CConstaterende datAlmelo
Koppel je AI →
Document · PDF

Perspectiefnota 2026-2029 - bijlage 4 - Almelo in balans-Analyse MDI

Raad 8 juli 2025, gemeente AlmeloBij agendapunt: Perspectiefnota10.980 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Almelo in balans De staat van gestapelde achterstanden in de buurten van Almelo

Almelo in balans De staat van gestapelde achterstanden in de buurten van Almelo

Het PON & Telos

Colofon Het PON & Telos heeft dit onderzoek verricht in opdracht van

Auteur(s) Dr. Marleen van der Haar Bianca Koomen, MSc Daphne van de Ven, MSc Dr. Susanne Agterbosch Fotograaf David Bottenberg / Unsplash Publicatienummer 24179 Datum mei 2025

© 2025 Het PON & Telos Het auteursrecht van deze publicatie berust bij Het PON & Telos. Gehele of gedeeltelijke overname van teksten is toegestaan, mits daarbij de bron wordt vermeld. Vermenigvuldiging en publicatie in een andere vorm dan dit rapport is slechts toegestaan na schriftelijke toestemming van Het PON & Telos. Hoewel deze publicatie met de grootst mogelijke zorg is samengesteld, kan Het PON & Telos geen enkele aansprakelijkheid aanvaarden voor eventuele fouten. Meer informatie www.hetpon-telos.nl

Het PON & Telos | Colofon

Inhoudsopgave 1 1.1 1.2 1.3

Introductie Aanleiding en onderzoeksvragen Signaleringsinstrument MDI Leeswijzer

2 2.1 2.2 2.3 2.4 2.4.1 2.4.2 2.5 2.6

Meervoudige achterstanden in Almelo Patronen van achterstanden in Almelo over de tijd Huidige situatie: concentratie van achterstand Ontwikkeling in de buurten varieert Ontwikkelingen op domeinen in Almelo Verslechtering gezondheid in perspectief Relatie kwetsbaarheid en wonen Sterke samenhang MDI met energiearmoede en ongezonde leefstijl Gespiegelde buurten: vergelijking best-scorende en slechtst-scorende buurten 2.6.1 Verschillen in de MDI 2.6.2 Buurtprofielen vergeleken 2.7 Conclusies

1 1 1 2 3 4 5 6 7 8 8 9 10 10 11 12

. Literatuurlijst

14

. Overzicht per MDI-categorie

15

. Kosten sociaal domein per buurt

18

. Top 10 slechtst- en best-scorende buurten

20

. Buurtprofielen

25

. Ontwikkeling MDI-domeinen 10 slechtst-scorende buurten

31

. Structurele samenhangende factoren

36

. Indicatoren en bronnen

38

Het PON & Telos | Inhoudsopgave

1

Introductie

1.1

Aanleiding en onderzoeksvragen In aanloop naar de nieuwe Perspectiefnota 2026-2029 en in het kader van de ambitie ‘stad in balans’ wil de gemeente Almelo meer inzicht in de sociaalmaatschappelijke staat van Almelose buurten. Hiertoe brengt Het PON & Telos in dit onderzoeksrapport de stapeling van achterstanden in beeld. We doen dit aan de hand van de Meervoudige Achterstandsindex (multiple deprivation index, vanaf nu MDI), waarin de domeinen inkomen, werk, gezondheid, opleiding, huisvesting, veiligheid en woonomgeving worden meegenomen. Dit instrument heeft met een focus op kwetsbaarheden een signaleringsfunctie; in welke buurten gaat het goed en waar zijn aandachtspunten en kwetsbaarheden als het gaat om meervoudige achterstandsproblematiek, en hoe hebben buurten zich over de afgelopen 10 jaar ontwikkeld? In dit onderzoeksrapport geven we antwoord op de volgende onderzoeksvragen: 1. Hoe heeft de stad zich de afgelopen 10 jaar ontwikkeld naar doelgroepen en buurten? Waar scoort de stad op buurtniveau goed en waar moet het beter? 2. Welke thema’s en opgaven (en in welke gebieden) komen uit dit beeld bovendrijven? En welke kritieke indicatoren komen daaruit voort op buurtniveau? Het gaat hierbij zowel om sociale als fysieke indicatoren.

1.2

Signaleringsinstrument MDI Met behulp van de MDI op buurtniveau krijgt de gemeente Almelo meer zicht op de mate van stapeling van achterstanden. De MDI biedt op lokaal niveau inzicht in geografische verschillen van gestapelde achterstanden tussen Almelose buurten. Hiermee biedt de MDIindex een bredere benadering van achterstanden dan enkel armoede. Achterstand gaat daarbij over het gebrek aan middelen én kansen van mensen. Om dit multidimensionale perspectief in beeld te brengen, onderscheidt de MDI-index zeven domeinen; inkomen, werk, opleiding, gezondheid, veiligheid, huisvesting en woonomgeving (Noble, et al., 2004). De gezamenlijkheid van deze domeinen brengt de gestapelde achterstand in beeld. Niet elk domein telt even zwaar mee; de weging van de verschillende domeinen is gebaseerd op de meest recente MDI-studies vanuit het Verenigd Koninkrijk (Noble, et al., 2019). Elk domein bestaat uit verschillende indicatoren.1 In tabel 1 zijn de verschillende domeinen, de weegfactoren en de bijbehorende indicatoren terug te vinden (zie bijlage H voor meer informatie over de gebruikte indicatoren).

1

Deels afhankelijk van data-beschikbaarheid op buurtniveau

Het PON & Telos | Almelo in balans

1

Tabel 1. Overzicht van indicatoren van de MDI naar domein

1.3

Domein

Indicatoren

Inkomen (22.5%)

Arme huishoudens Huishoudens met een financiële buffer

Werk (22.5%)

Werkzame beroepsbevolking Arbeidsongeschikten

Gezondheid (13.5%)

Beoordeling eigen gezondheid Mentale gezondheid (Risico depressie/angst, stress)

Opleiding (13.5%)

Laagopgeleiden

Huisvesting (9.3%)

Afstand tot bushalten Afstand tot basisschool Afstand tot huisartsenpraktijk Afstand tot levensmiddelen Betaalbare koopwoningen

Veiligheid (9.3%)

Vandalisme Vermogensdelicten Geweldsdelicten

Woonomgeving (9.3%)

Geluidhinder Energielabel woningen Luchtkwaliteit (emissie CO2, NMVOS, PM2.5, NOx) Verkeersveiligheid Oppervlakte laag groen en bomen

Leeswijzer Hoofdstuk 2 bespreekt allereerst de MDI-analyses voor heel Almelo op buurtniveau. We zoomen hierbij in op patronen van achterstanden in de tijd, zowel voor de MDI-totaal score als de scores op de verschillende domeinen. Vervolgens zoomen we in op het verschil in ontwikkeling tussen de Almelose buurten2, waarbij we kijken naar de 10 slechtst-scorende en 10 best-scorende buurten. Ook gaan we in op enkele structurele factoren die samenhangen met gestapelde achterstanden, met daarbij specifiek aandacht voor energiearmoede, gezondheid en wonen. Tot slot zoomen we dieper in op een aantal kenmerken van de 10 slechtst- en 10 best-scorende buurten en presenteren we de conclusie. In bijlage B zijn alle buurten en hun MDI-scores te vinden, bijlage C laat de kosten van het sociaal domein op buurtniveau zien. Verder geeft bijlage D informatie over de 10 slechtst-scorende en 10 best-scorende buurten weer, waar bijlage E verder ingaat op deze buurtprofielen. Bijlage F laat de ontwikkeling van de MDI-domeinen in de afgelopen 10 jaar voor de 10 slechtst-scorende buurten zien. Tot slot zoomen we in bijlage G in op een aantal structurele samenhangende factoren met de MDI-index.

2

Buurten met minder dan 200 inwoners zijn buiten beschouwing gelaten in verband met teveel missende waarden op de indicatoren en de vele fluctuaties over de tijd vanwege het lage inwoneraantal.

Het PON & Telos | Almelo in balans

2

2

Meervoudige achterstanden in Almelo HOOFDBEVINDINGEN •

De afgelopen 10 jaar zijn de relatieve achterstanden in Almelo afgenomen; 56 van de 60 buurten in Almelo laten in 2024 een verbetering ten opzichte van 2015 zien.

•

Deze afname van de relatieve achterstanden geldt ook voor de buurten met de meeste stapeling van achterstanden. In 2015 had Almelo 39 buurten met een zeer hoge MDI-score. In 2024 is dat verminderd naar 32 buurten.

•

Ruim de helft van de Almelose bevolking woont in een buurt met zeer veel stapeling van achterstanden.

•

Verbeteringen op gemeenteniveau worden vooral veroorzaakt door verbetering op het gebied van inkomen en – in mindere mate –opleiding, woonomgeving, werk en veiligheid.

•

In vergelijking met 10 jaar terug is achterstand op het gebied van gezondheid op gemeenteniveau (net als landelijk) verslechterd.

•

Net als het landelijke beeld, hangt de MDI-score in Almelo sterk samen met energiearmoede en (on)gezonde leefstijl.

•

De tweedeling tussen buurten met meer en minder (gestapelde) achterstanden is de afgelopen jaren toegenomen.

•

In buurten met een (zeer) hoge MDI score dragen alle domeinen bij de stapeling van achterstanden; inkomen, opleiding en gezondheid dragen het meeste bij. In die buurten is ook veel (1) energiearmoede en (2) ongezonde leefstijl.

•

Inwoners in de slechtst-scorende buurten zijn op alle facetten kwetsbaarder dan de inwoners in de best-scorende buurten. Een bijzonder aandachtspunt betreft de hoge mate van onderadvisering van kinderen in de slechtstscorende buurten, ook in vergelijking met het landelijke gemiddelde.

CONCLUSIE •

De huidige situatie in Almelo vraagt een meervoudige, langjarige en gebiedsgerichte aanpak om achterstanden te verminderen en de beweging in te zetten richting de ambitie ‘stad in balans’.

In dit hoofdstuk brengen we de relatieve gestapelde achterstanden op buurtniveau voor Almelo in kaart. Allereerst zoomen we in op de ontwikkeling van de MDI-index in de tijd. Dit doen we zowel voor de totale MDI-score als voor de uitsplitsingen van de zeven domeinen. Vervolgens kijken we naar de 10 buurten met de hoogste – en dus slechtste – en met de

Het PON & Telos | Almelo in balans

3

laagste – en dus beste – MDI-scores in Almelo. Daarna onderzoeken we de samenhang tussen een aantal structurele factoren en de MDI-index. Tot slot presenteren we een verdieping op een aantal kenmerken met betrekking tot de samenstelling van de buurt qua inwoners en woningvoorraad en trekken we conclusies.

2.1

Patronen van achterstanden in Almelo over de tijd We gebruiken de MDI-index om de gestapelde achterstanden op zeven domeinen in beeld te brengen voor de gemeente Almelo. We brengen de relatieve achterstanden op buurtniveau in beeld. Hoe hoger de MDI-score, hoe meer (stapeling van) achterstanden er in een buurt zijn. Onderstaande figuur 1 laat ontwikkeling van achterstanden op buurtniveau over de tijd zien voor de jaren 2015, 2020 en 2024 (hoe hoger de MDI-score, hoe donkerder het gebied op de kaart kleurt; zie bijlage A voor de scores per buurt). Hieruit kunnen we opmaken dat de gemeente Almelo zich de afgelopen 10 jaar in positieve zin heeft ontwikkeld; er zijn minder buurten met (zeer) hoge MDI-scores, ofwel minder buurten met veel meervoudige achterstandsproblematiek. Tegelijkertijd is er een aantal buurten die anno 2024 nog steeds kampen met zeer hoge MDI-scores en daarmee dus veel stapeling van achterstanden kennen. Dit geldt met name voor buurten in het centrum van Almelo, de donkerblauwe gebieden op onderstaande figuren. Deze donkerblauwe gebieden zijn de buurten die in 2024 de hoogste MDI-scores kennen.

Het PON & Telos | Almelo in balans

4

Figuur 1. MDI scores Almelo in 2015, 2020 en 2024

MDI score 2015

MDI score 2020

MDI score 2024

Op basis van kwartielen: • Lage MDI: MDI-score tot 40 • Gematigde MDI: MDI-score van 40 – 50 • Hoge MDI: MDI-score van 50 – 60 • Zeer hoge MDI: MDI-score van 60 en hoger • Geen data beschikbaar: Buurten met minder dan 200 inwoners

2.2

Huidige situatie: concentratie van achterstand Gemiddeld genomen valt de gemeente Almelo in 2024 met een MDI-score van 56,9 in het kwartiel hoge MDI-score. Als we kijken naar de spreiding van de relatieve achterstanden over de buurten van de stad, dan zien we dat 16 van de 60 buurten in de twee kwartielen laag en gematigde MDI-score vallen. Dat betekent dat er in deze buurten sprake is van relatief weinig gestapelde achterstand. 44 van de 60 buurten vallen in de kwartielen hoog en zeer hoge MDI-score. Vertaald naar inwoneraantal betekent dit dat driekwart van de Almelose bevolking woont in een buurt met (zeer) veel stapeling van achterstanden (zie tabel 2). Ruim de helft van de bevolking woont in een buurt (56%) met een zeer hoge MDIscore (32/60 buurten). Tabel 2. Aandeel inwoners in MDI-categorie

MDI-categorie

Aantal buurten

Almelose populatie

Laag (<40)

10 buurten

10.835 inwoners (15%)

Gematigd (40-50)

6 buurten

6.610 inwoners (9%)

Hoog (50-60)

12 buurten

14.815 inwoners (20%)

Zeer hoog (>60)

32 buurten

41.335 inwoners (56%)

Totaal Almelo

60 buurten

73.595 inwoners

Het PON & Telos | Almelo in balans

5

2.3

Ontwikkeling in de buurten varieert We constateerden zojuist dat gemeentebreed de stapeling van achterstanden in buurten gemiddeld genomen is afgenomen. Als we op buurtniveau kijken dan zien we in 56 van de 60 buurten een verbetering ten opzichte van 2015 (zie bijlage B, tabel 5). Figuur 2 laat de ontwikkeling van de MDI-scores tussen 2015 en 2024 zien. Hierin zien we de buurten die zich de afgelopen 10 jaar het best hebben ontwikkeld groen kleuren en buurten die zich het minst hebben ontwikkeld – of zelfs zijn achteruit gegaan – rood kleuren. De variatie van de verbetering over de tijd is groot; buurten met de minste stapeling van achterstanden in 2024 zijn de afgelopen tien jaar sterker verbeterd dan buurten met veel stapeling van achterstanden. En voor de buurten met (zeer) veel stapeling van achterstanden in 2024 zijn de verbeteringen minder groot. In 4 buurten in deze groep is de stapeling van achterstanden zelfs toegenomen; hier is dus sprake van een verslechtering. Al met al zien we daarmee dat de tweedeling tussen buurten waar het relatief beter gaat en buurten waar het relatief slechter gaat in termen van gestapelde achterstanden de afgelopen tien jaar is toegenomen. Daarmee is de ongelijkheid in de stad de afgelopen 10 jaar toegenomen. Figuur 2. Ontwikkeling MDI-scores in procentpunten tussen 2015 en 2024

Figuur 2 laat het verschil in MDI-scores tussen 2015 en 2024 zien, waarbij een hogere MDIscore een grotere stapeling van achterstanden betekent. De roodgekleurde buurten kennen een verhoging van de MDI-score en zijn dus de afgelopen 10 jaar verslechterd in termen van gestapelde achterstanden. Hoe donkerder groen, hoe lager de MDI-score en dus hoe groter de verbetering in de afgelopen 10 jaar.

Het PON & Telos | Almelo in balans

6

2.4

Ontwikkelingen op domeinen in Almelo Als we op gemeenteniveau kijken naar de ontwikkelingen op de verschillende domeinen dan zien we dat de verbetering van de MDI-score in 2024 ten opzichte van 2015 met name veroorzaakt wordt door een verbetering in het domein inkomen en – in mindere mate – de domeinen opleiding, woonomgeving, werk en veiligheid (let op: wel een verslechtering op dit domein sinds 2020) (zie figuur 3). Tegelijkertijd zien we dat gemiddeld genomen het domein gezondheid flink is verslechterd – dit is overigens wel in lijn met landelijke ontwikkelingen. De grote verbetering van het domein inkomen komt doordat er gemiddeld genomen meer huishoudens met voldoende financiële buffer zijn dan in 2015. Het is overigens niet bekend of dit dezelfde mensen zijn als 10 jaar geleden, of dat er andere mensen in Almelo zijn komen wonen met relatief meer inkomen en financiële buffer. Doordat inkomen – net als werk – in verhouding tot de andere domeinen voor ruim een vijfde (22.5%) meeweegt in de berekening van de stapeling van achterstanden, vertaalt de grote verbetering zich sterk door in de daling van de MDI-score van de stad van 63 in 2015 naar 57 in 2024. We zien verder een relatief kleine verbetering van het domein werk; dat komt door een stijging in de arbeidsparticipatie in de stad.

Daarnaast zien we dat het aandeel inwoners met een laag opleidingsniveau aanzienlijk is gedaald ten opzichte van 2015. Figuur 3. Ontwikkeling van de gemeente Almelo per domein over de tijd

90 80 70 60 50 40 30 20 10 0

66

71 57

51

49

55

57

34

2015

2020

2024

Hoewel we de afgelopen 10 jaar in Almelo verbeteringen op gemeenteniveau voor de domeinen inkomen, werk en opleiding constateren wil dit niet zeggen dat mensen met een grotere financiële buffer, een hoger inkomen of werk niet meer worstelen met hun bestaanszekerheid. Zo betoogt de Wetenschappelijk Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) in haar recente rapport Grip dat dit ook afhangt van de mate van grip die mensen op hun eigen leven hebben (WRR, 2023). Een voorbeeld is de groep ‘werkende armen’: iemand kan een baan hebben, maar door een flexibel contract toch veel onzekerheid en stress ervaren. Wanneer die stress samenhangt met bijvoorbeeld een slechte ervaren gezondheid en een huurwoning met hoge energielasten (en daardoor energiearmoede), levert dat alsnog een vrij kwetsbare situatie op.

Het PON & Telos | Almelo in balans

7

Verder is opvallend dat op gemeenteniveau de achterstanden op het domein gezondheid de afgelopen jaren aanzienlijk zijn toegenomen. Hierin zijn effecten van de coronapandemie terug te zien. De stijging van de score op het gezondheidsdomein wordt veroorzaakt door een afname van de beoordeling van de eigen gezondheid door inwoners van Almelo als (zeer) goed en een toename van ervaren stress en het risico op angsten of depressies. Tot slot is te zien dat het domein huisvesting tussen 2015 en 2020 verbeterd, maar tussen 2020 en 2024 weer is verslechterd. Dit komt met name door een daling in het percentage betaalbare koopwoningen (mede veroorzaakt door de landelijke woningcrisis). 2.4.1

Verslechtering gezondheid in perspectief In de vorige paragraaf zagen we dat het gezondheidsdomein in gemeente Almelo is verslechterd tussen 2015 en 2024. Dit komt met name door een afname van het aandeel mensen dat aangeeft de eigen gezondheid als (zeer) goed te beoordelen en een toename in het aandeel mensen met een hoog risico op angst of depressies. Beide ontwikkelingen zijn een landelijke trend (zie tabel 3 hieronder en bijlage H voor beschrijving van de indicatoren). Verder zien we dat, wanneer we Almelo vergelijken met de referentiesteden Enschede en Heerlen, de Almelose bevolking haar eigen gezondheid vergelijkbaar beoordeelt als de inwoners uit Enschede, maar een stuk beter dan de inwoners uit Heerlen. Daarnaast zien we dat in Almelo het aandeel inwoners met een hoog risico op angst of depressie net iets minder is dan in de steden Enschede en Heerlen. Tabel 3. Vergelijking gezondheidsindicatoren tussen gemeenten Indicator

Almelo

Enschede

Heerlen

Landelijk

2015

2024

2015

2024

2015

2024

2015

2024

Aandeel mensen dat de eigen gezondheid als (zeer) goed beoordeeld

72%

67%

72%

68%

64%

57%

76%

70%

Aandeel mensen dat (heel) veel stress ervaren

18%

19%

18%

26%

21%

25%

18%

21%

Aandeel mensen met een hoog risico op angststoornis of depressie

9%

14%

11%

12%

12%

18%

7%

10%

We weten uit recent onderzoek dat gezondheid de belangrijkste bijdrage levert aan de ervaren kwaliteit van leven (Blanken & Verhoeven, 2023). Goede gezondheid is dus van belang voor een stad in balans. Daarnaast zijn ook de mate van grip op het eigen leven en de verbondenheid met de buurt belangrijke voorspellers van kwaliteit van leven (idem). 2.4.2

Relatie kwetsbaarheid en wonen We zien dat het huisvestingsdomein is verslechterd tussen 2020 en 2024 in Almelo. Verder blijkt uit de buurtprofielen (zie bijlage E) dat de Almelose buurten met een (zeer) hoge MDIscore, een relatief kwetsbaar woningbestand kennen. Hier zijn veel sociale en particuliere huurwoningen te vinden in het lage prijssegment. Onderzoek van het Sociaal en Cultureel

Het PON & Telos | Almelo in balans

8

Planbureau (SCP) laat zien dat eenzijdige leefwerelden, wat veroorzaakt wordt door segmentatie in het woningbestand, leidt tot ongelijke kansen van mensen (Vermeij & Thijssen, 2024). Tevens staat dit de sociale cohesie en het gemeenschapsgevoel in de weg en versterkt dit de polarisatie tussen groepen in onze samenleving. Het SCP adviseert in haar rapport dan ook dat actief sturen op de samenstelling, woningvoorraad en het voorzieningenniveau, verbindingen tussenleefwerelden mogelijk maakt. Verder toont onderzoek van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) aan dat de woningmarkt als een sorteermachine voor gezondheidsverschillen werkt (Hin & De Hollander, 2023). Dit komt mede door het woningaanbod in bepaalde wijken en de mensen die daar wonen, maar ook door het al dan niet bestaan van sociaal weefsel in de wijk en de hoeveelheid en type voorzieningen. Deze toename van gescheiden leefwerelden is volgens PBL - reden tot zorg, omdat dit gepaard gaat met ongelijke kansen en het staat sociale samenhang en begrip tussen mensen in de weg. Volkshuisvestingsbeleid met oog voor het terugdringen van gezondheidsverschillen zal - volgens PBL - dus naast rendementslogica ook voorzieningenlogica mee moeten nemen, en naast efficiëntie en betaalbaarheid ook verdelings- en rechtvaardigheidsaspecten.

2.5

Sterke samenhang MDI met energiearmoede en ongezonde leefstijl In buurten met een (zeer) hoge MDI-score zien we dat alle domeinen bijdragen aan de stapeling van achterstanden; van de persoonsgebonden kenmerken scoren inkomen, opleiding en gezondheid in deze buurten het hoogst. In die buurten zien we ook (1) veel energiearmoede en (2) ongezonde leefstijl. Figuur 4 laat zowel de energielast – het aantal huishoudens met een laag inkomen en een hoge energierekening – alsmede het aantal bewoners met een ongezonde leefstijl op buurtniveau zien. De ongezonde leefstijl is het gemiddelde percentage bewoners met ernstig overgewicht, roken en/of overmatig alcoholgebruik. Als we kijken naar de buurten waar een hoge energielast en veel ongezond gedrag voorkomt, dan zijn dit veelal buurten met een (zeer) hoge MDI-score.

Het PON & Telos | Almelo in balans

9

Figuur 4. Sterk samenhangende factoren met de MDI-score

2.6

Gespiegelde buurten: vergelijking best-scorende en slechtst-scorende buurten In dit laatste deel van het hoofdstuk zijn de tien slechtst-scorende buurten uitgelicht en vergeleken met de tien best-scorende buurten. In beide groepen woont ongeveer een even groot aandeel van de Almelose bevolking; in de groep tien slechtst-scorende buurten gaat het om 17% van de bevolking (12.780 inwoners) en in de best-scorende buurten om 15% (10.835 inwoners). In 2.6.1 bespreken we de MDI-scores (zie bijlage D). In 2.6.1 bespreken we, in lijn met de huidige beleidsinzet van de gemeente Almelo (zie adviesdeel behorend bij dit rapport), een aantal aanvullende aspecten van inwoners en kenmerken (zie bijlage E) ten aanzien van bestaanszekerheid (inkomen en bijstand), woningvoorraad, onderwijs en arbeidsparticipatie en grip, sociale samenhang en de kosten sociaal domein (zie bijlage C voor een totaalbeeld en bijlage E voor de 10 best- en slechtst-scorende buurten).

2.6.1

Verschillen in de MDI Eerder concludeerden we dat de tweedeling in Almelo is toegenomen tussen 2015 en 2024. In aanvulling daarop laat tabel 4 zien dat de verbeteringen (dat wil zeggen de negatieve cijfers in de kolom △ t.o.v. 2015, vergelijkbaar met de groene categorieën uit de legenda in figuur 2) in de 10 slechtst-scorende buurten minder groot zijn dan de verbeteringen in de 10 best-scorende buurten. Een van de 10 slechtst-scorende buurten, Ulk en omgeving, is zelfs verslechterd.

Het PON & Telos | Almelo in balans

10

Tabel 4. Ontwikkeling van de groep slechtst-scorende en best-scorende buurten in 2024 vergeleken Slechtst-scorende buurten in 2024

Best-scorende buurten in 2024 MDI score 2024

△ t.o.v. 2015

Nieuwstraat -Witvoet en omgeving

74,7

-2,1

Arendsboer en omgeving ZuidRiet Zuid

74,2

Kerkelanden

Buurt

Buurt

MDI score 2024

△ t.o.v. 2015

Verspreide huizen wijk 21

39,9

-10,6

-2,7

Aadorp West

39,7

-13,9

73,7

-4,2

Schelfhorst Noordoost

39,7

-9,3

Ossenkoppelerhoek Midden Zuid

72,6

-1,6

Kollenveld

38,8

-9,9

Wonde en omgeving

72,3

-4,0

Maardijk

38,6

-9,3

Nieuwland

72,2

-1,0

Huttenveld

35,6

-9,7

Ulk en omgeving

72,1

3,0

Mooie Vrouwenweg en omgeving

33,7

-9,8

Wester Sluitersveldlanden

72,0

-3,5

Zeven Bosjes

31,7

-12,2

Bornsestraat Midden-Riet Noord

71,5

-2,2

Robbenhaarsweg Noord

30,1

-11,1

Java en omgeving

70,6

-3,3

Markgraven

29,6

-17,2

Als we inzoomen op de verschillende domeinen dan zien we voor de tien slechtst-scorende buurten dat met name de domeinen inkomen, opleiding en gezondheid er in negatieve zin uitspringen (Bijlage D en Bijlage F). Het domein werk scoort ook hoog, maar is over de tijd redelijk constant gebleven.3 Ook constateren we in de 32 buurten met een zeer hoge MDIscore veel energiearmoede (mensen met een laag inkomen en een hoge energierekening) en veel mensen met een ongezonde leefstijl (ernstig overgewicht, roken en overmatig alcoholgebruik). In deze buurten staat de bestaanszekerheid (extra) onder druk. 2.6.2

Buurtprofielen vergeleken Tot slot bespreken we een aantal opvallende verschillen tussen de best-scorende en slechtst-scorende buurten ten aanzien van een aantal kenmerken van de buurt en haar bewoners (zie bijlage E). Bestaanszekerheid

In de tien slechtst-scorende buurten wonen, in vergelijking met buurten van Almelo waar minder sprake is van gestapelde achterstanden, veel meer mensen met een laag besteedbaar inkomen, leven meer huishoudens in armoede, is het aandeel mensen dat aangeeft moeite te hebben om rond te komen drie keer hoger, zijn meer mensen met een bijstandsuitkering, is de arbeidsparticipatie lager en hebben aanzienlijk meer inwoners een laag opleidingsniveau. Ook is het percentage kinderen in bijstandshuishoudens veel hoger dan in de best-scorende buurten. Verschillen tussen de groepen zijn groot. Zo is gemiddeld genomen 17% van de huishoudens in de 10 slechtst-scorende buurten arm (onder en rond het sociaal minimum) ten opzichte van 1% arme huishoudens in de 10 best-scorende buurten. Dat is we ook bij arbeidsparticipatie; die is gemiddeld genomen 56% in de 10 slechtst-scorende buurten en 77% in de 10 best-scorende buurten. 3

Inkomen en werk wegen bij de berekening van de MDI-score samen voor 45% mee voor de totaalscore.

Het PON & Telos | Almelo in balans

11

Onderadvisering

In relatie tot het opleidingsniveau zien we tevens in de wijken waar deze slechtst-scorende buurten onder vallen in acht van de tien buurten een zeer hoge mate van onderadvisering4 bij kinderen ten opzichte van het gemiddelde in Almelo (zie tabel 16 in bijlage E). In algemene zin valt ook op dat het gemiddelde van Almelo met 38% tevens hoger is dan het landelijk gemiddelde van 32%.5 Woningvoorraad

Daarnaast kenmerkt de woningvoorraad in deze buurten zich door een (zeer) hoog aandeel sociale huurwoningen en een (veel) lager aandeel koopwoningen; de verhouding tussen koop en huur is omgekeerd in vergelijking met buurten met relatief weinig gestapelde achterstanden. Zo is in de 10 slechtst-scorende buurten gemiddeld 18% van de woningvoorraad een koopwoning, in de 10 best-scorende buurten is dit 96%. Voor sociale huur is dit gemiddeld genomen 59% in de slechtst-scorende buurten en 2% in de bestscorende buurten. Het hoge aandeel sociale huur betekent dat deze buurten toegankelijk zijn voor mensen met een beperkt budget, dit werkt als pull factor voor kwetsbaarheid. Datzelfde geldt voor particuliere huur; in de meeste buurten met veel stapeling van achterstanden is ook gemiddeld genomen meer particuliere huur aanwezig. Ook is het aandeel woningen met een slecht energielabel (E t/m G) flink hoger in de slechtst-scorende buurten. Grip en sociale samenhang

Verder zien we dat in deze slechtst-scorende buurten het aandeel inwoners dat regie op het leven ervaart over het algemeen lager is. Daarnaast is ook de sociale samenhang ofwel de onderlinge verbondenheid van inwoners met de buurt in tien slechtst-scorende buurten minder dan in de tien best-scorende buurten. Kosten sociaal domein

Tenslotte zien we grote verschillen in de sociaal domeinkosten. In de 10 slechtst-scorende buurten zijn de gemiddelde sociaal domeinkosten ruim €10.000 per inwoner per jaar. In de 10 best-scorende buurten gaat het gemiddeld genomen om ruim €2.300 per inwoner per jaar. Bovenstaande vergelijking laat een gespiegeld beeld zien tussen de buurten waar het goed en minder goed gaat.

2.7

Conclusies Op basis van een sociaalmaatschappelijke analyse, die de ontwikkelingen over de tijd ten aanzien van de stapeling van achterstanden op 7 domeinen in de buurten van Almelo in beeld heeft gebracht, constateren we dat de ongelijkheid in Almelo is toegenomen. Er is sprake van een concentratie van langdurige meervoudige achterstanden in een groot deel

4

Deze indicator is enkel op wijkniveau beschikbaar; Dashboard zichtopwijken.nl 5 Bron: zichtopwijken.nl

Het PON & Telos | Almelo in balans

12

van de buurten. Tevens zijn deze buurten met veel achterstanden de afgelopen tien jaar (fors) minder sterk verbeterd dan buurten waar het beter gaat. Een verdieping op kenmerken van inwoners en samenstelling van de woningvoorraad laat zien dat er op veel vlakken grote verschillen bestaan tussen de best-scorende en de slechtst-scorende buurten en in Almelo. Deze grote verschillen zorgen in uiterste zin voor gespiegelde buurten. Op alle facetten zijn de inwoners in de slechtst-scorende buurten kwetsbaarder dan de inwoners in de best-scorende buurten. Op basis van bovenstaande bevindingen concluderen we dat de huidige situatie in Almelo een meervoudige, langjarige en gebiedsgerichte aanpak vraagt om de ambitie ‘stad in balans’ te kunnen realiseren. Deze conclusie is in lijn met de conclusie uit het rapport Accentueer het verschil (Agterbosch et al. 2024) over achterstanden in Nederlandse regio’s; hierin wordt tevens betoogd dat voor het doorbreken van structurele achterstanden een gecombineerde aanpak nodig is gericht op mensen én plekken. In het bijbehorende advies gaan we hier dieper op in.

Het PON & Telos | Almelo in balans

13

. Literatuurlijst Agterbosch, S., Janssen, J., Koomen, B. & Smulders, I. (2024, februari). Accentueer het verschil – Een regionaal perspectief op achterstanden in Nederland. Tilburg: Het PON & Telos. Verkregen via: https://hetpon-telos.nl/content/uploads/2024/03/Accentueer-hetVerschil-vervolgonderzoek-Elke-Regio-Telt-21-2-2024-Het-PON-Telos.pdf Blanken, M. & Verhoeven, N. (2023, juni). Ervaren Brede Welvaart – Hoe Brabanders de kwaliteit van hun leven en leefomgeving waarderen in 2022. Tilburg: Het PON & Telos. Verkregen via: https://hetpon-telos.nl/content/uploads/2022/07/Het-PONTelos_Publicatie-Ervaren-Brede-Welvaart-DEF.pdf Hin, J. & Hollander, G. de (2023, december). Gezondheidsachterstanden: kijk ook eens naar de ruimtelijke uitsortering van mensen en voorzieningen. Den Haag: Planbureau voor de Leefomgeving. Verkregen via: https://www.pbl.nl/downloads/pbl-2023gezondheidsachterstanden-kijk-ook-eens-naar-ruimtelijke-uitsortering-van-mensen-envoorzieningen-5133pdf Noble, M., Wright, G., Dibben, C., Smith, G.A.N., McLennan, D., Anttila, C., Barnes, H., Mokhtar,C., Noble, S., Avenell, D., Gardner, J., Covizzi, I. & Lloyd, M. (2004). Indices of Deprivation 2004. Report to the Office of the Deputy Prime Minister. London: Neighbourhood Renewal Unit. Noble, S., McLennan, D., Noble, M., Plunkett, E., Gutacker, N., Silk, M., & Wright, G. (2019).

The English Indices of Deprivation 2019. Research report. Verkregen via https://www.gov.uk/government/publications/english-indices-of-deprivation-2019research-report Vermeij, L. & Thijssen, L. (2024, april). De leefwerelden van arm en rijk. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau. Verkregen via: https://www.scp.nl/binaries/scp/documenten/publicaties/2024/04/05/de-leefwereldenvan-arm-en-rijk/SCP+rapport+De+leefwerelden+van+arm+en+rijk+april+2024.pdf Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) (2023). Grip: Het maatschappelijk belang van persoonlijke controle. Den Haag: WRR. Verkregen via: https://www.wrr.nl/publicaties/rapporten/2023/11/30/grip

Het PON & Telos | Almelo in balans

14

. Overzicht per MDI-categorie Tabel 3. Overzicht MDI-score op buurtniveau Buurten zeer hoge MDI (score 60 en hoger)

Aantal inwoners 2024

MDI-score 2024

MDI-score 2020

MDI-score 2015

Verschil 2024 t.o.v. 2015

1

Nieuwstraat Witvoet en omgeving

1065

74,7

75,8

76,8

-2,1

2

Arendsboer en omgeving Zuid-Riet Zuid

1225

74,2

75,5

76,9

-2,7

3

Kerkelanden

1290

73,7

76,8

77,9

-4,2

4

Ossenkoppelerhoek Midden Zuid

1025

72,6

74,1

74,1

-1,6

5

Wonde en omgeving

1515

72,3

74,8

76,3

-4,0

6

Nieuwland

2030

72,2

70,8

73,2

-1,0

7

Ulk en omgeving

970

72,1

68,2

69,1

3,0

8

Wester Sluitersveldlanden

1665

72,0

73,2

75,5

-3,5

9

Bornsestraat Midden-Riet Noord

1010

71,5

72,1

73,7

-2,2

10

Java en omgeving

985

70,6

71,6

74,0

-3,3

11

Drakensteyn en omgeving

1425

70,5

68,0

72,3

-1,8

12

Achterlanden en omgeving

675

70,4

71,5

73,5

-3,1

13

Boomplaats

930

70,3

74,6

74,6

-4,2

14

Ossenkoppelerhoek Oost

920

69,9

70,4

71,3

-1,5

15

Aalderinkshoek Noordwest

1850

69,8

70,8

72,5

-2,7

16

Aaboer

245

69,6

66,7

68,2

1,4

17

Aalderinkshoek Noordoost

940

69,6

70,1

70,0

-0,5

18

Rumerslanden

805

68,2

69,6

73,1

-4,9

19

Beeklust

825

67,9

69,9

74,6

-6,7

20

Ossenkoppelerhoek Midden Noord

985

65,2

68,1

72,5

-7,2

21

Binnenstad Noord

2360

65,0

65,3

73,5

-8,6

22

Leemslagen Zuid

1730

64,9

65,1

66,4

-1,5

23

Binnenstad Zuid

1300

64,7

64,0

65,8

-1,1

24

Ootmarsumsestraat en omgeving

1595

64,6

61,6

67,6

-3,0

25

Havezathe

1600

64,4

64,9

70,1

-5,7

26

Leemslagen Noord

1425

64,3

63,1

67,7

-3,4

Het PON & Telos | Almelo in balans

15

27

Bedrijventerrein Twentepoort – Stadion6

155

XXX

XXX

XXX

XXX

28

Arendsboer en omgeving Noord

1225

63,6

65,7

68,4

-4,8

29

Ossenkoppelerhoek West

1820

63,4

64,5

68,4

-5,0

30

Kanaalzijde

1420

61,3

62,0

67,1

-5,8

31

Hofkamp Oost

1175

60,4

55,4

61,0

-0,6

32

Vriezenveenseweg en omgeving Haghoek Oost

1305

60,1

60,9

62,8

-2,7

33

Schelfhorst Noordwest

2000

60,0

64,0

67,2

-7,2

Aantal inwoners

MDI-score 2024

MDI-score 2020

MDI-score 2015

Verschil t.o.v. 2015

Buurten hoge MDI (score 50-60) 34

Aadorp Oost

1135

59,7

54,3

61,0

-1,3

35

Aalderinkshoek Zuidwest

1055

59,4

55,0

58,4

1,0

36

Bornsestraat en omgeving Zuid

1495

57,0

61,1

64,4

-7,3

37

Paradijs7

350

56,5

53,7

57,0

-0,4

38

Vriezenveenseweg en omgeving Haghoek West

1800

55,3

55,8

62,7

-7,3

39

Schelfhorst Zuidwest

1165

54,9

43,5

51,2

3,7

40

Leemslagen Oost

1165

54,9

55,2

62,5

-7,6

41

Rohof en omgeving

505

54,2

59,9

67,5

-13,2

42

Hofkamp West

710

53,1

59,4

68,6

-15,5

43

Verspreide huizen wijk 14

250

52,6

46,4

53,2

-0,6

44

Parkweg en omgeving

2090

52,6

47,1

54,7

-2,2

45

Schelfhorst Zuidoost

3095

52,1

53,8

60,5

-8,3

Aantal inwoners

MDI-score 2024

MDI-score 2020

MDI-score 2015

Verschil t.o.v. 2015

Buurten gematigde MDI (score 40-50) 46

Aalderinkshoek Zuidoost

570

46,3

44,3

58,0

-11,7

47

Verspreide huizen wijk 17

290

44,6

35,4

55,5

-10,9

48

Groeneveld

475

41,2

37,8

57,4

-16,2

49

Indië

1005

41,2

49,2

59,3

-18,1

6

Let op: deze buurt heeft minder dan 200 inwoners, en kent daarom relatief grote fluctuaties in de MDI-scores over de tijd. 7 De hoge MDI-score in de buurt Paradijs wordt verklaard door een combinatie van verschillende factoren; opvallend zijn de hoge scores op het domein veiligheid (o.a. relatief veel vermogensdelicten en geweldsdelicten), gezondheid en huisvesting (relatief weinig betaalbare koopwoningen) in 2024. Op het domein werk is arbeidsongeschiktheid verslechterd en anderzijds is het domein inkomen verbeterd.

Het PON & Telos | Almelo in balans

16

50

Verspreide huizen wijk 128

110

XXX

XXX

XXX

XXX

51

Bornerbroek Kern

1245

40,5

37,2

44,8

-4,3

52

Nijrees

3025

40,0

35,9

45,0

-5,0

Buurten lage MDI (score tot 40)

Aantal inwoners

MDI-score 2024

MDI-score 2020

MDI-score 2015

Verschil t.o.v. 2015

53

Verspreide huizen wijk 21

820

39,9

42,1

50,5

-10,6

54

Aadorp West

395

39,7

37,9

53,7

-13,9

55

Schelfhorst Noordoost

1335

39,7

39,4

49,0

-9,3

56

Kollenveld

1220

38,8

42,3

48,7

-9,9

57

Maardijk

970

38,6

34,1

47,9

-9,3

58

Huttenveld

2115

35,6

34,5

45,4

-9,7

59

Mooie Vrouwenweg en omgeving

815

33,7

32,7

43,4

-9,8

60

Zeven Bosjes

1200

31,7

29,1

43,8

-12,2

61

Verspreide huizen wijk 139

155

XXX

XXX

XXX

XXX

62

Robbenhaarsweg Noord

675

30,1

27,7

41,2

-11,1

63

Markgraven

1290

29,6

31,8

46,8

-17,2

8

Let op: deze buurt heeft minder dan 200 inwoners, en kent daarom relatief grote fluctuaties in de MDI-scores over de tijd. 9 Let op: deze buurt heeft minder dan 200 inwoners, en kent daarom relatief grote fluctuaties in de MDI-scores over de tijd.

Het PON & Telos | Almelo in balans

17

. Kosten sociaal domein per buurt Tabel 4. Kosten sociaal domein op buurtniveau per jaar (data verkregen via Kennispunt Twente)

Buurt

Kosten Participatie- Kosten WMO wet uitkering

Kosten Jeugd

Kosten WLZthuiswonend

Kosten GGZ

Kosten Medisch specialistisch e thuiszorg

Totale kosten sociaal domein

Nieuwstraat -Witvoet en omgeving

€ 5.366.390

€ 426.836

€ 717.641

€ 1.358.200

€ 307.300

€ 1.612.300

€ 9.788.667

Arendsboer en omgeving Zuid-Riet Zuid

€ 5.993.243

€ 557.655

€ 1.020.186

€ 743.000

€ 417.200

€ 2.487.600

€ 11.218.884

Kerkelanden

€ 9.610.688

€ 971.216

€ 795.514

€ 2.479.400

€ 602.400

€ 2.713.600

€ 17.172.818

Ossenkoppelerhoek Midden Zuid

€ 6.356.338

€ 404.578

€ 726.944

€ 569.200

€ 294.900

€ 1.510.500

€ 9.862.460

Wonde en omgeving

€ 9.205.626

€ 548.343

€ 896.795

€ 1.368.400

€ 1.013.700

€ 3.077.200

€ 16.110.065

Nieuwland

€ 10.984.954

€ 965.233

€ 1.142.851

€ 1.448.300

€ 674.700

€ 3.678.900

€ 18.894.939

Ulk en omgeving

€ 3.782.184

€ 703.220

€ 156.139

€ 681.200

€ 686.500

€ 2.659.000

€ 8.668.243

Wester Sluitersveldlanden

€ 9.558.741

€ 1.339.523

€ 1.034.881

€ 982.900

€ 990.200

€ 3.193.700

€ 17.099.945

Bornsestraat Midden-Riet € 3.383.505 Noord

€ 470.079

€ 697.700

€ 805.800

€ 626.200

€ 2.454.600

€ 8.437.885

Java en omgeving

€ 5.593.243

€ 1.167.204

€ 852.131

€ 1.456.500

€ 1.520.500

€ 1.985.400

€ 12.574.978

Drakensteyn en omgeving

€ 9.026.973

€ 1.003.098

€ 856.336

€ 2.533.900

€ 359.500

€ 2.997.400

€ 16.777.207

Achterlanden en omgeving

€ 2.806.932

€ 324.843

€ 360.112

€ 354.400

€ 102.400

€ 1.198.200

€ 5.146.888

Boomplaats

€ 4.089.004

€ 331.954

€ 489.383

€ 315.500

€ 204.200

€ 1.552.100

€ 6.982.141

Ossenkoppelerhoek Oost

€ 4.507.265

€ 270.199

€ 134.758

€ 314.000

€ 262.700

€ 1.346.900

€ 6.835.822

Aalderinkshoek Noordwest

€ 10.367.514

€ 603.003

€ 1.140.673

€ 1.375.400

€ 437.500

€ 2.803.000

€ 16.727.090

Aaboer

€ 320.192

€ 246.598

€ 829.952

€ 726.200

€ 1.100

€ 817.400

€ 2.941.442

Aalderinkshoek Noordoost

€ 2.037.795

€ 576.342

€ 94.994

€ 849.500

€ 360.100

€ 2.248.500

€ 6.167.230

Rumerslanden

€ 4.372.541

€ 519.795

€ 403.845

€ 401.600

€ 253.600

€ 1.150.800

€ 7.102.181

Beeklust

€ 4.100.670

€ 412.243

€ 312.024

€ 1.120.200

€ 168.100

€ 1.487.000

€ 7.600.237

Ossenkoppelerhoek Midden Noord

€ 4.116.783

€ 249.694

€ 207.810

€ 796.100

€ 502.200

€ 1.180.800

€ 7.053.387

Binnenstad Noord

€ 5.988.785

€ 1.423.015

€ 434.870

€ 2.225.400

€ 2.178.500

€ 5.124.400

€ 17.374.970

Leemslagen Zuid

€ 4.850.729

€ 1.048.218

€ 730.509

€ 1.111.500

€ 607.200

€ 3.029.700

€ 11.377.856

Binnenstad Zuid

€ 4.562.577

€ 625.468

€-

€ 795.200

€ 586.600

€ 2.719.100

€ 9.288.945

Ootmarsumsestraat en omgeving

€ 1.345.035

€ 441.696

€ 302.620

€ 977.100

€ 405.700

€ 3.424.600

€ 6.896.752

Havezathe

€ 2.437.385

€ 339.156

€ 586.695

€ 1.700.300

€ 99.200

€ 2.787.300

€ 7.950.036

Leemslagen Noord

€ 4.087.441

€ 315.712

€ 382.198

€ 563.300

€ 442.400

€ 2.081.400

€ 7.872.451

Arendsboer en omgeving Noord

€ 1.226.722

€ 408.893

€ 497.285

€ 1.483.000

€ 320.000

€ 2.415.500

€ 6.351.400

Ossenkoppelerhoek West € 3.332.298

€ 449.369

€ 663.145

€ 952.500

€ 455.000

€ 2.769.200

€ 8.621.512

Het PON & Telos | Almelo in balans

18

Kanaalzijde

€ 4.620.019

€ 292.860

€ 803.377

€ 866.400

€ 315.700

€ 2.599.100

€ 9.497.455

Hofkamp Oost

€ 652.941

€ 1.214.866

€ 109.688

€ 816.500

€ 849.100

€ 2.006.600

€ 5.649.695

Vriezenveenseweg en omgeving Haghoek Oost

€ 1.354.895

€ 150.952

€ 397.929

€ 297.000

€ 216.700

€ 2.157.400

€ 4.574.875

Schelfhorst Noordwest

€ 3.259.178

€ 467.469

€ 570.599

€ 974.300

€ 316.400

€ 3.520.800

€ 9.108.746

Aadorp Oost

€ 1.126.422

€ 209.124

€ 593.274

€ 240.500

€ 134.800

€ 2.086.200

€ 4.390.320

Aalderinkshoek Zuidwest

€ 738.253

€ 518.516

€ 249.184

€ 872.400

€ 164.300

€ 2.405.400

€ 4.948.053

Bornsestraat en omgeving Zuid

€ 2.283.916

€ 239.161

€ 342.467

€ 347.400

€ 336.700

€ 2.452.300

€ 6.001.944

Paradijs

€-

€-

€-

€ 145.200

€ 61.000

€ 1.046.000

€ 1.252.200

Vriezenveenseweg en omgeving Haghoek West

€ 1.714.090

€ 374.618

€ 660.384

€ 701.800

€ 369.200

€ 2.373.200

€ 6.193.292

Schelfhorst Zuidwest

€ 400.778

€ 218.438

€ 741.217

€ 335.400

€ 225.200

€ 2.226.300

€ 4.147.333

Leemslagen Oost

€ 1.009.889

€ 144.795

€ 819.632

€ 282.200

€ 176.800

€ 1.752.800

€ 4.186.116

Rohof en omgeving

€ 21.206

€ 159.187

€ 249.549

€ 151.500

€ 236.100

€ 980.500

€ 1.798.041

Hofkamp West

€ 1.104.167

€ 185.019

€ 84.764

€ 700.100

€ 318.400

€ 1.198.300

€ 3.590.750

Verspreide huizen wijk 14

€-

€ 41.407

€-

€-

€ 9.900

€ 283.500

€ 334.807

Parkweg en omgeving

€ 1.474.926

€ 671.659

€ 438.185

€ 3.086.100

€ 827.700

€ 3.809.400

€ 10.307.970

Schelfhorst Zuidoost

€ 2.680.869

€ 815.262

€ 794.363

€ 1.748.200

€ 743.000

€ 5.957.600

€ 12.739.294

Aalderinkshoek Zuidoost

€-

€ 119.153

€-

€ 91.700

€ 66.000

€ 1.056.900

€ 1.333.753

Verspreide huizen wijk 17

€-

€ 36.694

€-

€ 19.500

€ 45.400

€ 452.300

€ 553.894

Groeneveld

€-

€ 27.814

€-

€ 108.600

€ 39.600

€ 1.381.500

€ 1.557.514

Indië

€ 39.388

€-

€ 201.897

€ 169.600

€ 169.500

€ 1.502.500

€ 2.082.884

Bornerbroek Kern

€ 39.129

€ 134.985

€ 191.418

€ 287.300

€ 107.300

€ 1.998.800

€ 2.758.932

Nijrees

€ 860.144

€ 242.036

€ 801.131

€ 497.200

€ 578.000

€ 4.878.200

€ 7.856.712

Verspreide huizen wijk 21

€-

€ 109.530

€ 253.159

€ 91.600

€ 60.000

€ 1.133.400

€ 1.647.690

Aadorp West

€-

€ 42.614

€-

€ 139.400

€ 25.900

€ 795.100

€ 1.003.014

Schelfhorst Noordoost

€ 209.419

€ 204.020

€ 173.925

€ 663.700

€ 198.800

€ 2.996.500

€ 4.446.365

Kollenveld

€ 273.506

€ 63.347

€ 421.622

€ 250.200

€ 183.200

€ 1.618.200

€ 2.810.075

Maardijk

€-

€ 72.231

€ 197.951

€ 125.300

€ 182.700

€ 1.372.300

€ 1.950.483

Huttenveld

€ 46.695

€ 124.685

€ 541.768

€ 237.400

€ 234.000

€ 2.813.000

€ 3.997.547

Mooie Vrouwenweg en omgeving

€ 90.597

€ 59.029

€ 528.693

€ 272.700

€ 100.600

€ 1.066.400

€ 2.118.018

Zeven Bosjes

€ 278.348

€ 49.920

€ 179.281

€ 79.700

€ 446.500

€ 1.741.100

€ 2.774.849

Robbenhaarsweg Noord

€-

€-

€ 69.387

€ 97.800

€ 35.300

€ 611.000

€ 813.487

Markgraven

€ 11.336

€ 46.312

€ 280.809

€ 1.662.700

€ 107.900

€ 2.136.800

€ 4.245.857

Het PON & Telos | Almelo in balans

19

. Top 10 slechtst- en bestscorende buurten In deze bijlage geven we een aantal vergelijkingen in tabellen en figuren weer tussen de 10 slechtst-scorende buurten en de 10 best-scorende buurten. We gaan achtereenvolgens in op: • Top 10 MDI-scores – vergelijking in de tijd • Grootste en minst grote verbetering in MDI-scores in de afgelopen 10 jaar • Patronen in de tijd – inzoomen op de buurten • MDI-scores per domein in 2024 MDI-scores in de 10 slechtst- en best-scorende buurten in de tijd Tabel 5. Top 10 slechtst-scorende buurten (hoogste MDI-score) in 2015, 2020 en 2024

2015

2020

2024 △ t.o.v. 2015

1

Kerkelanden

77,9

Kerkelanden

76,8

Nieuwstraat Witvoet en omgeving

74,7

-2,1

2

Arendsboer en omgeving Zuid-Riet Zuid

76,9

Nieuwstraat Witvoet en omgeving

75,8

Arendsboer en omgeving Zuid-Riet Zuid

74,2

-2,7

3

Nieuwstraat Witvoet en omgeving

76,8

Arendsboer en omgeving Zuid-Riet Zuid

75,5

Kerkelanden

73,7

-4,2

4

Wonde en omgeving

76,3

Wonde en omgeving

74,8

Ossenkoppelerhoek Midden Zuid

72,6

-1,6

5

Wester Sluitersveldlanden

75,5

Boomplaats

74,6

Wonde en omgeving

72,3

-4,0

6

Beeklust

74,6

Ossenkoppelerhoek Midden Zuid

74,1

Nieuwland

72,2

-1,0

7

Boomplaats

74,6

Wester Sluitersveldlanden

73,2

Ulk en omgeving

72,1

3,0

8

Ossenkoppelerhoek Midden Zuid

74,1

Bornsestraat Midden-Riet Noord

72,1

Wester Sluitersveldlanden

72,0

-3,5

9

Java en omgeving

74,0

Java en omgeving

71,6

Bornsestraat Midden-Riet Noord

71,5

-2,2

10

Bornsestraat Midden-Riet Noord

73,7

Achterlanden en omgeving

71,5

Java en omgeving

70,6

-3,3

Het PON & Telos | Almelo in balans

20

Tabel 6. Top 10 best-scorende buurten (laagste MDI-score) in 2015, 2020 en 2024

2015

2020

2024 △ t.o.v. 2015

51

Schelfhorst Noordoost

49,0

Groeneveld

37,8

Verspreide huizen wijk 21

39,9

-10,6

52

Kollenveld

48,7

Bornerbroek Kern

37,2

Aadorp West

39,7

-13,9

53

Maardijk

47,9

Nijrees

35,9

Schelfhorst Noordoost

39,7

-9,3

54

Markgraven

46,8

Verspreide huizen wijk 17

35,4

Kollenveld

38,8

-9,9

55

Huttenveld

45,4

Huttenveld

34,5

Maardijk

38,6

-9,3

56

Nijrees

45,0

Maardijk

34,1

Huttenveld

35,6

-9,7

57

Bornerbroek Kern

44,8

Mooie Vrouwenweg en omgeving

32,7

Mooie Vrouwenweg en omgeving

33,7

-9,8

58

Zeven Bosjes

43,8

Markgraven

31,8

Zeven Bosjes

31,7

-12,2

59

Mooie Vrouwenweg en omgeving

43,4

Zeven Bosjes

29,1

Robbenhaarsweg Noord

30,1

-11,1

60

Robbenhaarsweg Noord

41,2

Robbenhaarsweg Noord

27,7

Markgraven

29,6

-17,2

Grootste en minst grote verbetering in de tijd Tabel 7. Top 10 buurten verschil in MDI-score 2024 met 2015 (meest vooruitgegaan en meest achteruitgegaan) Plek

Grootste verbetering

Verschil t.o.v. 2015

Plek

Minst grote verbetering / verslechtering

1

Indië

-18,1

51

Binnenstad Zuid

-1,1

2

Markgraven

-17,2

52

Nieuwland

-1,0

3

Groeneveld

-16,2

53

Hofkamp Oost

-0,6

4

Hofkamp West

-15,5

54

Verspreide huizen wijk 14

-0,6

5

Aadorp West

-13,9

55

Aalderinkshoek Noordoost

-0,5

6

Rohof en omgeving

-13,2

56

Paradijs

-0,4 1,0

Verschil t.o.v. 2015

7

Verspreide huizen wijk 13

-12,3

57

Aalderinkshoek Zuidwest

8

Zeven Bosjes

-12,2

58

Aaboer

1,4

9

Aalderinkshoek Zuidoost

-11,7

59

Ulk en omgeving

3,0

10

Robbenhaarsweg Noord

-11,1

60

Schelfhorst Zuidwest

3,7

Het PON & Telos | Almelo in balans

21

Patronen in de tijd Figuur 5. Verandering in MDI-score van de 10 slechtst-scorende buurten in 2024

78 77 76 75 74 73 72 71 70 69 68 67 2015

2020

2024

Nieuwstraat -Witvoet en omgeving Kerkelanden

Arendsboer en omgeving Zuid-Riet Zuid Ossenkoppelerhoek Midden Zuid

Wonde en omgeving

Nieuwland

Ulk en omgeving

Wester Sluitersveldlanden

Figuur 6. Verandering in MDI-score van de 10 best-scorende buurten in 2024

54 52 50 48 46 44 42 40 38 36 34 32 30 28 26

2015

2020

2024

Verspreide huizen wijk 21

Aadorp West

Schelfhorst Noordoost

Kollenveld

Maardijk

Huttenveld

Mooie Vrouwenweg en omgeving

Zeven Bosjes

Robbenhaarsweg Noord

Markgraven

Het PON & Telos | Almelo in balans

22

MDI scores per domein in 2024 Figuur 7. De MDI-scores per domein en totaal van de 10 buurten met de hoogste MDI-scores in 2024

Java en omgeving

Bornsestraat Midden-Riet Noord

Wester Sluitersveldlanden

Ulk en omgeving

Nieuwland

Wonde en omgeving

Ossenkoppelerhoek Midden Zuid

Kerkelanden

Arendsboer en omgeving Zuid-Riet Zuid

Nieuwstraat -Witvoet en omgeving

0

10

20

30

40

50

60

70

MDI

Woonomgeving

Veiligheid

Huisvesting

Opleiding

Gezondheid

Werk

Inkomen

Het PON & Telos | Almelo in balans

80

90 100

23

Figuur 8. De MDI-scores per domein en totaal van de 10 buurten met de laagste MDI-scores in 2024

Markgraven

Robbenhaarsweg Noord

Zeven Bosjes

Mooie Vrouwenweg en omgeving

Huttenveld

Maardijk

Kollenveld

Schelfhorst Noordoost

Aadorp West

Verspreide huizen wijk 21

0

10

20

30

40

50

60

70

MDI

Woonomgeving

Veiligheid

Huisvesting

Opleiding

Gezondheid

Werk

Inkomen

Het PON & Telos | Almelo in balans

80

90

24

. Buurtprofielen In deze bijlage geven we achtereenvolgens een verdieping op de MDI-score aan de hand van thema’s geselecteerd op basis van de huidige beleidsinzet: • Inkomen/bestaanszekerheid • Bijstand/bestaanszekerheid • Woningvoorraad • Onderwijs en arbeidsparticipatie • Grip en sociale samenhang We presenteren de indicatoren steeds uitgesplitst naar de 10 slechtst-scorende en 10 bestscorende buurten. De hier gebruikte data is afkomstig van databestanden van Het PON & Telos en de dashboards de buurtbarometer van Kennispunt Twente en zichtopwijken.nl. van Wijkwijzer. Tabel 10. Inkomen/bestaanszekerheid – 10 slechtst-scorende buurten % Arme Huishouden s tot 120% van het sociaal minimum

Gemiddeld gest. Inkomen (x €1.000)

MDI-score 2024

Inwoneraant al

% Arme huishoudens (onder en rond sociaal minimum)

Nieuwstraat -Witvoet en omgeving

74,7

1065

21

33

24,1

Arendsboer en omgeving Zuid-Riet Zuid

74,2

1225

17

29

25,9

Kerkelanden

73,7

1290

23

38

22,8

Ossenkoppelerhoek Midden Zuid

72,6

1025

22

39

23,7

Wonde en omgeving

72,3

1515

19

30

24,2

Nieuwland

72,2

2030

16

28

25,7

Ulk en omgeving

72,1

970

13

30

25,2

Wester Sluitersveldlanden

72,0

1665

18

37

23,4

Bornsestraat MiddenRiet Noord

71,5

1010

12

26

27,3

Java en omgeving

70,6

985

13

31

25,7

Buurt

Het PON & Telos | Almelo in balans

25

Tabel 11. Inkomen/bestaanszekerheid – 10 best-scorende buurten

MDI-score 2024

Inwoneraantal

% Arme huishouden (onder en rond sociaal minimum)

Markgraven

29,6

1290

0,2

0,9

45,7

Robbenhaarsweg Noord

30,1

675

0,7

0,7

57,5

Zeven Bosjes

31,7

1200

0,2

1,1

39,7

Mooie Vrouwenweg en omgeving

33,7

815

0,5

1,9

46

Huttenveld

35,6

2115

0,1

0,8

40,4

Maardijk

38,6

970

0,8

0,3

41,9

Kollenveld

38,8

1220

1,2

3,5

48,3

Schelfhorst Noordoost

39,7

1335

1,5

2,2

36

Aadorp West

39,7

395

0,6

1,3

40,5

Verspreide huizen wijk 21

39,9

820

3

7,7

40,2

Buurt

% Arme Huishoudens tot 120% van het sociaal minimum

Gemiddeld gest. Inkomen (x €1.000)

Tabel 12. Bijstand/bestaanszekerheid – 10 slechtst-scorende buurten Bijstandsuitkering (aantal)

Bijstand per 1.000 inwoners

% kinderen in bijstandhuishoudens

% moeite met rondkomen

Nieuwstraat -Witvoet en omgeving

80

86

19

42

Arendsboer en omgeving Zuid-Riet Zuid

100

71

11

37

Kerkelanden

150

123

15

46

Ossenkoppelerhoek Midden Zuid

100

93

13

44

Wonde en omgeving

120

83

19

41

Nieuwland

160

77

11

37

Ulk en omgeving

60

62

15

33

Wester Sluitersveldlanden

170

112

8

39

Bornsestraat MiddenRiet Noord

60

57

11

33

Java en omgeving

70

82

15

36

Buurt

Het PON & Telos | Almelo in balans

26

Tabel 13. Bijstand/bestaanszekerheid - 10 best-scorende buurten Bijstandsuitkering (aantal)

Bijstand per 1.000 inwoners

% kinderen in bijstandhuishoudens

% moeite met rondkomen

Markgraven

0

0

8

9

Robbenhaarsweg Noord

0

0

8

10

Zeven Bosjes

0

0

3

12

Mooie Vrouwenweg en omgeving

0

0

8

10

Huttenveld

0

0

3

13

Maardijk

0

0

3

13

Kollenveld

10

8

x

16

Schelfhorst Noordoost

0

0

6

12

Aadorp West

0

0

3

11

Verspreide huizen wijk 21

0

0

x

10

Buurt

Tabel 14. Woningvoorraad - 10 slechtst-scorende buurten Koopwoning %

Sociale huurwoning %

Particuliere huurwoning %

Energielabels E t/m G %

Energielast %

Nieuwstraat -Witvoet en omgeving

38

47

15

33

9

Arendsboer en omgeving Zuid-Riet Zuid

34

52

14

23

15

Kerkelanden

27

58

15

23

5

Ossenkoppelerhoek Midden Zuid

18

78

4

16

3

Wonde en omgeving

35

51

14

20

6

Nieuwland

32

61

7

14

17

Ulk en omgeving

15

79

6

2

19

Wester Sluitersveldlanden

16

77

7

19

17

Bornsestraat MiddenRiet Noord

39

45

16

21

21

Java en omgeving

28

44

28

40

24

Buurt

Het PON & Telos | Almelo in balans

27

Tabel 15. Woningvoorraad - 10 best-scorende buurten Koopwoning %

Sociale huurwoning %

Particuliere huurwoning %

Energielabels E t/m G %

Energielast %

Markgraven

99

0

1

2

6

Robbenhaarsweg Noord

96

0

4

8

9

Zeven Bosjes

99

0

1

X

3

Mooie Vrouwenweg en omgeving

96

0

4

23

6

Huttenveld

98

0

2

Maardijk

99

0

1

1

0

Kollenveld

81

17

2

2

3

Schelfhorst Noordoost

99

0

1

2

2

Aadorp West

94

3

3

23

1

Verspreide huizen wijk 21

78

0

22

x

0

Buurt

1

Tabel 16. Onderwijs en arbeid - 10 slechtst-scorende buurten Laag opgeleiden %

Middelbaar opgeleiden %

Hoog opgeleiden %

Onderadvies %

Arbeidsparticipatie %

Nieuwstraat -Witvoet en omgeving

58

37

5

67

54

Arendsboer en omgeving Zuid-Riet Zuid

50

42

8

43

58

Kerkelanden

58

35

7

41

47

Ossenkoppelerhoek Midden Zuid

45

39

16

53

55

Wonde en omgeving

55

39

6

67

55

Nieuwland

48

42

9

43

59

Ulk en omgeving

51

32

16

33

55

Wester Sluitersveldlanden

50

39

11

49

57

Bornsestraat Midden-Riet Noord

45

43

12

43

62

Java en omgeving

34

54

13

33

58

Buurt

Het PON & Telos | Almelo in balans

28

Tabel 17. Onderwijs en arbeid - 10 best-scorende buurten Laag opgeleiden %

Middelbaar opgeleiden %

Hoog opgeleiden %

Onderadvies %

Arbeidsparticipatie %

Markgraven

17

41

41

49

74

Robbenhaarsweg Noord

19

38

43

49

83

Zeven Bosjes

16

54

30

51

75

Mooie Vrouwenweg en omgeving

20

38

42

49

84

Huttenveld

14

37

49

51

79

Maardijk

25

52

23

51

78

Kollenveld

20

45

35

15

80

Schelfhorst Noordoost

25

48

26

30

66

Aadorp West

17

47

37

38

75

Verspreide huizen wijk 21

21

49

30

50

79

Buurt

Tabel 18. Grip en sociale samenhang - 10 slechtst-scorende buurten

Buurt

Grip op het leven %

Sociale samenhang Score en duiding

Kosten sociaal domein per inwoner

Nieuwstraat -Witvoet en omgeving

83

3,86

zwak

€

9.191

Arendsboer en omgeving Zuid-Riet Zuid

86

3,92

voldoende

€

9.158

Kerkelanden

81

3,77

onvoldoende

€

13.312

Ossenkoppelerhoek Midden Zuid

80

3,84

zwak

€

9.622

Wonde en omgeving

81

3,88

zwak

€

10.634

Nieuwland

84

3,93

voldoende

€

9.308

Ulk en omgeving

82

4,03

ruim voldoende

€

8.936

Wester Sluitersveldlanden

83

3,84

zwak

€

10.270

Bornsestraat MiddenRiet Noord

89

4,02

ruim voldoende

€

8.354

Java en omgeving

84

4,02

ruim voldoende

€

12.766

Het PON & Telos | Almelo in balans

29

Tabel 19. Grip en sociale samenhang - 10 best-scorende buurten

Buurt

Grip op het leven %

Sociale samenhang Score en duiding

Kosten sociaal domein per inwoner

Markgraven

93

4,34

uitstekend

€ 3.291

Robbenhaarsweg Noord

X

4,42

uitstekend

€ 1.205

Zeven Bosjes

93

4,26

uitstekend

€ 2.312

Mooie Vrouwenweg en omgeving

X

4,38

uitstekend

€ 2.599

Huttenveld

93

4,27

uitstekend

€ 1.890

Maardijk

93

4,29

uitstekend

€ 2.011

Kollenveld

93

4,36

uitstekend

€ 2.303

Schelfhorst Noordoost

92

4,18

goed

€ 3.331

Aadorp West

92

4,29

uitstekend

€ 2.539

Verspreide huizen wijk 21

91

4,35

uitstekend

€ 2.009

Het PON & Telos | Almelo in balans

30

. Ontwikkeling MDI-domeinen 10 slechtst-scorende buurten In deze bijlage geven we van de 10 slechtst-scorende buurten in 2024 de ontwikkeling van de MDI-domeinen weer voor de jaren 2015, 2020 en 2024. Figuur 9. Buurt 1 - Nieuwstraat - Witvoet en omgeving

100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0

2015

2020

2024

Figuur 10. Buurt 2 – Arendsboer en omgeving Zuid-Riet Zuid

100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0

2015

Het PON & Telos | Almelo in balans

2020

2024

31

Figuur 11. Buurt 3 – Kerkelanden

100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0

2015

2020

2024

Figuur 12. Buurt 4 – Ossenkoppelerhoek Midden Zuid

100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0

2015

Het PON & Telos | Almelo in balans

2020

2024

32

Figuur 13. Buurt 5 – Wonde en omgeving

100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0

2015

2020

2024

2015

2020

2024

Figuur 14. Buurt 6 – Nieuwland

100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0

Het PON & Telos | Almelo in balans

33

Figuur 15. Buurt 7 – Ulk en omgeving

100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0

2015

2020

2024

Figuur 16. Buurt 8 – Wester Sluitersveldlanden

100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0

2015

Het PON & Telos | Almelo in balans

2020

2024

34

Figuur 17. Buurt 9 – Bornsestraat Midden-Riet Noord

100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0

2015

2020

2024

Figuur 18. Buurt 10 – Java en omgeving

100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0

2015

Het PON & Telos | Almelo in balans

2020

2024

35

. Structurele samenhangende factoren In deze bijlage kijken we met behulp van correlatieanalyses naar de samenhang van de MDI in Almelo en enkele structurele factoren die van invloed zijn op de ontwikkeling van (gestapelde) achterstanden. Op basis van eerdere analyses uit het rapport Accentueer het verschil (Agterbosch et al. 2024) zijn correlaties uitgevoerd voor een aantal factoren (zie tabel 20). We vinden een statistisch sterke samenhang tussen de MDI-score en ongezonde leefstijl, de energiequote en energielast in Almelose buurten. Dit betekent dat hoe hoger de MDI-score hoe vaker een ongezonde leefstijl en energiearmoede aanwezig is in die buurt. Dit komt overeen met het eerder genoemde landelijke onderzoek Accentueer het verschil. Overigens is het nodig om op te merken dat we middels deze analyses enkel de mate en richting van samenhang kunnen aantonen tussen de betreffende factoren en de MDI-index; we kunnen daarmee geen uitspraken over de causaliteit doen. Bij regionale ongelijkheid en (stapeling van) achterstanden gaat het immers altijd over een meervoudige en daarmee complexe causaliteit. Tabel 20. Correlaties tussen vergelijkingsindicatoren en de MDI-index op buurtniveau Korte beschrijving

Ongezonde leefstijl

Gemiddelde percentage ernstig overgewicht, roken en overmatig alcoholgebruik

0,874 (sterk)

Energielast

Het percentage huishoudens met een laag inkomen en hoge energierekening, conform de definitie van LIHE.

0,662 (sterk)

Het percentage huishoudens dat meer dan 10% van het inkomen besteedt aan energiekosten.

0,757 (sterk)

De verhouding tussen het aantal personen van 0 tot 25 jaar en het aantal personen van 25 tot 65 jaar. Dit cijfer geeft inzicht in de verhouding van de jeugd tot het werkende deel van de bevolking.

-0,406 (matig)

De verhouding tussen het aantal personen van 65 jaar of ouder en het aantal personen van 25 tot 65 jaar. Dit cijfer geeft inzicht in de verhouding van de ouderen tot het werkende deel van de bevolking.

-0,029 (geen)

Energiequote

Groene druk

Grijze druk

10

Correlatiecoëfficiënt10 Almelo

Vergelijkingsindicator

Field, A. (2009). Discovering statistics using SPSS.

Het PON & Telos | Almelo in balans

36

Figuur 19. Aandeel energielast, energiequote en ongezonde leefstijl – uitgesplitst op buurtniveau

Het PON & Telos | Almelo in balans

37

. Indicatoren en bronnen We geven in onderstaande tabellen de gebruikte indicatoren en bijbehorende bronnen weer. Allereerst de gebruikte indicatoren voor de MDI-domeinen, vervolgens de gebruikte indicatoren voor de buurtprofielen. Tabel 21. Indicatoren en bronnen – gebruikt voor de MDI-scores Domein

Indicator

Eenheid

Omschrijving

Bron

Type data

Gezondheid

Beoordeling van eigen gezondheid

Percentage

Percentage personen met antwoordcategorie 'zeer goed' of 'goed' op de vraag naar de algemene gezondheidstoestand.

GGD gezondheidsmonitor

Enquête

Gezondheid

Risico Depressie

Percentage

Het percentage personen van 18 GGD jaar en ouder met een hoog risico op gezondheidseen angststoornis of depressie. monitor

Enquête

Gezondheid

Stress

Percentage

Het percentage personen van 18 jaar of ouder dat de afgelopen 4 weken (heel) veel stress heeft ervaren.

GGD gezondheidsmonitor

Enquête

Huisvesting

Afstand bushalten

Meter

Gemiddelde afstand tot bushalten, tramhalten of metrohalten waar op werkdagen minimaal 2 bussen, trams of metro's per uur stoppen tussen 07:00 en 20:00.

OVapi

Registratie

Huisvesting

Afstand levensmiddelen

Kilometer

Gemiddelde afstand van woonadres naar de dichtstbijzijnde supermarkt CBS of andere winkel voor dagelijkse levensbehoeften.

Registratie

Huisvesting

Afstand basisschool

Kilometer

Gemiddelde afstand van woonadres CBS naar de dichtstbijzijnde basisschool.

Registratie

Registratie

Huisvesting

Betaalbare Percentage koop-woningen

Het percentage betaalbare koopwoningen. De betaalbaarheidsgrens wordt bepaald door 4,5 keer het bruto mediaan inkomen van het betreffende jaar.

Huisvesting

Afstand huisartspraktijk

Kilometer

Gemiddelde afstand van woonadres naar de dichtstbijzijnde CBS huisartsenpraktijk.

Registratie

Inkomen

Arme huishoudens

Percentage

Huishoudens met een inkomen onder of rond het sociaal minimum.

CBS

Registratie

Inkomen

Financiële buffer

Percentage

Percentage huishoudens met voldoende financiële buffer, rekening houdend met de grootte van het huishoudens.

CBS Microdata

Registratie

Opleiding

Laag opgeleiden

Percentage

Aandeel laagopgeleiden in de bevolking (15-75 jaar).

CBS

Registratie

Veiligheid

Geweldsdelicten

Aantal per 1.000 inwoners

Het aantal geregistreerde geweldsen seksuele delicten per 1.000 inwoners.

Politie

Registratie

Veiligheid

Vandalisme

Aantal per 1.000 inwoners

Het aantal vernielingen c.q. zaakbeschadigingen per 1.000 inwoners.

Politie

Registratie

Veiligheid

Vermogensdelicten

Aantal per 1.000 inwoners

Het aantal vermogendelicten per 1.000 inwoners.

Politie

Registratie

Werk

ArbeidsPercentage ongeschiktheid

Percentage van de bevolking dat arbeidsongeschikt is; te maken

CBS

Registratie

Het PON & Telos | Almelo in balans

CBS Microdata

38

heeft met 'verlies aan verdiencapaciteit', als rechtstreeks en objectief medisch vast te stellen gevolg van ziekte of gebreken. Werk

Netto arbeidsparticipatie

Emissie Woonomgeving koolstofdioxide

Woonomgeving

Emissie stikstof-oxiden

Woonomgeving Emissie fijnstof

Percentage

Netto arbeidsparticipatie onder inwoners van 15 tot 75 jaar oud.

CBS

Registratie

kg/inwoner

De gemiddelde emissie koolstofdioxiden (CO2) per inwoner van de sectoren 'Consumenten, Verkeer en vervoer, en Handel, Diensten en Overheid naar de lucht.

Emissieregistratie

Registratie

kg/inwoner

De gemiddelde emissie stikstofoxiden (NOx) per inwoner van de sectoren 'Consumenten, Verkeer en vervoer, en Handel, Diensten en Overheid naar de lucht.

Emissieregistratie

Registratie

kg/inwoner

De gemiddelde emissie fijnstof (PM2.5) per inwoner van de sectoren Emissie'Consumenten, Verkeer en vervoer, registratie en Handel, Diensten en Overheid naar de lucht.

Registratie

Woonomgeving

Energielabel woningen

Percentage

Het percentage gelabelde woningen RVO, Klimaatmet energielabel B of hoger. monitor

Registratie

Woonomgeving

Geluidbelasting

Percentage

Percentage landoppervlakte belast met een geluidsniveau hoger of gelijk aan 55 dB.

GGD gezondheidsmonitor

Enquête

Woonomgeving

Openbaar bomen

Percentage

Percentage openbare ruimte met bomen exclusief agrarisch.

Klimaateffectatlas

Registratie

Woonomgeving

Openbaar groen

Percentage

Percentage openbare ruimte met laag groen exclusief agrarisch.

Klimaateffectatlas

Registratie

Woonomgeving

Verkeersonveiligheid

Ongevallen Het aantal verkeersongevallen per per kilometer kilometer weglengte. weg

Woonomgeving NMVOS

kg/inwoner

De gemiddelde emissie vluchtige stoffen (NMVOS) per inwoner naar de lucht.

Het PON & Telos | Almelo in balans

Rijkswaterstaat Registratie Emissieregistratie

Registratie

39

Tabel 22. Indicatoren en bronnen – gebruikt voor de buurtprofielen Thema

Indicator

Eenheid

Omschrijving

Bron

Type Data

Algemeen

Inwoner-aantal

Aantal

Aantal inwoners per buurt.

CBS

Registratie

CBS

Registratie

Inkomen / bestaanszekerheid

Arme huishoudens

%

Percentage huishoudens met een inkomen onder of rond het sociaal minimum.

Inkomen / bestaanszekerheid

Arme huishoudens (120% sociaal minimum)

%

Percentage huishoudens met een inkomen tot 120% van sociaal minimum

CBS

Registratie

Inkomen / bestaanszekerheid

Gestandaardise € erd inkomen (x 1.000)

Gemiddeld besteedbaar inkomen gecorrigeerd verschillen in grootte en samenstelling huishouden (x 1.000)

CBS

Registratie

Inkomen / bestaanszekerheid

Bijstand

Aantal per 1.000 inwoners

Personen die een bijstandsuitkering Zicht op wijken op grond van de Participatiewet / CBS ontvangen.

Registratie

Bijstand / bestaanszekerheid

Kinderen in bijstandhuishoudens

%

Percentage kinderen in huishouden waarvan minimaal één lid een bijstandsuitkering ontvangt.

Zicht op wijken / CBS

Registratie

Bijstand / bestaanszekerheid

Moeite met rondkomen

%

Percentage mensen dat aangeeft financieel moeilijk rond te komen.

Zicht op wijken / RIVM

Enquête

Woningvoorraad Koopwoning

%

Woningen naar eigendom – koopwoning

Buurtbaromete r Kennispunt Registratie Twente / CBS

Woningvoorraad

Sociale huurwoning

%

Woningen naar eigendom – huurwoningen woningcorporatie

Buurtbaromete r Kennispunt Registratie Twente / CBS

Woningvoorraad

Particuliere huurwoning

%

Woningen naar eigendom – huurwoningen overige verhuurders

Buurtbaromete r Kennispunt Registratie Twente / CBS

Woningvoorraad

Energielabel woningen

%

Het percentage gelabelde woningen RVO, Registratie met energielabel B of hoger. Klimaatmonitor

Woningvoorraad Energielast

%

Het percentage huishoudens met een laag inkomen en hoge energierekening, conform de definitie van LIHE.

CBS en TNO

Registratie

Woningvoorraad EnergieQuote

%

Het percentage huishoudens dat meer dan 10% van het inkomen besteedt aan energiekosten.

CBS en TNO

Registratie

Onderwijs en arbeid

Laag opgeleiden

%

Opleidingsniveau in de buurt – laag

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Almelo&id=d268706b-baac-4967-98db-a06f9f69dc9c