongestie & smart grid principes

Uitgangspunten concept-ontwikkeling 1. Stedenbouwkundig programma verstrekt op 1 juli 2024 als vertrekpunt concept-ontwikkeling; 443 appartementen + 86 grondgebonden woningen + 2.800 m2 utiliteit

2. Energiezuinige bouwkundige en installatietechnische maatregelen als uitgangspunt berekeningen energievraag

3. Gebouwen ontwikkelcoalitie als vertrekpunt warmte-koude concept 4. Gebouwen ontwikkelcoalitie + voorgesteld warmte-koude concept als uitgangspunten in haalbaarheid energieambitie

Verkenning warmte-koude concepten

Warmte-koude concepten Op gebiedsniveau

Op gebouw/blokniveau

WKO-bronnet

WKO-doublet

Bodemlussen

Luchtwarmtepomp

Warmte-koude concepten Op woningniveau (grondgebonden)

Bodem warmtepomp

Lucht warmtepomp

Uitgangspunten berekeningen Bouwbesluit

Uitgangspunten Westerdok

Rc-waarde vloeren [m2K/W]

≥ 3,7

Rc-waarde gevel [[m2K/W]

≥ 4,7

Rc-waarde daken [m2K/W]

≥ 6,3

U-waarde ramen [W/m2K]

≤ 1,65

< 1,0 (triple glas)

Verhouding open-dichte gevel

40% open – 60% dicht

Luchtdichtheid (Qv10) [dm3/s*m2] Installatietechnische maatregelen Afgiftesysteem

< 1,0

< 0,2

Niet gespecificeerd vanuit NTA 8800

LT-verwarming en HT-koeling via vloerverwarming voor woningen en utiliteit. Mogelijk alternatief voor utiliteit zijn convectoren of klimaatplafonds.

Ventilatie

Niet gespecificeerd vanuit NTA 8800

Centrale gebalanceerde ventilatie met wtw en vraagsturing (CO2).

Douche

Niet gespecificeerd vanuit NTA 8800

Niet toegepast (optioneel is douchebak warmteterugwinning voor woningen mogelijk)

Bouwkundige maatregelen

Categorie Wonen Utiliteit

Eenheid [kWh/m2] [m2]

Warmte vraag 20,4 29,8

Tapwater vraag 1800 (per woning) -

Koude vraag 10,2 26

Gebiedswarmte-koude concept Meerdere opties uitgewerkt, maar blijft één kansrijk :

• Concept: Maximaal flexibel met Bodemlussen op blok/gebouw/woningniveau

Gebiedsenergieconcept: Maximaal flexibel Gebouw

Ondiepe bodemlussen Footprint gebouw

Aantal lussen Footprint Inpasbaarhe (95m diep) raster in m2 id op (5 meter footprint afstand) gebouw

Diepe bodemlussen Aantal lussen (170m diep)

WKO

Footprint Inpasbaarhe Benodigd raster in m2 id op bronvermo (5 meter footprint gen afstand) gebouw

Benodigd aantal doubletten

Westerdok 1A 2.582 1B 302 2 800 3 302 4 897 5 1.287 6 662 7 425 +

84 13 61 18 20 31 27 49

1.020 145 745 200 225 360 315 585

+ + +/+ + + + -

47 7 34 10 11 17 15 27

560 70 405 100 115 190 165 315

+ + + + + + + +

238 38 175 50 57 87 78 139

1,8 (2) 0,3 (1) 1,3 (2) 0,4 (1) 0,5 (1) 0,7 (1) 0,6 (1) 1,0 (1)

oude geb. 1.602 2.114

50 64

600 775

+ +

28 36

325 420

+ +

142 182

1,1 (2) 1,4 (2)

8 9

Optie 2: Maximaal collectief Maximaal collectief Deelgebieds-WKO Westerdok Aangesloten gebouwen

Aantal aansluitingen Warmtevraag (GJ) Koudevraag (GJ) Bronzijdig warmtevraag (GJ) Bronzijdig koudevraag (GJ) Onbalans (GJ) Benodigd bronvermogen (kW) Aantal bronnen bij debiet van 20 m3/uur) Regeneratievermogen (kW)

Alle, exclusief oude gerechtsgebouw. 438 6.675 2.065 4.770 1.960 2.810 760 6 (5,5) 415 kW

* O.b.v. bronvermogen van 20m3/h

Ruimtelijke implicaties bodemlussen Bodemlussen • Raster bodemlussen op blok/gebouwniveau; aan te brengen onder fundering • Optie om grondgebonden woningen eigen bodembron te geven (meer bodemlussen nodig)

Aanbevelingen warmte-koude concept 1. Collectieve bodemlussen op blok/gebouwniveau als voorkeursvariant aan te merken. 2. Gezamenlijk afspraken maken over voorwaarden waaronder partijen akkoord gaan met bodemlussen per blok als uitgangspunt warmte-koude concept. 3. Rekening houden met aanleg raster van bodemlussen, met eventuele uitwijkmogelijkheden op de kavel en/of indien nodig in de openbare ruimte.

Vervolgstappen warmte-koude concept 1.Afspraken maken over akkoord gaan met bodemlussen als uitgangspunt. 2.Afspraken maken over bodemgebruik voor de aanleg va n bodemlussen.

2. Haalbaarheid energie ambitie

Benodigde PV per ambitie niveau Range benodigde PV per WEQ

BENG (Bouwbesluit)

Energieneutraal

5 - 13

Nul-op-de-Meter Wonen

10 – 17

Nul-op-de-Meter Leven

16 – 23

Gemiddeld benodigde PV

Totaal aantal panelen

Totaal m2 panelen

7-8 11,2 – 12,4 m2 12 - 16 19,2 – 25,6 m2

4.055

6.488 m2

87%

7.150

11.440 m2

154%

18 - 22 28,8 – 35,2 m2

10.550

16.880 m2

227%

% benutting dak Haalbaarheid bij netto 50% energie beschikbaarheid ambitie *

• Op basis bodemwarmte en/of WKO als duurzame warmte-koude concept • Op basis van netto 50% beschikbaar dakoppervlak voor PV (=70% bruto) = 7.435 m2 • Exclusief PV op parkeergarage Javapark, op gevel en/of in openbaar gebied

Benodigde PV per ambitie niveau Range benodigde PV per WEQ

BENG (Bouwbesluit)

Energieneutraal

5 - 13

Nul-op-de-Meter Wonen

10 – 17

Nul-op-de-Meter Leven

16 – 23

Gemiddeld benodigde PV

Totaal aantal panelen

Totaal m2 panelen

7-8 11,2 – 12,4 m2 12 - 16 19,2 – 25,6 m2

4.055

6.488 m2

62%

7.150

11.440 m2

110%

+/-

18 - 22 28,8 – 35,2 m2

10.550

16.880 m2

162%

% benutting dak Haalbaarheid bij netto 70% energie beschikbaarheid ambitie *

• Op basis bodemwarmte en/of WKO als duurzame warmte-koude concept • Op basis van netto 70% beschikbaar dakoppervlak voor PV (=100% bruto) = 10.408 m2 • Exclusief PV op parkeergarage Javapark, op gevel en/of in openbaar gebied

Benodigde PV per bouwblok Gebouw

Dakoppervlak

Energieneutraal

Nul-op-de-Meter Wonen Aantal PV panelen

Bruto dakoppervlak gebouw

Netto dakoppervlak 70%

Netto dakop pervlak 50%

Aantal PV

Aantal m2 panelen

Inpasbaarheid op footprint gebouw

Aantal m2 panelen

Inpasbaarheid op footprint gebouw

Westerdok 1A

2.582

1.807

1.291

809

1.294

+/-

1.444

2.310

1B 2 3 4 5 6 7

302 800 302 897 1.287 662 425 +

211 560 211 628 901 463 3.025

151 400 151 449 644 331 2.161

126 616 147 192 262 165 637

202 986 235 307 419 264 1.019

+/+/+ + + +

216 1.056 252 336 488 308 1.092

346 1.690 403 538 781 493 1.747

+/+/+

8 9

3.896 1.602 2.114

1.121 1.480

801 1.057

356 745

570 1.192

+ +/-

656 1.300

1.050 2.080

+/-

Aanbevelingen haalbaarheid energie ambitie 1. Energieneutraal op gebiedsniveau (BENG-3 score = 100%) als vertrekpunt 2. Onderzoeken haalbaarheid (hoger) ambitie niveau per ontwikkeling 3. Onderzoeken hoe bestaande bouw in ontwikkelgebied energieneutraal te maken 4. Onderzoeken inzet mobiliteitshub Javapark voor behalen hogere energieambities

Vervolgstappen haalbaarheid energie ambitie 1.Als ontwikkelcoalitie afspraken maken over de energie ambitie, namelijk minimaal energieneutraal op gebiedsniveau. Tevens locaties aanwijzen voor onderzoek naar hogere energie ambities. 2.Als eigenarencoalitie verkennen hoe om te gaan met de ruimtelijk-esthetische inpassing van PV panelen in het stedenbouwkundig plan en de architectuur.

Financiële implicaties Bodemlussen

Luchtwarmtepomp

WKO

Warmte-koude voorziening

20 – 25k

10 – 12k

NTB (geen referentieprojecten)

PV energieneutraal

2,7 – 3,7k

3,6 – 4,5k

2,7 – 3,7k

Indicatieve investeringskosten gebiedsenergieconcept Indicatieve BAK

20,7 – 28,7k

13,7 – 16,5 k

NTB

15 – 17k

NVT

NTB

3. Netcongestie & smart grid oplossingen • Netcongestie ís en blijft een aandachtspunt. • Smart grid oplossingen kunnen bijdragen aan net efficiëntie, kleinere aansluitingen, ruimtelijke en financiële voordelen. Gebouwen

Openbaar gebied

Aanbevelingen smart grid 1.Net efficiënte bouw als vertrekpunt in uitwerking plan 2.In gesprek te blijven met netbeheerder om slimme oplossingen t.b.v. net efficiëntie gezamenlijk te onderzoeken.

3. Op gebouwniveau smart grid ready PV panelen, warmte koude voorziening en eventueel laadvoorzieningen op een energie management systeem achter de meter te plaatsen.

4.Op gebiedsniveau in volgende fases te onderzoeken hoe een slimme parkeerhub (Javapark) gerealiseerd kan worden door koppeling van PV panelen en laadpalen.

5. Te onderzoeken of er een wijkbatterij geplaatst kan worden (bijvoorbeeld in een slimme parkeerhub).

Vervolgstappen smart grid 1.Een energieprofiel van de gebiedsontwikkeling ontwikkelen en toetsen op netimpact, als onderlegger voor verdere verkenning van smart grid oplossingen (stuurbaar vermogen, energie opslag m.b.v. batterijen, ruimtelijke reservering van batterijen op te nemen in stedenbouwkundig plan)

/Merosch_

/company/merosch/

merosch.nl

/Merosch_

/company/merosch/

merosch.nl

Échte duurzame gebouwen en gebieden ontstaan bij een goede integrale aanpak door de afweging van de verschillende duurzaamheidsthema’s.

Biobased bouwen En meer…

Waar gaan we het over hebben? • Jullie ervaring(en) met biobased bouwen? • Wie biobased bouwen? • Waarom biobased bouwen? • Hoe biobased bouwen? • Rekenen aan impact biobased bouwen: Indicatoren, rekenmethodes..

• Lokaal biobased bouwen: Van land naar pand.

Wie? • Wie van jullie? • Welke materialen (/scores)? • Waarom? • Nog ‘Biobased dromen’?

Waarom?

CO2 budget

• Zonder reductie → budget Nederland binnen 5 jaar op

CO2 emissies gebouwde omgeving

CO2 emissies en uitstoot traditioneel vs. biobased

CO2 rekenen

CO2 -rekenen met integrale CO2-benadering

Einddoel: Paris Proof

De belofte van biobased bouwen: 1. C(O2) opslag in gebouwen (CSC = €’s) 2. Verdringing van CO2-intensieve materialen 3. Nieuw verdienmodel boeren en dus minder Stikstof 4. Verdringing emissie door intensieve veeteelt 5. Makkelijk te industrialiseren = snelheid + prijseffect 6. Betere arbeidsomstandigheden op de bouwplaats 7. Gezonder wonen, werken en leren 8. Versterking lokale economie 9. Alternatief stikstof- en pesticiden afhankelijke monocultuur 10.Herstel biodiversiteit

Hoe biobased bouwen?

HOUT EN STRO NUL OP DE METER + 26% = energiepositief

Koopwoning | 135 m2 | 95% biobased | 90 ton CO2 opslag | 50 ton CO2-verdringing

HOUT – VLAS – HOUTWOL – BAMBOE – BIOCOMPOSIET NUL OP DE METER + 10% = energiepositief

Koopwoning | 140 m2 | 91% biobased | 82 ton CO2 opslag | 50 ton CO2-verdringing

Rekenen aan impact biobased bouwen • MPG • CO2 opslag • GWP • Losmaakbaarheid • BCI • Massa% • Volume%

Bouwconcepten

Gebouwkenmerken

Type gebouw Aantal bouwlagen Concept Scores MPG (incl. installaties en volledige fundering) GWP (A1-A3) Massa % nieuw Massa % biobased Massa % circulair Fundering Grondaanvulling Funderingspalen Fundering Draagconstructie Draagconstructie Woningscheidende wanden Binnenblad Stabiliteitswand/kern Balken en kolommen Vloeren Begane grondvloer Vloerisolatie Dekvloer Verdiepingsvloer Druk/massa laag Dekvloer Balkonvloer deklaag Plafondafwerking Gevel Isolatie Gevel afwerking Brandwering Kozijnen Glas Zonwering Buitendeuren Dak Dakvloer Dakisolatie Dakafwerking Plafondafwerking Inbouw Binnenwanden Voorzetwanden Wand afwerking Kozijnen Binnendeuren Trappen

Appartementen SH

Appartementen

Grondgebonden woningen

5-6

13 Kolommen en balken + CLT

6 HSB + CLT kern

7 HSB + CLT kern + droge dekvloer

HSB

0,417 138,07 42% 29% 29%

0,383 132,05 58% 25% 17%

0,306 108,1 43% 39% 18%

0,348 130,62 56% 15% 29%

0,269 98,28 48% 18% 34%

0,508 250,45 89% 2% 9% Hergebruikt zand Prefab betonpaal hol Urban Mining Concrete 50

Hergebruikt zand Prefab betonpaal hol Urban Mining Concrete 50

Kalkzandsteen Kalkzandsteen

Balken en kolommen CLT CLT + HSB voorzetwanden HSB Urban Mining Concrete 50 CLT

CLT CLT + HSB voorzetwanden HSB CLT -

HSB HSB wanden HSB wanden -

Kanaalplaat EPS Anhydriet Breedplaat Betonmortel Anhydriet zwevend Bitumen met betontegels Spuitwerk

Kanaalplaat EPS Anhydriet CLT afgedankte massa in HSB vloer Anhydriet zwevend Citumen met betontegels Laklaag CLT

Kanaalplaat EPS Anhydriet CLT afgedankte massa in HSB vloer Gipsezelplaat op isovlas isolatie Citumen met betontegels Laklaag CLT

Kanaalplaat en/of cassettevloer (Gerecyclede) EPS Anydriet HSB afgedankte massa in HSB vloer Gipsezelplaat op isovlas isolatie Multiplex

Kanaalplaat en/of cassettevloer (Gerecyclede) EPS Anhydriet HSB afgedankte massa in HSB vloer Gipsezelplaat op isovlas isolatie Multiplex

Houtvezel Vuren plaat vezelcementplaat Climate Proof /Trebbe circulair kozijn HR +++ Solidscreen Massief hout

Houtvezel Vuren plaat vezelcementplaat Climate Proof /Trebbe circulair kozijn Circulair glas; HR++ Solidscreen Massief hout

Houtvezel Pirrouet stenen/metselwerk 50/50 Climate Proof /Trebbe circulair kozijn HR +++ Solidscreen Massief hout

Houtvezel Vuren plaat vezelcementplaat Climate Proof /Trebbe circulair kozijn Circulair glas; HR++ Solidscreen Massief hout

Breedplaat met opstort EPS Bitumen Spuitwerk

CLT Houtvezel Citumen Laklaag CLT

HSB Houtvezel Citumen

HSB kalkzandsteen

Multiplex

HSB met houtvezel HSB met houtvezel HSB met houtvezel HSB met houtvezel HSB met houtvezel HSB met houtvezel HSB met houtvezel HSB met houtvezel HSB met houtvezel HSB met houtvezel Gipskartonplaat 35% recyclaat Gipskartonplaat 35% recyclaat Gipskartonplaat 35% recyclaat Gipskartonplaat 35% recyclaat Gipskartonplaat 35% recyclaat Europees vuren Europees vuren Europees vuren Europees vuren Europees vuren Skantrae honinggraat (of vergelijkbaar) Skantrae honinggraat (of vergelijkbaar) Skantrae honinggraat (of vergelijkbaar) Skantrae honinggraat (of vergelijkbaar) Skantrae honinggraat (of vergelijkbaar) Prefab beton Prefab beton Prefab beton Prefab beton Hout

Multiplex HSB met houtvezel HSB met houtvezel Gipskartonplaat 35% recyclaat Europees vuren Skantrae honinggraat (of vergelijkbaar) Hout

Adviseurs voor toekomstbestendige én duurzame gebouwen en gebieden.

1901 – 1E OFFICIËLE BRITSE VERKENNING VAN ANTARCTICA

Adviseurs voor toekomstbestendige én duurzame gebouwen en gebieden.

1901 – 1E OFFICIËLE BRITSE VERKENNING VAN ANTARCTICA

Van land naar pand

R&D Land selectie

Land beheer

Zaaien

Telen

Oogsten

Vervoer

Opslag Overslag

Certificering

Drogen

Half fabricaat

Product design

Marketing

Productie materiaal

Gebouwd gebouw

Verwerking materiaal

Exploitatie

Hergebruik

(Building Balance) AGRO

INDUSTRIE

BOUW Bron: Building Balance

Lokale ketens

Voordelen industriële biobased woningbouw

Overwegingen?

Q&A

/Merosch_

/company/merosch/

merosch.nl

/Merosch_

/company/merosch/

merosch.nl

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Almelo&id=51e77348-747b-4036-bda6-d1365c13bb3b