Stedenbouwkundig plan en grondexploitatie Stadskade - bijlage 2 - Participatieverslag
Tekst van het document
Stadskade Almelo Participatieverslag
11/11/2025
Inhoudsopgave
1. Participatieplan p. 04 2. Wat hebben we gedaan en geleerd? p. 06 3. Hoe kijken we terug (en vooruit)? p. 13
STADSKADE ALMELO
03
Participatie Stadskade
De huiskamer van de stad: samen maken we de Stadskade van Almelo De huiskamer van de stad is een plek waar mensen elkaar ontmoeten, zich welkom voelen en zich herkennen in hun omgeving. Juist daarom vonden we het belangrijk om in gesprek te gaan met de inwoners van Almelo. Want wie kent de binnenstad beter dan zij? Zij weten wat er speelt, wat er nodig is en wat deze plek écht bijzonder maakt. Door te luisteren naar hun verhalen, ideeën en zorgen, bouwen we samen aan een Stadskade die leeft — niet alleen op papier, maar in het hart van de stad. Een plek die klopt, waar iedereen zich thuis voelt. Omdat de Stadskade een plek moet zijn voor álle Almeloërs, staat participatie centraal. In dit verslag nemen we je mee in het proces: hoe we inwoners actief hebben betrokken bij de ontwikkeling van deze bijzondere plek.
Raadssessie
We kijken met trots terug op een waardevol participatietraject, waarin we samen met de stad mooie inzichten hebben opgedaan. En we kijken uit naar het vervolg!
STADSKADE ALMELO
1.
PARTICIPATIEVERSLAG
Participatieplan
Voordat we toelichten, kijken we eerst even terug op het participatieplan. Wat waren de belangrijkste onderdelen? En wat was de kern van ons gezamenlijke proces? Bij de ontwikkeling van het stadscentrum is het belangrijk dat we zoveel mogelijk mensen meenemen in het verhaal. Daarom hebben we bewust gekozen voor een breed en divers participatietraject. We wilden niet alleen horen wat er leeft bij bewoners van het plangebied, maar ook jongeren en andere betrokken Almeloërs een stem geven. Op die manier hebben we samen gewerkt aan een Stadskade die écht van iedereen is. Een plek waar verschillende perspectieven samenkomen en waar ruimte is voor ieders ideeën en wensen. I. Denktank Om samen toe te werken naar een mooi ontwerp voor de Stadskade, hebben we een Denktank samengesteld: een kleine, diverse groep betrokken Almeloërs. In totaal deden 12 inwoners mee, allemaal met een andere achtergrond — van jong tot oud, van professionals tot enthousiaste bewoners. Met deze groep hebben we verdiepende sessies georganiseerd waarin we echt de tijd namen om met elkaar in gesprek te gaan. Er was ruimte voor ideeën, zorgen, dromen en discussie. Juist door deze persoonlijke en open aanpak konden we samen stappen zetten richting een ontwerp dat recht doet aan de wensen en behoeften van de stad. II.
Inloopavonden Daarnaast vinden we het ontzettend belangrijk om direct omwonenden goed te blijven betrekken bij het proces. Dat hebben we gedaan via een inloopavond en een informerende brief, zodat iedereen de kans kreeg om mee te denken en op de hoogte te blijven. Later in het traject organiseren we nog een afsluitende inloopavond. Tijdens deze bijeenkomst presenteren we het definitieve ontwerpmodel — een mooi moment om samen terug te kijken én vooruit te blikken op wat er komen gaat. Wandeling met de denktank
STADSKADE ALMELO
05
III. Sessie gemeenteraad De gemeenteraad vertegenwoordigt per definitie de inwoners van Almelo en speelt daarmee een belangrijke rol in het proces. Juist daarom is het van grote waarde om hen tijdig te betrekken bij de planvorming. Uiteindelijk is het de raad die het stedenbouwkundig plan vaststelt — een besluit dat impact heeft op de toekomst van de Stadskade. Door de raad vroeg in het traject mee te nemen, zorgen we ervoor dat hun betrokkenheid niet alleen formeel is, maar ook inhoudelijk. Zo bouwen we samen aan een plan dat breed gedragen wordt en echt aansluit bij de wensen van de stad. IV. Het Erasmus Almelo Aanvullend op het oorspronkelijke participatieplan hebben we besloten om jongeren actief te betrekken bij de ontwikkeling van de Stadskade. Want hun blik op de stad is minstens zo waardevol. Daarom zijn we een mooie samenwerking gestart met het Erasmus Almelo. Leerlingen uit klas 2 van het technasium kregen een bijzondere opdracht: ontwerp, net als wij, een nieuw plan voor de Stadskade. Met de Gemeente Almelo als opdrachtgever gingen ze aan de slag — een unieke kans om hun ideeën en creativiteit in te zetten voor hun eigen stad.
Wandeling Denktanksessie met de 1 denktank
STADSKADE ALMELO
2.
PARTICIPATIEVERSLAG
Wat hebben we gedaan en geleerd?
I. Denktank Sessie 1 Er zijn in totaal drie denktanksessies georganiseerd. De eerste sessie stond in het kader van kennismaking, zowel met elkaar als met het plangebied, en het Stedenbouwkundig Programma van Eisen. We hebben input opgehaald over welke algemene thema’s belangrijk worden bevonden. Een aantal dingen waren duidelijk in lijn met de richting die we op dat moment als projectgroep in gedachten hadden. Zo vond de Denktank in het algemeen dat er sterk moest worden ingezet op vergroening, cultuur en levendigheid. Tegelijk wees de Denktank ons ook op zaken waar we meer onderzoek naar moesten doen. Dit ging met name over de Havenpassage. Waar nu (gedeeltelijk) de Havenpassage staat lag vroeger een kanaal dat belangrijk was voor de Almelose industrie en handel. Een belangrijke historische zichtlijn in Almelo. Ook de zichtbaar- en vindbaarheid van de voormalige Burgerzaal werd belangrijk bevonden. Sessie 2 De tweede sessie van de Denktank stond helemaal in het teken van beeldkwaliteit en modellenstudie. Aan de hand van een presentatie gingen we met elkaar in gesprek: wat voor soort architectuur past bij de Stadskade? Wat voor uitstraling willen we meegeven aan dit stukje Almelo?
Wat bijzonder was: de Denktank speelde hierin een belangrijke rol. Voor de noordkant van het plangebied was het voor hen duidelijk — vervanging van het Stadsbaken was een essentiële voorwaarde. En voor de Havenpassage sprak juist de meest ambitieuze variant tot de verbeelding. Hoewel deze bouwkundig het meest uitdagend is, werd hij met enthousiasme omarmd. Tijdens de sessies kwam ook een duidelijke oproep vanuit de Denktank: verbeter de ontsluiting aan de achterkant van de Havenpassage. Een belangrijk punt, waar we direct mee aan de slag zijn gegaan. We hebben gekeken naar hoe we deze verbinding aantrekkelijker, toegankelijker en logischer kunnen maken — zodat de Havenpassage niet alleen aan de voorkant leeft, maar ook aan de achterkant echt onderdeel wordt van het gebied. Dankzij deze input konden we gerichte stappen zetten richting een sterker en beter verbonden ontwerp. Dankzij deze betrokkenheid hebben we niet alleen technische plannen gemaakt, maar ook keuzes die echt leven onder de mensen. Dat maakt het proces zoveel waardevoller.
Het was mooi om te merken dat het beeld van de Denktank grotendeels overeenkwam met dat van de projectgroep. Dat gaf vertrouwen en bevestigde dat we samen op de goede weg zijn. Door deze sessie kregen we niet alleen scherpere ideeën, maar ook een gedeeld gevoel over de sfeer en identiteit die we willen neerzetten in het gebied. Op basis van het inmiddels vastgestelde Stedenbouwkundig Programma van Eisen hebben we als projectgroep gewerkt aan drie verschillende scenario’s voor de ontwikkeling van de Stadskade. Elk scenario heeft zijn eigen karakter, met variatie in ambitie, complexiteit en bijbehorende kosten. Denktanksessie 1
STADSKADE ALMELO
Denktanksessie 3
07 PARTICIPATIEVERSLAG
STADSKADE ALMELO
Sessie 3 Hoewel we veel waardevolle input van de Denktank hebben kunnen meenemen, was het helaas niet mogelijk om álles een plek te geven. Zo hebben we, vanuit financiële en bouwkundige overwegingen, gekozen voor een haalbaardere — maar nog steeds ambitieuze — aanpassing van de Havenpassage. Voor meer details hierover verwijzen we graag naar het stedenbouwkundig plan. Wat wél gelukt is, is het verbeteren van de ontsluiting aan de achterkant van de Havenpassage. Dankzij de scherpe blik van de Denktank konden we hier echt stappen zetten. Het resultaat is een ontwerp dat beter aansluit op de wensen van de omgeving én de mogelijkheden van het gebied.
Denktanksessie 2
PARTICIPATIEVERSLAG
II. Inloopavonden Tijdens de eerste inloopbijeenkomst voor inwoners en direct omwonenden van het plangebied gingen we in gesprek over het Stedenbouwkundig Programma van Eisen. Deze sessie volgde direct op de eerste denktanksessie, zodat we zoveel mogelijk gelijke informatie uit de buurt konden ophalen en vergelijken. Net als de Denktank reageerden bewoners positief op het idee om de Stadskade groener en levendiger te maken. De focus op een cultureel programma werd iets minder sterk gevoeld, maar zeker niet negatief ontvangen. Wel vroegen bewoners nadrukkelijk om meer aandacht voor sociale veiligheid — vooral rondom De Werf en de Hagenstraat, waar men zich nu soms onveilig voelt.
STADSKADE ALMELO
09
Ook kwam de vraag naar voren of het huidige aantal parkeerplaatsen in de Stadskade wel nodig is. Beide onderwerpen nemen we mee in het uiteindelijke stedenbouwkundig plan. Aan de hand van het stedenbouwkundig plan organiseren we nog een tweede inloopavond, waarin we het plan zullen presenteren en toelichten. III. Sessie gemeenteraad De sessie met de gemeenteraad vormde een belangrijk onderdeel van zowel het participatie- als het besluitvormingstraject. Gemeenteraadsleden kregen de gelegenheid om mee te denken en input te geven op drie hoofdthema’s: de stedenbouwkundige opzet, de inrichting van de openbare ruimte en het programma. Eerder had de raad al een motie aangenomen waarin werd opgeroepen tot meer ambitie in de ontwikkeling van de Stadskade. Het was dan ook positief om te merken dat de richting die we als projectgroep zijn ingeslagen, breed werd gesteund. Er was ruimte voor flexibiliteit: zo stond men over het algemeen open voor het afwijken van bestaande gemeentelijke beleidsregels, bijvoorbeeld rondom woningoppervlakten en parkeernormen.
Inloopavond 1
Tegelijkertijd kregen we een duidelijke boodschap mee: houd vast aan de ambitie. Ook in de volgende stappen richting besluitvorming blijft dat een belangrijk aandachtspunt — en een mooie uitdaging om samen waar te maken.
Raadssessie
STADSKADE ALMELO
Raadszaal sessie Erasmus
PARTICIPATIEVERSLAG
STADSKADE ALMELO
11
STADSKADE ALMELO
IV. Het Erasmus Almelo Zoals eerder genoemd was de samenwerking met het Erasmus College geen onderdeel van het oorspronkelijke participatieplan. Toch vonden we het belangrijk om jongeren actief te betrekken bij de ontwikkeling van de Stadskade. Daarom hebben we samen met klas 2 van het technasium een inspirerend traject opgezet. De leerlingen kregen een echte opdracht van de Gemeente Almelo: ontwikkel een plan voor de Stadskade. Net als de professionele bureaus De Zwarte Hond, Polyfern en RHO Adviseurs, gingen zij aan de slag met het opstellen van een Stedenbouwkundig Programma van Eisen en een Stedenbouwkundig Plan. Om goed te starten, hebben de leerlingen een enquête uitgezet onder hun medeleerlingen. Zo
Tussentijdse sessie Erasmus
PARTICIPATIEVERSLAG
haalden ze op wat jongeren belangrijk vinden in hun leefomgeving. De uitkomsten – zoals de wens voor meer groen, goede fietsroutes, sociale veiligheid en biodiversiteit – nemen ze mee in hun ontwerp. En ook wij als projectgroep gebruiken deze waardevolle inzichten in onze verdere planvorming. Het project van de leerlingen bestaat uit het opstellen van een programma van eisen, het uitvoeren van een scenariostudie (zie de afbeeldingen hieronder), en uiteindelijk het ontwerpen van een stedenbouwkundig plan. De raadzaal van Almelo stond dinsdagochtend 4 november in het teken van vernieuwing en creativiteit. Tweedejaars technasiumleerlingen van Het Erasmus presenteerden hun eindresultaten van een bijzondere stedenbouwkundige opdracht: het bedenken van plannen om de Stadskade om te vormen tot een levendige en aantrekkelijke plek.
Raadszaal sessie Erasmus
STADSKADE ALMELO
3.
Hoe kijken we terug (en vooruit)?
I. terugblik We kijken met een goed gevoel terug op een waardevol participatietraject. Wat ons opviel, is dat er breed draagvlak is voor verandering aan de Stadskade — vrijwel iedereen is het erover eens dat er iets moet gebeuren. Tegelijkertijd zagen we dat verschillende groepen net andere accenten leggen in hoe zij die verandering voor zich zien. Wat dit traject bijzonder maakt, is dat we geen grote tegenstellingen zijn tegengekomen. Dat betekent niet automatisch dat alles vanzelf ging, maar juist dat er ruimte was voor verdieping. We hebben samen onderwerpen naar voren gebracht die anders misschien onderbelicht waren gebleven, zoals sociale veiligheid. Daarnaast werden we uitgedaagd om kritisch te kijken naar praktische verbeteringen, bijvoorbeeld bij de ontsluiting van de parkeerfaciliteiten en de inrichting van de waterkant bij de Havenpassage. Dankzij deze gezamenlijke inspanning heeft het participatietraject geleid tot concrete verbeteringen in het stedenbouwkundig plan dat er nu ligt.II. Vooruitblik Hoewel het project zijn afronding nadert, is het participatietraject nog niet helemaal ten einde. Er staat nog een mooie afsluiting op de planning: een inloopbijeenkomst voor omwonenden en andere geïnteresseerden.
13
De inhoud van dit document en de hierin opgenomen gegevens, afbeeldingen, teksten en combinaties daarvan zijn beschermd door auteurs-, en databankrechten. Tenzij anders vermeld berusten deze rechten bij De Zwarte Hond en Bonnema Architecten. Zonder schriftelijke toestemming is het niet toegestaan dit boekwerk of enig onderdeel hiervan voor eigen doeleinden te gebruiken, openbaar te maken en of te verveelvoudigen. We hebben ons uiterste best gedaan om bronnen en rechthebbenden van het beeldmateriaal te achterhalen. Wanneer desondanks beeldmateriaal wordt getoond waarvan je (mede-)rechthebbende bent en voor het gebruik waarvan je geen toestemming hebt verleend, verzoeken we je een mail te sturen aan bd@dezwartehond.nl.