Perspectiefnota 2026-2029 - bijlage 4 - Almelo in balans-Analyse MDI
Tekst van het document
Almelo in balans De staat van gestapelde achterstanden in de buurten van Almelo
Almelo in balans De staat van gestapelde achterstanden in de buurten van Almelo
Het PON & Telos
Colofon Het PON & Telos heeft dit onderzoek verricht in opdracht van
Auteur(s) Dr. Marleen van der Haar Bianca Koomen, MSc Daphne van de Ven, MSc Dr. Susanne Agterbosch Fotograaf David Bottenberg / Unsplash Publicatienummer 24179 Datum mei 2025
© 2025 Het PON & Telos Het auteursrecht van deze publicatie berust bij Het PON & Telos. Gehele of gedeeltelijke overname van teksten is toegestaan, mits daarbij de bron wordt vermeld. Vermenigvuldiging en publicatie in een andere vorm dan dit rapport is slechts toegestaan na schriftelijke toestemming van Het PON & Telos. Hoewel deze publicatie met de grootst mogelijke zorg is samengesteld, kan Het PON & Telos geen enkele aansprakelijkheid aanvaarden voor eventuele fouten. Meer informatie www.hetpon-telos.nl
Het PON & Telos | Colofon
Inhoudsopgave 1 1.1 1.2 1.3
Introductie Aanleiding en onderzoeksvragen Signaleringsinstrument MDI Leeswijzer
2 2.1 2.2 2.3 2.4 2.4.1 2.4.2 2.5 2.6
Meervoudige achterstanden in Almelo Patronen van achterstanden in Almelo over de tijd Huidige situatie: concentratie van achterstand Ontwikkeling in de buurten varieert Ontwikkelingen op domeinen in Almelo Verslechtering gezondheid in perspectief Relatie kwetsbaarheid en wonen Sterke samenhang MDI met energiearmoede en ongezonde leefstijl Gespiegelde buurten: vergelijking best-scorende en slechtst-scorende buurten 2.6.1 Verschillen in de MDI 2.6.2 Buurtprofielen vergeleken 2.7 Conclusies
1 1 1 2 3 4 5 6 7 8 8 9 10 10 11 12
. Literatuurlijst
14
. Overzicht per MDI-categorie
15
. Kosten sociaal domein per buurt
18
. Top 10 slechtst- en best-scorende buurten
20
. Buurtprofielen
25
. Ontwikkeling MDI-domeinen 10 slechtst-scorende buurten
31
. Structurele samenhangende factoren
36
. Indicatoren en bronnen
38
Het PON & Telos | Inhoudsopgave
1
Introductie
1.1
Aanleiding en onderzoeksvragen In aanloop naar de nieuwe Perspectiefnota 2026-2029 en in het kader van de ambitie ‘stad in balans’ wil de gemeente Almelo meer inzicht in de sociaalmaatschappelijke staat van Almelose buurten. Hiertoe brengt Het PON & Telos in dit onderzoeksrapport de stapeling van achterstanden in beeld. We doen dit aan de hand van de Meervoudige Achterstandsindex (multiple deprivation index, vanaf nu MDI), waarin de domeinen inkomen, werk, gezondheid, opleiding, huisvesting, veiligheid en woonomgeving worden meegenomen. Dit instrument heeft met een focus op kwetsbaarheden een signaleringsfunctie; in welke buurten gaat het goed en waar zijn aandachtspunten en kwetsbaarheden als het gaat om meervoudige achterstandsproblematiek, en hoe hebben buurten zich over de afgelopen 10 jaar ontwikkeld? In dit onderzoeksrapport geven we antwoord op de volgende onderzoeksvragen: 1. Hoe heeft de stad zich de afgelopen 10 jaar ontwikkeld naar doelgroepen en buurten? Waar scoort de stad op buurtniveau goed en waar moet het beter? 2. Welke thema’s en opgaven (en in welke gebieden) komen uit dit beeld bovendrijven? En welke kritieke indicatoren komen daaruit voort op buurtniveau? Het gaat hierbij zowel om sociale als fysieke indicatoren.
1.2
Signaleringsinstrument MDI Met behulp van de MDI op buurtniveau krijgt de gemeente Almelo meer zicht op de mate van stapeling van achterstanden. De MDI biedt op lokaal niveau inzicht in geografische verschillen van gestapelde achterstanden tussen Almelose buurten. Hiermee biedt de MDIindex een bredere benadering van achterstanden dan enkel armoede. Achterstand gaat daarbij over het gebrek aan middelen én kansen van mensen. Om dit multidimensionale perspectief in beeld te brengen, onderscheidt de MDI-index zeven domeinen; inkomen, werk, opleiding, gezondheid, veiligheid, huisvesting en woonomgeving (Noble, et al., 2004). De gezamenlijkheid van deze domeinen brengt de gestapelde achterstand in beeld. Niet elk domein telt even zwaar mee; de weging van de verschillende domeinen is gebaseerd op de meest recente MDI-studies vanuit het Verenigd Koninkrijk (Noble, et al., 2019). Elk domein bestaat uit verschillende indicatoren.1 In tabel 1 zijn de verschillende domeinen, de weegfactoren en de bijbehorende indicatoren terug te vinden (zie bijlage H voor meer informatie over de gebruikte indicatoren).
1
Deels afhankelijk van data-beschikbaarheid op buurtniveau
Het PON & Telos | Almelo in balans
1
Tabel 1. Overzicht van indicatoren van de MDI naar domein
1.3
Domein
Indicatoren
Inkomen (22.5%)
Arme huishoudens Huishoudens met een financiële buffer
Werk (22.5%)
Werkzame beroepsbevolking Arbeidsongeschikten
Gezondheid (13.5%)
Beoordeling eigen gezondheid Mentale gezondheid (Risico depressie/angst, stress)
Opleiding (13.5%)
Laagopgeleiden
Huisvesting (9.3%)
Afstand tot bushalten Afstand tot basisschool Afstand tot huisartsenpraktijk Afstand tot levensmiddelen Betaalbare koopwoningen
Veiligheid (9.3%)
Vandalisme Vermogensdelicten Geweldsdelicten
Woonomgeving (9.3%)
Geluidhinder Energielabel woningen Luchtkwaliteit (emissie CO2, NMVOS, PM2.5, NOx) Verkeersveiligheid Oppervlakte laag groen en bomen
Leeswijzer Hoofdstuk 2 bespreekt allereerst de MDI-analyses voor heel Almelo op buurtniveau. We zoomen hierbij in op patronen van achterstanden in de tijd, zowel voor de MDI-totaal score als de scores op de verschillende domeinen. Vervolgens zoomen we in op het verschil in ontwikkeling tussen de Almelose buurten2, waarbij we kijken naar de 10 slechtst-scorende en 10 best-scorende buurten. Ook gaan we in op enkele structurele factoren die samenhangen met gestapelde achterstanden, met daarbij specifiek aandacht voor energiearmoede, gezondheid en wonen. Tot slot zoomen we dieper in op een aantal kenmerken van de 10 slechtst- en 10 best-scorende buurten en presenteren we de conclusie. In bijlage B zijn alle buurten en hun MDI-scores te vinden, bijlage C laat de kosten van het sociaal domein op buurtniveau zien. Verder geeft bijlage D informatie over de 10 slechtst-scorende en 10 best-scorende buurten weer, waar bijlage E verder ingaat op deze buurtprofielen. Bijlage F laat de ontwikkeling van de MDI-domeinen in de afgelopen 10 jaar voor de 10 slechtst-scorende buurten zien. Tot slot zoomen we in bijlage G in op een aantal structurele samenhangende factoren met de MDI-index.
2
Buurten met minder dan 200 inwoners zijn buiten beschouwing gelaten in verband met teveel missende waarden op de indicatoren en de vele fluctuaties over de tijd vanwege het lage inwoneraantal.
Het PON & Telos | Almelo in balans
2
2
Meervoudige achterstanden in Almelo HOOFDBEVINDINGEN •
De afgelopen 10 jaar zijn de relatieve achterstanden in Almelo afgenomen; 56 van de 60 buurten in Almelo laten in 2024 een verbetering ten opzichte van 2015 zien.
•
Deze afname van de relatieve achterstanden geldt ook voor de buurten met de meeste stapeling van achterstanden. In 2015 had Almelo 39 buurten met een zeer hoge MDI-score. In 2024 is dat verminderd naar 32 buurten.
•
Ruim de helft van de Almelose bevolking woont in een buurt met zeer veel stapeling van achterstanden.
•
Verbeteringen op gemeenteniveau worden vooral veroorzaakt door verbetering op het gebied van inkomen en – in mindere mate –opleiding, woonomgeving, werk en veiligheid.
•
In vergelijking met 10 jaar terug is achterstand op het gebied van gezondheid op gemeenteniveau (net als landelijk) verslechterd.
•
Net als het landelijke beeld, hangt de MDI-score in Almelo sterk samen met energiearmoede en (on)gezonde leefstijl.
•
De tweedeling tussen buurten met meer en minder (gestapelde) achterstanden is de afgelopen jaren toegenomen.
•
In buurten met een (zeer) hoge MDI score dragen alle domeinen bij de stapeling van achterstanden; inkomen, opleiding en gezondheid dragen het meeste bij. In die buurten is ook veel (1) energiearmoede en (2) ongezonde leefstijl.
•
Inwoners in de slechtst-scorende buurten zijn op alle facetten kwetsbaarder dan de inwoners in de best-scorende buurten. Een bijzonder aandachtspunt betreft de hoge mate van onderadvisering van kinderen in de slechtstscorende buurten, ook in vergelijking met het landelijke gemiddelde.
CONCLUSIE •
De huidige situatie in Almelo vraagt een meervoudige, langjarige en gebiedsgerichte aanpak om achterstanden te verminderen en de beweging in te zetten richting de ambitie ‘stad in balans’.
In dit hoofdstuk brengen we de relatieve gestapelde achterstanden op buurtniveau voor Almelo in kaart. Allereerst zoomen we in op de ontwikkeling van de MDI-index in de tijd. Dit doen we zowel voor de totale MDI-score als voor de uitsplitsingen van de zeven domeinen. Vervolgens kijken we naar de 10 buurten met de hoogste – en dus slechtste – en met de
Het PON & Telos | Almelo in balans
3
laagste – en dus beste – MDI-scores in Almelo. Daarna onderzoeken we de samenhang tussen een aantal structurele factoren en de MDI-index. Tot slot presenteren we een verdieping op een aantal kenmerken met betrekking tot de samenstelling van de buurt qua inwoners en woningvoorraad en trekken we conclusies.
2.1
Patronen van achterstanden in Almelo over de tijd We gebruiken de MDI-index om de gestapelde achterstanden op zeven domeinen in beeld te brengen voor de gemeente Almelo. We brengen de relatieve achterstanden op buurtniveau in beeld. Hoe hoger de MDI-score, hoe meer (stapeling van) achterstanden er in een buurt zijn. Onderstaande figuur 1 laat ontwikkeling van achterstanden op buurtniveau over de tijd zien voor de jaren 2015, 2020 en 2024 (hoe hoger de MDI-score, hoe donkerder het gebied op de kaart kleurt; zie bijlage A voor de scores per buurt). Hieruit kunnen we opmaken dat de gemeente Almelo zich de afgelopen 10 jaar in positieve zin heeft ontwikkeld; er zijn minder buurten met (zeer) hoge MDI-scores, ofwel minder buurten met veel meervoudige achterstandsproblematiek. Tegelijkertijd is er een aantal buurten die anno 2024 nog steeds kampen met zeer hoge MDI-scores en daarmee dus veel stapeling van achterstanden kennen. Dit geldt met name voor buurten in het centrum van Almelo, de donkerblauwe gebieden op onderstaande figuren. Deze donkerblauwe gebieden zijn de buurten die in 2024 de hoogste MDI-scores kennen.
Het PON & Telos | Almelo in balans
4
Figuur 1. MDI scores Almelo in 2015, 2020 en 2024
MDI score 2015
MDI score 2020
MDI score 2024
Op basis van kwartielen: • Lage MDI: MDI-score tot 40 • Gematigde MDI: MDI-score van 40 – 50 • Hoge MDI: MDI-score van 50 – 60 • Zeer hoge MDI: MDI-score van 60 en hoger • Geen data beschikbaar: Buurten met minder dan 200 inwoners
2.2
Huidige situatie: concentratie van achterstand Gemiddeld genomen valt de gemeente Almelo in 2024 met een MDI-score van 56,9 in het kwartiel hoge MDI-score. Als we kijken naar de spreiding van de relatieve achterstanden over de buurten van de stad, dan zien we dat 16 van de 60 buurten in de twee kwartielen laag en gematigde MDI-score vallen. Dat betekent dat er in deze buurten sprake is van relatief weinig gestapelde achterstand. 44 van de 60 buurten vallen in de kwartielen hoog en zeer hoge MDI-score. Vertaald naar inwoneraantal betekent dit dat driekwart van de Almelose bevolking woont in een buurt met (zeer) veel stapeling van achterstanden (zie tabel 2). Ruim de helft van de bevolking woont in een buurt (56%) met een zeer hoge MDIscore (32/60 buurten). Tabel 2. Aandeel inwoners in MDI-categorie
MDI-categorie
Aantal buurten
Almelose populatie
Laag (<40)
10 buurten
10.835 inwoners (15%)
Gematigd (40-50)
6 buurten
6.610 inwoners (9%)
Hoog (50-60)
12 buurten
14.815 inwoners (20%)
Zeer hoog (>60)
32 buurten
41.335 inwoners (56%)
Totaal Almelo
60 buurten
73.595 inwoners
Het PON & Telos | Almelo in balans
5
2.3
Ontwikkeling in de buurten varieert We constateerden zojuist dat gemeentebreed de stapeling van achterstanden in buurten gemiddeld genomen is afgenomen. Als we op buurtniveau kijken dan zien we in 56 van de 60 buurten een verbetering ten opzichte van 2015 (zie bijlage B, tabel 5). Figuur 2 laat de ontwikkeling van de MDI-scores tussen 2015 en 2024 zien. Hierin zien we de buurten die zich de afgelopen 10 jaar het best hebben ontwikkeld groen kleuren en buurten die zich het minst hebben ontwikkeld – of zelfs zijn achteruit gegaan – rood kleuren. De variatie van de verbetering over de tijd is groot; buurten met de minste stapeling van achterstanden in 2024 zijn de afgelopen tien jaar sterker verbeterd dan buurten met veel stapeling van achterstanden. En voor de buurten met (zeer) veel stapeling van achterstanden in 2024 zijn de verbeteringen minder groot. In 4 buurten in deze groep is de stapeling van achterstanden zelfs toegenomen; hier is dus sprake van een verslechtering. Al met al zien we daarmee dat de tweedeling tussen buurten waar het relatief beter gaat en buurten waar het relatief slechter gaat in termen van gestapelde achterstanden de afgelopen tien jaar is toegenomen. Daarmee is de ongelijkheid in de stad de afgelopen 10 jaar toegenomen. Figuur 2. Ontwikkeling MDI-scores in procentpunten tussen 2015 en 2024
Figuur 2 laat het verschil in MDI-scores tussen 2015 en 2024 zien, waarbij een hogere MDIscore een grotere stapeling van achterstanden betekent. De roodgekleurde buurten kennen een verhoging van de MDI-score en zijn dus de afgelopen 10 jaar verslechterd in termen van gestapelde achterstanden. Hoe donkerder groen, hoe lager de MDI-score en dus hoe groter de verbetering in de afgelopen 10 jaar.
Het PON & Telos | Almelo in balans
6
2.4
Ontwikkelingen op domeinen in Almelo Als we op gemeenteniveau kijken naar de ontwikkelingen op de verschillende domeinen dan zien we dat de verbetering van de MDI-score in 2024 ten opzichte van 2015 met name veroorzaakt wordt door een verbetering in het domein inkomen en – in mindere mate – de domeinen opleiding, woonomgeving, werk en veiligheid (let op: wel een verslechtering op dit domein sinds 2020) (zie figuur 3). Tegelijkertijd zien we dat gemiddeld genomen het domein gezondheid flink is verslechterd – dit is overigens wel in lijn met landelijke ontwikkelingen. De grote verbetering van het domein inkomen komt doordat er gemiddeld genomen meer huishoudens met voldoende financiële buffer zijn dan in 2015. Het is overigens niet bekend of dit dezelfde mensen zijn als 10 jaar geleden, of dat er andere mensen in Almelo zijn komen wonen met relatief meer inkomen en financiële buffer. Doordat inkomen – net als werk – in verhouding tot de andere domeinen voor ruim een vijfde (22.5%) meeweegt in de berekening van de stapeling van achterstanden, vertaalt de grote verbetering zich sterk door in de daling van de MDI-score van de stad van 63 in 2015 naar 57 in 2024. We zien verder een relatief kleine verbetering van het domein werk; dat komt door een stijging in de arbeidsparticipatie in de stad.
Daarnaast zien we dat het aandeel inwoners met een laag opleidingsniveau aanzienlijk is gedaald ten opzichte van 2015. Figuur 3. Ontwikkeling van de gemeente Almelo per domein over de tijd
90 80 70 60 50 40 30 20 10 0
66
71 57
51
49
55
57
34
2015
2020
2024
Hoewel we de afgelopen 10 jaar in Almelo verbeteringen op gemeenteniveau voor de domeinen inkomen, werk en opleiding constateren wil dit niet zeggen dat mensen met een grotere financiële buffer, een hoger inkomen of werk niet meer worstelen met hun bestaanszekerheid. Zo betoogt de Wetenschappelijk Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) in haar recente rapport Grip dat dit ook afhangt van de mate van grip die mensen op hun eigen leven hebben (WRR, 2023). Een voorbeeld is de groep ‘werkende armen’: iemand kan een baan hebben, maar door een flexibel contract toch veel onzekerheid en stress ervaren. Wanneer die stress samenhangt met bijvoorbeeld een slechte ervaren gezondheid en een huurwoning met hoge energielasten (en daardoor energiearmoede), levert dat alsnog een vrij kwetsbare situatie op.
Het PON & Telos | Almelo in balans
7
Verder is opvallend dat op gemeenteniveau de achterstanden op het domein gezondheid de afgelopen jaren aanzienlijk zijn toegenomen. Hierin zijn effecten van de coronapandemie terug te zien. De stijging van de score op het gezondheidsdomein wordt veroorzaakt door een afname van de beoordeling van de eigen gezondheid door inwoners van Almelo als (zeer) goed en een toename van ervaren stress en het risico op angsten of depressies. Tot slot is te zien dat het domein huisvesting tussen 2015 en 2020 verbeterd, maar tussen 2020 en 2024 weer is verslechterd. Dit komt met name door een daling in het percentage betaalbare koopwoningen (mede veroorzaakt door de landelijke woningcrisis). 2.4.1
Verslechtering gezondheid in perspectief In de vorige paragraaf zagen we dat het gezondheidsdomein in gemeente Almelo is verslechterd tussen 2015 en 2024. Dit komt met name door een afname van het aandeel mensen dat aangeeft de eigen gezondheid als (zeer) goed te beoordelen en een toename in het aandeel mensen met een hoog risico op angst of depressies. Beide ontwikkelingen zijn een landelijke trend (zie tabel 3 hieronder en bijlage H voor beschrijving van de indicatoren). Verder zien we dat, wanneer we Almelo vergelijken met de referentiesteden Enschede en Heerlen, de Almelose bevolking haar eigen gezondheid vergelijkbaar beoordeelt als de inwoners uit Enschede, maar een stuk beter dan de inwoners uit Heerlen. Daarnaast zien we dat in Almelo het aandeel inwoners met een hoog risico op angst of depressie net iets minder is dan in de steden Enschede en Heerlen. Tabel 3. Vergelijking gezondheidsindicatoren tussen gemeenten Indicator
Almelo
Enschede
Heerlen
Landelijk
2015
2024
2015
2024
2015
2024
2015
2024
Aandeel mensen dat de eigen gezondheid als (zeer) goed beoordeeld
72%
67%
72%
68%
64%
57%
76%
70%
Aandeel mensen dat (heel) veel stress ervaren
18%
19%
18%
26%
21%
25%
18%
21%
Aandeel mensen met een hoog risico op angststoornis of depressie
9%
14%
11%
12%
12%
18%
7%
10%
We weten uit recent onderzoek dat gezondheid de belangrijkste bijdrage levert aan de ervaren kwaliteit van leven (Blanken & Verhoeven, 2023). Goede gezondheid is dus van belang voor een stad in balans. Daarnaast zijn ook de mate van grip op het eigen leven en de verbondenheid met de buurt belangrijke voorspellers van kwaliteit van leven (idem). 2.4.2
Relatie kwetsbaarheid en wonen We zien dat het huisvestingsdomein is verslechterd tussen 2020 en 2024 in Almelo. Verder blijkt uit de buurtprofielen (zie bijlage E) dat de Almelose buurten met een (zeer) hoge MDIscore, een relatief kwetsbaar woningbestand kennen. Hier zijn veel sociale en particuliere huurwoningen te vinden in het lage prijssegment. Onderzoek van het Sociaal en Cultureel
Het PON & Telos | Almelo in balans
8
Planbureau (SCP) laat zien dat eenzijdige leefwerelden, wat veroorzaakt wordt door segmentatie in het woningbestand, leidt tot ongelijke kansen van mensen (Vermeij & Thijssen, 2024). Tevens staat dit de sociale cohesie en het gemeenschapsgevoel in de weg en versterkt dit de polarisatie tussen groepen in onze samenleving. Het SCP adviseert in haar rapport dan ook dat actief sturen op de samenstelling, woningvoorraad en het voorzieningenniveau, verbindingen tussenleefwerelden mogelijk maakt. Verder toont onderzoek van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) aan dat de woningmarkt als een sorteermachine voor gezondheidsverschillen werkt (Hin & De Hollander, 2023). Dit komt mede door het woningaanbod in bepaalde wijken en de mensen die daar wonen, maar ook door het al dan niet bestaan van sociaal weefsel in de wijk en de hoeveelheid en type voorzieningen. Deze toename van gescheiden leefwerelden is volgens PBL - reden tot zorg, omdat dit gepaard gaat met ongelijke kansen en het staat sociale samenhang en begrip tussen mensen in de weg. Volkshuisvestingsbeleid met oog voor het terugdringen van gezondheidsverschillen zal - volgens PBL - dus naast rendementslogica ook voorzieningenlogica mee moeten nemen, en naast efficiëntie en betaalbaarheid ook verdelings- en rechtvaardigheidsaspecten.
2.5
Sterke samenhang MDI met energiearmoede en ongezonde leefstijl In buurten met een (zeer) hoge MDI-score zien we dat alle domeinen bijdragen aan de stapeling van achterstanden; van de persoonsgebonden kenmerken scoren inkomen, opleiding en gezondheid in deze buurten het hoogst. In die buurten zien we ook (1) veel energiearmoede en (2) ongezonde leefstijl. Figuur 4 laat zowel de energielast – het aantal huishoudens met een laag inkomen en een hoge energierekening – alsmede het aantal bewoners met een ongezonde leefstijl op buurtniveau zien. De ongezonde leefstijl is het gemiddelde percentage bewoners met ernstig overgewicht, roken en/of overmatig alcoholgebruik. Als we kijken naar de buurten waar een hoge energielast en veel ongezond gedrag voorkomt, dan zijn dit veelal buurten met een (zeer) hoge MDI-score.
Het PON & Telos | Almelo in balans
9
Figuur 4. Sterk samenhangende factoren met de MDI-score
2.6
Gespiegelde buurten: vergelijking best-scorende en slechtst-scorende buurten In dit laatste deel van het hoofdstuk zijn de tien slechtst-scorende buurten uitgelicht en vergeleken met de tien best-scorende buurten. In beide groepen woont ongeveer een even groot aandeel van de Almelose bevolking; in de groep tien slechtst-scorende buurten gaat het om 17% van de bevolking (12.780 inwoners) en in de best-scorende buurten om 15% (10.835 inwoners). In 2.6.1 bespreken we de MDI-scores (zie bijlage D). In 2.6.1 bespreken we, in lijn met de huidige beleidsinzet van de gemeente Almelo (zie adviesdeel behorend bij dit rapport), een aantal aanvullende aspecten van inwoners en kenmerken (zie bijlage E) ten aanzien van bestaanszekerheid (inkomen en bijstand), woningvoorraad, onderwijs en arbeidsparticipatie en grip, sociale samenhang en de kosten sociaal domein (zie bijlage C voor een totaalbeeld en bijlage E voor de 10 best- en slechtst-scorende buurten).
2.6.1
Verschillen in de MDI Eerder concludeerden we dat de tweedeling in Almelo is toegenomen tussen 2015 en 2024. In aanvulling daarop laat tabel 4 zien dat de verbeteringen (dat wil zeggen de negatieve cijfers in de kolom △ t.o.v. 2015, vergelijkbaar met de groene categorieën uit de legenda in figuur 2) in de 10 slechtst-scorende buurten minder groot zijn dan de verbeteringen in de 10 best-scorende buurten. Een van de 10 slechtst-scorende buurten, Ulk en omgeving, is zelfs verslechterd.
Het PON & Telos | Almelo in balans
10
Tabel 4. Ontwikkeling van de groep slechtst-scorende en best-scorende buurten in 2024 vergeleken Slechtst-scorende buurten in 2024
Best-scorende buurten in 2024 MDI score 2024
△ t.o.v. 2015
Nieuwstraat -Witvoet en omgeving
74,7
-2,1
Arendsboer en omgeving ZuidRiet Zuid
74,2
Kerkelanden
Buurt
Buurt
MDI score 2024
△ t.o.v. 2015
Verspreide huizen wijk 21
39,9
-10,6
-2,7
Aadorp West
39,7
-13,9
73,7
-4,2
Schelfhorst Noordoost
39,7
-9,3
Ossenkoppelerhoek Midden Zuid
72,6
-1,6
Kollenveld
38,8
-9,9
Wonde en omgeving
72,3
-4,0
Maardijk
38,6
-9,3
Nieuwland
72,2
-1,0
Huttenveld
35,6
-9,7
Ulk en omgeving
72,1
3,0
Mooie Vrouwenweg en omgeving
33,7
-9,8
Wester Sluitersveldlanden
72,0
-3,5
Zeven Bosjes
31,7
-12,2
Bornsestraat Midden-Riet Noord
71,5
-2,2
Robbenhaarsweg Noord
30,1
-11,1
Java en omgeving
70,6
-3,3
Markgraven
29,6
-17,2
Als we inzoomen op de verschillende domeinen dan zien we voor de tien slechtst-scorende buurten dat met name de domeinen inkomen, opleiding en gezondheid er in negatieve zin uitspringen (Bijlage D en Bijlage F). Het domein werk scoort ook hoog, maar is over de tijd redelijk constant gebleven.3 Ook constateren we in de 32 buurten met een zeer hoge MDIscore veel energiearmoede (mensen met een laag inkomen en een hoge energierekening) en veel mensen met een ongezonde leefstijl (ernstig overgewicht, roken en overmatig alcoholgebruik). In deze buurten staat de bestaanszekerheid (extra) onder druk. 2.6.2
Buurtprofielen vergeleken Tot slot bespreken we een aantal opvallende verschillen tussen de best-scorende en slechtst-scorende buurten ten aanzien van een aantal kenmerken van de buurt en haar bewoners (zie bijlage E). Bestaanszekerheid
In de tien slechtst-scorende buurten wonen, in vergelijking met buurten van Almelo waar minder sprake is van gestapelde achterstanden, veel meer mensen met een laag besteedbaar inkomen, leven meer huishoudens in armoede, is het aandeel mensen dat aangeeft moeite te hebben om rond te komen drie keer hoger, zijn meer mensen met een bijstandsuitkering, is de arbeidsparticipatie lager en hebben aanzienlijk meer inwoners een laag opleidingsniveau. Ook is het percentage kinderen in bijstandshuishoudens veel hoger dan in de best-scorende buurten. Verschillen tussen de groepen zijn groot. Zo is gemiddeld genomen 17% van de huishoudens in de 10 slechtst-scorende buurten arm (onder en rond het sociaal minimum) ten opzichte van 1% arme huishoudens in de 10 best-scorende buurten. Dat is we ook bij arbeidsparticipatie; die is gemiddeld genomen 56% in de 10 slechtst-scorende buurten en 77% in de 10 best-scorende buurten. 3
Inkomen en werk wegen bij de berekening van de MDI-score samen voor 45% mee voor de totaalscore.
Het PON & Telos | Almelo in balans
11
Onderadvisering
In relatie tot het opleidingsniveau zien we tevens in de wijken waar deze slechtst-scorende buurten onder vallen in acht van de tien buurten een zeer hoge mate van onderadvisering4 bij kinderen ten opzichte van het gemiddelde in Almelo (zie tabel 16 in bijlage E). In algemene zin valt ook op dat het gemiddelde van Almelo met 38% tevens hoger is dan het landelijk gemiddelde van 32%.5 Woningvoorraad
Daarnaast kenmerkt de woningvoorraad in deze buurten zich door een (zeer) hoog aandeel sociale huurwoningen en een (veel) lager aandeel koopwoningen; de verhouding tussen koop en huur is omgekeerd in vergelijking met buurten met relatief weinig gestapelde achterstanden. Zo is in de 10 slechtst-scorende buurten gemiddeld 18% van de woningvoorraad een koopwoning, in de 10 best-scorende buurten is dit 96%. Voor sociale huur is dit gemiddeld genomen 59% in de slechtst-scorende buurten en 2% in de bestscorende buurten. Het hoge aandeel sociale huur betekent dat deze buurten toegankelijk zijn voor mensen met een beperkt budget, dit werkt als pull factor voor kwetsbaarheid. Datzelfde geldt voor particuliere huur; in de meeste buurten met veel stapeling van achterstanden is ook gemiddeld genomen meer particuliere huur aanwezig. Ook is het aandeel woningen met een slecht energielabel (E t/m G) flink hoger in de slechtst-scorende buurten. Grip en sociale samenhang
Verder zien we dat in deze slechtst-scorende buurten het aandeel inwoners dat regie op het leven ervaart over het algemeen lager is. Daarnaast is ook de sociale samenhang ofwel de onderlinge verbondenheid van inwoners met de buurt in tien slechtst-scorende buurten minder dan in de tien best-scorende buurten. Kosten sociaal domein
Tenslotte zien we grote verschillen in de sociaal domeinkosten. In de 10 slechtst-scorende buurten zijn de gemiddelde sociaal domeinkosten ruim €10.000 per inwoner per jaar. In de 10 best-scorende buurten gaat het gemiddeld genomen om ruim €2.300 per inwoner per jaar. Bovenstaande vergelijking laat een gespiegeld beeld zien tussen de buurten waar het goed en minder goed gaat.
2.7
Conclusies Op basis van een sociaalmaatschappelijke analyse, die de ontwikkelingen over de tijd ten aanzien van de stapeling van achterstanden op 7 domeinen in de buurten van Almelo in beeld heeft gebracht, constateren we dat de ongelijkheid in Almelo is toegenomen. Er is sprake van een concentratie van langdurige meervoudige achterstanden in een groot deel
4
Deze indicator is enkel op wijkniveau beschikbaar; Dashboard zichtopwijken.nl 5 Bron: zichtopwijken.nl
Het PON & Telos | Almelo in balans
12
van de buurten. Tevens zijn deze buurten met veel achterstanden de afgelopen tien jaar (fors) minder sterk verbeterd dan buurten waar het beter gaat. Een verdieping op kenmerken van inwoners en samenstelling van de woningvoorraad laat zien dat er op veel vlakken grote verschillen bestaan tussen de best-scorende en de slechtst-scorende buurten en in Almelo. Deze grote verschillen zorgen in uiterste zin voor gespiegelde buurten. Op alle facetten zijn de inwoners in de slechtst-scorende buurten kwetsbaarder dan de inwoners in de best-scorende buurten. Op basis van bovenstaande bevindingen concluderen we dat de huidige situatie in Almelo een meervoudige, langjarige en gebiedsgerichte aanpak vraagt om de ambitie ‘stad in balans’ te kunnen realiseren. Deze conclusie is in lijn met de conclusie uit het rapport Accentueer het verschil (Agterbosch et al. 2024) over achterstanden in Nederlandse regio’s; hierin wordt tevens betoogd dat voor het doorbreken van structurele achterstanden een gecombineerde aanpak nodig is gericht op mensen én plekken. In het bijbehorende advies gaan we hier dieper op in.
Het PON & Telos | Almelo in balans
13
. Literatuurlijst Agterbosch, S., Janssen, J., Koomen, B. & Smulders, I. (2024, februari). Accentueer het verschil – Een regionaal perspectief op achterstanden in Nederland. Tilburg: Het PON & Telos. Verkregen via: https://hetpon-telos.nl/content/uploads/2024/03/Accentueer-hetVerschil-vervolgonderzoek-Elke-Regio-Telt-21-2-2024-Het-PON-Telos.pdf Blanken, M. & Verhoeven, N. (2023, juni). Ervaren Brede Welvaart – Hoe Brabanders de kwaliteit van hun leven en leefomgeving waarderen in 2022. Tilburg: Het PON & Telos. Verkregen via: https://hetpon-telos.nl/content/uploads/2022/07/Het-PONTelos_Publicatie-Ervaren-Brede-Welvaart-DEF.pdf Hin, J. & Hollander, G. de (2023, december). Gezondheidsachterstanden: kijk ook eens naar de ruimtelijke uitsortering van mensen en voorzieningen. Den Haag: Planbureau voor de Leefomgeving. Verkregen via: https://www.pbl.nl/downloads/pbl-2023gezondheidsachterstanden-kijk-ook-eens-naar-ruimtelijke-uitsortering-van-mensen-envoorzieningen-5133pdf Noble, M., Wright, G., Dibben, C., Smith, G.A.N., McLennan, D., Anttila, C., Barnes, H., Mokhtar,C., Noble, S., Avenell, D., Gardner, J., Covizzi, I. & Lloyd, M. (2004). Indices of Deprivation 2004. Report to the Office of the Deputy Prime Minister. London: Neighbourhood Renewal Unit. Noble, S., McLennan, D., Noble, M., Plunkett, E., Gutacker, N., Silk, M., & Wright, G. (2019).
The English Indices of Deprivation 2019. Research report. Verkregen via https://www.gov.uk/government/publications/english-indices-of-deprivation-2019research-report Vermeij, L. & Thijssen, L. (2024, april). De leefwerelden van arm en rijk. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau. Verkregen via: https://www.scp.nl/binaries/scp/documenten/publicaties/2024/04/05/de-leefwereldenvan-arm-en-rijk/SCP+rapport+De+leefwerelden+van+arm+en+rijk+april+2024.pdf Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) (2023). Grip: Het maatschappelijk belang van persoonlijke controle. Den Haag: WRR. Verkregen via: https://www.wrr.nl/publicaties/rapporten/2023/11/30/grip
Het PON & Telos | Almelo in balans
14
. Overzicht per MDI-categorie Tabel 3. Overzicht MDI-score op buurtniveau Buurten zeer hoge MDI (score 60 en hoger)
Aantal inwoners 2024
MDI-score 2024
MDI-score 2020
MDI-score 2015
Verschil 2024 t.o.v. 2015
1
Nieuwstraat Witvoet en omgeving
1065
74,7
75,8
76,8
-2,1
2
Arendsboer en omgeving Zuid-Riet Zuid
1225
74,2
75,5
76,9
-2,7
3
Kerkelanden
1290
73,7
76,8
77,9
-4,2
4
Ossenkoppelerhoek Midden Zuid
1025
72,6
74,1
74,1
-1,6
5
Wonde en omgeving
1515
72,3
74,8
76,3
-4,0
6
Nieuwland
2030
72,2
70,8
73,2
-1,0
7
Ulk en omgeving
970
72,1
68,2
69,1
3,0
8
Wester Sluitersveldlanden
1665
72,0
73,2
75,5
-3,5
9
Bornsestraat Midden-Riet Noord
1010
71,5
72,1
73,7
-2,2
10
Java en omgeving
985
70,6
71,6
74,0
-3,3
11
Drakensteyn en omgeving
1425
70,5
68,0
72,3
-1,8
12
Achterlanden en omgeving
675
70,4
71,5
73,5
-3,1
13
Boomplaats
930
70,3
74,6
74,6
-4,2
14
Ossenkoppelerhoek Oost
920
69,9
70,4
71,3
-1,5
15
Aalderinkshoek Noordwest
1850
69,8
70,8
72,5
-2,7
16
Aaboer
245
69,6
66,7
68,2
1,4
17
Aalderinkshoek Noordoost
940
69,6
70,1
70,0
-0,5
18
Rumerslanden
805
68,2
69,6
73,1
-4,9
19
Beeklust
825
67,9
69,9
74,6
-6,7
20
Ossenkoppelerhoek Midden Noord
985
65,2
68,1
72,5
-7,2
21
Binnenstad Noord
2360
65,0
65,3
73,5
-8,6
22
Leemslagen Zuid
1730
64,9
65,1
66,4
-1,5
23
Binnenstad Zuid
1300
64,7
64,0
65,8
-1,1
24
Ootmarsumsestraat en omgeving
1595
64,6
61,6
67,6
-3,0
25
Havezathe
1600
64,4
64,9
70,1
-5,7
26
Leemslagen Noord
1425
64,3
63,1
67,7
-3,4
Het PON & Telos | Almelo in balans
15
27
Bedrijventerrein Twentepoort – Stadion6
155
XXX
XXX
XXX
XXX
28
Arendsboer en omgeving Noord
1225
63,6
65,7
68,4
-4,8
29
Ossenkoppelerhoek West
1820
63,4
64,5
68,4
-5,0
30
Kanaalzijde
1420
61,3
62,0
67,1
-5,8
31
Hofkamp Oost
1175
60,4
55,4
61,0
-0,6
32
Vriezenveenseweg en omgeving Haghoek Oost
1305
60,1
60,9
62,8
-2,7
33
Schelfhorst Noordwest
2000
60,0
64,0
67,2
-7,2
Aantal inwoners
MDI-score 2024
MDI-score 2020
MDI-score 2015
Verschil t.o.v. 2015
Buurten hoge MDI (score 50-60) 34
Aadorp Oost
1135
59,7
54,3
61,0
-1,3
35
Aalderinkshoek Zuidwest
1055
59,4
55,0
58,4
1,0
36
Bornsestraat en omgeving Zuid
1495
57,0
61,1
64,4
-7,3
37
Paradijs7
350
56,5
53,7
57,0
-0,4
38
Vriezenveenseweg en omgeving Haghoek West
1800
55,3
55,8
62,7
-7,3
39
Schelfhorst Zuidwest
1165
54,9
43,5
51,2
3,7
40
Leemslagen Oost
1165
54,9
55,2
62,5
-7,6
41
Rohof en omgeving
505
54,2
59,9
67,5
-13,2
42
Hofkamp West
710
53,1
59,4
68,6
-15,5
43
Verspreide huizen wijk 14
250
52,6
46,4
53,2
-0,6
44
Parkweg en omgeving
2090
52,6
47,1
54,7
-2,2
45
Schelfhorst Zuidoost
3095
52,1
53,8
60,5
-8,3
Aantal inwoners
MDI-score 2024
MDI-score 2020
MDI-score 2015
Verschil t.o.v. 2015
Buurten gematigde MDI (score 40-50) 46
Aalderinkshoek Zuidoost
570
46,3
44,3
58,0
-11,7
47
Verspreide huizen wijk 17
290
44,6
35,4
55,5
-10,9
48
Groeneveld
475
41,2
37,8
57,4
-16,2
49
Indië
1005
41,2
49,2
59,3
-18,1
6
Let op: deze buurt heeft minder dan 200 inwoners, en kent daarom relatief grote fluctuaties in de MDI-scores over de tijd. 7 De hoge MDI-score in de buurt Paradijs wordt verklaard door een combinatie van verschillende factoren; opvallend zijn de hoge scores op het domein veiligheid (o.a. relatief veel vermogensdelicten en geweldsdelicten), gezondheid en huisvesting (relatief weinig betaalbare koopwoningen) in 2024. Op het domein werk is arbeidsongeschiktheid verslechterd en anderzijds is het domein inkomen verbeterd.
Het PON & Telos | Almelo in balans
16
50
Verspreide huizen wijk 128
110
XXX
XXX
XXX
XXX
51
Bornerbroek Kern
1245
40,5
37,2
44,8
-4,3
52
Nijrees
3025
40,0
35,9
45,0
-5,0
Buurten lage MDI (score tot 40)
Aantal inwoners
MDI-score 2024
MDI-score 2020
MDI-score 2015
Verschil t.o.v. 2015
53
Verspreide huizen wijk 21
820
39,9
42,1
50,5
-10,6
54
Aadorp West
395
39,7
37,9
53,7
-13,9
55
Schelfhorst Noordoost
1335
39,7
39,4
49,0
-9,3
56
Kollenveld
1220
38,8
42,3
48,7
-9,9
57
Maardijk
970
38,6
34,1
47,9
-9,3
58
Huttenveld
2115
35,6
34,5
45,4
-9,7
59
Mooie Vrouwenweg en omgeving
815
33,7
32,7
43,4
-9,8
60
Zeven Bosjes
1200
31,7
29,1
43,8
-12,2
61
Verspreide huizen wijk 139
155
XXX
XXX
XXX
XXX
62
Robbenhaarsweg Noord
675
30,1
27,7
41,2
-11,1
63
Markgraven
1290
29,6
31,8
46,8
-17,2
8
Let op: deze buurt heeft minder dan 200 inwoners, en kent daarom relatief grote fluctuaties in de MDI-scores over de tijd. 9 Let op: deze buurt heeft minder dan 200 inwoners, en kent daarom relatief grote fluctuaties in de MDI-scores over de tijd.
Het PON & Telos | Almelo in balans
17
. Kosten sociaal domein per buurt Tabel 4. Kosten sociaal domein op buurtniveau per jaar (data verkregen via Kennispunt Twente)
Buurt
Kosten Participatie- Kosten WMO wet uitkering
Kosten Jeugd
Kosten WLZthuiswonend
Kosten GGZ
Kosten Medisch specialistisch e thuiszorg
Totale kosten sociaal domein
Nieuwstraat -Witvoet en omgeving
€ 5.366.390
€ 426.836
€ 717.641
€ 1.358.200
€ 307.300
€ 1.612.300
€ 9.788.667
Arendsboer en omgeving Zuid-Riet Zuid
€ 5.993.243
€ 557.655
€ 1.020.186
€ 743.000
€ 417.200
€ 2.487.600
€ 11.218.884
Kerkelanden
€ 9.610.688
€ 971.216
€ 795.514
€ 2.479.400
€ 602.400
€ 2.713.600
€ 17.172.818
Ossenkoppelerhoek Midden Zuid
€ 6.356.338
€ 404.578
€ 726.944
€ 569.200
€ 294.900
€ 1.510.500
€ 9.862.460
Wonde en omgeving
€ 9.205.626
€ 548.343
€ 896.795
€ 1.368.400
€ 1.013.700
€ 3.077.200
€ 16.110.065
Nieuwland
€ 10.984.954
€ 965.233
€ 1.142.851
€ 1.448.300
€ 674.700
€ 3.678.900
€ 18.894.939
Ulk en omgeving
€ 3.782.184
€ 703.220
€ 156.139
€ 681.200
€ 686.500
€ 2.659.000
€ 8.668.243
Wester Sluitersveldlanden
€ 9.558.741
€ 1.339.523
€ 1.034.881
€ 982.900
€ 990.200
€ 3.193.700
€ 17.099.945
Bornsestraat Midden-Riet € 3.383.505 Noord
€ 470.079
€ 697.700
€ 805.800
€ 626.200
€ 2.454.600
€ 8.437.885
Java en omgeving
€ 5.593.243
€ 1.167.204
€ 852.131
€ 1.456.500
€ 1.520.500
€ 1.985.400
€ 12.574.978
Drakensteyn en omgeving
€ 9.026.973
€ 1.003.098
€ 856.336
€ 2.533.900
€ 359.500
€ 2.997.400
€ 16.777.207
Achterlanden en omgeving
€ 2.806.932
€ 324.843
€ 360.112
€ 354.400
€ 102.400
€ 1.198.200
€ 5.146.888
Boomplaats
€ 4.089.004
€ 331.954
€ 489.383
€ 315.500
€ 204.200
€ 1.552.100
€ 6.982.141
Ossenkoppelerhoek Oost
€ 4.507.265
€ 270.199
€ 134.758
€ 314.000
€ 262.700
€ 1.346.900
€ 6.835.822
Aalderinkshoek Noordwest
€ 10.367.514
€ 603.003
€ 1.140.673
€ 1.375.400
€ 437.500
€ 2.803.000
€ 16.727.090
Aaboer
€ 320.192
€ 246.598
€ 829.952
€ 726.200
€ 1.100
€ 817.400
€ 2.941.442
Aalderinkshoek Noordoost
€ 2.037.795
€ 576.342
€ 94.994
€ 849.500
€ 360.100
€ 2.248.500
€ 6.167.230
Rumerslanden
€ 4.372.541
€ 519.795
€ 403.845
€ 401.600
€ 253.600
€ 1.150.800
€ 7.102.181
Beeklust
€ 4.100.670
€ 412.243
€ 312.024
€ 1.120.200
€ 168.100
€ 1.487.000
€ 7.600.237
Ossenkoppelerhoek Midden Noord
€ 4.116.783
€ 249.694
€ 207.810
€ 796.100
€ 502.200
€ 1.180.800
€ 7.053.387
Binnenstad Noord
€ 5.988.785
€ 1.423.015
€ 434.870
€ 2.225.400
€ 2.178.500
€ 5.124.400
€ 17.374.970
Leemslagen Zuid
€ 4.850.729
€ 1.048.218
€ 730.509
€ 1.111.500
€ 607.200
€ 3.029.700
€ 11.377.856
Binnenstad Zuid
€ 4.562.577
€ 625.468
€-
€ 795.200
€ 586.600
€ 2.719.100
€ 9.288.945
Ootmarsumsestraat en omgeving
€ 1.345.035
€ 441.696
€ 302.620
€ 977.100
€ 405.700
€ 3.424.600
€ 6.896.752
Havezathe
€ 2.437.385
€ 339.156
€ 586.695
€ 1.700.300
€ 99.200
€ 2.787.300
€ 7.950.036
Leemslagen Noord
€ 4.087.441
€ 315.712
€ 382.198
€ 563.300
€ 442.400
€ 2.081.400
€ 7.872.451
Arendsboer en omgeving Noord
€ 1.226.722
€ 408.893
€ 497.285
€ 1.483.000
€ 320.000
€ 2.415.500
€ 6.351.400
Ossenkoppelerhoek West € 3.332.298
€ 449.369
€ 663.145
€ 952.500
€ 455.000
€ 2.769.200
€ 8.621.512
Het PON & Telos | Almelo in balans
18
Kanaalzijde
€ 4.620.019
€ 292.860
€ 803.377
€ 866.400
€ 315.700
€ 2.599.100
€ 9.497.455
Hofkamp Oost
€ 652.941
€ 1.214.866
€ 109.688
€ 816.500
€ 849.100
€ 2.006.600
€ 5.649.695
Vriezenveenseweg en omgeving Haghoek Oost
€ 1.354.895
€ 150.952
€ 397.929
€ 297.000
€ 216.700
€ 2.157.400
€ 4.574.875
Schelfhorst Noordwest
€ 3.259.178
€ 467.469
€ 570.599
€ 974.300
€ 316.400
€ 3.520.800
€ 9.108.746
Aadorp Oost
€ 1.126.422
€ 209.124
€ 593.274
€ 240.500
€ 134.800
€ 2.086.200
€ 4.390.320
Aalderinkshoek Zuidwest
€ 738.253
€ 518.516
€ 249.184
€ 872.400
€ 164.300
€ 2.405.400
€ 4.948.053
Bornsestraat en omgeving Zuid
€ 2.283.916
€ 239.161
€ 342.467
€ 347.400
€ 336.700
€ 2.452.300
€ 6.001.944
Paradijs
€-
€-
€-
€ 145.200
€ 61.000
€ 1.046.000
€ 1.252.200
Vriezenveenseweg en omgeving Haghoek West
€ 1.714.090
€ 374.618
€ 660.384
€ 701.800
€ 369.200
€ 2.373.200
€ 6.193.292
Schelfhorst Zuidwest
€ 400.778
€ 218.438
€ 741.217
€ 335.400
€ 225.200
€ 2.226.300
€ 4.147.333
Leemslagen Oost
€ 1.009.889
€ 144.795
€ 819.632
€ 282.200
€ 176.800
€ 1.752.800
€ 4.186.116
Rohof en omgeving
€ 21.206
€ 159.187
€ 249.549
€ 151.500
€ 236.100
€ 980.500
€ 1.798.041
Hofkamp West
€ 1.104.167
€ 185.019
€ 84.764
€ 700.100
€ 318.400
€ 1.198.300
€ 3.590.750
Verspreide huizen wijk 14
€-
€ 41.407
€-
€-
€ 9.900
€ 283.500
€ 334.807
Parkweg en omgeving
€ 1.474.926
€ 671.659
€ 438.185
€ 3.086.100
€ 827.700
€ 3.809.400
€ 10.307.970
Schelfhorst Zuidoost
€ 2.680.869
€ 815.262
€ 794.363
€ 1.748.200
€ 743.000
€ 5.957.600
€ 12.739.294
Aalderinkshoek Zuidoost
€-
€ 119.153
€-
€ 91.700
€ 66.000
€ 1.056.900
€ 1.333.753
Verspreide huizen wijk 17
€-
€ 36.694
€-
€ 19.500
€ 45.400
€ 452.300
€ 553.894
Groeneveld
€-
€ 27.814
€-
€ 108.600
€ 39.600
€ 1.381.500
€ 1.557.514
Indië
€ 39.388
€-
€ 201.897
€ 169.600
€ 169.500
€ 1.502.500
€ 2.082.884
Bornerbroek Kern
€ 39.129
€ 134.985
€ 191.418
€ 287.300
€ 107.300
€ 1.998.800
€ 2.758.932
Nijrees
€ 860.144
€ 242.036
€ 801.131
€ 497.200
€ 578.000
€ 4.878.200
€ 7.856.712
Verspreide huizen wijk 21
€-
€ 109.530
€ 253.159
€ 91.600
€ 60.000
€ 1.133.400
€ 1.647.690
Aadorp West
€-
€ 42.614
€-
€ 139.400
€ 25.900
€ 795.100
€ 1.003.014
Schelfhorst Noordoost
€ 209.419
€ 204.020
€ 173.925
€ 663.700
€ 198.800
€ 2.996.500
€ 4.446.365
Kollenveld
€ 273.506
€ 63.347
€ 421.622
€ 250.200
€ 183.200
€ 1.618.200
€ 2.810.075
Maardijk
€-
€ 72.231
€ 197.951
€ 125.300
€ 182.700
€ 1.372.300
€ 1.950.483
Huttenveld
€ 46.695
€ 124.685
€ 541.768
€ 237.400
€ 234.000
€ 2.813.000
€ 3.997.547
Mooie Vrouwenweg en omgeving
€ 90.597
€ 59.029
€ 528.693
€ 272.700
€ 100.600
€ 1.066.400
€ 2.118.018
Zeven Bosjes
€ 278.348
€ 49.920
€ 179.281
€ 79.700
€ 446.500
€ 1.741.100
€ 2.774.849
Robbenhaarsweg Noord
€-
€-
€ 69.387
€ 97.800
€ 35.300
€ 611.000
€ 813.487
Markgraven
€ 11.336
€ 46.312
€ 280.809
€ 1.662.700
€ 107.900
€ 2.136.800
€ 4.245.857
Het PON & Telos | Almelo in balans
19
. Top 10 slechtst- en bestscorende buurten In deze bijlage geven we een aantal vergelijkingen in tabellen en figuren weer tussen de 10 slechtst-scorende buurten en de 10 best-scorende buurten. We gaan achtereenvolgens in op: • Top 10 MDI-scores – vergelijking in de tijd • Grootste en minst grote verbetering in MDI-scores in de afgelopen 10 jaar • Patronen in de tijd – inzoomen op de buurten • MDI-scores per domein in 2024 MDI-scores in de 10 slechtst- en best-scorende buurten in de tijd Tabel 5. Top 10 slechtst-scorende buurten (hoogste MDI-score) in 2015, 2020 en 2024
2015
2020
2024 △ t.o.v. 2015
1
Kerkelanden
77,9
Kerkelanden
76,8
Nieuwstraat Witvoet en omgeving
74,7
-2,1
2
Arendsboer en omgeving Zuid-Riet Zuid
76,9
Nieuwstraat Witvoet en omgeving
75,8
Arendsboer en omgeving Zuid-Riet Zuid
74,2
-2,7
3
Nieuwstraat Witvoet en omgeving
76,8
Arendsboer en omgeving Zuid-Riet Zuid
75,5
Kerkelanden
73,7
-4,2
4
Wonde en omgeving
76,3
Wonde en omgeving
74,8
Ossenkoppelerhoek Midden Zuid
72,6
-1,6
5
Wester Sluitersveldlanden
75,5
Boomplaats
74,6
Wonde en omgeving
72,3
-4,0
6
Beeklust
74,6
Ossenkoppelerhoek Midden Zuid
74,1
Nieuwland
72,2
-1,0
7
Boomplaats
74,6
Wester Sluitersveldlanden
73,2
Ulk en omgeving
72,1
3,0
8
Ossenkoppelerhoek Midden Zuid
74,1
Bornsestraat Midden-Riet Noord
72,1
Wester Sluitersveldlanden
72,0
-3,5
9
Java en omgeving
74,0
Java en omgeving
71,6
Bornsestraat Midden-Riet Noord
71,5
-2,2
10
Bornsestraat Midden-Riet Noord
73,7
Achterlanden en omgeving
71,5
Java en omgeving
70,6
-3,3
Het PON & Telos | Almelo in balans
20
Tabel 6. Top 10 best-scorende buurten (laagste MDI-score) in 2015, 2020 en 2024
2015
2020
2024 △ t.o.v. 2015
51
Schelfhorst Noordoost
49,0
Groeneveld
37,8
Verspreide huizen wijk 21
39,9
-10,6
52
Kollenveld
48,7
Bornerbroek Kern
37,2
Aadorp West
39,7
-13,9
53
Maardijk
47,9
Nijrees
35,9
Schelfhorst Noordoost
39,7
-9,3
54
Markgraven
46,8
Verspreide huizen wijk 17
35,4
Kollenveld
38,8
-9,9
55
Huttenveld
45,4
Huttenveld
34,5
Maardijk
38,6
-9,3
56
Nijrees
45,0
Maardijk
34,1
Huttenveld
35,6
-9,7
57
Bornerbroek Kern
44,8
Mooie Vrouwenweg en omgeving
32,7
Mooie Vrouwenweg en omgeving
33,7
-9,8
58
Zeven Bosjes
43,8
Markgraven
31,8
Zeven Bosjes
31,7
-12,2
59
Mooie Vrouwenweg en omgeving
43,4
Zeven Bosjes
29,1
Robbenhaarsweg Noord
30,1
-11,1
60
Robbenhaarsweg Noord
41,2
Robbenhaarsweg Noord
27,7
Markgraven
29,6
-17,2
Grootste en minst grote verbetering in de tijd Tabel 7. Top 10 buurten verschil in MDI-score 2024 met 2015 (meest vooruitgegaan en meest achteruitgegaan) Plek
Grootste verbetering
Verschil t.o.v. 2015
Plek
Minst grote verbetering / verslechtering
1
Indië
-18,1
51
Binnenstad Zuid
-1,1
2
Markgraven
-17,2
52
Nieuwland
-1,0
3
Groeneveld
-16,2
53
Hofkamp Oost
-0,6
4
Hofkamp West
-15,5
54
Verspreide huizen wijk 14
-0,6
5
Aadorp West
-13,9
55
Aalderinkshoek Noordoost
-0,5
6
Rohof en omgeving
-13,2
56
Paradijs
-0,4 1,0
Verschil t.o.v. 2015
7
Verspreide huizen wijk 13
-12,3
57
Aalderinkshoek Zuidwest
8
Zeven Bosjes
-12,2
58
Aaboer
1,4
9
Aalderinkshoek Zuidoost
-11,7
59
Ulk en omgeving
3,0
10
Robbenhaarsweg Noord
-11,1
60
Schelfhorst Zuidwest
3,7
Het PON & Telos | Almelo in balans
21
Patronen in de tijd Figuur 5. Verandering in MDI-score van de 10 slechtst-scorende buurten in 2024
78 77 76 75 74 73 72 71 70 69 68 67 2015
2020
2024
Nieuwstraat -Witvoet en omgeving Kerkelanden
Arendsboer en omgeving Zuid-Riet Zuid Ossenkoppelerhoek Midden Zuid
Wonde en omgeving
Nieuwland
Ulk en omgeving
Wester Sluitersveldlanden
Figuur 6. Verandering in MDI-score van de 10 best-scorende buurten in 2024
54 52 50 48 46 44 42 40 38 36 34 32 30 28 26
2015
2020
2024
Verspreide huizen wijk 21
Aadorp West
Schelfhorst Noordoost
Kollenveld
Maardijk
Huttenveld
Mooie Vrouwenweg en omgeving
Zeven Bosjes
Robbenhaarsweg Noord
Markgraven
Het PON & Telos | Almelo in balans
22
MDI scores per domein in 2024 Figuur 7. De MDI-scores per domein en totaal van de 10 buurten met de hoogste MDI-scores in 2024
Java en omgeving
Bornsestraat Midden-Riet Noord
Wester Sluitersveldlanden
Ulk en omgeving
Nieuwland
Wonde en omgeving
Ossenkoppelerhoek Midden Zuid
Kerkelanden
Arendsboer en omgeving Zuid-Riet Zuid
Nieuwstraat -Witvoet en omgeving
0
10
20
30
40
50
60
70
MDI
Woonomgeving
Veiligheid
Huisvesting
Opleiding
Gezondheid
Werk
Inkomen
Het PON & Telos | Almelo in balans
80
90 100
23
Figuur 8. De MDI-scores per domein en totaal van de 10 buurten met de laagste MDI-scores in 2024
Markgraven
Robbenhaarsweg Noord
Zeven Bosjes
Mooie Vrouwenweg en omgeving
Huttenveld
Maardijk
Kollenveld
Schelfhorst Noordoost
Aadorp West
Verspreide huizen wijk 21
0
10
20
30
40
50
60
70
MDI
Woonomgeving
Veiligheid
Huisvesting
Opleiding
Gezondheid
Werk
Inkomen
Het PON & Telos | Almelo in balans
80
90
24
. Buurtprofielen In deze bijlage geven we achtereenvolgens een verdieping op de MDI-score aan de hand van thema’s geselecteerd op basis van de huidige beleidsinzet: • Inkomen/bestaanszekerheid • Bijstand/bestaanszekerheid • Woningvoorraad • Onderwijs en arbeidsparticipatie • Grip en sociale samenhang We presenteren de indicatoren steeds uitgesplitst naar de 10 slechtst-scorende en 10 bestscorende buurten. De hier gebruikte data is afkomstig van databestanden van Het PON & Telos en de dashboards de buurtbarometer van Kennispunt Twente en zichtopwijken.nl. van Wijkwijzer. Tabel 10. Inkomen/bestaanszekerheid – 10 slechtst-scorende buurten % Arme Huishouden s tot 120% van het sociaal minimum
Gemiddeld gest. Inkomen (x €1.000)
MDI-score 2024
Inwoneraant al
% Arme huishoudens (onder en rond sociaal minimum)
Nieuwstraat -Witvoet en omgeving
74,7
1065
21
33
24,1
Arendsboer en omgeving Zuid-Riet Zuid
74,2
1225
17
29
25,9
Kerkelanden
73,7
1290
23
38
22,8
Ossenkoppelerhoek Midden Zuid
72,6
1025
22
39
23,7
Wonde en omgeving
72,3
1515
19
30
24,2
Nieuwland
72,2
2030
16
28
25,7
Ulk en omgeving
72,1
970
13
30
25,2
Wester Sluitersveldlanden
72,0
1665
18
37
23,4
Bornsestraat MiddenRiet Noord
71,5
1010
12
26
27,3
Java en omgeving
70,6
985
13
31
25,7
Buurt
Het PON & Telos | Almelo in balans
25
Tabel 11. Inkomen/bestaanszekerheid – 10 best-scorende buurten
MDI-score 2024
Inwoneraantal
% Arme huishouden (onder en rond sociaal minimum)
Markgraven
29,6
1290
0,2
0,9
45,7
Robbenhaarsweg Noord
30,1
675
0,7
0,7
57,5
Zeven Bosjes
31,7
1200
0,2
1,1
39,7
Mooie Vrouwenweg en omgeving
33,7
815
0,5
1,9
46
Huttenveld
35,6
2115
0,1
0,8
40,4
Maardijk
38,6
970
0,8
0,3
41,9
Kollenveld
38,8
1220
1,2
3,5
48,3
Schelfhorst Noordoost
39,7
1335
1,5
2,2
36
Aadorp West
39,7
395
0,6
1,3
40,5
Verspreide huizen wijk 21
39,9
820
3
7,7
40,2
Buurt
% Arme Huishoudens tot 120% van het sociaal minimum
Gemiddeld gest. Inkomen (x €1.000)
Tabel 12. Bijstand/bestaanszekerheid – 10 slechtst-scorende buurten Bijstandsuitkering (aantal)
Bijstand per 1.000 inwoners
% kinderen in bijstandhuishoudens
% moeite met rondkomen
Nieuwstraat -Witvoet en omgeving
80
86
19
42
Arendsboer en omgeving Zuid-Riet Zuid
100
71
11
37
Kerkelanden
150
123
15
46
Ossenkoppelerhoek Midden Zuid
100
93
13
44
Wonde en omgeving
120
83
19
41
Nieuwland
160
77
11
37
Ulk en omgeving
60
62
15
33
Wester Sluitersveldlanden
170
112
8
39
Bornsestraat MiddenRiet Noord
60
57
11
33
Java en omgeving
70
82
15
36
Buurt
Het PON & Telos | Almelo in balans
26
Tabel 13. Bijstand/bestaanszekerheid - 10 best-scorende buurten Bijstandsuitkering (aantal)
Bijstand per 1.000 inwoners
% kinderen in bijstandhuishoudens
% moeite met rondkomen
Markgraven
0
0
8
9
Robbenhaarsweg Noord
0
0
8
10
Zeven Bosjes
0
0
3
12
Mooie Vrouwenweg en omgeving
0
0
8
10
Huttenveld
0
0
3
13
Maardijk
0
0
3
13
Kollenveld
10
8
x
16
Schelfhorst Noordoost
0
0
6
12
Aadorp West
0
0
3
11
Verspreide huizen wijk 21
0
0
x
10
Buurt
Tabel 14. Woningvoorraad - 10 slechtst-scorende buurten Koopwoning %
Sociale huurwoning %
Particuliere huurwoning %
Energielabels E t/m G %
Energielast %
Nieuwstraat -Witvoet en omgeving
38
47
15
33
9
Arendsboer en omgeving Zuid-Riet Zuid
34
52
14
23
15
Kerkelanden
27
58
15
23
5
Ossenkoppelerhoek Midden Zuid
18
78
4
16
3
Wonde en omgeving
35
51
14
20
6
Nieuwland
32
61
7
14
17
Ulk en omgeving
15
79
6
2
19
Wester Sluitersveldlanden
16
77
7
19
17
Bornsestraat MiddenRiet Noord
39
45
16
21
21
Java en omgeving
28
44
28
40
24
Buurt
Het PON & Telos | Almelo in balans
27
Tabel 15. Woningvoorraad - 10 best-scorende buurten Koopwoning %
Sociale huurwoning %
Particuliere huurwoning %
Energielabels E t/m G %
Energielast %
Markgraven
99
0
1
2
6
Robbenhaarsweg Noord
96
0
4
8
9
Zeven Bosjes
99
0
1
X
3
Mooie Vrouwenweg en omgeving
96
0
4
23
6
Huttenveld
98
0
2
Maardijk
99
0
1
1
0
Kollenveld
81
17
2
2
3
Schelfhorst Noordoost
99
0
1
2
2
Aadorp West
94
3
3
23
1
Verspreide huizen wijk 21
78
0
22
x
0
Buurt
1
Tabel 16. Onderwijs en arbeid - 10 slechtst-scorende buurten Laag opgeleiden %
Middelbaar opgeleiden %
Hoog opgeleiden %
Onderadvies %
Arbeidsparticipatie %
Nieuwstraat -Witvoet en omgeving
58
37
5
67
54
Arendsboer en omgeving Zuid-Riet Zuid
50
42
8
43
58
Kerkelanden
58
35
7
41
47
Ossenkoppelerhoek Midden Zuid
45
39
16
53
55
Wonde en omgeving
55
39
6
67
55
Nieuwland
48
42
9
43
59
Ulk en omgeving
51
32
16
33
55
Wester Sluitersveldlanden
50
39
11
49
57
Bornsestraat Midden-Riet Noord
45
43
12
43
62
Java en omgeving
34
54
13
33
58
Buurt
Het PON & Telos | Almelo in balans
28
Tabel 17. Onderwijs en arbeid - 10 best-scorende buurten Laag opgeleiden %
Middelbaar opgeleiden %
Hoog opgeleiden %
Onderadvies %
Arbeidsparticipatie %
Markgraven
17
41
41
49
74
Robbenhaarsweg Noord
19
38
43
49
83
Zeven Bosjes
16
54
30
51
75
Mooie Vrouwenweg en omgeving
20
38
42
49
84
Huttenveld
14
37
49
51
79
Maardijk
25
52
23
51
78
Kollenveld
20
45
35
15
80
Schelfhorst Noordoost
25
48
26
30
66
Aadorp West
17
47
37
38
75
Verspreide huizen wijk 21
21
49
30
50
79
Buurt
Tabel 18. Grip en sociale samenhang - 10 slechtst-scorende buurten
Buurt
Grip op het leven %
Sociale samenhang Score en duiding
Kosten sociaal domein per inwoner
Nieuwstraat -Witvoet en omgeving
83
3,86
zwak
€
9.191
Arendsboer en omgeving Zuid-Riet Zuid
86
3,92
voldoende
€
9.158
Kerkelanden
81
3,77
onvoldoende
€
13.312
Ossenkoppelerhoek Midden Zuid
80
3,84
zwak
€
9.622
Wonde en omgeving
81
3,88
zwak
€
10.634
Nieuwland
84
3,93
voldoende
€
9.308
Ulk en omgeving
82
4,03
ruim voldoende
€
8.936
Wester Sluitersveldlanden
83
3,84
zwak
€
10.270
Bornsestraat MiddenRiet Noord
89
4,02
ruim voldoende
€
8.354
Java en omgeving
84
4,02
ruim voldoende
€
12.766
Het PON & Telos | Almelo in balans
29
Tabel 19. Grip en sociale samenhang - 10 best-scorende buurten
Buurt
Grip op het leven %
Sociale samenhang Score en duiding
Kosten sociaal domein per inwoner
Markgraven
93
4,34
uitstekend
€ 3.291
Robbenhaarsweg Noord
X
4,42
uitstekend
€ 1.205
Zeven Bosjes
93
4,26
uitstekend
€ 2.312
Mooie Vrouwenweg en omgeving
X
4,38
uitstekend
€ 2.599
Huttenveld
93
4,27
uitstekend
€ 1.890
Maardijk
93
4,29
uitstekend
€ 2.011
Kollenveld
93
4,36
uitstekend
€ 2.303
Schelfhorst Noordoost
92
4,18
goed
€ 3.331
Aadorp West
92
4,29
uitstekend
€ 2.539
Verspreide huizen wijk 21
91
4,35
uitstekend
€ 2.009
Het PON & Telos | Almelo in balans
30
. Ontwikkeling MDI-domeinen 10 slechtst-scorende buurten In deze bijlage geven we van de 10 slechtst-scorende buurten in 2024 de ontwikkeling van de MDI-domeinen weer voor de jaren 2015, 2020 en 2024. Figuur 9. Buurt 1 - Nieuwstraat - Witvoet en omgeving
100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0
2015
2020
2024
Figuur 10. Buurt 2 – Arendsboer en omgeving Zuid-Riet Zuid
100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0
2015
Het PON & Telos | Almelo in balans
2020
2024
31
Figuur 11. Buurt 3 – Kerkelanden
100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0
2015
2020
2024
Figuur 12. Buurt 4 – Ossenkoppelerhoek Midden Zuid
100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0
2015
Het PON & Telos | Almelo in balans
2020
2024
32
Figuur 13. Buurt 5 – Wonde en omgeving
100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0
2015
2020
2024
2015
2020
2024
Figuur 14. Buurt 6 – Nieuwland
100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0
Het PON & Telos | Almelo in balans
33
Figuur 15. Buurt 7 – Ulk en omgeving
100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0
2015
2020
2024
Figuur 16. Buurt 8 – Wester Sluitersveldlanden
100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0
2015
Het PON & Telos | Almelo in balans
2020
2024
34
Figuur 17. Buurt 9 – Bornsestraat Midden-Riet Noord
100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0
2015
2020
2024
Figuur 18. Buurt 10 – Java en omgeving
100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0
2015
Het PON & Telos | Almelo in balans
2020
2024
35
. Structurele samenhangende factoren In deze bijlage kijken we met behulp van correlatieanalyses naar de samenhang van de MDI in Almelo en enkele structurele factoren die van invloed zijn op de ontwikkeling van (gestapelde) achterstanden. Op basis van eerdere analyses uit het rapport Accentueer het verschil (Agterbosch et al. 2024) zijn correlaties uitgevoerd voor een aantal factoren (zie tabel 20). We vinden een statistisch sterke samenhang tussen de MDI-score en ongezonde leefstijl, de energiequote en energielast in Almelose buurten. Dit betekent dat hoe hoger de MDI-score hoe vaker een ongezonde leefstijl en energiearmoede aanwezig is in die buurt. Dit komt overeen met het eerder genoemde landelijke onderzoek Accentueer het verschil. Overigens is het nodig om op te merken dat we middels deze analyses enkel de mate en richting van samenhang kunnen aantonen tussen de betreffende factoren en de MDI-index; we kunnen daarmee geen uitspraken over de causaliteit doen. Bij regionale ongelijkheid en (stapeling van) achterstanden gaat het immers altijd over een meervoudige en daarmee complexe causaliteit. Tabel 20. Correlaties tussen vergelijkingsindicatoren en de MDI-index op buurtniveau Korte beschrijving
Ongezonde leefstijl
Gemiddelde percentage ernstig overgewicht, roken en overmatig alcoholgebruik
0,874 (sterk)
Energielast
Het percentage huishoudens met een laag inkomen en hoge energierekening, conform de definitie van LIHE.
0,662 (sterk)
Het percentage huishoudens dat meer dan 10% van het inkomen besteedt aan energiekosten.
0,757 (sterk)
De verhouding tussen het aantal personen van 0 tot 25 jaar en het aantal personen van 25 tot 65 jaar. Dit cijfer geeft inzicht in de verhouding van de jeugd tot het werkende deel van de bevolking.
-0,406 (matig)
De verhouding tussen het aantal personen van 65 jaar of ouder en het aantal personen van 25 tot 65 jaar. Dit cijfer geeft inzicht in de verhouding van de ouderen tot het werkende deel van de bevolking.
-0,029 (geen)
Energiequote
Groene druk
Grijze druk
10
Correlatiecoëfficiënt10 Almelo
Vergelijkingsindicator
Field, A. (2009). Discovering statistics using SPSS.
Het PON & Telos | Almelo in balans
36
Figuur 19. Aandeel energielast, energiequote en ongezonde leefstijl – uitgesplitst op buurtniveau
Het PON & Telos | Almelo in balans
37
. Indicatoren en bronnen We geven in onderstaande tabellen de gebruikte indicatoren en bijbehorende bronnen weer. Allereerst de gebruikte indicatoren voor de MDI-domeinen, vervolgens de gebruikte indicatoren voor de buurtprofielen. Tabel 21. Indicatoren en bronnen – gebruikt voor de MDI-scores Domein
Indicator
Eenheid
Omschrijving
Bron
Type data
Gezondheid
Beoordeling van eigen gezondheid
Percentage
Percentage personen met antwoordcategorie 'zeer goed' of 'goed' op de vraag naar de algemene gezondheidstoestand.
GGD gezondheidsmonitor
Enquête
Gezondheid
Risico Depressie
Percentage
Het percentage personen van 18 GGD jaar en ouder met een hoog risico op gezondheidseen angststoornis of depressie. monitor
Enquête
Gezondheid
Stress
Percentage
Het percentage personen van 18 jaar of ouder dat de afgelopen 4 weken (heel) veel stress heeft ervaren.
GGD gezondheidsmonitor
Enquête
Huisvesting
Afstand bushalten
Meter
Gemiddelde afstand tot bushalten, tramhalten of metrohalten waar op werkdagen minimaal 2 bussen, trams of metro's per uur stoppen tussen 07:00 en 20:00.
OVapi
Registratie
Huisvesting
Afstand levensmiddelen
Kilometer
Gemiddelde afstand van woonadres naar de dichtstbijzijnde supermarkt CBS of andere winkel voor dagelijkse levensbehoeften.
Registratie
Huisvesting
Afstand basisschool
Kilometer
Gemiddelde afstand van woonadres CBS naar de dichtstbijzijnde basisschool.
Registratie
Registratie
Huisvesting
Betaalbare Percentage koop-woningen
Het percentage betaalbare koopwoningen. De betaalbaarheidsgrens wordt bepaald door 4,5 keer het bruto mediaan inkomen van het betreffende jaar.
Huisvesting
Afstand huisartspraktijk
Kilometer
Gemiddelde afstand van woonadres naar de dichtstbijzijnde CBS huisartsenpraktijk.
Registratie
Inkomen
Arme huishoudens
Percentage
Huishoudens met een inkomen onder of rond het sociaal minimum.
CBS
Registratie
Inkomen
Financiële buffer
Percentage
Percentage huishoudens met voldoende financiële buffer, rekening houdend met de grootte van het huishoudens.
CBS Microdata
Registratie
Opleiding
Laag opgeleiden
Percentage
Aandeel laagopgeleiden in de bevolking (15-75 jaar).
CBS
Registratie
Veiligheid
Geweldsdelicten
Aantal per 1.000 inwoners
Het aantal geregistreerde geweldsen seksuele delicten per 1.000 inwoners.
Politie
Registratie
Veiligheid
Vandalisme
Aantal per 1.000 inwoners
Het aantal vernielingen c.q. zaakbeschadigingen per 1.000 inwoners.
Politie
Registratie
Veiligheid
Vermogensdelicten
Aantal per 1.000 inwoners
Het aantal vermogendelicten per 1.000 inwoners.
Politie
Registratie
Werk
ArbeidsPercentage ongeschiktheid
Percentage van de bevolking dat arbeidsongeschikt is; te maken
CBS
Registratie
Het PON & Telos | Almelo in balans
CBS Microdata
38
heeft met 'verlies aan verdiencapaciteit', als rechtstreeks en objectief medisch vast te stellen gevolg van ziekte of gebreken. Werk
Netto arbeidsparticipatie
Emissie Woonomgeving koolstofdioxide
Woonomgeving
Emissie stikstof-oxiden
Woonomgeving Emissie fijnstof
Percentage
Netto arbeidsparticipatie onder inwoners van 15 tot 75 jaar oud.
CBS
Registratie
kg/inwoner
De gemiddelde emissie koolstofdioxiden (CO2) per inwoner van de sectoren 'Consumenten, Verkeer en vervoer, en Handel, Diensten en Overheid naar de lucht.
Emissieregistratie
Registratie
kg/inwoner
De gemiddelde emissie stikstofoxiden (NOx) per inwoner van de sectoren 'Consumenten, Verkeer en vervoer, en Handel, Diensten en Overheid naar de lucht.
Emissieregistratie
Registratie
kg/inwoner
De gemiddelde emissie fijnstof (PM2.5) per inwoner van de sectoren Emissie'Consumenten, Verkeer en vervoer, registratie en Handel, Diensten en Overheid naar de lucht.
Registratie
Woonomgeving
Energielabel woningen
Percentage
Het percentage gelabelde woningen RVO, Klimaatmet energielabel B of hoger. monitor
Registratie
Woonomgeving
Geluidbelasting
Percentage
Percentage landoppervlakte belast met een geluidsniveau hoger of gelijk aan 55 dB.
GGD gezondheidsmonitor
Enquête
Woonomgeving
Openbaar bomen
Percentage
Percentage openbare ruimte met bomen exclusief agrarisch.
Klimaateffectatlas
Registratie
Woonomgeving
Openbaar groen
Percentage
Percentage openbare ruimte met laag groen exclusief agrarisch.
Klimaateffectatlas
Registratie
Woonomgeving
Verkeersonveiligheid
Ongevallen Het aantal verkeersongevallen per per kilometer kilometer weglengte. weg
Woonomgeving NMVOS
kg/inwoner
De gemiddelde emissie vluchtige stoffen (NMVOS) per inwoner naar de lucht.
Het PON & Telos | Almelo in balans
Rijkswaterstaat Registratie Emissieregistratie
Registratie
39
Tabel 22. Indicatoren en bronnen – gebruikt voor de buurtprofielen Thema
Indicator
Eenheid
Omschrijving
Bron
Type Data
Algemeen
Inwoner-aantal
Aantal
Aantal inwoners per buurt.
CBS
Registratie
CBS
Registratie
Inkomen / bestaanszekerheid
Arme huishoudens
%
Percentage huishoudens met een inkomen onder of rond het sociaal minimum.
Inkomen / bestaanszekerheid
Arme huishoudens (120% sociaal minimum)
%
Percentage huishoudens met een inkomen tot 120% van sociaal minimum
CBS
Registratie
Inkomen / bestaanszekerheid
Gestandaardise € erd inkomen (x 1.000)
Gemiddeld besteedbaar inkomen gecorrigeerd verschillen in grootte en samenstelling huishouden (x 1.000)
CBS
Registratie
Inkomen / bestaanszekerheid
Bijstand
Aantal per 1.000 inwoners
Personen die een bijstandsuitkering Zicht op wijken op grond van de Participatiewet / CBS ontvangen.
Registratie
Bijstand / bestaanszekerheid
Kinderen in bijstandhuishoudens
%
Percentage kinderen in huishouden waarvan minimaal één lid een bijstandsuitkering ontvangt.
Zicht op wijken / CBS
Registratie
Bijstand / bestaanszekerheid
Moeite met rondkomen
%
Percentage mensen dat aangeeft financieel moeilijk rond te komen.
Zicht op wijken / RIVM
Enquête
Woningvoorraad Koopwoning
%
Woningen naar eigendom – koopwoning
Buurtbaromete r Kennispunt Registratie Twente / CBS
Woningvoorraad
Sociale huurwoning
%
Woningen naar eigendom – huurwoningen woningcorporatie
Buurtbaromete r Kennispunt Registratie Twente / CBS
Woningvoorraad
Particuliere huurwoning
%
Woningen naar eigendom – huurwoningen overige verhuurders
Buurtbaromete r Kennispunt Registratie Twente / CBS
Woningvoorraad
Energielabel woningen
%
Het percentage gelabelde woningen RVO, Registratie met energielabel B of hoger. Klimaatmonitor
Woningvoorraad Energielast
%
Het percentage huishoudens met een laag inkomen en hoge energierekening, conform de definitie van LIHE.
CBS en TNO
Registratie
Woningvoorraad EnergieQuote
%
Het percentage huishoudens dat meer dan 10% van het inkomen besteedt aan energiekosten.
CBS en TNO
Registratie
Onderwijs en arbeid
Laag opgeleiden
%
Opleidingsniveau in de buurt – laag