Programmabegroting 2027 - Bijlage 1 - Ontwerp programmabegroting 2027
Tekst van het document
Doel is om uiterlijk in 2050 te voldoen aan de ambitie uit het Klimaatakkoord: een CO₂-neutrale en gebouwgebonden energieneutrale vastgoedportefeuille. De gemeente blijft hierin haar voorbeeldrol vervullen door bij de verdere ontwikkeling van het vastgoedbeheer nadrukkelijk in te zetten op duurzame maatregelen voor de panden die ook na 2050 onderdeel uitmaken van de gemeentelijke portefeuille. De doorontwikkeling van het vastgoedbeheer wordt in 2026 afgerond. Vanaf 2027 krijgt de ingezette professionalisering van het asset- en portefeuillemanagement verder vorm en inhoud. Op basis van de actuele portefeuillestrategie en de uitgewerkte assetmanagementplannen wordt per object inzichtelijk gemaakt welke verduurzamingsmaatregelen noodzakelijk, wenselijk en haalbaar zijn. Daarbij worden de actuele en toekomstige wensen van de beleidsvelden als uitgangspunt genomen, zodat het vastgoed optimaal blijft bijdragen aan de maatschappelijke opgaven van de gemeente. Voor gebouwen die naar verwachting op termijn worden afgestoten, worden verduurzamingsmaatregelen afgewogen binnen de geldende wettelijke kaders en in relatie tot de verhouding tussen investeringen en maatschappelijk rendement.
Op basis van de in 2024 uitgevoerde analyse van de energetische staat van de gebouwen en de in 2025 uitgewerkte maatregelen, wordt vanaf 2027 gestart met de gefaseerde uitvoering en implementatie van de meest kansrijke verduurzamingsmaatregelen. 123 2.4.5.7 Archiefbeheer Inleiding De gemeente werkt in 2027 verder aan beter informatie- en archiefbeheer. Goed informatiebeheer is nodig voor dienstverlening, besluitvorming en verantwoording. De afgelopen jaren is beter in beeld gebracht waar verbetering nodig is en zijn eerste stappen gezet. In 2027 vraagt dit om verdere uitvoering en borging, mede door de implementatie van de nieuwe Archiefwet. Ontwikkelingen Op 1 januari 2027 treedt de Archiefwet 2026 in werking. Met deze wet wordt de overbrengingstermijn voor documenten teruggebracht van 20 naar 10 jaar. Daarnaast stelt de wet eisen aan de manier waarop wij onze informatie vanaf het moment van ontstaan duurzaam toegankelijk moeten beheren en bewaren voor de toekomst. Voor het historisch archief wordt steeds meer verwacht op het gebied van dienstverlening. Het historisch archief heeft daarme e niet alleen een bewaarfunctie, maar ook een publieksfunctie en ontwikkelt zich tot een voorziening waarmee de geschiedenis van de stad toegankelijk wordt gemaakt.
Aandachtspunten Met de nieuwe Archiefwet komt ook een nieuw selectiebesluit waarin bewaartermijnen voor alle soorten informatie worden vastgelegd. Deze termijnen moeten in veel applicaties en systemen nog ingericht worden. Ook moet ervoor worden gezorgd dat bij het inrichten van nieuwe systemen altijd aandacht wordt besteed aan het informatiebeheer. Daarnaast zijn er op het gebied van vernietiging grote achterstanden weg te werken. Dit zijn voor 2027 dan ook belangrijke aandachtspunten. Ook werkt de gemeente in 2027 verder aan de aansluiting op het e-depot, de voorziening waarin digitale informatie blijvend kan worden beheerd en bewaard. Daarnaast wordt het project om de bouwvergunningen te digitaliseren in 2027 afgerond, waardoor deze digitaal beschikbaar kunnen worden gesteld aan inwoners en andere betrokkenen. Conclusie 2027 is een jaar van verdere uitwerking en borging van ons archiefbeheer. De nieuwe Archiefwet zal hier een extra impuls aan geven. Zo bouwen we aan duurzaam toegankelijke overheidsinformatie, voor nu en in de toekomst. 124 2.4.6 Verbonden partijen 2.4.6.1 Beleid verbonden partijen • Kadernota governance 2015 • Situationeel toezicht verbonden partijen De paragraaf verbonden partijen geeft inzicht in de beleidsmatige en financiële betrokkenheid van de gemeente bij verbonden partijen.
Verbonden partijen zijn privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisaties waarin de gemeente een bestuurlijk én een financieel belang heeft. Er is een bestuurlijk belang als een wethouder, raadslid of ambtenaar van de gemeente namens de gemeente in het bestuur van de verbonden partij plaatsneemt, of namens de gemeente stemt. Van een financieel belang is sprake wanneer de gemeente middelen ter beschikking heeft gesteld die ze kwijt is in geval van een faillissement van de organisatie, of wanneer financië le problemen bij de organisatie kunnen worden verhaald bij de gemeente. De paragraaf 'verbonden partijen' is een verplichte paragraaf en kent een aantal vaste onderdelen. De paragraaf moet tenminste informatie bevatten over de omvang van het eigen vermogen, vreemd vermogen en resultaat aan het begin en het einde van het rapportagejaar. Hiervoor gebruiken we de meest recente gegevens. Voor de leesbaarheid nemen wij deze financiële gegevens op in de bijlage behorende bij deze begroting. 2.4.6.2 Actuele ontwikkelingen Nieuwe Kadernota governance De Kadernota governance uit 2015 ging uit van een terugtredende overheid en een grotere rol voor de samenleving, passend bij de visie van de gemeente als regisseur die alleen uitvoert wanneer anderen dat niet zelf kunnen.
In de praktijk is deze rol e chter veranderd: bepaalde taken, zoals Stadstoezicht en het beheer van wijkcentra, zijn door de gemeente zelf uitgevoerd of gebleven, evenals taken op het gebied van bedrijfsvoering en beheer van de openbare ruimte. Tegen deze achtergrond werkt het college aan een actualisatie van het beleidskader in de vorm van de Kadernota samenwerkingsverbanden. Waar de Kadernota governance uit 2015 zich vooral richtte op samenwerkingsrelaties via verbonden partijen, kent de nieuwe kadernota een bredere reikwijdte. Dit komt onder meer tot uiting in de terminologie: in plaats van primair te spreken over verbonden partijen, wordt de term samenwerkingsverbanden gebruikt. De kaders en uitgangspunten zijn daarbij zo geformuleerd dat zij toepasbaar zijn op en ondersteuning bieden bij het vormgeven, besturen en onderhouden van uiteenlopende vormen van samenwerking. 2.4.6.3 Risicoanalyse verbonden partijen De risicoanalyse van de verbonden partijen is wederom uitgevoerd in samenwerking met de gemeenten Enschede, Almelo, Dinkelland, Losser, Hengelo en Tubbergen. De risico's voor de verbonden partijen worden geïnventariseerd met behulp van een gestandaardiseerde vragenlijst. De vragen worden samengevat in acht indicatoren, die gezamenlijk een beeld geven van het risicoprofiel.
De indicatoren zijn: directie/bestuur, eigenaarsbelang, marktomgeving, flexibiliteit, contracten, opdrachtgeversrelatie, governance, control en kwaliteit. Het financieel belang is gebaseerd op een brede definitie. Dat betekent dat er onder meer rekening wordt gehouden met de exploitatiebijdrage, de boekwaarde van aandelen, dividenden, subsidies en verstrekte leningen en garanties. Ten opzichte van de jaarverantwoording is een aantal wijzigingen in de risicoscores aangebracht. Cogas en Recreatieschap Twente gaan van midden naar laag. 125 Situationele sturing en toezicht Op basis van de classificatie van het risico van de verbonden partij passen wij maatwerk toe in het toezicht op de externe relaties. Hierbij onderscheiden wij de volgende drie toezichtregimes: minimaal toezicht, basis toezicht en verhoogd of intensief toezicht.
Verbonden partij Risico score organisatie Financieel belang Risico score totaal Mutatie risico score Toezicht regime Sportbedrijf Almelo Hoog Groot Hoog ─ Intensief SamenTwente Hoog Gemiddeld Midden ─ Basis Omgevingsdienst Twente Midden Groot Midden ─ Basis Recreatieschap Twente Hoog Gemiddeld Laag ↓ Basis Cogas Midden Gemiddeld Laag ↓ Basis Veiligheidsregio Twente Midden Gemiddeld Laag ─ Basis Ontplooj Midden Gemiddeld Laag ─ Basis Stadsbank Oost Nederland Midden Klein Laag ─ Basis Twente Milieu Laag Gemiddeld Laag ─ Basis Euregio Laag Klein Laag ─ Minimaal Gemeentelijk Belastingkantoor Twente Laag Klein Laag ─ Minimaal Industriegebouw Maatschappij Laag Klein Laag ─ Minimaal Bank Nederlandse Gemeenten Laag Klein Laag ─ Minimaal Openbaar Lichaam Crematoria Twente Midden Klein Laag ─ Minimaal Toelichting Wij geven hier een toelichting op de verbonden partijen met een risico score hoog: Sportbedrijf Almelo. De liquiditeitspositie van het Sportbedrijf Almelo staat al enige tijd onder druk. Dit heeft onze bijzondere aandacht en daarmee een intensief toezicht. In 2027 wordt samen met Sportbedrijf Almelo gewerkt aan een financieel gezonde exploitatie, toekomstbestendige bedrijfsvoering en maatschappelijke impact. De uitvoering van verbetermaatregelen en de financiële ontwikkeling worden gevolgd via de reguliere overlegstructuur en periodieke rapportages.
2.4.6.4 Gemeenschappelijke regelingen 2.4.6.4.1. Euregio Financiële kengetallen | 1-1-2025 | 31-12-2025 V/N Financieel resultaat | -136 | V Eigen vermogen | 2.540 | 2.676 Vreemd vermogen | 39.553 | 55.256 Solvabiliteit (EV/TV) | 6,0% | 4,6% Bedragen x 1.000 euro Ontwikkelingen Er zijn geen relevante actuele ontwikkelingen. Welke risico's loopt de gemeente Almelo? Voor de EUREGIO is het Duitse recht van toepassing. Dit betekent dat voor EUREGIO niet dezelfde plichten gelden ten aanzien van bijvoorbeeld de verzending van de begroting aan de deelnemende gemeenten. Voor de begroting 2027 betekent dit, dat deze pas wordt vastgesteld in de vergadering van het algemeen bestuur van EUREGIO in januari 2027. De lidmaatschapsbijdrage van Almelo bedraagt voor 2027 22.000 euro. De ledenbijdrage is uniform vastgesteld op 0,29 euro per inwoner. 2.4.6.4.2 Gemeentelijk Belastingkantoor Twente (GBT) Financiële kengetallen | 1-1-2025 | 31-12-2025 V/N Financieel resultaat | -2.356 | V Eigen vermogen | 2.886 | 3.517 Vreemd vermogen | 9.028 | 8.511 Solvabiliteit (EV/TV) | 24,2% | 29,2% Bedragen x 1.000 euro Ontwikkelingen Het GBTwente voert de gemeentelijke belastingen voor ons uit. De hoofdtaken zijn het waarderen van vastgoed conform de Wet WOZ en heffen, bezwaarafhandeling en invorderen van belastingen.
In de dagelijkse uitvoering van deze kerntaken steunt het GBTwente op het bestuurlijk vastgestelde Strategieplan 2027-2030. Na een omvangrijk bestuurlijk besluitvormingstraject is de toetreding van de gemeenten Berkelland en Bronkhorst als deelnemer van de gemeenschappelijke regeling geformaliseerd. Vanaf 1 januari 2026 bestaat de gemeenschappelijke regeling uit 10 gemeenten. Voor de borging van de continuïteit van GBTwente op de langere termijn worden mogelijkheden verkend met andere Twentse gemeenten die nog niet zijn aangesloten. De totale begrote lasten voor 2027 (voor toevoeging aan de reserve) bedragen 17,1 miljoen euro en de begrote baten bedragen 17,1 miljoen euro. De begroting is daarmee in evenwicht. De begrote lasten en baten laten in 2027 een stijging van 520.000 euro zien. Welke risico's loopt de gemeente Almelo? De gemeentelijke bijdrage van de deelnemende gemeenten in 2027 bedraagt totaal 17,1 miljoen euro. Voor Almelo bedraagt de bijdrage voor 2027 2,365 miljoen euro. Een stijging van 118.000 euro ten opzichte van 2026. De bijdragen voor de gemeenten laten slecht een lichte stijging zien als gevolg van de loon- en prijsindexatie. Voor 2027 is het GBTwente voornemens een kostenbesparing te realiseren van 64.000 euro . 126 2.4.6.4.3.
Openbaar Lichaam Crematoria Twente (OLCT) Financiële kengetallen | 1-1-2025 | 31-12-2025 V/N Financieel resultaat | -413 | V Eigen vermogen | 2.563 | 2.976 Vreemd vermogen | 12 | 7 Solvabiliteit (EV/TV) | 99,5% | 99,8% Bedragen x 1.000 euro Ontwikkelingen De begroting van het OLCT bevat slechts de verrekening van het dividendresultaat uit de dochteronderneming Crematoria Twente B.V. (CT). De beheerskosten van de gemeenschappelijke regeling worden in mindering gebracht op het uit te keren dividend. Voor de periode 2027 – 2031 wordt er een vast bedrag van 350.000 euro aan jaarlijkse winstuitkering vanuit de GR OLCT aan de deelnemende gemeenten uitgekeerd. De deelnemende gemeenten zijn gebaat bij een structurele winstuitkering vanuit de GR OLCT, die voor een periode van minimaal 5 jaar wordt toegezegd. Daarmee kan de winstuitkering van GR OLCT in de gemeentebegrotingen van de deelnemende gemeente worden aangemerkt als een structurele bate. Het berekenen van de winstuitkering per gemeente vindt plaats op basis van het gemiddeld aantal crematies per gemeente over de voorgaande 4 jaar. Welke risico's loopt de gemeente Almelo? Het risico van OLCT beperkt zich tot het risico van | de dochteronderneming CT. De risico's van CT zijn van invloed op de hoogte van het dividend dat het OLCT ontvangt. Voor de komende vier jaar is een vast bedrag vastgesteld.
De meeste bedrijfsrisico's van CT zijn afgedekt door procedures, verzekeringen en tarieven. 2.4.6.4.4. SamenTwente Financiële kengetallen | 1-1-2025 | 31-12-2025 V/N Financieel resultaat | -1.439 | V Eigen vermogen | 5.119 | 6.558 Vreemd vermogen | 20.347 | 12.789 Solvabiliteit (EV/TV) | 20,1% | 33,9% Bedragen x 1.000 euro Ontwikkelingen SamenTwente is één GR voor alle 14 gemeenten, onderverdeeld in de organisaties GGD Twente, OZJT (Organisatie voor zorg en jeugdhulp Twente) en VTT (Veilig Thuis Twente). De samenwerking is bijna geheel wettelijk verplicht. Samen met de gemeenten en de ketenpartners zet SamenTwente zich in voor gezonde, veilige en vitale leefomgeving voor 634.000 inwoners van Twente. Kennispunt Twente, Samen14 en Twentse Koers zijn als gast in de organisatie ondergebracht. De begroting van SamenTwente heeft in 2027 een omvang van 64,7 miljoen euro, en stijgt daarmee in totaal met 3,6 miljoen euro t.o.v. de begroting 2026. Het aandeel van de gemeentelijke bijdragen is geraamd op 47,8 | miljoen euro. Deze bijdrage is gestegen met 3,8 miljoen euro t.o.v. de begroting 2026. De gemeentelijke baten maken 74 % van de totale baten uit. De gemeentelijke bijdrage 2027 voor Almelo bedraagt 5,546 miljoen euro. In 2026 bedroeg de bijdrage 5,089 miljoen euro en stijgt daarmee met 457.000 euro.
De stijging wordt grotendeels veroorzaakt door “grote posten” zoals informatieveiligheid en forensische artsen. In de begroting van 2026 is opgenomen dat er 119.000 euro aan taakstellingen ingevuld moest worden. Inmiddels is daar 49.000 euro van gerealiseerd. De resterende 70.000 euro heeft voor 2027 betrekking op de energiekosten van het Twentehuis. Er wordt onderzocht welke maatregelen bijdragen tot verlaging van de energiekosten. De bedrijfsmatige keuzes en taakstellingen uit de kerntakendiscussie van circa 525.000 euro zijn in de begroting van 2027 volledig en structureel ingevuld. 127 Welke risico's loopt de gemeente Almelo? De jeugdzorg in Twente staat onder druk. Ondanks eerdere verbeteringen en regionale samenwerking is de opgave nog steeds groot. Twente kent relatief veel specialistische jeugdzorg met verblijf, jeugdbescherming, een hoge instroom via crisis en langere zorgtrajecten dan landelijk gemiddeld. Tegelijkertijd vragen landelijke ontwikkelingen om intensievere regionale samenwerking. Daardoor is een gezamenlijke koers noodzakelijk en kan leiden tot hogere bijdrage van de deelnemende gemeenten. 2.4.6.4.5.
Recreatieschap Twente Financiële kengetallen | 1-1-2025 | 31-12-2025 V/N Financieel resultaat | -852 | V Eigen vermogen | 1.566 | 2.418 Vreemd vermogen | 3.642 | 3.636 Solvabiliteit (EV/TV) | 30,1% | 39,9% Bedragen x 1.000 euro Ontwikkelingen Het aandeel van de gemeentelijk bijdrage voor 2027 is geraamd op 4,416 miljoen euro. Deze bijdrage is ten opzichte van de begroting 2026 gestegen met 123.000 euro. De grootste stijging wordt veroorzaakt door aanpassingen binnen de cao SGO en het toepassen van de loon- en prijscompensatie-spelregels van de Twentse gemeenten voor verbonden partijen Recreatieschap Twente beheert namens de Twentse gemeenten de recreatieparken: Het Hulsbeek (Oldenzaal), Het Rutbeek (Enschede) en Het Lageveld (Wierden). Daarnaast beheert en onderhoud Recreatieschap Twente namens de Twentse gemeenten ook 380 km recreatieve fietspaden in Twente en 10.000 km aan routes. De bedrijfsvoering van het recreatieschap wordt uitgevoerd door de Gemeenschappelijke Regeling (GR) SamenTwente waarmee een dienstverleningsovereenkomst (DVO) is gesloten. Door de duidelijke DVO met de GR SamenTwente, en een separate administratie, blijft er een heldere en transparante scheiding tussen de financiën van het Recreatieschap Twente en de GR SamenTwente.
Welke risico's loopt de gemeente Almelo? De gemeentelijke bijdrage 2027 wordt verdeeld over de gemeenten op basis van de inwoneraantallen (in % van totaal) per 1 januari 2026 (eigen opgave gemeenten) Voor Almelo is dit een bedrag van 514.000 euro. Een stijging van 20.000 euro t.o.v. 2026. Per inwoner bedraagt dit 6,83 euro. 128 2.4.6.4.6. Regionaal Bedrijventerrein Twente (RBT) Financiële kengetallen | 1-1-2025 | 31-12-2025 V/N Financieel resultaat | -3.182 | V Eigen vermogen | 18.254 | 21.835 Vreemd vermogen | 55.209 | 53.000 Solvabiliteit (EV/TV) | 24,8% | 29,2% Bedragen x 1.000 euro Ontwikkelingen Als gevolg van de liquidatie van de GR Regionaal Bedrijventerrein (RBT) heeft de gemeente Almelo bij notariële akte van overdracht, per 1 januari 2026 de activa van de gemeenschappelijke regeling Regionaal Bedrijventerrein Twente overgenomen. De GR Regionaal Bedrijventerrein is per 1 januari 2026 geliquideerd. Welke risico's loopt de gemeente Almelo? 2.4.6.4.7.
Ontplooj Financiële kengetallen | 1-1-2025 | 31-12-2025 V/N Financieel resultaat | -124 | V Eigen vermogen | 306 | 430 Vreemd vermogen | 1.589 | 1.939 Solvabiliteit (EV/TV) | 16,1% | 18,2% Bedragen x 1.000 euro Ontwikkelingen Ontplooj heeft geen winstoogmerk en beperkt zich tot het uitvoeren van werkzaamheden van de Wet sociale werkvoorziening (Wsw), de Participatiewet en overige wettelijke taken op het gebied van de (sociale) werkvoorziening. Deze werkzaamheden worden uitgevoerd voor de gemeenten Almelo, Twenterand, Wierden, Tubbergen en Dinkelland op basis van dienstverleningsovereenkomsten. Commerciële dienstverlening aan derden wordt alleen uitgevoerd wanneer dit bijdraagt aan de doelen van Ontplooj. Met de vier gemeenten zijn dienstverleningsovereenkomsten afgesloten. Welke risico's loopt de gemeente Almelo? Voor de meerjarenbegroting is uitgegaan van dezelfde berekeningssystematiek zoals die op dit moment wordt gehanteerd. Doel van deze methode is een eerlijke verdeling tussen gemeenten op basis van diensten die ze afnemen en aantal medewerkers per dienst. Het resultaat van Ontplooj is na bijdrage gemeenten 0 euro. Ontplooj ontvangt een tarief per medewerker nominaal voor de uitvoering van HR werkgeverstaken en/of verloning. Dit tarief is gebaseerd op de directe kosten en een deel van de indirecte kosten.
De gemeenten die bijdragen betreffen: Almelo, Dinkelland, Tubbergen, Twenterand en Wierden. De gemeenten Dinkelland, Tubbergen, Twenterand en Wierden betalen 15% opslag over de totale bijdrage ten behoeve van potentiële frictiekosten. 129 2.4.6.4.8. Stadsbank Oost Nederland (SON) Financiële kengetallen | 1-1-2025 | 31-12-2025 V/N Financieel resultaat | -270 | V Eigen vermogen | 2.236 | 2.186 Vreemd vermogen | 9.983 | 8.953 Solvabiliteit (EV/TV) | 18,3% | 19,6% Bedragen x 1.000 euro Ontwikkelingen De Stadsbank Oost Nederland voert de bancaire schuldhulpverlening uit voor onze gemeente, ‘de echte bankzaken’. De gemeente is regievoerder in deze samenwerking, conform de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening, en de Stadsbank is de uitvoerende partij. Het dienstverleningsmodel en bekostigingsmodel is aangepast om beter aan te sluiten bij de integrale toegang en regie van de 21 gemeenten. De Stadsbank heeft de beweging gemaakt van proces- en productgericht werken naar klant- en resultaatgericht werken. Welke risico's loopt de gemeente Almelo? Het gemeentelijk aandeel in de begrote kosten wordt voor 75% naar rato verdeeld op basis van de afgenomen dienstverlening en de overige 25% naar rato op basis van het aantal huishoudens per gemeente. De bijdrage Almelo gaat van 1,39 miljoen euro in 2026, naar 1,42 miljoen euro in 2027. 2.4.6.4.9.
Omgevingsdienst Twente (ODT) Financiële kengetallen | 1-1-2025 | 31-12-2025 V/N Financieel resultaat | -1.750 | V Eigen vermogen | 3.070 | 3.377 Vreemd vermogen | 4.622 | 4.560 Solvabiliteit (EV/TV) | 39,9% | 42,5% Bedragen x 1.000 euro Ontwikkelingen In de begroting 2027 is uitsluitend een overzicht opgenomen van de reguliere uren per gemeente en de daarmee samenhangende kosten. Overige werkzaamheden die ODT voor de deelnemende gemeenten uitvoert, worden afzonderlijk in rekening gebracht. Afgelopen jaren is gebleken dat jaarlijks 12.000 uren aanvullend gevraagd zijn door de deelnemers. Voor deze uren is het afgelopen jaar dekking gevonden in vacatureruimte van (nog) niet ingevulde functies. | De verwachting is dat deze de komende jaren wordt ingevuld, waardoor er geen ruimte meer is binnen de begroting om deze extra lasten op te vangen. Omdat deze 12.000 advies-uren niet in de begroting zijn opgenomen is er sprake van daadwerkelijke toename ten opzichte van de begroting. De ODT dient hiervoor dekking op te nemen in de begroting 2027. De begroting van de ODT biedt voor de deelnemende gemeente geen realistisch inzicht in de daadwerkelijk te verwachten bijdrage. De definitieve afrekening volgt pas aan het einde van he | t jaar. Deelnemende gemeenten zijn zelf verantwoordelijk voor het dekken van de kosten van deze adviesuren in hun begroting 2027 of gedurende het boekjaar 2027.
Voor Almelo betekent dit 1.500 uren extra. Welke risico's loopt de gemeente Almelo? Bij de oprichting van de ODT heeft de gemeente Almelo robuust ingebracht, in tegenstelling tot een aantal andere gemeenten. De inbreng van Almelo is 20.787 uur. Niet afgenomen uren door ODT worden aan het eind van boekjaar terugbetaald. Over 2025 is er voor 20.132 uur gerealiseerd. Almelo ontvangt over de niet afgenomen een bedrag van 76.000 euro retour. De deelname voor Almelo bedraagt voor 2027 2,467 miljoen euro. In 2026 bedroeg de bijdrage 2,377 miljoen euro. 130 2.4.6.4.10. Veiligheidsregio Twente (VRT) Financiële kengetallen | 1-1-2025 | 31-12-2025 V/N Financieel resultaat | -3.360 | V Eigen vermogen | 3.389 | 5.904 Vreemd vermogen | 58.184 | 55.896 Solvabiliteit (EV/TV) | 5,5% | 9,6% Bedragen x 1.000 euro Ontwikkelingen De Veiligheidsregio Twente (VRT) is de regionale samenwerkingsorganisatie op het gebied van de brandweer, incidentenbestrijding en crisisbeheersing. De VRT kenmerkt zich doordat ze kapitaalintensief en tegelijk arbeidsintensief is. Beide leveren momenteel risico's op. Materialen en prijzen voor inkoop in het algemeen zijn sterk gestegen en de schaarste op de arbeidsmarkt is een risico voor het invullen van vacant gekomen functies. Het is al een opgave om de crisisbeheersing stab | iel en paraat te houden. De begroting 2027 heeft een omvang van 79,5 miljoen euro.
De gemeentelijke bijdrage hierin bedraagt 60,4 miljoen euro, een stijging van 2,65 miljoen euro t.o.v. vorig jaar. De bijdrage van de gemeente Almelo laat een stijging zien van 285.000 euro naar 7,08 miljoen euro. De maatstaven uit het relevante cluster van het gemeentefonds vormen de basis voor de verdeling van de gemeentelijke bijdrage. Het gaat hierbij om het cluster “Openbare orde en veiligheid, subcluster Crisisbeheersing en Brandweerzorg”. Cebeon is het bureau dat in opdracht van het Rijk zorg draagt voor het periodieke onderhoud van het Gemeentefonds. Welke risico's loopt de gemeente Almelo? Er is sprake van een hoog eigenaarsbelang, 82% van de lasten wordt door de bijdrage van gemeenten gedekt. Dit is inherent aan een verplichte samenwerking zoals VRT is. Flexibiliteit is een achilleshiel; kapitaallasten (veel gebouwen, voertuigen en machines) en veel vast personeel beslaan een groot deel van de begroting. Lichte zorgen zijn er verder ook op het gebied van opdrachtgeversrelatie. Er ontbreekt een DVO, waarin de wederzijdse verplichtingen en rechten zijn vastgelegd. Dit is verklaarbaar, omdat VRT bijna uitsluitend wettelijke taken uitvoert, waarvoor niet een overeenkomst, maar de wet bepalend is. 131 2.4.6.5 Vennootschappen en coöperaties 2.4.6.5.1.
Cogas NV Financiële kengetallen | 1-1-2025 | 31-12-2025 V/N Financieel resultaat | -11.390 | V Eigen vermogen | 150.342 | 156.643 Vreemd vermogen | 160.944 | 159.045 Solvabiliteit (EV/TV) | 48,3% | 49,6% Bedragen x 1.000 euro Ontwikkelingen Cogas voert het beheer uit van het gas- en elektriciteitsnetwerk in Almelo. Cogas werkt volop aan de warmte- en energietransitie en de veranderingen die daarmee optreden. Cogas werkt op dit moment op meerdere plekken in het verzorgingsgebied aan het verzwaren van het elektriciteitsnet. Cogas werkt mee aan haalbaarheidsonderzoeken van eventuele aanleg van lokale en/of regionale warmtenetten. Hierbij legt Cogas zich in eerste instantie toe op lokale initiatieven en sch | aalt eventueel op naar regionale warmte-initiatieven. Deze transitie heeft grote impact op de bedrijfsvoering en zorgt voor grote veranderingen in de investeringsbehoefte en financiële resultaten van Cogas. Cogas oriënteert zich daarom op deze toekomst en bekijkt welke bedrijfsactiviteiten hierbij passen c.q. noodzakelijk zijn. Het college wenst zicht te blijven houden op de hui | dige en toekomstige taken die Cogas uitvoert waarbij moet worden vermeden dat Cogas taken gaat uitvoeren waarvan het college en de gemeenteraad vinden dat deze niet tot de kerntaken van Cogas behoren.
Welke risico's loopt de gemeente Almelo? Volgens de directie wordt Cogas geconfronteerd met enorme fluctuaties in het bedrijfsresultaat, waaraan niet | -beïnvloedbare factoren ten grondslag liggen. Er is sprake van een neerwaartse liquiditeitsprognose. Hierdoor is een vast bedrag aan dividenduitkering niet langer passend, een dividenduitkering die is gebaseerd op een percentage van de winst is redelijker. M | et ingang van het dividenduitkeringsjaar 2028 (gebaseerd op het nettoresultaat van het boekjaar 2027) zal het jaarlijks dividend een resultaatafhankelijke vorm krijgen. 2.4.6.5.2. BNG Bank N.V. Financiële kengetallen | 1-1-2025 | 31-12-2025 V/N Financieel resultaat | -172.000 | V Eigen vermogen | 4.777.000 | 4.863.000 Vreemd vermogen | 123.164.000 | 110.701.000 Solvabiliteit (EV/TV) | 3,7% | 4,2% Bedragen x 1.000 euro Ontwikkelingen BNG Bank is dè bankier van en voor overheden en voor instellingen met een maatschappelijk belang. De bank ziet zichzelf als publieke bank met dezelfde maatschappelijke doelen als haar klanten. Met de strategie "Ons kompas naar impact" ligt de focus op maatschappelijke impact, meer dan op winst. Kernwaarden: duurzaam, betrouwbaar en professioneel. BNG Bank is financieel zeer solide. Dit wordt onderstreept met een triple A-rating, de beste rating in de markt.
BNG Bank geeft zelf over het resultaat in het halfjaarbericht aan: “Een goed resultaat ondanks toenemende concurrentie en druk op de marges.” BNG Bank staat onder intensief toezicht van De Nederlandsche Bank en De Europese Centrale Bank. Wij kunnen volstaan met het volgen van de bank. Voor banken is de solvabiliteit per definitie zeer laag. Daarom wordt bij banken naar de Tier 1 ratio gekeken. Deze geeft de verhouding van de vrije reserves ten opzichte van de (risico gewogen) verstrekte leningen aan. Voor BNG Bank is de Tier 1 medi | o 2025 44%, ruim boven het door de ECB vereiste niveau. Welke risico's loopt de gemeente Almelo? De BNG bank is, naast dat ze onze huisbankier is, een solide belegging. BNG behoort tot de gezondste banken van West-Europa. Er is slechts een gering financieel risico, dat alleen optreedt als de bank omvalt. In dat geval moeten we de boekwaarde van de aandelen t.b.v. 436.000 euro afboeken. Die kans is nihil. De marktwaarde van de aandelen is een veelvoud daarvan. 132 2.4.6.5.3. NV Industriegebouw Maatschappij (IGM) Financiële kengetallen | 1-1-2025 | 31-12-2025 V/N Financieel resultaat | 134 | N Eigen vermogen | 1.763 | 1.628 Vreemd vermogen | 1.750 | - Solvabiliteit (EV/TV) | 50,2% | 100,0% Bedragen x 1.000 euro Ontwikkelingen IGM is bezig met de laatste fase van de afbouwfase.
IGM heeft geen vastgoed meer in portefeuille, alle panden zijn reeds verkocht. De leningportefeuille bestaat op dit moment nog uit een tweetal hypothecaire leningen. De gemeente is als enig aandeelhouder voornemens de resterende leningenportefeuille van IGM over te nemen. Dit dient via een collegevoorstel nog wel bekrachtigd te worden. Overname kan echter pas plaats vinden na afhandeling en afsluiting van een vastgoedtransactie die in het verleden heeft plaatsgevonden. Welke risico's loopt de gemeente Almelo? De gemeente Almelo is enig aandeelhouder, waardoor de gemeente risico loopt wanneer klanten van de IGM niet aan hun betalingsverplichtingen kunnen voldoen. 2.4.6.5.4. Sportbedrijf Almelo BV Financiële kengetallen | 1-1-2025 | 31-12-2025 V/N Financieel resultaat | -130 | V Eigen vermogen | 325 | 455 Vreemd vermogen | 120 | 105 Solvabiliteit (EV/TV) | 73,0% | 81,3% Bedragen x 1.000 euro Ontwikkelingen In het voorjaar van 2026 is het nieuwe Sportpark geopend. De exploitatie van het nieuwe Sportpark laat positieve bezoekersaantallen zien, maar kent nog onzekerheden over personele inzet, huur, onderhoud, demarcatie, opbrengsten en structurele exploitatiekosten. Het Sportbedrijf stelt dat de feitelijke exploitatie van Het Sportpark meer personele inzet vereist dan oorspronkelijk voorzien.
De extra inzet wordt momenteel grotendeels opgevangen doordat medewerkers structureel meer uren werken. Als redenen worden onder meer AquaFit, het buitenbad en de gelijktijdige openstelling van binnen- en buitenvoorzieningen genoemd. Hier staat tegenover dat eerdere uitgangspunten bij de opening uitgingen van 20% bezoekersgroei en de mogelijkheid om deze groei met de bestaande formatie op te vangen door effectiever en efficiënter gebruik van het nieuwe complex. De maatschappelijke opgave staat onder druk door onzekerheid over de Brede Regeling Combinatiefuncties, tijdelijke middelen en de verhouding tussen ambities, personele capaciteit en projectmiddelen. De gemeentelijke lijn is dat eerst de opdracht en prioriteiten worden bepaald en daarna pas functies, FTE en middelen. In 2027 wordt samen met Sportbedrijf Almelo gewerkt aan een financieel gezonde exploitatie, toekomstbestendige bedrijfsvoering en maatschappelijke impact. De uitvoering van verbetermaatregelen en de financiële ontwikkeling worden gevolgd via de reguliere overlegstructuur en periodieke rapportages. Welke risico's loopt de gemeente Almelo? De gemeente heeft een dubbelrol richting het sportbedrijf. Dit kan de relatie tussen eigenaar en opdrachtgever/subsidieverstrekker op gespannen voet zetten.
Door een zuivere rollenscheiding op zowel bestuurs | - als ambtelijk niveau wordt rolvermenging zoveel mogelijk voorkomen. De jaarlijkse bijdrage aan het Sportbedrijf bedraagt circa 3,4 miljoen 133 euro. Het risico voor de gemeente als aandeelhouder is relatief gering en beperkt tot de hoogte van het nominale aandelenkapitaal van deze vennootschap (totaalbedrag 18.000 euro). Voor 2026 is er door het college een structurele extra bijdrage van 300.000 euro toegekend. Het Sportbedrijf moet hiermee in staat een sluitende begroting aan te leveren. 2.4.6.5.5. Twente Milieu NV Financiële kengetallen | 1-1-2025 | 31-12-2025 V/N Financieel resultaat | -495 | V Eigen vermogen | 13.518 | 14.013 Vreemd vermogen | 20.050 | 21.230 Solvabiliteit (EV/TV) | 40,3% | 49,0% Bedragen x 1.000 euro Ontwikkelingen Twente Milieu levert aan 9 gemeenten diensten op het gebied van afvalinzameling. In 2024 is een positief besluit genomen over de toetreding van Berkelland als aandeelhouder per 1-1-2026. Voor een deel van de gemeenten voert ze tevens beheer van de openbare ruimte en/of overige taken uit, zoals b.v. gladheids- of ongediertebestrijding. Twente Milieu wil samen met gemeenten innovatief werken aan een afvalloos Twente. De bedrijfstaken afvalinzameling en beheer openbare ruimte worden goed gescheiden. Door het kostprijs-plus-systeem kunnen gemeenten rekenen op goede tarieven.
Winsten zijn daarom niet te verwachten, tenzij bijzondere omstandigheden de bedrijfsvoering positief beïnvloeden. In die gevallen is nu afgesproken, dat er geen winst wordt uitgekeerd, maar dat de voordelen via tariefverlaging aan de aandeelhoudende gemeenten worden teruggegeven. Welke risico's loopt de gemeente Almelo? Het risico voor de gemeente als aandeelhouder is relatief gering en beperkt zich tot de hoogte van het nominale aandelenkapitaal van deze vennootschap, inclusief de 10 extra aangekochte aandelen voor een totaalbedrag van | 191.000 euro. Het risico van Twente Milieu lijkt stabiel. Twente Milieu heeft zich in de afgelopen jaren financieel goed ontwikkeld. 134 135 2.4.7 Grondbeleid 2.4.7.1 Beleid grondexploitaties Een van de middelen van een gemeente om haar ruimtelijke doelstellingen te verwezenlijken bij het uitvoeren van het omgevingsbeleid van de overheid is het grondbeleid. In het kader van het omgevingsbeleid wordt de maatschappelijke gewenste bestemming van de grond, middels een plan of besluit op basis van de Omgevingswet, bepaald. Onder de huidige Omgevingswet (die de oude Wet ruimtelijke ordening heeft vervangen) legt de gemeente deze bestemmingen en regels vast in een omgevingsplan. De raad heeft een kaderstellende en controlerende functie ten aanzien van het gehanteerde grondbeleid en de daarbij behorende begrotingen en verantwoordingen.
Grondbeleid gaat in belangrijke mate over de productie van bouwgrond, de wijze waarop die tot stand komt en hoe de bouwgrond verkocht en gebruikt wordt. Actief en faciliterend grondbeleid Gemeenten kunnen ervoor kiezen om actief grondbeleid te voeren (waarbij je zelf als gemeente gronden koopt, bouw - en woonrijp maakt en bouwgrond als eindproduct verkoopt) of faciliterend grondbeleid (waarbij de bouwgrondproductie aan ontwikkelaars wordt overgelaten). Met faciliterend grondbeleid loopt de gemeente minder financiële risico’s. Deze liggen bij marktpartijen. Daar staat tegenover dat de gemeente minder sturingsmogelijkheden heeft (alleen publiekrechtelijke en geen privaatrechtelijke sturingsmogelijkheden.) Daarnaast kan de gemeente bij faciliterend grondbeleid geen winst maken, omdat ze alleen kosten kan verhalen. Daardoor komen verlieslatende ruimtelijke ontwikkelingen niet of moeizaam van de grond, omdat de markt deze om bedrijfseconomische redenen niet oppakt. Bij actief grondbeleid kunnen met de baten uit winstgevende grondexploitaties tekorten op verlieslatende grondexploitaties worden bekostigd, waardoor er feitelijk financiële verevening tussen verschillende ruimtelijke ontwikkelingen plaats kan vind en. De gemeente Almelo voert om bovengenoemde redenen een situationeel grondbeleid, waarbij per project bekeken wordt welk beleid het beste gevoerd kan worden.
Nieuwe grondexploitaties worden in beginsel uitsluitend gestart binnen de door de raad aangewezen prioritaire gebiedsontwikkelingen. Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) De grondexploitaties zijn ingedeeld conform de voorschriften van het BBV. Er is een onderscheid gemaakt in: • Bouwgrond In Exploitatie (BIE); • Gronden die onder de rubriek Materieel Vast Activa (MVA) op de balans worden verantwoord. Bouwgrond in exploitatie (BIE) heeft in alle gevallen betrekking op grondexploitaties die zich (bijna) in de uitvoeringsfase bevinden. Onder BIE vallen gronden die in eigendom zijn van de gemeente en waarvoor de gemeenteraad een grondexploitatiebegroting heeft vastgesteld. Het startpunt van BIE is het raadsbesluit van de vaststelling. Vanaf dat moment kunnen kosten worden geactiveerd en bijgeschreven op de voorraadpositie bij onderhanden werk (BIE) op de balans. De gronden die onder MVA (Materiële Vaste Activa) worden geschaard zijn meestal in het verleden anticiperend of strategisch aangekocht. Er is voor deze (bouw)gronden (nog) geen grondexploitatie vastgesteld door de raad. Deze (bouw)grond kunnen in de toekomst alsnog worden overgeheveld naar BIE. Strategische grondverwerving Met de Omgevingsvisie als basis zijn de uitvoeringsagenda en de investeringsagenda voor stadsontwikkeling opgesteld.
Deze agenda’s geven houvast en kader voor de ontwikkeling van wijken, gebieden en locaties. Daarin zijn een aantal gebieden benoemd of bekrachtigd als prioritaire ontwikkelopgaven voor de komende jaren. We willen de ontwikkeling van deze gebieden samen met partners oppakken, zodat Almelo haar krachtige positie behoudt als centrumgemeente in Noordwest Twente. Binnen deze gebieden kunnen alle instrumenten van het grondbeleid (inclusief grondexploitaties) worden ingezet. Om de ambities uit de uitvoeringsagenda te realiseren is het juiste instrumentarium benodigd, waaronder het gemeentelijk voorkeursrecht dat op diverse grondposities in Almelo is gevestigd. Met het voorkeursrecht kan de gemeente regie voeren op de gewenste ontwikkeling, kan de bouw van woningen en bijbehorende faciliteiten versneld worden en wordt prijsopdrijving voorkomen. De afgelopen periode heeft de gemeente diverse percelen in eigendom verkregen, zo wordt het versnipperde eigendom teruggebracht en kan de focus worden gelegd op de vertaalslag van visie naar planvorming. Monitoring grondexploitaties in de P&C documenten Naast de actualisatie van de grondexploitaties in de jaarverantwoording, zal in lijn met de motie "Grip op grond XL2", vanaf | 2026 de grondexploitaties bij de begroting herijkt worden en waar nodig worden bijgesteld.
Eventuele bijstellingen, die effect hebben op het resultaat van de grondexploitaties, zullen worden betrokken bij de slotrapportage (jaar t) van het desbetreffende boekjaar. Daarnaast informeert het college de raad bij de zomerrapportage over de algehele voortgang van de grondexploitaties. 2.4.7.2 Actuele ontwikkelingen Per 1-1-2026 kende het Grondbedrijf 14 lopende grondexploitaties. In de eerste helft van 2026 zijn er 2 nieuwe grondexploitaties vastgesteld; het project Stadskade is in exploitatie genomen en de grondexploitatie XL1 is geopend. Aanbod vanuit lopende grondexploitaties Prognose Werklocaties (hectares) | Totaal | 2026 | 2027 | e.v. Rhijnbeek | 4,3 | 4,3 | - | - Bedrijvenpark Twente Noord | 5,3 | 3,1 | 2,2 | - Weggeler | 0,6 | - | 0,2 | 0,4 XL Businesspark 2 | 76,2 | - | - | 76,2 Totaal werklocaties | 86,5 | 7,4 | 2,4 | 76,6 Woninglocaties (aantallen) | Totaal | 2026 | 2027 | e.v. Almelo Noordoost | 49 | 20 | 10 | 19 Ary Schefferstraat | 10 | 10 | - | - Weggeler | 37 | - | 37 | - Parkbuurt | 94 | 32 | 31 | 31 Schelhorstdwarsweg | 57 | 57 | - | - Hagengracht | 7 | 7 | - | - Achter de Molen | 258 | - | 33 | 225 Westerdok | 555 | - | 68 | 487 Totaal woninglocaties | 1.067 | 126 | 179 | 762 136 2.4.7.3 Huidige financiële posities Huidige financiële positie grondexploitaties Per 1-1-2026 zijn er 14 lopende grondexploitaties.
In de eerste helft van 2026 zijn er twee nieuwe grondexploitaties vastgesteld. In het onderstaande overzicht wordt, m.b.t. de nu lopende grondexploitaties, de financiële stand van zaken per 1 | -1-2027 weergegeven. Ten opzichte van de JR25 zijn de nieuw geopende grondexploitaties Stadskade en XL1 toegevoegd. Ten opzichte van de Jaarverantwoording 2025 zijn twee nieuwe projecten toegevoegd, de overige projecten geven met de huidige inzichten geen aanleiding tot financiële aanpassing. Voor verlieslatende grondexploitaties zijn voorzieningen getroffen ter dekking van het begrote tekort. Bij winstgevende grondexploitaties moet, na rato van de voortgang, geleidelijk winst worden genomen. Daarmee mag niet worden gewacht tot het moment waarbij het project (bijna) geheel is gerealiseerd.
Grondexploitaties | Boekwaarde | nog te maken | eind | geraamd eindresultaat 1-1-2027 | kosten | opbrengsten | jaar | eindwaarde | op CW (2%) | N/V Werklocaties Rhijnbeek | 6.400 | 2.197 | 0 | 2028 | 8.598 | 8.264 | N Bedrijvenpark Twente Noord | 1.474 | 2.043 | 1.377 | 2028 | 2.140 | 2.057 | N XL1 | 5.594 | 1.082 | 6.658 | 2027 | 18 | 18 | N XL2 | 11.344 | 189.180 | 188.671 | 2041 | 11.853 | 8.807 | N Subtotaal werklocaties | 24.812 | 194.502 | 196.706 | 22.609 | 19.146 Woningbouw Almelo Noordoost | -11.968 | 9.100 | 9.827 | 2031 | -12.696 | -11.499 | V Heetveldsweg | 5 | 0 | 0 | 2026 | 5 | 5 | N Ary Schefferstraat | 327 | 225 | 0 | 2027 | 552 | 541 | N Rietveldstraat | 182 | 0 | 0 | 2026 | 182 | 182 | N Gravenstraat | 480 | 0 | 0 | 2026 | 480 | 480 | N Parkbuurt | -2.250 | 5.129 | 5.935 | 2029 | -3.056 | -2.880 | V Schelfhorstdwarsweg | 97 | 1.202 | 1.299 | 2027 | V Hagengracht | -248 | 244 | 0 | 2028 | -4 | -4 | V Westerdok | 10.717 | 32.438 | 27.562 | 2035 | 15.593 | 13.047 | N Achter de Molen fase 1 | 4.571 | 13.112 | 9.265 | 2035 | 8.418 | 7.044 | N Stadskade | 4.533 | 10.682 | 6.938 | 2035 | 8.277 | 6.926 | N Weggeler | 7.596 | 1.873 | 2.710 | 2030 | 6.759 | 6.244 | N Subtotaal woningen | 14.042 | 74.005 | 63.536 | 24.510 | 20.086 Totaal | 38.854 | 268.507 | 260.242 | 47.119 | 39.232 | N Bedragen x 1.000 euro 137 In onderstaande tabel zijn de grondexploitaties vertaald
naar de begroting. Weergegeven in de tijd zijn: de kasstroom en de rente, de rentebijschrijving op genomen winst en verlies en de geprognosticeerde (tussentijdse) winstneming. vertaling grex --> programmabegroting | Totaal | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | 2031 | 2032 | 2033 uitgaven + rente grex | 144.771 | 28.882 | 24.914 | 34.924 | 31.630 | 24.423 | 22.691 | 21.779 rentekosten genomen winst | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 winstneming | 4.740 | 1.371 | 1.734 | 931 | 319 | 385 | 0 | 0 verlaging balanswaarde onderhanden werk grex | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Totale lasten | 149.512 | 30.252 | 26.647 | 35.855 | 31.949 | 24.808 | 22.691 | 21.779 (grond)opbrengsten grex | -95.014 | -21.736 | -10.933 | -21.106 | -20.741 | -20.498 | -19.310 | -19.085 rentebaten verliesvoorziening | -4.672 | -1.059 | -1.069 | -875 | -893 | -776 | -791 | -807 verhoging balanswaarde onderhanden werk grex | -49.827 | -7.458 | -14.646 | -13.873 | -10.315 | -3.534 | -2.590 | -1.887 Totale baten | -149.512 | -30.252 | -26.647 | -35.855 | -31.949 | -24.808 | -22.691 | -21.779 Bedragen x 1.000 euro vertaling grex --> programmabegroting | 2034 | 2035 | 2036 | 2037 | 2038 | 2039 | 2040 | 2041 uitgaven + rente grex | 23.170 | 22.330 | 7.158 | 6.559 | 6.088 | 6.011 | 5.320 | 2.631 rentekosten genomen winst | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 winstneming | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 verlaging balanswaarde
onderhanden werk grex | 0 | 0 | 8.024 | 8.628 | 9.103 | 9.184 | 9.880 | 12.574 Totale lasten | 23.170 | 22.330 | 15.183 | 15.187 | 15.191 | 15.196 | 15.200 | 15.205 (grond)opbrengsten grex | -18.347 | -18.655 | -14.972 | -14.972 | -14.972 | -14.972 | -14.972 | -14.972 rentebaten verliesvoorziening | -823 | -839 | -211 | -215 | -219 | -223 | -228 | -232 verhoging balanswaarde onderhanden werk grex | -4.000 | -2.835 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Totale baten | -23.170 | -22.330 | -15.183 | -15.187 | -15.191 | -15.196 | -15.200 | -15.205 Bedragen x 1.000 euro 138 139 2.4.8 Dienstverlening 2.4.8.1 Wat willen we bereiken? De samenleving verandert in hoog tempo. Inwoners, ondernemers & instellingen verwachten dienstverlening die eenvoudig, toegankelijk en begrijpelijk is. Tegelijkertijd worden maatschappelijke vraagstukken complexer en neemt de druk op gemeentelijke voorzieningen toe. Veel inwoners ervaren drempels in contact met de overheid: processen zijn ingewikkeld, informatie is versnipperd en ondersteuning komt soms pas in beeld wanneer problemen al zijn opgelopen. Dienstverlening is het geheel van alle contacten en interacties tussen de gemeente en inwoners, ondernemers en instellingen inclusief maatschappelijke partners Voor Almelo is dienstverlening daarom niet langer alleen een uitvoeringsvraagstuk, maar een brede ontwikkelopgave voor de hele organisatie.
Digitale dienstverlening, gegevensgebruik, samenwerking, vakmanschap en cultuur hangen onlosmakelijk met elkaar samen. Alleen in samenhang kunnen wij dienstverlening realiseren die aansluit bij de leefwereld van inwoners. Goede dienstverlening is de basis voor vertrouwen in de overheid. Wij kiezen bovendien voor een beweging naar proactieve dienstverlening: dienstverlening die eerder signaleert, eenvoudiger organiseert en inwoners vroegtijdig ondersteunt. Niet door alles over te nemen, maar door inwoners beter te begeleiden, onnodige complexiteit weg te nemen en ondersteuning begrijpelijk en toegankelijk te maken. Door digitalisering van processen en zelfservice realiseren we ruimte, zodat persoonlijke dienstverlening betaalbaar en mogelijk blijft. Via een tweejarig project dat loopt tot eind 2028 willen wij bereiken, dat onze inwoners, ondernemers en instellingen de gemeente zo ervaren: Eén integrale gemeente • Zij hoeven niet zelf de weg te vinden binnen de gemeentelijke organisatie en worden niet van loket naar loket gestuurd. Regie over hun eigen zaken • Zij kunnen hun zaken zoveel mogelijk zelfstandig regelen, hebben inzicht in hun dienstverlening en weten waar zij terecht kunnen wanneer ondersteuning nodig is. Begrijpelijke dienstverlening • Informatie is duidelijk, processen zijn overzichtelijk en inwoners begrijpen wat er van hen wordt verwacht.
Proactieve ondersteuning waar dat kan • De gemeente signaleert eerder, informeert tijdig en ondersteunt hen waar mogelijk zonder dat zij daar zelf om hoeven te vragen. Persoonlijke ondersteuning waar dat nodig is • Digitale dienstverlening is het uitgangspunt, maar persoonlijk contact blijft beschikbaar voor diegenen die dat nodig hebben. 140 2.4.8.2 Wat gaan we doen? • We organiseren de Provinciale Staten en waterschapsverkiezingen die op woensdag 17 maart plaatsvinden. • Wij bouwen onze oude digitale formulieren om naar onze nieuwe digitale formulieren applicatie open formulieren. Open formulieren is volgens Common Ground ontwikkeld voor en door gemeenten en biedt meer functionaliteit en zorgt voor een betere klantervaring. Wij breiden dit daarnaast voor ongeveer 150-200 nieuwe producten/diensten uit. • Inwoners, ondernemers en instellingen kunnen via mijn.almelo.nl actief de status van hun aanvragen volgen, tussentijds informatie aanleveren en de documenten en het eindresultaat van hun aanvraag (meestal een beschikking) digitaal inzien via deze omgeving. Wij informeren hen hierover actief tijdens de het doorlopen van de aanvraag. • Wij standaardiseren onze diensten door het toepassen van landelijke gedefinieerde klantreizen en service blueprints. Een service blueprint is een visueel schema dat een dienst van begin tot eind in kaart brengt.
Het laat zien wat de inwoner idealiter wil ervaren én welke interne processen en medewerkers nodig zijn om die ervaring te kunnen leveren. • Wij werken er actief aan om stapsgewijs proactieve dienstverlening in te voeren. Het doel is om inwoners, ondernemers en instellingen te geven waar ze recht op hebben en te ontzorgen, zonder dat zij daar zelf moeite voor hoeven te doen. Dit betekent dat wij: hen proactief informeren over mogelijke diensten waarvan zij gebruik kunnen maken onnodige stappen, bv jaarlijkse verlengingen, wegnemen indien die niet strikt noodzakelijk zijn ambtshalve regelingen toepassen als wij weten dat zij hierop recht hebben (bv mogelijke energietoeslag en wij de gegevens die hiervoor nodig hebben met voldoende kwaliteit op orde hebben • Voeren wij een standaard applicatie voor het notificeren van inwoners in. Dit is een gestandaardiseerde manier van het op de hoogte brengen van inwoners, ondernemers en instellingen over de voortgang en resultaten van hun aanvraag. Deze applicatie regelt bovendien de zorgplicht die wij als gemeente hebben op basis van de wet Wmebv (Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer). De wet regelt het recht van inwoners om op digitale wijze met de overheid te kunnen communiceren en welke spelregels die hierbij gelden.
De applicatie kan zien of een e -mail bericht bv niet is afgeleverd en regelt dat op dat moment er een nieuwe poging tot verzenden wordt gedaan of dat er een alternatieve manier van contact met de aanvrager wordt geregeld. • Bij meervoudige en complexe vragen helpen wij met één centraal aanspreekpunt, door bij deze vragen centrale regie op de dienstverlening uit te voeren. • Wij bewaken de voortgang en garanderen dat onze inwoners, bedrijven en instellingen hun antwoorden van ons ontvangen. 2.4.8.3 Wat mag het kosten? Zie paragraaf 2.2.2 Bestuur en ondersteuning’ bij taakveld ‘0.2 Burgerzaken’ voor een overzicht van baten en lasten. 2.4.8.4 Indicatoren Indicator | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 Waardering inwoners algehele dienstverlening | Almelo | 6,7 | *1 | 6,9 | *1 Het gemiddelde rapportcijfer dat inwoners geven voor de | Grootteklasse | 6,8 dienstverlening van de gemeente. Waardering inwoners digitale dienstverlening | Almelo | 7,0 | *1 | 7,0 | *1 Het gemiddelde rapportcijfer dat inwoners geven voor de digitale | Grootteklasse | 7,0 dienstverlening van de gemeente. Waardering ondernemers algehele dienstverlening | Almelo | 6,7 | *2 | *2 | *2 Het gemiddelde rapportcijfer dat ondernemers geven voor de | Grootteklasse | 6,5 dienstverlening van de gemeente.
Waardering ondernemers digitale dienstverlening | Almelo | 7,2 | *2 | *2 | *2 Het gemiddelde rapportcijfer dat ondernemers geven voor de | Grootteklasse | 6,2 digitale dienstverlening van de gemeente. Bron: waarstaatjegemeente.nl Toelichting: *1: Wij hebben begin 2024 afscheid genomen van de burgerpeiling methodiek vanuit waarstaatjegemeente.nl. Dit omdat er te weinig gemeenten met dezelfde grootte als Almelo deelnamen. In 2023 is deze vanwege gebrek aan deelname en daardoor onvoldoende kwaliteit ook niet uitgevoerd. Rondom de zomer 2024 is er een eigen burgerpeiling gehouden waarmee de indicatoren waardering algemene dienstverlening en digitale dienstverlening weer kunnen worden gevuld. We zijn van plan deze peiling in vervolg jaarlijks te herhalen. *2: De VNG is gestopt met de ondernemerspeiling en Almelo heeft daarom in 2023 geen ondernemerspeiling laten uitvoeren. Almelo gaat over op de MKB peiling MKB | -vriendelijkste gemeente van Nederland. Vanwege vernieuwing was deze peiling in 2023 niet ter beschikking. Ook in 2024 is deze niet uitgevoerd. Indicator | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 Waardering gemeentelijke klantfeedback alle gemeten | Almelo | * | 9,2 | 9,1 | 9,1 | 9,4 producten en kanalen Toelichting: * = Door de coronapandemie waren er voor de jaren 2020 en 2021 geen statistisch verantwoorde cijfers te produceren.
Een groot deel van de klantfeedback wordt verzameld via apparatuur met een aanraakscherm. Deze apparatuur is gedurende de coronapandemie vanwege mogelijk besmettingsgevaar buiten werking gesteld. Eind september 2022 is de apparatuur weer in gebruik genomen. De cijfers over 2022 gaan daarmee over de maanden oktober t/m december. De eigen indicator wordt gemeten na een baliebezoek. Een inwoner kan de dienstverlening met een groene (goed, =10 punten), een oranje (matig, = 5 punten) of een rode smiley (slecht, = 0 punten) waarderen. Het getal geeft de gemiddelde waardering aan van alle binnengekomen reacties. 141 142 2.4.9 Wet open overheid 2.4.9.1 Wat willen we bereiken? De Wet open overheid (hierna: Woo) regelt het recht van burgers op toegang tot publieke informatie. Iedereen heeft recht op informatie van de overheid. Het doel van de Woo is om de overheid en haar informatie transparanter te maken door gegevens sneller, breder en vaker actief openbaar te maken. Informatie wordt openbaar gemaakt uit eigen beweging of op basis van een verzoek. Openbare overheidsinformatie is essentieel voor een democratie en voor het vertrouwen tussen de samenleving en de overheid. Overheidsinformatie moet vindbaar, beschikbaar en bruikbaar zijn. Het op orde brengen van de informatiehuishouding is een verplichting op basis van de Woo en essentieel voor openbaarheid.
2.4.9.2 Wat gaan we doen? Vanuit het ‘VNG Meerjarenplan Digitale informatiehuishouding 2026-2030’ is de Woo onderverdeeld in: • Actieve openbaarmaking • Openbaarmaking op verzoek (passieve openbaarmaking) • Informatiehuishouding • Organisatie Actieve openbaarmaking De Woo kent 17 wettelijk verplichte informatiecategorieën (artikel 3.3 Woo). Bestuursorganen moeten documenten die binnen deze categorieën vallen op termijn verplicht uit eigen beweging (actief) openbaar maken. Voor gemeenten zijn 15 categorieën relevant. De verplichting voor deze actieve openbaarmaking treedt via vier tranches in werking. Op 1 november 2024 is de eerste fase van verplichte actieve openbaarmaking ingegaan met de inwerkingtreding van de eerste tranche. De gemeente Almelo maakt de informatie uit deze tranche actief openbaar. De tranches twee tot en met 4 bevatten meer complexe informatiecategorieën zoals adviezen en convenanten. Deze tranches moeten nog in werking treden. De inwerkingtreding van de tweede tranche Woo is uitgesteld tot op zijn vroegst 1 september 2027. Dit wordt veroorzaakt door een vertraging in de oplevering van de digitale infrastructuur die noodzakelijk is voor de Generieke Woo-voorziening (GWV). Deze GWV moet overheidsorganisaties gaan ondersteunen bij het actief openbaar maken van informatie.
Via deze voorziening kunnen bestuursorganen documenten en bijbehorende metadata op een gestandaardiseerde manier aanleveren, waarna ze worden verwerkt en centraal beschikbaar komen voor burgers op het zoekportaal open.overheid.nl. De GWV vormt de technische en functionele kern van wat in artikel 3.3b van de Wet open overheid (Woo) wordt aangeduid als de “door Onze minister in standgehouden infrastructuur”. Vooruitlopend op inwerkingtreding van de tweede tranche heeft de gemeente Almelo al het initiatief genomen om een deel van de informatiecategorieën uit de tweede tranche actief openbaar te maken. In het kader van de tweede tranche moeten ook adviezen openbaar worden gemaakt. In 2027 willen wij tot een structurele invulling komen van onze wettelijke inspanningsverplichtingen op grond van deze tweede tranche. Openbaarmaking op verzoek In 2027 worden zoveel mogelijk Woo-verzoeken binnen de wettelijke en/of afgesproken termijn afgehandeld. Sommige Woo - verzoeken zijn zo complex of omvangrijk, dat de wettelijke beslistermijn niet wordt gehaald. Voor dit soort verzoeken worden er goede afspraken met de verzoeker gemaakt. Om ervoor te zorgen dat iedereen gebruik kan maken van hun recht op informatie is er een Woo -contactpersoon aangewezen. De Woo-contactpersoon is het eerste aanspreekpunt voor burgers, journalisten en andere partijen die op zoek zijn naar publieke informatie.
De Woo-contactpersoon draagt bij aan een laagdrempelige, toegankelijke en begrijpelijke communicatie over de Woo. Woo-verzoeken kunnen schriftelijk worden ingediend per post en per e -mail. Daarnaast is het mogelijk om via de website een Woo-verzoek in te dienen door gebruik te maken van het daarvoor bestemde e -formulier. Bij Woo-verzoeken wordt er in beginsel contact opgenomen met de verzoeker, bijvoorbeeld over precisering van het verzoek. In 2027 wordt constant geïnvesteerd in het verbeteren van de kwaliteit van de afhandeling van Woo -verzoeken. De gemeente Almelo voldoet al aan de wettelijke verplichting tot openbaarmaking van ingediende Woo -verzoeken, inclusief besluiten en 143 documenten. De betreffende documenten zijn te vinden op de website van de gemeente Almelo onder “Woo -verzoeken”. Voor publicatie van de besluiten wordt het platform iBabs gebruikt. Het aantal Woo-verzoeken is moeilijk te voorspellen en kan onder andere beïnvloed worden door actuele maatschappelijke ontwikkelingen binnen de gemeente Almelo. We verwachten dat we in 2027, net als in voorgaande jaren een stijging zien in het aantal Woo-verzoeken. Informatiehuishouding Een gemeente die haar informatiehuishouding op orde heeft, is transparanter en kan betere dienstverlening bieden aan inwoners.
Wanneer gemeenten hun informatiehuishouding op orde hebben is er een gecontroleerd proces waarmee documenten actief openbaar worden gemaakt, een proces waarbinnen ze worden vernietigd op basis van de voorgeschreven bewaartermijnen en tijdig worden over gedragen aan een archiefbewaarplaats. Het op orde brengen van de informatiehuishouding is geen onderdeel van het project Woo binnen de gemeente Almelo, al zorgen onderdelen van het project Woo er wel voor dat de informatiehuishouding verbetert. Het op een juiste manier kunnen uitvoeren van de Woo (passieve en actieve openbaarmaking van documenten) vereist dat de informatiehuishouding van de gemeente op orde is. Deze onderdelen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Organisatie De implementatie van de Woo is een concernproject. Er wordt ook in 2027 structureel gewerkt aan communicatie, kennisdeling, samenwerking en facilitering op het gebied van de Woo. Dit alles om de actieve en passieve openbaarmaking zo snel en goed mogelijk te laten verlopen. De gemeente Almelo heeft een verantwoordelijke aangewezen voor de implementatie van de Woo. Daarnaast heeft de gemeente Almelo een projectplan om de Woo te implementeren. 2.4.9.3 Wat mag het kosten? Het Rijk levert een financiële bijdrage in zowel de incidentele als de structurele kosten van de Woo.
Incidenteel is tot en m et 2026 in totaal 426.000 euro voor Almelo beschikbaar en structureel 70.000 euro in 2022 oplopend naar 149.000 euro vanaf 2026. Over de jaren 2024 tot en met 2029 is in totaal 1,091 miljoen euro beschikbaar. De Woo-middelen die door het Rijk beschikbaar zijn gesteld voor de invoering in vijf à acht jaar tijd, zijn medio 2024 structureel ingezet voor onder andere projectleiding, de cultuuromslag en scholing naar 'alles is openbaar tenzij', het opstellen van werkwijzen in het kader van de Woo, aansluiting op het platform voor actieve openbaarmaking van overheidsinformatie, de aanpassing van werkprocessen (inclusief digitale processen) met betrekking tot de actieve en passieve openbaarmaking van documenten en de nieuwe vereisten voor duurzaam digitaal archiveren. De structurele kosten betreffen onder andere ook het beheer en onderhoud van de systemen met licenties, toenemende variabele kosten voor het platform voor het openbaar maken van documenten en eventuele kosten voor de aangewezen contactpersoon. Vanaf 2026 zullen de structurele kosten voor het platform stijgen. De waarde van de publieke dienstverlening is toegenomen, mede door de extra aandacht voor de openbaarheid van informatie met ondersteuning van de contactpersoon. 3.
Financiële begroting 3.1 Uiteenzetting financiële positie 3.1.1 Geprognosticeerde balans Geprognosticeerde balans | 31-12-2025 | 31-12-2026 | 31-12-2027 | 31-12-2028 | 31-12-2029 | 31-12-2030 ACTIVA Immateriële vaste activa | 2.173 | 1.941 | 1.713 | 1.482 | 1.251 | 1.018 Materiële vaste activa | 272.678 | 347.651 | 362.594 | 362.683 | 359.499 | 357.069 Financiële vaste activa | 15.461 | 14.561 | 13.158 | 12.252 | 11.170 | 10.088 Totaal vaste activa | 290.312 | 364.154 | 377.464 | 376.417 | 371.920 | 368.174 Voorraden (ohw) | 7.408 | 14.521 | 21.786 | 35.885 | 49.928 | 61.114 Uitzettingen < 1 jaar | 73.419 | 15.981 | 15.981 | 15.981 | 15.981 | 15.981 Liquide middelen | 140 | 140 | 140 | 140 | 140 | 140 Overlopende activa | 28.947 | 28.947 | 28.947 | 28.947 | 28.947 | 28.947 Totaal vlottende activa | 109.915 | 59.590 | 66.855 | 80.953 | 94.997 | 106.183 Totaal generaal activa | 400.227 | 423.744 | 444.319 | 457.371 | 466.917 | 474.357 Bedragen x 1.000 euro Geprognosticeerde balans | 31-12-2025 | 31-12-2026 | 31-12-2027 | 31-12-2028 | 31-12-2029 | 31-12-2030 PASSIVA Eigen vermogen | 133.531 | 130.617 | 132.313 | 124.172 | 116.312 | 109.228 Voorzieningen | 41.196 | 40.613 | 41.990 | 43.168 | 44.354 | 45.542 Vaste schulden | 146.420 | 173.435 | 142.353 | 126.215 | 121.198 | 101.146 Totaal vaste passiva | 321.147 | 344.664 | 316.657 | 293.555 | 281.864 | 255.916 Vlottende schulden |
13.962 | 13.962 | 62.544 | 98.698 | 119.936 | 153.323 Overlopende passiva | 65.118 | 65.118 | 65.118 | 65.118 | 65.118 | 65.118 Totaal vlottende passiva | 79.080 | 79.080 | 127.662 | 163.816 | 185.054 | 218.441 Totaal generaal passiva | 400.227 | 423.744 | 444.319 | 457.371 | 466.917 | 474.357 Bedragen x 1.000 euro De balansprognose is gebaseerd op de voorliggende meerjarenbegroting, het meerjareninvesteringsplan (MIP), en het meerjarenperspectief grondbedrijf (MPG) zoals die zijn vastgesteld door de raad (of zoals die worden voorgesteld aan de raad ter vaststelling). Investeringen en grondexploitaties die nog niet door de raad zijn vastgesteld zijn niet opgenomen in de balansprognose. Overlopende activa en passiva kennen een minimale ontwikkeling in de tijd en hebben over het algemeen weinig invloed op de ontwikkeling van de financiële positie. Daarom bevriezen we deze posten in de balansprognose. Voor wat betreft de ontwikkeling van de schulden gaan we uit van het aflossingsschema zoals we die kennen op de bestaande leningenportefeuille van langlopende leningen. We gaan er in de prognose vanuit dat de sluitpost de financieringsbehoefte is en dat we die invullen door inzet van uitzettingen < 1 jaar en vervolgens door korte schulden. In de prognose houden we geen rekening met het aantrekken of herfinancieren van lang vreemd vermogen.