Septembercirculaire 2025 - Raadsbrief

Gemeente Almelo

Raadsbrief ter informatie Postadres: Gemeente Almelo Postbus 5100 7600 GC Almelo

Aan de raad van de gemeente Almelo

Bijlage 2

Datum 21 oktober 2025

Onderwerp Septembercirculaire 2025 Geachte leden van de raad, De septembercirculaire 2025 van het gemeentefonds is gepubliceerd. Gemeenten ontvangen van het Rijk op drie tijdstippen in het jaar de informatie over de gemeentefondsuitkeringen: in mei, in september en in december, ter afronding van het lopende jaar. Wij informeren u in deze raadsbrief over de financiële effecten van de septembercirculaire. Financiële effecten septembercirculaire Om de financiële effecten te bepalen wordt de septembercirculaire 2025 vergeleken met de meicirculaire 2025. Het bruto effect geeft de verandering weer van de hoogte van het gemeentefonds. Bij het netto effect wordt rekening gehouden met reserveringen, zoals taakmutaties en stelposten voor loon- en prijscompensatie. Het begrotingssaldo in de begroting en meerjarenraming wordt bijgesteld met het netto effect. 2025

2026

2027

2028

2029

Gemeentefonds meicirculaire 2025

234.944

238.598 244.767 244.833 253.177

Gemeentefonds septembercirculaire 2025

242.588

241.345 244.616 244.171 252.373

Bruto effect septembercirculaire 2025

Totaal reserveringen gemeentefonds Totaal reserveringen overig Netto effect septembercirculaire 2025

-7.644

-2.747

151

662

804

voordeel

voordeel

nadeel

nadeel

nadeel

679

3.013

641

287

287

0

142

0

0

0

-6.965

408

792

949

1.091

voordeel

nadeel

nadeel

nadeel

nadeel

Bedragen x 1.000 euro

Bruto effect De uitkering van het gemeentefonds in deze septembercirculaire is in de jaren 2025 en 2026 hoger dan in de meicirculaire 2025. Dit vertaalt zich in voordelige bruto effecten in 2025 van 7,6 miljoen

Pagina 1 van 5 D/25/803297

euro en in 2026 van 2,7 miljoen euro. Vanaf 2027 is de uitkering echter lager dan in de meicirculaire 2025, wat zich vertaalt in een nadelig bruto effect oplopend van 151.000 euro in 2027 naar 0,8 miljoen euro in 2029. Het voordeel van 7,6 miljoen euro in 2025 wordt voor 2,1 miljoen euro verklaard door een eenmalige uitkering vanwege de ruimte onder het plafond van het BTW-compensatiefonds. Dit plafond werkt als volgt: gemeenten kunnen hun betaalde BTW in de meeste gevallen declareren bij het BTW-compensatiefonds. Dit fonds is echter gemaximeerd, het zogenaamde plafond. Declareren gemeenten meer BTW dan beschikbaar, dan wordt het meerdere betaald uit het gemeentefonds. Als gemeenten minder declareren, wordt de ruimte onder het plafond toegevoegd aan het gemeentefonds. Voor 2025 is de verwachting dat de gezamenlijke gemeenten minder declareren dan dat er in het fonds beschikbaar is. Dit bedrag wordt dus toegevoegd aan het gemeentefonds. Hiermee is in onze begroting 2025 geen rekening gehouden, waardoor dit leidt tot een positief effect op het begrotingssaldo 2025. Ook de komende jaren verwachten wij een onderuitputting van het BTW-compensatiefonds, hiermee is vanaf 2026 wel rekening gehouden in de begroting. Het demissionair kabinet heeft besloten om, in lijn met het advies van de commissie Van Ark, de incidentele tekorten op de jeugdzorg in 2023 en 2024 te compenseren.

Voor de gemeente Almelo bedraagt deze compensatie 4,1 miljoen euro. Het voordeel in 2026 wordt voor 2,4 miljoen veroorzaakt doordat de uitkering voor klimaat- en energiebeleid incidenteel als decentralisatie-uitkering in het gemeentefonds wordt uitgekeerd. Het overige voordeel in 2025 en 2026 wordt met name veroorzaakt door mutaties in de uitkeringsfactor en het accres. Het nadeel vanaf 2027 wordt in belangrijke mate veroorzaakt door een neerwaartse bijstelling van zowel het volume accres als het accres voor loon- en prijsontwikkelingen. In de bijlage vindt u voor de volledigheid de opbouw van het bruto effect.

Netto effect Het netto effect wordt bepaald door het bruto effect en de reserveringen. Het jaar 2025 kent een voordelig effect. Het begrotingssaldo verbetert in dit jaar met 7 miljoen euro. De jaarschijven 2026 tot en met 2029 kennen op basis van de septembercirculaire een nadeel, oplopend van 408.000 euro in 2026 naar 1,1 miljoen euro in 2029. De jaarschijf 2025 zal worden gewijzigd in de Slotrapportage 2025. De jaren 2026 t/m 2029 zullen worden verwerkt in de Zomerrapportage in 2026 en de Programmabegroting 2027.

Hoogachtend, Burgemeester en Wethouders van Almelo, de secretaris, de burgemeester,

J.H. Dijkstra

Pagina 2 van 5 D/25/803297

R.T.A. Korteland

Bijlage reserveringen septembercirculaire 2025

I

2025

2026

2027

2028

2029

0

43

45

47

48

224

96

23

7

7

0

9

12

12

11

Maatschappelijke opvang en OGGz (DU)

22

22

22

22

22

Beschermd Wonen (IU)

37

93

130

130

130

Participatie (IU)

298

324

345

5

5

Capaciteit decentrale overheden klimaat- en energiebeleid (CDOKE)

0

2.362

0

0

0

Overheidsbrede Dienstverlening

0

64

64

64

64

Aanpak overlast asielzoekers

50

0

0

0

0

Spreidingswet

48

0

0

0

0

679

3.013

641

287

287

2025

2026

2027

2028

2029

0

142

0

0

0

0

142

0

0

0

Taakmutaties Wet integrale suïcidepreventie Implementatie Participatiewet in balans Toezicht gastouderopvang

II Mutaties Integratie - en decentralisatie uitkeringen

Totaal reserveringen gemeentefonds

III Overige reserveringen Loon- en prijscompensatie Totaal reserveringen overig Bedragen x 1.000 euro

Wet integrale suïcidepreventie Op 1 januari 2026 treedt de Wet integrale suïcidepreventie in werking. Gemeenten worden op grond van deze wet geacht suïcidepreventie in hun gezondheidsbeleid op te nemen en uit te voeren.

Implementatie Participatiewet in balans Het wetsvoorstel Participatiewet in Balans is een initiatief om de Participatiewet te vereenvoudigen en te verbeteren, met name door meer maatwerk, versoepeling van regels en een menselijkere aanpak. Er worden middelen beschikbaar gesteld voor de periode 2025-2030.

Toezicht gastouderopvang Vanaf 1 juli 2026 gaan er nieuwe kwaliteitseisen gelden om de kwaliteit van gastouderopvang beter te waarborgen. Dit zal leiden tot meerkosten voor toezicht en handhaving op de gastouderopvang.

Maatschappelijke opvang en OGGz (DU) Dit betreft een bijstelling van de decentralisatie-uitkering als gevolg van een actualisatie van de maatstaven.

Pagina 3 van 5 D/25/803297

Beschermd wonen (IU) De omvang van de integratie-uitkering Beschermd wonen stijgt als gevolg van volume- en prijsaanpassingen.

Participatie (IU) Het kabinet compenseert gemeenten voor de bijzondere verhoging van het wettelijk minimumloon voor medewerkers in de Wsw.

Capaciteit decentrale overheden klimaat- en energiebeleid (CDOKE) De decentralisatie-uitkering CDOKE vervangt de specifieke-uitkering CDOKE, die tot en met 2025 van toepassing was. De middelen zijn ook beschikbaar voor de periode 2027 tot en met 2030, maar de uitkeringsvorm na 2026 is nog niet bepaald. De middelen zijn bedoeld voor de uitvoering van het klimaat- en energiebeleid.

Overheidsbrede Dienstverlening De specifieke-uitkering Informatiepunten Digitale Overheid wordt vanaf 2026 omgezet naar de decentralisatie-uitkering Overheidsbrede Dienstverlening. Via deze decentralisatie-uitkering worden gemeente gefaciliteerd om laagdrempelige en empathische ondersteuning te bieden bij regelzaken met de (digitale) overheid en om hun regierol in het lokale netwerk in te vullen.

Aanpak overlast asielzoekers Overlast en crimineel gedrag van asielzoekers heeft grote impact op de betrokkenen, de omgeving en het draagvlak voor opvang. Aanvullend op de nationale aanpak is lokaal maatwerk cruciaal omdat overlast binnen de gemeentegrenzen wordt ervaren. Gemeenten konden hiervoor een aanvraag doen. Bij de verdeling van het budget is rekening gehouden met het aantal opvangplekken in de gemeente.

Spreidingswet Vanuit de Spreidingswet hebben gemeenten een nieuwe taak gekregen in het zoeken naar opvangplekken. Hiervoor ontvangen zij middelen vanuit het gemeentefonds.

Loon- en prijscompensatie Bij de septembercirculaire wordt de inschatting voor de loon- en prijscompensatie gebaseerd op de Macro Economische Verkenning (MEV) van het CPB. Het CPB heeft echter, in tegenstelling tot voorgaande jaren, bij de MEV 2026 geen meerjarige cijfers opgenomen. Derhalve blijft de reservering voor de periode 2027-2029 ongewijzigd. Voor 2026 is op basis van de MEV 2026 de loonvoet gestegen van 2% naar 2,9%. De prijsindex is gestegen van 2,1% naar 2,4%. Meerjarig is echter geen mutatie van de geraamde centrale stelpost noodzakelijk.

Pagina 4 van 5 D/25/803297

Bijlage bruto-effect 2025

2026

2027

2028

2029

Accresontwikkeling - volume (bbp)

0

0

149

290

439

Accresontwikkeling - loon- en prijs (prijs bbp)

0

447

446

435

439

-492

1

329

314

267

-2.106

0

0

0

0

-2.598

448

924

1.039

1.145

-4.072

0

0

0

0

0

-132

-112

-115

-117

Vervroegde Tweede Kamer verkiezingen

-247

0

0

0

0

Overig en afronding

-48

-50

-20

25

63

-4.367

-182

-132

-90

-54

-679

-3.013

-641

-287

-287

-7.644

-2.747

151

662

804

Uitkeringsfactor en algemene ontwikkelingen

Ontwikkeling uitkeringsfactor & -basis en WOZ-waarden Plafond BCF

Uitkeringsfactor en algemene ontwikkelingen Overig en afronding Hervormingsagenda Jeugd 2023 en 2024 Loon- en prijsbijstelling middelen op de AP jeugdhulp

Overig en afronding Reserveringen gemeentefonds Totaal bruto effect septembercirculaire 2025 Bedragen x 1.000 euro, -/- = voordeel/baten, += nadeel/lasten

Pagina 5 van 5 D/25/803297