Programmabegroting 2022 - Bijlage 1 - Programmabegroting 2022.pdf
Tekst van het document
In het programma Zorg is als ambitie opgenomen dat wij de zorg een kwaliteitsimpuls willen geven door innovatie, het bieden van goede zorg en dat wij beter willen uitkomen met de Rijksmiddelen. Visie Ervoor zorgen dat mensen en de stad het beste uit zichzelf kunnen halen: 1. Meer Almeloërs functioneren zo zelfstandig mogelijk en ontwikkelen hun talenten. 2. De gemeente Almelo is beter in staat haar taken in het sociaal domein uit te voeren. Strategische en operationele doelstellingen De opgaven en strategische doelen zijn ondergebracht in een viertal programmalijnen. Binnen de programmalijnen worden verschillende projecten, activiteiten en/of acties uitgezet die een bijdrage moeten leveren aan de hieronder gestelde doelen. De programmalijnen zijn: integrale preventie, intensiveren samenwerking (keten)partners, monitoring en sturing, lobby richting Rijksoverheid. We onderscheiden de volgende strategische en operationele doelstellingen (zie voor indicatoren tabel verderop): 1. In 2022 redden meer Almeloërs zich zonder hulp van de overheid, zo nodig met steun van naasten.
• Gebruiken inwoners minder maatwerkzorg • Is het aantal beschermd wonen plekken niet gestegen • Wordt minder gebruik gemaakt van maatschappelijke opvang • Zijn minder inwoners eenzaam • Ontwikkelen we nieuwe initiatieven gericht op vroegsignalering en vroegtijdige interventies • Versterken we het voorliggend veld • Passen we het welzijnsaanbod aan de behoeften van inwoners die veel gebruik maken van zorg. • Waarderen de inwoners van Almelo de inspanningen van de gemeente om inwoners volledig te laten deelnemen aan de maatschappij met gemiddeld een 6,5. 2. In 2022 ontwikkelen 0 tot 23 jarige Almeloërs hun talenten beter op (voor) scholen. • Verlaten minder leerlingen het onderwijs voortijdig. • Krijgen meer peuters met een taalachterstand en met een sociaal medische indicatie een taalprogramma (VVE) aangeboden in de voorschool. 3. In 2022 komt de gemeente Almelo beter uit met de Rijksmiddelen voor WMO en Jeugd. • Is het financieel tekort op de uitgaven van WMO en Jeugd afgenomen.
48
4. In 2022 krijgen Almeloërs die hierop zijn aangewezen meer doeltreffende zorg en steun die aansluit bij hun behoeften. • Krijgen alle huishoudens met verschillende hulpvragen integrale steun. • Worden meer inwoners geholpen met alternatieve oplossingen.
Wat gaan we in 2022 doen? Sinds 2019 werken we aan realisatie van onze vier strategische doelen. Dat doen we via een veelheid aan projecten en maatregelen. De beschreven projecten dragen bij aan realisatie van onze doelen om de zelfredzaamheid van onze inwoners te bevorderen, talenten te ontwikkelen en waar nodig duurzaam goede zorg te kunnen leveren. In 2022 lopen de volgende projecten en/of activiteiten door of worden nieuw opgestart. Doel 1: In 2022 redden meer Almeloërs zich zonder hulp van de overheid, zo nodig met steun van naasten. • Uitvoeren preventieagenda Najaar 2021 wordt de preventieagenda ondertekend. We kiezen voor een dynamisch document waarbij we starten met een aantal partners. En we nodigen de overige partners de komende tijd uit om zich hierbij aan te sluiten. Vanuit de VNG ontvangen we voor de uitvoering van de preventieagenda een ondersteuningsbudget van 9.600,- euro en voor 2021 een uitvoeringsbudget van 40.000,- euro. Voor 2022 gaan we ook een aanvraag doen voor een uitvoeringsbudget bij de VNG. • Gecombineerde leefstijl interventie (GLI) Door Corona is de start uitgesteld, het proces zal wel een doorlooptijd van 2 jaar houden. Voorjaar 2021 is op basis van het uitvoeringsplan GLI gestart met de werving van volwassen inwoners met een minimuminkomen en overgewicht.
In de loop van twee jaar zullen 100 deelnemers begeleid worden om een structurele verbetering van gezondheid en leefstijl te realiseren. • Wonen en zorg We gaan een voorlichtingscampagne uitvoeren om ouderen beter voor te bereiden zodat zij in de toekomst veilig en zo zelfstandig mogelijk kunnen blijven wonen. Daarnaast zetten we in op preventie en om senioren langer vitaal te houden. Om dat mogelijk te maken hebben we de blijverslening ingesteld, die ook in 2022 nog beschikbaar is. Tevens gaan we de mogelijkheden onderzoeken die e-health ons kan bieden om langer zelfstandig thuis te blijven wonen. Samen met o.a. woningcorporaties geven we uitvoering aan gezamenlijke prestatieafspraken op basis van de nieuwe Woonvisie. We analyseren welke woonproblemen het realiseren van onze programmadoelen in de weg staan en welke oplossingsrichtingen, passend binnen onze woonvisie, we kunnen doorvoeren en/of opnemen in de prestatieafspraken met de woningbouwcorporaties. Gericht op het bevorderen dat er voldoende en passende woonvormen zijn voor alle inwoners die zorg nodig hebben of die kunnen uitstromen uit zorg (waaronder beschermd wonen, maatschappelijke opvang en forensische zorg en jeugdhulp met verblijf ). • Coalitie tegen eenzaamheid In 2021 is een signaalpunt eenzaamheid gerealiseerd.
In 2022 willen we op basis van het beleidsplan Lokale coalitie KomErbijAlmelo verder bouwen aan de bekendheid van het signaalpunt, het netwerk, aan bestrijding van eenzaamheid en bevordering van een dementievriendelijke stad en samenleving.
49
• Sociale basis op orde In 2021 zijn we gestart met het project Sociale Basis op orde. Dit project loopt door in 2022. Samen met BMC willen we in twee pilotwijken (De Riet/Nieuwland en De Kerkelanden) een beweging in gang zetten waardoor wijkbewoners weer meer betrokken raken bij elkaar en hun eigen vangnet via bv buren en verenigingen goed op orde hebben en kunnen gebruiken wanneer ze dit nodig hebben. De kern van de oplossing ligt in het blootleggen en benutten van de uitvoeringskracht die in de wijken al aanwezig en beschikbaar is. Doel 2: In 2022 ontwikkelen 0- tot 23-jarige Almeloërs hun talenten beter op (voor)scholen. • Project vroegtijdige schoolverlaters/Twentse belofte Ook in schooljaar 2021-2022 draait het project vroegtijdige schoolverlaters/Twentse belofte. In dit regionale plan om voortijdig schoolverlaten terug te dringen zetten we de succesvolle delen van het vorige plan voort. Daarbij zijn er vanuit het Rijk 3 ambities geformuleerd die we hierin meenemen: 1. Het aantal nieuwe voortijdig schoolverlaters terugbrengen (20.000 in heel Nederland in 2024); 2. Het percentage schoolverlaters verhogen dat na 1 jaar weer terug is op school of aan het werk is; 3. Beter ondersteunen van jongeren voor wie de overstap naar vervolgonderwijs en/of arbeidsmarkt extra lastig is door hun achtergrond en dus meer risico lopen.
• Project Het Jonge Kind inclusief Kansrijke Start Vanaf 1 augustus 2020 krijgt elke peuter met een (risico op een) taalachterstand in Almelo een aanbod van 16 uur Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) per week.In 2022 willen we dat minimaal 250 peuters in Almelo dit VVE-programma aangeboden krijgen en willen we de kwaliteit hiervan verhogen. Onze ambitie voor eind 2022 is dat de kwaliteit van het VVE-aanbod op het niveau voldoende ligt (indicator Inspectie Onderwijs, minimaal niveau 3). Kinderen waarvoor een sociaal medische indicatie voor kinderopvang wordt afgegeven, wordt passende kinderopvang geboden. Verder hebben wij ons aangesloten bij de Gelijke Kansen Alliantie van het Rijk. In 2021 is daarnaast een start gemaakt met Nu Niet Zwanger. In 2022 zetten we de activiteiten voor Het Jonge Kind, Kansrijke Start en Nu Niet Zwanger voort. Daarnaast bekijken we de mogelijkheden voor een verlengde schooldag voor een aantal Almelose scholen en de wijze waarop we de ouders daarbij kunnen betrekken. • Schoolgericht maatschappelijk werk (SGMW) In opdracht van de stuurgroep Het Jonge Kind is door de werkgroep Zorg gewerkt aan een doorgaande zorglijn binnen de IKC’s. Daardoor wordt vanaf januari 2021 ook schoolmaatschappelijk werk ingezet in de voorschool voor peuters met een taalachterstand.
Daarnaast is school één van de belangrijkste vind- en werkplaatsen voor het school (gericht) maatschappelijk werk (SGMW). Problemen van en met kinderen openbaren zich vooral op school en worden vaak gesignaleerd door leerkrachten en docenten. Het SGMW is de professionele en efficiënte schakel tussen zorg in school en zorg buiten school, met name op het vlak van lichte ambulante vragen. Het SGMW speelt dan ook een belangrijke en preventieve rol in het vroegtijdig signaleren en aanpakken van belemmeringen in het naar school gaan met als doel dat elke leerling school met een zo goed mogelijk resultaat kan afronden. De schoolgericht maatschappelijk werker kan daarmee laagdrempelig optreden voor leerlingen met problemen op school en/of thuis die hun ontwikkeling op didactisch en/of sociaal emotioneel gebied belemmeren of nadelig (kunnen) beïnvloeden. We willen met SGMW meer collectief en preventief handelen. Wij vragen van het SGMW om goed te signaleren en analyseren welke zorgvraag verhogende trends te zien zijn bij jongeren, hun ouders en in de samenleving. In de overleggen binnen scholen en IKC’s kan SGMW oplossingen hiervoor inbrengen.
50
• Praktijkondersteuners huisartsen (POH) Doel van de POH-ers Jeugd en Gezin is om hulpvragen nog adequater en preventiever op te pakken zodat we inzet van zwaardere zorg voorkomen. We willen via een evaluatie in 2022 beeld brengen wat de resultaten hiervan zijn. • Jeugdhulp in het onderwijs en kinderopvang Doel van jeugdhulp in het onderwijs en kinderopvang is om de inzet van jeugdhulp effectiever en efficiënter vorm te geven. Een mogelijkheid hiertoe is door de individuele bekostiging van jeugdhulp in het onderwijs om te zetten naar groepsgerichte financiering om daarmee de administratieve druk te verlichten, de kwaliteit van jeugdhulp te verbeteren en een besparing van 10% van de kosten van jeugdhulp op school te realiseren. In de verwachting dat, wanneer er van individuele indicaties over wordt gegaan naar groepsgerichte bekostiging, er op de school een vorm van algemene voorziening kan worden gecreëerd waardoor de jeugdhulp voor leerlingen met een extra ondersteuningsvraag eenvoudiger, sneller en daarmee lichter toegankelijk wordt. De inzet van zwaardere en meer intensieve vormen van jeugdhulp kan daarmee voor een deel worden voorkomen. In 2022 starten we op twee zorgintensieve scholen met pilots voor de ontwikkeling van onderwijs-jeugdhulp arrangementen.
De ombouw van de dagbehandeling betreft een lopend traject in het verlengde van de aanpak van jeugdhulp in het onderwijs, waarbij wordt gekeken of de dagbehandeling kan worden ingevoegd bij een reguliere kinderopvang. Hierdoor ontstaan allerlei positieve effecten voor kinderen en kan de problematiek van de kinderen eerder worden genormaliseerd. Met deze maatregel is gestart in 2021 en deze loopt door in 2022. Doel 3: In 2022 komt de gemeente Almelo beter uit met de Rijksmiddelen voor Wmo en Jeugd. • Aanvullende rijksmiddelen gemeentefonds In de raadsbrief over de meicirculaire 2021 (RAAD-6730) was aangekondigd dat bij de programmabegroting 2022 meer informatie bekend is over de aanvullende middelen die toegevoegd zullen worden aan het gemeentefonds. De gezamenlijke toezichthouders hebben afspraken gemaakt hoe gemeenten de aanvullende middelen gemeentefonds mogen verwerken in de begroting 2022 en meerjarenraming 2023 t/m 2025. In onderstaande tabel zijn de aanvullende middelen doorgerekend voor Almelo. Uit de tabel blijkt dat de aanvullende middelen die maximaal nog in de begroting opgenomen kunnen worden, teruglopen van 7,84 miljoen euro in 2022 naar 3,83 miljoen euro in 2025. Aanvullende middelen gemeentefonds
2022
2023
2024
2025
1.614
1.454
1.365
1.258
1.091
1.024
944
1.614
1.091
1.024
944
Maximaal op te nemen bedrag Almelo
9,64
6,51
6,11
5,63
Reeds opgenomen in begroting
-1,80
-1,80
-1,80
-1,80
TOTAAL VERWERKT IN BEGR2022
7,84
4,71
4,31
3,83
Landelijk Oordeel Commissie van Wijzen 75% van bovenstaand bedrag Maximaal op te nemen bedrag Almelo
Bedragen x 1 miljoen euro
51
• Budgetten ontschotten Wij zijn voornemens de begroting van bedrijfsvoering Uitvoering Sociaal en de begroting voor de BUIG/bijstand, Wmo en Jeugd te ontschotten. Dit heeft als doel om effectiever onze middelen (geld, tijd en capaciteit) in te zetten en efficiënter zorg te kunnen bieden aan onze inwoners. Waar, na het invullen van de taakstellingen, ruimte ontstaat binnen de zorgbudgetten, willen wij dat in kunnen zetten op welzijnsactiviteiten. • Regionale samenwerking Wij hanteren richting het samenwerkingsverband Samen14 een positief-kritische houding, door mee te denken op inhoud en zo nodig eigen keuzes te maken waar dit lokaal beleid raakt. Wij zijn zeer kritisch op kostenverhogende (beleids-)ontwikkelingen en de tegemoetkoming van noodlijdende zorginstanties. “Samen waar het moet, lokaal waar het kan“ is hierbij ons uitgangspunt. Wij nemen actief deel aan de integrale regionale samenwerkingsagenda die breed in het sociaal domein aan kennisdeling en afstemming met Menzis, provincie en andere regionale partners werkt. Verder gaan we, in gezamenlijk opdrachtgeverschap vanuit de Bestuurlijke Programmaraad Ondermijning, het Districtelijk Veiligheids Overleg Twente (DVO) en het Bestuurlijk Overleg Samen14, regionaal werken aan een eenduidig beleid dat primair gericht is op het voorkómen van onjuiste besteding van zorggeld.
Dat doen we door de mogelijkheden daartoe aan de voorkant zo goed als mogelijk en wenselijk is dicht te timmeren. Met de inkoop voor Jeugdhulp en Wmo hulp en ondersteuning voor de volgende periode wordt samen met OZJT bekeken hoe hier vorm aan kan worden gegeven en hoe we aan de voorkant meer eenduidige kaders kunnen bereiken voor een optimaal contractmanagement en de uitvoering van toezicht en handhaving in de uitvoering. • Taakstelling Om beter uit te komen met de Rijksmiddelen is voor Wmo en Jeugd een taakstelling opgenomen van in totaal 7,52 miljoen euro structureel. Na besluitvorming in de perspectiefnota 2020 resteert daarvan ongeveer 4,8 miljoen euro structureel. Om deze taakstellingen te realiseren hebben wij drie maatregelenplannen opgesteld. In 2022 blijven we inzetten op het uitvoeren van deze maatregelen, teneinde de taakstelling te realiseren. • Lobby Almelo voert de lobby in samenspraak met onze regio, met de VNG en de G40. De inzet van Almelo is, in de kern: structureel verhogen van de budgetten (“eerst grotere koek, dan anders verdelen van de koek”), beter verdeelmodel gemeentefonds, minder schommelingen in het gemeentefonds, terughoudendheid voor het Rijk t.a.v. eenzijdige wetswijzigingen met financiële gevolgen (zoals invoeren abonnementstarief), snelle en adequate compensatie coronacrisis, structureel budget voor preventietaken.
Doel 4: In 2022 krijgen Almeloërs die hierop zijn aangewezen meer doeltreffende zorg en steun die aansluit bij hun behoeften. • Pilots versterking algemeen voorliggende voorziening Begin 2022 gaat er een Buitenschoolse Opvang Plus draaien. Hierbij bestaat het plusdeel uit kleinere, prikkelarme groepen met passende begeleiding, in samenwerking met maatschappelijke partners en mogelijk een jeugdhulpaanbieder. We onderzoeken de mogelijkheid om delen van de maatwerkvoorziening Ondersteuning Zelfstandig Leven anders te organiseren (bijvoorbeeld administratieve ondersteuning, ondersteuning bij boodschappen doen).
52
• Integrale ketenaanpak Maatschappelijke opvang De Integrale ketenaanpak Maatschappelijke Opvang gaat op termijn zorgen dat de problematiek rond dak- en thuisloosheid in de centrumgemeente Almelo (dus inclusief omliggende gemeenten) vermindert. Daarvoor zijn maatregelen ontwikkeld die dakloosheid voorkomen (preventie), de duur van de opvang verminderen en herstel versnellen (omvorming opvang) en die de uitstroom naar zelfstandige woningen mogelijk maken (zelfstandig wonen met waar nodig nazorg). Deze maatregelen zijn eind 2021 grotendeels ingevoerd in de zes gemeenten, bij de woningcorporaties en de betrokken zorgaanbieders en worden in 2022 opgenomen in het reguliere proces. Met de ketenpartners in de maatschappelijke opvang, woningbouwcorporaties en gemeenten wordt een pilot Transferpunt Wonen uitgevoerd waarbinnen uitstroomafspraken zorgen dat cliënten sneller duurzaam kunnen uitstromen. Niet alleen het aantal daklozen zal hierdoor afnemen, maar ook de problematiek, zoals schulden, verslaving en armoede, zal door de begeleiding vroegtijdig en integraal aangepakt worden. De maatregelen en de omvorming van de daklozenopvang naar zelfstandige woonunits gaan zorgen dat mensen die dak- of thuisloos dreigen te raken doelgericht kunnen werken aan herstel en weer snel in een zelfstandige woning kunnen wonen.
• Doorbraakmethode/MPG aanpak In de doorbraakmethode werken wijkcoaches en actieonderzoekers van het Instituut voor Publieke Waarden (IPW) samen om systeemfalen achter individuele voordeuren snel te herstellen. Voordat er ergere dingen gebeuren. In 2022 zal er worden ingezet op het verder verduurzamen van het project als ook het vergroten van de kennis bij de coaches. Dit met als doel dat alle coaches de werkwijze kunnen inzetten en gebruiken. Bij deze “doorontwikkeling” en het ons eigen maken van de methodiek maken we gebruik van de kennis en expertise van IPW. • Project Gecertificeerde instellingen (GI) en digitale verwijsindex In dit project beoordelen we de verwijzingen die worden gedaan door de gecertificeerde instellingen. De medewerkers van het wijkteam komen in samenwerking met de gecertificeerde instellingen tot een passend advies, dat is gekoppeld aan het lokale aanbod in Almelo. Op basis van deze samenwerking is eerder afschalen van maatwerk mogelijk (zowel van gedwongen naar vrijwillig als van maatwerk naar voorliggende voorzieningen) en is het mogelijk het volume van de hulp te reduceren. Het project zal worden geëvalueerd. De contacten tussen de gemeenten en de gecertificeerde instellingen zijn er ondertussen veelvuldig, voornamelijk aan de voorkant voordat de beschikkingen afgegeven worden.
Het project zal met een korte evaluatie afgerond worden met als voornemen dit als reguliere werkwijze voort te zetten. Er loopt een landelijk onderzoek naar de digitale verwijsindex. Op basis van dit onderzoek zal besloten worden of en hoe wij als gemeente hierop aansluiten.
• Doorlopende lijn zorg naar werk Binnen de doorlopende lijn van zorg (dagbesteding) naar werk willen we een structurele, kwalitatief goede en betaalbare voorliggende voorziening bouwen voor mensen met een arbeidsbeperking en ontwikkelbaar arbeidspotentieel. Dit op basis samenwerking vanuit de drie O’s (Overheid, Ondernemers en Onderwijs) op basis van (financiële) gedeelde verantwoordelijkheid en eigenaarschap. Door deze aanpak snijdt het mes aan meerdere kanten Zo is er meer aandacht voor het perspectief van de inwoner, omdat de begeleiding gericht is op ontwikkeling. De inwoner wordt in staat gesteld het maximale uit zichzelf te halen. Tevens ontlasten we de wijkteams door een voorziening te creëren, zonder ingewikkelde beoordelingscriteria voor toekenning en doorverwijzing. En tenslotte werkt het kostenbesparend: we maken afspraken met organisaties, waaronder onderwijs / werkgevers om ook financieel bij te dragen én we besparen op de kosten van geïndiceerde dagbestedingstrajecten. In 2022 doen we hier ervaring mee op, waarna ons doel is om deze integrale werkwijze uiterlijk op 01.01.2023 te borgen binnen de bestaande uitvoeringsstructuur.
53
• Zorg en Veiligheid Wij zetten in op een intensievere samenwerking tussen de domeinen Veiligheid en Zorg.In 2021-2022 wordt gewerkt aan het uitwisselen van kennis en informatie en het opbouwen van structurele samenwerking tussen interne en externe ketenpartners op verschillende thema’s die beide domeinen raken. Met als doel om sneller te signaleren en een effectieve aanpak te bieden waarbij de instrumenten van zowel Zorg als Veiligheid in samenhang ingezet kunnen worden, zoals bv de GHB-problematiek, sexting of de loverboyproblematiek. •
Aanpak laaggeletterdheid Laaggeletterdheid is een veel voorkomend en weerbarstig probleem dat voor de doelgroep op bijna alle leefgebieden belemmeringen opwerpt en daardoor hun zelfredzaamheid en zelfstandige participatie in de samenleving bemoeilijkt. Daarnaast zorgt het voor extra beroep op tal van sociale voorzieningen en veroorzaakt daardoor grote maatschappelijke kosten. Wij hebben daarom een, naar doelgroep gedifferentieerd, aanvalsplan laaggeletterdheid opgesteld, in overleg met het onderwijs, Taalpunt, de bibliotheek en andere partners. In 2022 starten we met de uitvoering van dit plan.
Wat mag het kosten? Beschikbaar
Werkelijk / Prognose
Jaar 2019
1.750
900
Jaar 2020
1.750
1.616
Jaar 2021
-
500
Jaar 2022
-
484
3.500
3.500
Programma zorg
Totaal Bedragen x 1.000 euro
De Programmamiddelen zijn voor vier jaar beschikbaar gesteld. De werkelijke uitputting kan gedurende de periode 2019-2022 plaatsvinden. Naar verwachting wordt het volledige programmabudget gedurende de resterende programmaperiode uitgegeven. De realisatie van de eerder genoemde activiteiten en projecten, zal in 2022 en (deels) de jaren daarna plaatsvinden. De kosten van de doorlopende projecten worden gedekt uit de innovatiebudgetten die tot eind 2022 beschikbaar zijn gesteld.
54
Indicatoren Indicatoren bij strategisch doel 1 "In 2022 redden meer Almeloërs zich zonder hulp van de overheid, zo nodig met steun van naasten" Aantal 0 t/m 17 jarige Almeloërs dat gebruik maakt van Jeugdhulp Aantal 18+ Almeloërs dat gebruik maakt van Maatwerk Wmo/Jeugd (excl. Hulpmiddelen) Aantal unieke personen in Maatschappelijke opvang (dag/nacht/crisis/24uurs)
% Almeloërs dat zich (zeer) ernstig eenzaam voelt Rapportcijfers ‘Inspanningen van de gemeente om inwoners volledig te laten deelnemen aan de maatschappij.
2020
% voortijdige schoolverlaters (VO+MBO) Aantal kinderen dat deelneemt aan voor- en vroegschoolse educatietrajecten (VVE)
(bijgestelde (oorspronkelijke ambitie) ambitie)
1.707
1.647
1.500
(2018) 3.400
3.831
3.200
200
176
(2018) 218 (2018)
Deze ambitie behelst zowel maatregelen als projecten die in de lijn en programma worden uitgevoerd waardoor kwantificering op programmaniveau niet mogelijk is. Deze ambitie willen we realiseren door de zorgkosten te verlagen en de inkomstenkant te verhogen.
Bron
Gemeente Almelo Gemeente Almelo Gemeente Almelo/ ketenaanpak MO
Wordt elke 4 10% jaar onderzocht (2018) 6,0 N.B.
8%
GGD/Twentse Gezondheids Verkenning
6,5 waar staat je gemeente.nl
(2018)
2020
2022
2022
Peilwaarde (jaartal)
(realisatie)
(bijgestelde (oorspronkelijke ambitie) ambitie)
1,90%
2,39%
1,50%
waar staat je gemeente.nl
291
300
Gemeente Almelo
(2017) 400 (2019)
Indicator bij strategisch doel 3 "In 2022 komt de gemeente Almelo beter uit met de rijksmiddelen voor WMO en Jeugd".
2022
(realisatie)
Indicatoren bij strategisch doel 2 “in 2022 ontwikkelen 0-23 jarige Almeloërs hun talenten beter op (voor)scholen
2022
Peilwaarde (jaartal)
2020 Peilwaarde (jaartal)
(realisatie)
2022
Bron
2022
(bijgestelde (oorspronkelijke ambitie) ambitie)
Bron
-14,5 mln beter uitkomen met de rijksmiddelen
(2018)
55
Gemeente Almelo
Indicatoren bij strategisch doel 4 "In 2022 krijgen Almeloërs die hierop zijn aangewezen meer doeltreffende zorg en steun die aansluit bij hun behoefte".
2020 Peilwaarde (jaartal)
2022
2022
(realisatie)
(bijgestelde (oorspronkelijke ambitie) ambitie)
40%
100%
14%
30%
% huishoudens met domeinoverstijgende hulpvraag dat integraal steun krijgt (MPG aanpak). % hulpvragende inwoners dat met een alternatieve oplossing (zonder geïndiceerde zorg) geholpen wordt.
Bron
Gemeente Almelo
Gemeente Almelo
* Wat we meten is het percentage doorverwijzing naar algemene voorzieningen door onze eigen intakers en specialisten.
Effecten coronacrisis 1. (Nieuwe) Kwetsbare groepen Door de voortdurende gezondheidsstress, diverse corona-maatregelen (minder sociaal contact, digitaal werk en onderwijs) en de economische crisis krijgen kwetsbare groepen in onze stad het nog zwaarder. Denk aan chronisch zieken en gehandicapten, psychisch kwetsbaren en eenzamen, jongeren in zwakke huishoudens met kans op huiselijk geweld en echtscheidingen, mensen die zonder werk / (dag-)activiteiten komen te zitten en mensen zonder netwerk in quarantaine. Een toename van eenzaamheid, stapeling van problemen en stijging van het gebruik van allerlei gemeentelijke voorzieningen binnen Wmo / Jeugdwet en P-wet kan zich hierdoor voordoen. Zo heeft de corona-pandemie in 2020 en 2021 een negatief effect gehad op dak- en thuislozen en zien we dat vooralsnog het aantal unieke personen in de maatschappelijke opvang nog niet daalt richting de in 2018 verwachte streefwaarde voor 2022. En ook de in 2018, pre-corona, gestelde streefwaarden voor de indicatoren "aantal 0 t/m 17 jarige Almeloërs dat gebruik maakt van Jeugdhulp" en "aantal 18+ Almeloërs dat gebruik maakt van Maatwerk Wmo/Jeugd (excl. Hulpmiddelen)" liggen nog niet binnen bereik. 2. Druk op preventie Veel voorliggende voorzieningen in onze stad hebben moeite om ‘coronaproof’ te functioneren.
Zij kunnen minder mensen per tijdseenheid laten deelnemen aan de activiteiten en (zeker kwetsbare) inwoners zijn zelf ook huiverig en terughoudend om deel te nemen. 3. Financiële en schuldenproblematiek De financiële en schuldenproblematiek zal mogelijk toenemen. Hierdoor stapelt en groeit problematiek in de kwetsbare huishoudens en kan uiteindelijk er toe leiden dat meer zwaardere en complexere zorg ingezet moeten worden. In 2022 zullen de effecten van de afbouw van coronasteunpakketten goed gemonitord moeten blijven worden op het effect voor kwetsbare inwoners, en daar waar nodig gericht geïnvesteerd.
56
4.1.6 Programma Nieuwstraatkwartier Wat willen we bereiken? Ambitie Een levendig en vitaal Nieuwstraatkwartier waar het fijn wonen, werken en verblijven is. Dat is onze ambitie. De afgelopen jaren boekten we mooie resultaten, die zie je in de wijk en beluister je bij de inwoners. We zijn goed op weg. Realisatie van de ambitie is een ander verhaal. Het duurzaam op orde krijgen van de wijk kost jaren, dat lukt niet binnen een bestuursperiode van vier jaar. De aanpak waarin we samen met bewoners, ondernemers en organisaties bouwen aan vertrouwen en een gezamenlijk gedragen visie, staat. Leidraad voor het programma is ‘aansluiten bij wat er leeft in de wijk’. De kern van die aanpak is ‘de beweging’ samen met bewoners, ondernemers en organisaties met als slogan ‘samen maken we er meer van’. Het gaat om bevorderen van eigenaarschap, vergroten van trots en betrokkenheid bij elkaar en bij de wijk. Door slimme verbindingen lukt het om meer te realiseren dan alleen de specifieke opgave. In de wijk volgen sociale, ruimtelijke en technische aspecten niet als losse sporen elk hun eigen dynamiek. Hierdoor realiseren we met fysieke en technische interventies ook een sociale opbrengst. Het programma schakelt in alle situaties flexibel zodat ruimte ontstaat om de goede dingen op het juiste moment te (laten) doen.
Visie Bewoners en ondernemers in het Nieuwstraatkwartier zijn trots op zichzelf, op elkaar en hun leefomgeving. In de wijk is de basis sociaal, ruimtelijk, energetisch en technisch duurzaam op orde. Volgens bewoners en ondernemers is het Nieuwstraatkwartier een levendige en vitale wijk en waar het fijn wonen, werken en verblijven is.
Strategische en operationele doelstellingen Het Programma Nieuwstraatkwartier vertaalt de visie in 5 strategische doelstellingen (programmalijnen) met onderliggende operationele doelen. 1. De basis is op orde (schoon, heel, veilig): • De wijk is schoner, veiliger en 'technisch' beter op orde; • De woningen zijn kwalitatief verbeterd; • Een groter vertrouwen van bewoners in de toekomst van de wijk, gemeente en andere (overheids)organisaties; • De samenwerking tussen de partijen in de wijk is verbeterd en partners zijn betrouwbaar gebleken; • De wijze van communiceren is duidelijker en begrijpelijk. 2. Een duurzaam sociale en leefbare wijk: • Bewoners zijn meer betrokken bij hun wijk en er is meer sprake van een inclusieve samenleving; • Er is minder sprake van overerving van armoede; • het gebruik (en de stapeling) van voorzieningen is lager, de zelfredzaamheid van bewoners is groter; • De 'wijkeconomie' is meer op orde. 3. Een ruimtelijk toekomstbestendige wijk: • De uitstraling van de wijk is ruimtelijk gezien verbeterd en iconen komen beter tot hun recht; • De entree van de wijk is verbeterd; • De beleving en waardering van groen, water en openbare ruimte is toegenomen.
57
4.
Een klimaat adaptieve en aardgasvrije wijk: • De energietransitie is meer in gang gezet; • Woningen hebben gemiddeld energielabel B; • De bewustwording van duurzaamheid en klimaatverandering is verbeterd. 5. Vergroten vertrouwen in de toekomst van de wijk, gemeente en andere (overheids)organisaties: • De samenwerking met en tussen partijen in de wijk is beter • Communicatie is duidelijker.
Wat gaan we in 2022 doen? De opbouwfase van het programma Nieuwstraatkwartier is voorbij. De aanpak zet ontwikkelingen in gang voor de wijk en voor de hele stad. Zo krijgt de Nieuwstraatkwartier-aanpak een plek binnen wijksturing en de wijze van samenwerking met de corporaties. Enkele andere ontwikkelingen zijn de regulering van kamerverhuur, het tegengaan van verloedering van binnenstedelijke bedrijventerreinen, het ’zakgeld voor zwerfvuil’-project en de duurzaamheidsaanpak voor kwetsbare wijken. De structuur van programma Nieuwstraatkwartier staat. Dat merken we aan bewoners, ondernemers en organisaties die zich met initiatieven melden die nog in een voorfase zijn. Samen met initiatiefnemers analyseren we kwesties, werken we kansen uit om vraagstukken in de wijk aan te pakken. In 2022 bouwen we verder aan een levendig en vitaal Nieuwstraatkwartier. De effecten van het programma benoemen we per programmalijn, ook al is die weergave feitelijk niet eendimensionaal. Activiteiten in de wijk grijpen op elkaar in, versterken elkaar en dragen vaak bij aan meerdere doelstellingen van het programma. Neem het voorbeeld van de activiteiten om een aardgasvrij-ready Nieuwstraatkwartier te realiseren. De realisatie van verduurzaamde en verbeterde woningen draagt bij aan de klimaatdoelstellingen. Die realisatie levert de woningeigenaar meer wooncomfort en lagere energielasten op.
Tegelijkertijd geeft de verbeterde woning de buurt een betere uitstraling en dat draagt bij aan de leefbaarheid. Door de actie met de bakfiets maken we reuring in de straat en zijn er buren die samen hun huizen gaan verduurzamen. Dit draagt bij aan sociale cohesie. Ook stuiten we op problemen als schulden. Daar kijken we niet voor weg, we hebben een korte lijn met de schuldenspecialist die de bewoner advies kan geven. 1. De volgende activiteiten dragen bij aan de basis op orde: • Op diverse plekken in de wijk ondersteunen we initiatieven die zwerfvuil tegengaan; • Samen met bewoners en ondernemers van bedrijventerrein Achter de molen zoeken we oplossingen voor zwerfvuil en parkeerproblemen. Door deze korte termijn aanpak verbetert de uitstraling van het bedrijfsterrein; • In 2022 verschijnt de Nieuwstraatkwartierkrant 4 keer met berichten over gerealiseerde activiteiten en concrete plannen. 2. De volgende activiteiten dragen bij aan een duurzaam sociale en leefbare wijk: • Door corona vielen veel activiteiten stil, wel onderhielden we het contact met de bewoners. In 2022 geven we bewonersinitiatieven een boost door bestaande en nieuwe bewonersgroepen te stimuleren actief te worden en activiteiten te ontwikkelen. We ondersteunen deze activiteiten en brengen (groepen van) bewoners met elkaar contact.
• We betrekken de bewoners van de Witvoeten -en Gravenstraat bij de herinrichting van hun straat. Hierdoor leren bewoners hun buren beter kennen en dat draagt bij aan de sociale cohesie. • Het SCP adviseert in haar rapport ‘Opgroeien in een kwetsbare wijk’ onder meer om te investeren in onderwijs. Samen met basisschool Step! organiseren we aanvullende activiteiten voor leerlingen, zoals een moestuin en de junior energiecoach. Daarnaast bekijken we met programma Zorg de
58
•
mogelijkheden voor een verlengde schooldag voor kinderen uit het Nieuwstraatkwartier en hoe we ouders daarbij kunnen betrekken; We ondersteunen de ondernemersvereniging van de Nieuwstraat bij de realisatie van activiteiten.
3. De volgende activiteiten dragen bij aan een ruimtelijk toekomstbestendige wijk: • In 2022 ondergaan de Witvoeten- en Gravenstraat een metamorfose met de oplevering van de woningen en de heringerichte straten. Door meer groen en aandacht voor het klimaat krijgen beide straten een eigentijdse uitstraling en zijn ze toekomstbestendig; • In 2022 gaan de eerste ‘gangmakers’ in de eigen straat aan de slag. Deze gangmakers informeren hun buren over de mogelijkheden om de eigen woning te verbeteren en te verduurzamen. Verbeterde woningen geven de buurt een betere uitstraling; • We gaan door met de ‘aanpak voor de energietransitie in kwetsbare wijken van onderop’. Het aantal bewoners dat hierbij betrokken is, neemt verder toe. • Na de renovatie krijgt de Acaciaschool een nieuwe invulling. Dit mooie pand wordt weer in ere hersteld en daardoor een icoon van de wijk; • In 2022 start de uitvoering van de ontwikkelstrategie voor bedrijventerrein Achter de molen; • In de Rohof spelen meerdere ontwikkelingen, voor dit gebied stellen we een ruimtelijk plan/visie op. 4. De volgende activiteiten dragen bij aan een klimaat adaptieve en aardgasvrije wijk: • Het verder ontwikkelen van de aanpak waarbij we bewoners informeren, stimuleren en activeren over verduurzaming.
We bevorderen bewustwording door: o Weer met de bakfiets de wijk in te gaan om kleine energiebesparende voorzieningen in particuliere woningen aan te brengen; o Inzet van gangmakers die fungeren als aanspreekpunt voor buren in de straat die ook willen verduurzamen; o Realisatie van het fysiek Energiehuis met voorbeelden van verduurzaming waar inwoners inspiratie en informatie kunnen halen en materialen kunnen zien; o Ontwikkelen van een wijkbedrijf waarin zzp’ers uit de wijk aan de slag gaan met de verbetering en verduurzaming van woningen; • Uitvoering van activiteiten voor kinderen zoals de Junior Energiecoach en de moestuin bij basisschool Step!; • In 2022 levert Beter Wonen de nieuwe woningen in de Witvoeten- en Gravenstraat op. Hiermee zijn de eerste straten met aardgasvrije woningen in de wijk en een flinke sprong in energielabel een feit. • De aanpak inclusieve energietransitie opschalen. Met deze aanpak willen we bewoners die niet mee kunnen doen aan de energietransitie - bijvoorbeeld omdat zij onvoldoende toegang tot informatie, kennis of financiële middelen hebben - betrekken bij de verduurzaming van hun eigen woning. Zodat ook deze bewoners hun energielasten kunnen verminderen.
Dit doen we door: o Huiseigenaren te begeleiden bij het verbeteren en verduurzamen van de eigen woning; o Huiseigenaren te stimuleren en te ondersteunen bij de collectieve inkoop en het samen klussen; o Opties te onderzoeken (landelijke regelingen, subsidies) om in de randvoorwaarden van de Regeling verbetering en verduurzaming te blijven voorzien. Het aantal aanvragen overschrijdt het beschikbare budget. • Samen met programma Duurzaamheid onderzoeken we de mogelijkheid om de pilot van het Nieuwstraatkwartier op te schalen in een aanpak voor kwetsbare wijken.
59
5. De volgende activiteiten dragen bij aan het vergroten van het vertrouwen in de toekomst van de wijk • In de wijkkrant Nieuwstraatkwartier schrijven we over gerealiseerde projecten. Dit draagt bij aan een beter imago van wijk en inspireert bewoners om zelf ook initiatieven te ontwikkelen; • We blijven met vertrouwde gezichten zichtbaar in de wijk. Als motto hanteren we: doen wat je zegt en zeggen wat je doet; • Op diverse plekken in de wijk is de opbrengst zichtbaar. De aandacht voor de wijk heeft een positieve uitwerking. Denk bijvoorbeeld aan het Smorreveld, de Nieuwstraat, het bewonersinitiatief de Hagedoorn, het hondenspeelveld op de hoek van de Rohof- en Nieuwstraat, de Witvoeten- en Gravenstraat. Deze resultaten dragen bij aan de trots van de inwoners.
Wat mag het kosten? Beschikbaar
Werkelijk / Prognose
Jaar 2019
180
95
Jaar 2020
180
105
Jaar 2021
180
210
Jaar 2022
180
310
Totaal
720
720
Programma nieuwstraatkwartier
Bedragen x 1.000 euro
De programmamiddelen zijn voor vier jaar beschikbaar gesteld. De werkelijke uitputting kan gedurende de periode 2019-2022 plaatsvinden. Voor de periode tot en met 2022 zijn we verplichtingen aangegaan en hebben we toezeggingen gedaan. Zo wordt een deel van de middelen ingezet om de verbetering en verduurzaming van particuliere woningen aan te jagen. Het verbeteren en verduurzamen van de woningen dient verschillende programmadoelen. Een regulier project, zoals de Schoolstraat, gebruiken we om in gesprek te komen met bewoners. En daar vloeien projecten uit voort . Vanuit het programma worden voor deze niet reguliere projecten middelen beschikbaar gesteld wanneer de projecten bijdragen aan het realiseren van de doelen van het programma. Naast middelen uit de gemeentelijke begroting benutten we alternatieve financieringsbronnen, zoals subsidies. Wij helpen organisaties bij het verwerven van subsidies bij andere partijen. Zo geeft Beter Wonen regelmatig wijkwaardebonnen aan bewonersinitiatieven en heeft de stichting Korenmolen de Hoop van verschillende organisaties subsidie ontvangen.
Indicatoren Voor dit programma zijn geen programmakaarten gemaakt. Het college stelde op 18 juni 2019 het programmacontract Nieuwstraatkwartier met daarin een aantal indicatoren vast. De belangrijkste indicator is het wijkkompas dat we samen met wijkregie ontwikkelen. Het wijkkompas geeft in één oogopslag weer hoe de wijk er voor staat. De ontwikkeling van cijfers in het wijkkompas geeft richting aan de opgave in de wijk. Het Kennispunt Twente vult de wijkkompassen met gegevens van verschillende bronnen zoals het CBS. Het wijkkompas is digitaal te raadplegen via deze link
60
Andere indicatoren zijn: Indicator
Peilwaarde (jaartal)
2020
Bron
(realisatie)
32 53 (2018) 26 woningen van Aantal woningen met wijziging 72 woningen van label C/D naar A energielabel label F naar A (2018) 26 141 Cumulatief aantal woningen met wijziging energielabel (2018) 4 6 Aantal activiteiten rondom klimaat, duurzaamheid en energietransitie per jaar (2018) Aantal unieke vrijwilligers betrokken bij initiatieven in de wijk
2021
51
0
141 9
Gemeente Almelo
Beter wonen
Beter wonen Gemeente Almelo
Effecten coronacrisis Het rapport ‘Opgroeien in een kwetsbare wijk’, van het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) benadrukt het belang van een integrale aanpak voor kwetsbare wijken. Het rapport onderstreept de urgentie van aanhoudende aandacht van overheden voor kwetsbare wijken en jongeren die daar opgroeien. De coronacrisis verergert de al bestaande problemen van gezinnen in kwetsbare wijken. Het SCP adviseert: investeer in onderwijs, versterk de arbeidsmarktpositie van inwoners en verbeter de kwaliteit en verduurzaming van woningen.
61
4.1.7 Programma Omgevingswet Wat willen we bereiken? Ambitie We grijpen de komst van de Omgevingswet aan om met een externe focus te veranderen. Dat betekent dat niet de regels, maar de maatschappelijke opgaven en de initiatiefnemers met hun omgeving centraal staan. Hieruit volgt dat we in beginsel uitnodigend, faciliterend en ‘regelgeving luw’ zijn. Initiatiefnemers krijgen de ruimte. Samen werken we aan een prettige, veilige en gezonde leefomgeving.
Visie Het programma Omgevingswet vertaalt de ambitie naar een algemeen doel: de gemeente Almelo is goed voorbereid en klaar om volgens (de bedoeling van) de nieuwe wet- en regelgeving te gaan werken wanneer de Omgevingswet in werking treedt in 2022. Door het proces te beschouwen als een veranderprogramma is het helder dat het over een daadwerkelijke verandering gaat in plaats van sec een juridische opgave. Hierdoor verschilt dit programma van de andere programma’s. Het veranderprogramma loopt door tot en met 2024. We willen er als gemeente dus in juridisch planologische zin klaar voor zijn, maar ook in de manier waarop we (samen) werken en ons gedragen als gemeente, alsook onze partners en inwoners.
Strategische en operationele doelstellingen De ambitie is vertaald naar 6 strategische doelstellingen: • De inzichtelijkheid, de voorspelbaarheid en het gebruiksgemak van de regels van het omgevingsrecht vergroten • Samenhangende benadering, gebiedsgerichte integrale aanpak • Grotere bestuurlijke afwegingsruimte, lokaal maatwerk • Versnellen en verbeteren van de besluitvorming • De maatschappelijke opgave bepaalt de rol van de gemeente • Initiatiefnemers en hun omgeving hebben meer zeggenschap over hun omgeving De strategische doelen zijn vertaald in de volgende operationele doelstellingen: • Voor het ontwikkelen van een integraal omgevingsplan zijn de uitgangspunten bepaald • Meer regelvrij en meer algemene regels. Meer vergunningsvrij binnen de kaders van de Omgevingswet • Voorbereiden en inrichten van de informatiesystemen • Eén aanvraag (afgehandeld binnen 8 weken), één ingang voor initiatieven en vergunningaanvragen • Uitnodigingsplanologie bevorderen
Wat gaan we in 2022 doen? In het programma werken we langs 3 sporen: 1. Kerninstrumenten: dit betreft de wettelijk verplichte onderdelen, voor de gemeente de omgevingsvisie, het omgevingsplan, de omgevingsvergunning. Hier is aan toegevoegd de herijking van bestaand beleid en naar een ander type regelgeving. 2. Digitalisering/Digitaal stelsel Omgevingswet 3. Andere werkwijze en cultuur/dienstverlening. De 3 sporen moeten in samenhang worden bezien, tussen de diverse inspanningen per spoor lopen verschillende dwarsverbanden en zitten onderlinge afhankelijkheden. Het programma is dynamisch en er is sprake van een ontwikkelend en ontwerpend proces. De implementatie van de Omgevingswet is een
62
veranderproces waarvoor geen blauwdruk is te geven. Verschillende onderdelen worden in samenspraak met stakeholders verder ingevuld. Er is nadrukkelijk geen sprake van een lineair proces. Met de volgende projecten en activiteiten per spoor dragen we bij aan de hiervoor genoemde doelstellingen: Ad. 1 Kerninstrumenten: Omgevingsvisie: de omgevingsvisie is door de gemeenteraad vastgesteld in 2020. • Uitwerken beleidsproces omgevingsvisie: het actueel houden van dit koersdocument • Onderzoeken welke thema’s of wijken uit de omgevingsvisie afzonderlijk uitgewerkt moeten worden in een Omgevingswet programma Met als resultaat het beleidsproces omgevingsvisie is beschreven en de omgevingswetprogramma's zijn bekend. Herijking bestaand beleid: • bepalen welke onderdelen van het huidige beleid kunnen vervallen en welke opgenomen moeten worden in het omgevingsplan. Met als resultaat herijkt bestaand beleid en regelgeving van het fysieke domein. Dit project loopt door gedurende het gehele programma. Omgevingsplan: De omgevingsvisie en de programma's worden vertaald in juridische regels voor het omgevingsplan. Er komt één omgevingsplan voor de gehele gemeente.
In 2022 voeren we de volgende activiteiten uit: • De resultaten van de pilot "gemeente-DSO: start omgevingsplan", vertalen naar de verdere uitwerking van het omgevingsplan • Opstellen en uitvoeren participatieplan omgevingsplan • Starten met het opstellen van het gemeente dekkend omgevingsplan • Uitwerken toepasbare regels • Aanpassen processen en ontwerp proces "wijzigen omgevingsplan". De realisatie van het omgevingsplan overstijgt de programmaperiode. In het plan van aanpak Omgevingsplan dat is vastgesteld door het college is de planning dat het omgevingsplan wordt afgerond in 2025. Voor het maken van een omgevingsplan voor de totale stad Almelo zijn echter geen middelen opgenomen in deze begroting. Wel voor het uitvoeren van een Pilot voor de binnenstad. Uit deze Pilot hopen we ervaringsgegevens te halen waarmee we een begroting kunnen opstellen om een omgevingsplan voor de hele stad te maken. Ad. 2 Digitalisering / Digitaal stelsel Omgevingswet (DSO): • aansluiting op het digitaal stelsel Omgevingswet • Vervolgen implementeren nieuwe software Met als resultaat dat nieuwe software geïmplementeerd is en dat we aangesloten zijn op het DSO per 2022. Ad.3 Dienstverlening, houding en gedrag Houding en gedrag. Het onderdeel houding en gedrag loopt als een satéprikker dwars door alle opgaven heen.
Bijvoorbeeld: door integraal te werken aan het Omgevingsplan wordt geoefend met de andere manier van werken, hierbij zijn vakspecialisten op het gebied van o.a. milieu betrokken, maar ook medewerkers van GEO, juridische- en ruimtelijke ontwikkeling, het sociale domein en het KCC. Bij alle onderdelen waar aan gewerkt wordt, wordt direct geoefend met het anders werken. Het anders werken krijgt vorm door middel van experimenteren en leren. Hierbij gaan we uit van drie clusters waarin geïnvesteerd moet worden. Deze clusters zijn fluïde en lopen in elkaar over maar kunnen ook gelijktijdig uitgevoerd worden. Deze 3 clusters zijn: • Bewustwording
63
• Kennis • competenties en vaardigheden Deze clusters zijn uitgewerkt in een concreet opleidingen- en activiteitenaanbod dat uitgevoerd wordt in 2022. Dienstverlening: • Aan de hand van klantreizen bepalen hoe de dienstverlening vormgegeven kan worden • Een start maken met de invoering van de volgende serviceformules: ontwikkelformule, toezichtformule • Eén plan, één aanvraag, één vergunning: samen met ketenpartners toewerken naar één proces voor het verlenen van complexe vergunningen (intake-/omgevingstafel). Hiermee is in 2020 gestart, in 2021 zou dit klaar zijn, maar het kent een uitloop tot medio 2022 • Werkprocessen herijken en aanpassen of opnieuw beschrijven • In kaart brengen van de consequenties van de Omgevingswet voor de leges Dit spoor kent meerdere resultaten, deze resultaten worden niet in één jaar bereikt. In lijn met de organisatieontwikkeling is dit een traject waar meerdere jaren aan gewerkt wordt.
• Bestuur en ambtelijke organisatie zijn in staat integraal te denken en te werken vanuit de maatschappelijke opgave • Ambtelijke organisatie en bestuur zijn bijgeschoold • Integrale procesbeschrijvingen voor de nieuwe instrumenten • Serviceformules zijn operationeel; processen zijn transparant voor alle betrokkenen • Er is één toegang gerealiseerd voor initiatieven en aanvragen voor de leefomgeving • Vergunningaanvragen worden binnen 8 weken afgehandeld Participatie en communicatie: • Uitwerken participatie door initiatiefnemer in participatiebeleid • Uitvoeren communicatieplan
Wat mag het kosten? Werkelijk / Beschikbaar Prognose
Programma omgevingswet Jaar 2019
696
330
Jaar 2020
702
753
Jaar 2021
405
552
Jaar 2022
116
400
Jaar 2023
58
-
Jaar 2024
58
-
Totaal
2.035
2.035
Bedragen x 1.000 euro
De programmamiddelen voor de Omgevingswet zijn beschikbaar t/m 2024. De werkelijke uitputting kan gedurende deze periode plaatsvinden. In 2022 zullen activiteiten die vanuit het programma gereed zijn over worden gebracht naar de reguliere uitvoering. Er wordt nog in beeld gebracht wat de kosten zullen zijn voor het opzetten van het omgevingsplan. Zodra deze kosten bekend zijn komt het college met een voorstel.
64
Indicatoren Dit programma betreft een veranderprogramma waarvoor geen kwantitatieve indicatoren zijn.
Effecten coronacrisis Als gevolg van de Coronacrisis zijn de bijeenkomsten voor het onderdeel "anders werken" (houding en gedrag) uitgesteld. Hierdoor is er enige vertraging opgetreden op dit onderdeel. Maar omdat de invoering van de wet een half jaar is uitgesteld, is dat geen probleem.
65
4.2 Basisbegroting 4.2.1 Basisbegroting De verplichte taakvelden en indicatoren uit het Besluit Begroting en Verantwoording vormen de basisbegroting. Deze opzet is stabiel voor een langere periode om zo de herkenbaarheid en herleidbaarheid in de planning en control documenten te vergroten. De verplichte indicatoren zijn ook te vinden op waarstaatjegemeente.nl (kies bij gemeente ‘Almelo’ en bij vergelijken met ’50.000-100.000’ inwoners). Waarstaatjegemeente.nl biedt ook de cijfers van de burgerpeiling die we ieder jaar houden door middel van het Omnibuspanel. Deze zijn niet verplicht maar belangrijk om te kunnen beoordelen in hoeverre inwoners tevreden zijn over de gemeente, hun omgeving en eigen welzijn. Bij financieel terugkijken vergelijken we de begroting 2022 met de begroting 2021 na vaststelling van de voorjaarsrapportage. Veel afwijkingen worden verklaard door toegepaste loon- en prijscompensatie en een gewijzigde omvang van kapitaallasten. Deze afwijkingen zullen wij niet nader toelichten, tenzij ze bepalend zijn voor het financiële beeld van het taakveld. Bij financieel vooruitkijken geven we inzicht in de meerjarenraming per taakveld. Afwijkingen per jaarschijf lichten wij kort toe.
66
4.2.2 Bestuur en ondersteuning Het hoofdtaakveld Bestuur en ondersteuning omvat alle taken van raad en college op het terrein van het openbaar bestuur en de ondersteuning en dienstverlening hierbij door de gemeentelijke organisatie. Hiertoe behoren ook de algemene dekkingsmiddelen.
Vastgestelde nota's Nota reserves en voorzieningen 2015 Kadernota governance 2015 Treasurystatuut 2016 Nota activabeleid 2017 Nota kapitaalgoederen openbare ruimte 2021-2024 Nota Grond- en Vastgoedbeleid gemeente Almelo 2020 Programma dienstverlening
Taakvelden Taakveld 0.1 Bestuur Salarissen, pensioenen en vergoedingen raad, college B&W, rekenkamer en griffie. Bestuurlijke samenwerking zoals Regio en kennispunt Twente, Euregio, VNG. Accountantscontrole. 0.2 Burgerzaken Publieksdienst/KCC, zoals verstrekken paspoorten, rijbewijzen, uittreksels, etc. Organisatie verkiezingen en voltrekken huwelijken. 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden Beheer, verhuur, instandhouding van gebouwen en gronden die de gemeente (al of niet tijdelijk) in bezit heeft en niet in exploitatie neemt. 0.4 Overhead Loonkosten ondersteunende organisatie en management, ICT kosten, huisvesting, bestuursondersteuning, gereedschappen en voertuigen. 0.5 Treasury Financiering, dividenden en verhuur/pacht gronden. 0.61 OZB woningen Belasting eigendom woningen, heffing en waardering onroerende zaken. Bijdrage Gemeenschappelijk Belastingkantoor Twente (GBT). 0.62 OZB niet-woningen Belasting eigendom en gebruik bedrijven, heffing en waardering onroerende zaken. 0.63 Parkeerbelasting Opbrengsten parkeergarage, straat parkeren, parkeervergunningen, abonnementen, etc. 0.64 Belastingen overig Reclameopbrengsten, precariorechten en hondenbelasting.
0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds Algemene uitkering gemeentefonds, rijksbijdrage via algemene uitkering voor decentralisaties (Jeugdzorg, Wmo en Participatie-wet), integratie-uitkering Wmo-oud en eventuele doeluitkeringen (bijvoorbeeld onderwijsachterstanden, cultuureducatie, huishoudelijke hulp toeslag). 0.8 Overige baten en lasten Nog functioneel toe te rekenen stelposten en taakstellende bezuinigingen, onvoorzien. 0.90 Vennootschapsbelasting (VpB) Het te betalen bedrag voor vennootschapsbelasting.
67
0.10 Mutaties reserves Storting en onttrekkingen aan algemene - en bestemmingsreserves. 0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten Overschot of tekort ten opzichte van de begroting.
Indicatoren Indicator Formatie Fte per 1.000 inwoners Bezetting Fte per 1.000 inwoners Apparaatskosten Kosten per inwoner Externe inhuur Kosten als percentage van totale loonsom plus totale kosten inhuur externen Overhead Percentage van totale lasten
2022 9,7 9,0 839 4,0% 8,0%
Financieel terugkijken Taakveld
Lasten
Baten
Lasten
Baten
Lasten
Baten
Saldo
Werkelijk Werkelijk Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2020
2020
2021
2021
2022
2022
2022
0.1 Bestuur
5.275
-32
3.844
-
3.960
-
3.960
0.2 Burgerzaken
1.776
-840
2.423
-883
2.554
-833
1.721
0.3 Beheer overige gebouwen en gronden
5.664
-7.333
5.169
-5.410
4.346
-5.193
-847
0.4 Overhead
29.752
-2.936
28.657
-2.699
26.221
-2.089
24.132
0.5 Treasury
48
-3.523
-749
-3.254
-266
-2.752
-3.018
0.61 OZB woningen
683
-10.269
683
-10.499
759
-10.636
-9.877
0.62 OZB niet-woningen
157
-12.930
86
-13.487
97
-13.662
-13.565
0.63 Parkeerbelasting
115
-1.606
39
-1.744
42
-2.034
-1.992
0.64 Belastingen overig
544
-159
327
-177
340
-319
21
-
-178.812
-
-176.982
-
-185.375
-185.375
0.8 Overige baten en lasten
363
-993
2.772
-467
1.476
-282
1.194
0.9 Vennootschapsbelasting (VpB)
57
-
100
-
100
-
100
44.433
-219.433
43.351
-215.602
39.629
-223.174
-183.545
0 Bestuur en ondersteuning
0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds
0 Bestuur en ondersteuning Bedragen x 1.000 euro
68
Verschillen 0.1 Bestuur In deze programmabegroting zijn de structurele kosten van de rechtspositie politieke ambtsdragers van 101.000 euro beschikbaar gesteld. 0.2 Burgerzaken Het budget 2021 van de 2e kamer verkiezingen op 17 maart 2021, waarvoor 150.000 euro beschikbaar was gesteld, is met 150.000 euro verhoogd, vanwege meerkosten als gevolg van de coronacrisis. In 2022 zullen de gemeenteraadsverkiezingen gehouden worden, waarvoor 150.000 euro beschikbaar is gesteld. Daarnaast stelt het college voor om 250.000 euro beschikbaar te stellen om bouwdossiers te digitaliseren. 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden De huurinkomsten zijn gedaald vanwege de afloop van het huurcontract met COA van voormalig Huize Alexandra. Dit resulteert in een daling van de jaarlijkse huuropbrengsten van 265.000 euro. De tijdelijke inkomsten die samenhangen met het recente collegebesluit om huize Alexandra tot 1 maart 2022 te blijven verhuren aan het COA zijn nog niet in de ramingen verwerkt. Het contract met de verhuurder van het Twentheplein eindigt op 31 oktober 2021, waardoor de huurlasten alsmede de interne verhuuropbrengsten vanaf 2022 met 578.000 euro dalen. De externe verhuur van het Twentheplein eindigt eveneens op 31 oktober 2021, waardoor de jaarlijkse huuropbrengsten afnemen met 247.000 euro.
Verder zijn de lasten op dit taakveld hoger als gevolg van verhoging van de verzekeringspremies en kapitaallasten. Het restant wordt voornamelijk verklaard door de indexatie van baten (huurinkomsten) en lasten. Ten slotte worden de oplopende lasten in de meerjarenraming verklaard door de stelpost kapitaallasten voor investeringen in vastgoed. Vanaf 2022 wordt 150.000 euro aan structurele verkoopopbrengst vastgoed begroot, ter dekking van het versterken van vastgoedbeheer. 0.4 Overhead De hogere lasten in 2021 op dit taakveld worden met name verklaard door de bijstelling van de salarissen en sociale lasten op basis van de verwachte loonontwikkeling en de Cao voor gemeenteambtenaren. Verder is de interne kostentoerekening aangepast als gevolg van de organisatieontwikkeling en de invulling van diverse personele taakstellingen. Ook zijn de stelposten voor kapitaallasten ten opzichte van 2021 weer op niveau gebracht. In deze begroting stelt het college de volgende intensiveringen voor: • 177.000 euro structureel voor leefbaarheid en wonen (overig op taakveld 6.5 arbeidsparticipatie). • 185.000 euro structureel voor informatieveiligheid. • 100.000 euro incidenteel voor extra inzet auditfunctie, o.a. voor de invoering van rechtmatigheidsverantwoording. • 80.000 euro voor de transitie van programmamanagement. • 311.000 euro structureel voor het versterken van het vastgoedbeheer.
De taakstelling uitbreiding functieboek is 350.000 euro verhoogd om de intensivering deels vanuit dit taakveld te dekken. 0.5 Treasury De leningenportefeuille van opgenomen en uitgezette gelden is voor deze begroting geactualiseerd. Bij de consolidatie van 65 miljoen euro aan kortlopende leningen in 2020 is er ten opzichte van de begroting een rentevoordeel ontstaan van 275.000 euro, hetgeen samenhangt met de huidige lage en soms zelfs negatieve rentestanden. Ook de komende jaren voorzien wij dat herfinanciering van bestaande leningen tegen een lagere rente kan plaatsvinden. In de meerjarenraming houden wij voorzichtigheidshalve wel rekening met een lichte stijging van het huidige rentepercentage. De omslagrente waarmee de externe rentebaten en rentelasten
69
wordt verdeeld over de taakvelden is 1,0%. Voor een nadere toelichting op de rentelasten en de doorverdeling daarvan verwijzen wij naar de paragraaf financiering. Aan de baten kant wordt het verschil verklaard door een hogere doorbelasting in 2022 van de rentebaten aan de overige taakvelden. Verder wordt het verschil in baten voor 480.000 euro verklaard doordat er in 2021 incidenteel hogere dividendontvangsten zijn geraamd op grond van met name de positieve bedrijfsresultaten 2020 van BNG en Twence. 0.61 OZB woningen en 0.62 OZB niet woningen De OZB-opbrengsten worden jaarlijks aangepast aan de areaaluitbreiding en inflatie, waarbij rekening wordt gehouden met de waardestijging of -daling van het onroerend goed. 0.63 Parkeerbelasting In deze begroting wordt de begroting 2022 vergeleken met de begroting 2021 na vaststelling van de voorjaarsrapportage. Het verschil in baten op dit taakveld wordt verklaard doordat als gevolg van de coronacrisis de parkeerinkomsten in de voorjaarsrapportage 2021 incidenteel zijn verlaagd met 500.000 euro. In 2020 en 2021 zijn veel parkeerabonnementen opgezegd en is een teruggang in aanschaf tegoedkaarten waargenomen. De inschatting is dat de inkomsten niet volledig zullen herstellen. Beide budgetten zijn daarom vanaf 2022 met 40.000 euro structureel verlaagd (totaal 80.000 euro lagere baten).
Ook de structurele opbrengsten parkeergarages is met 130.000 euro naar beneden bijgesteld. 0.64 Belastingen overig Met ingang van 2022 worden de opbrengsten vanuit aanmaningen, dwangbevelen en invorderingsmaatregelen (ADI-opbrengsten) door het GBTwente rechtstreeks doorgestort naar de deelnemende gemeenten. Dit verklaart een verhoging van de baten met 138.000 euro op dit taakveld vanaf 2022. Het verschil aan de lastenkant hangt verder samen met onze bijdrage aan het GBTwente. 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds De algemene uitkering en de overige uitkeringen uit het gemeentefonds zijn verwerkt conform de meicirculaire 2021. Verder zijn de aanvullende middelen gemeentefonds geraamd vanaf 2022 en is de SPUK Sport in 2022 geraamd op 550.000 euro tegen 600.000 euro in 2021. 0.8 Overige baten en lasten Op dit taakveld zijn de reserveringen voor loon- en prijscompensatie, de mutaties op de behoedzaamheidsstelpost, mutaties van de stelpost autonome ontwikkelingen sociaal domein en de reserveringen uit de meicirculaire 2021 verwerkt.
70
Financieel vooruitkijken Taakveld
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Lasten
Baten
Lasten
Baten
Begroting Begroting Begroting Raming Raming Raming Raming Raming Raming 2022
2022
2022
2023
2023
2024
2024
2025
2025
0 Bestuur en ondersteuning 0.1 Bestuur
3.960
-
3.960
3.960
-
3.960
-
3.960
-
0.2 Burgerzaken
2.554
-833
1.721
2.454
-883
2.154
-883
2.154
-883
0.3 Beheer overige gebouwen en gronden
4.346
-5.193
-847
4.459
-5.193
4.797
-5.193
4.715
-5.193
0.4 Overhead
26.221
-2.089
24.132
26.598
-2.089
26.559
-2.089
26.524
-2.089
0.5 Treasury
-266
-2.752
-3.018
-712
-2.750
-639
-2.747
-845
-2.744
0.61 OZB woningen
759
-10.636
-9.877
773 -10.827
789 -11.011
805 -11.220
0.62 OZB niet-woningen
97
-13.662
-13.565
99 -13.908
101 -14.144
103 -14.413
0.63 Parkeerbelasting
42
-2.034
-1.992
42
-2.034
42
-2.034
42
-2.034
0.64 Belastingen overig
340
-319
21
343
-344
346
-369
349
-369
0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds
-
-185.375
-185.375
-
184.555
-
185.527
-
188.214
0.8 Overige baten en lasten
1.476
-282
1.194
6.564
-271
11.029
-259
14.847
-245
0.9 Vennootschapsbelasting (VpB)
100
-
100
100
-
100
-
100
-
39.629 -223.174
-183.545
44.681
222.853
49.238
224.256
52.755
227.404
0 Bestuur en ondersteuning Bedragen x 1.000 euro
Verschillen 0.2 Burgerzaken In 2022 zullen de gemeenteraadsverkiezingen gehouden worden, waarvoor 150.000 euro beschikbaar is gesteld. In 2023 zullen de Europese-, provinciale- en waterschapsverkiezingen worden gehouden, waarvoor in 2023 een bedrag van 300.000 euro is opgenomen. 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden In de perspectiefnota 2021 is structureel 70.000 euro beschikbaar gesteld voor de terugkoopverplichting van de brandweerkazernes en vanaf 2024 jaarlijks 224.000 euro voor nieuwbouw van het sportpark-zwembad. In deze begroting is het amendement verbreding wedstrijdbad verwerkt. 0.4 Overhead In de meicircualire 2021 zijn meerjarig middelen beschikbaar gesteld voor de Wet Open Overheid oplopend van 153.000 euro in 2022 naar 215.000 in het jaar 2025. De interne huurlasten zijn vanaf 2022 578.000 euro lager door het afloop van het contract met de verhuurder van het Twentheplein. Voor het programma Nieuwstraatkwartier is tot en met 2022 een bedrag van 180.000 euro op de begroting opgenomen. 0.61 OZB woningen en 0.62 OZB niet woningen Voor alle jaarschijven worden de OZB-opbrengsten geïndexeerd en wordt rekening gehouden met areaaluitbreiding.