LAS - Algemene beschouwingen Perspectiefnota 2025-2028

Algemene beschouwingen perspectiefnota 2025-2028

Financiële ellende door bezuinigingen Rijksoverheid

De Rijks(r)overheid drukt de Gemeenten in Nederland steeds verder in de financiële ellende. De Gemeente Almelo probeert het iedere keer binnen de eigen begroting op te lossen. Maar de grote vraag is, waar eindigt dit? Op een bepaald moment is het een keer klaar. Wanneer zegt de Gemeente Almelo, tot hier en niet verder? De Gemeente Almelo voert voor de Rijksoverheid vele taken uit. Dit zijn de zogenaamde medebewindstaken. Financiële compensatie geschied via het Gemeentefonds. Deze financiële compensatie blijft al jaren achter op de daadwerkelijk gemaakte kosten. Vervolgens moet de Gemeente Almelo het verschil zelf bijpassen uit eigen middelen. Dit bijpassen is niet onuitputtelijk. Temeer omdat Gemeenten niet de beschikking hebben, over de instrumenten om daadwerkelijk te kunnen sturen op de kosten. Voor 2025 is er een financieel tekort van ruim 8 miljoen euro, oplopend naar 28 miljoen in 2026 (ravijnjaar). De schuldige is de Rijksoverheid. De tekorten zitten hoofdzakelijk in de WMO en Jeugdzorg en worden veroorzaakt door prijscompensatie en volumeontwikkeling. Wij attenderen het College erop dat de Gemeenteraad in het verleden heeft bepaald dat tekorten binnen het eigen domein worden opgelost. Dus sociaal voor sociaal en fysiek voor fysiek. Hier moeten wij naar blijven streven.

Verder willen wij opmerken dat de Rijksoverheid al jaren handelt in strijd met de financiële verhoudingswet, waarin is geregeld dat Gemeenten voldoende financieel dienen te worden gecompenseerd voor de taken die Gemeenten voor de Rijksoverheid uitvoeren. De aangegeven zoekrichtingen zijn voor LAS akkoord. Echter, mocht blijken dat Gemeenten toch gedeeltelijk of helemaal gecompenseerd worden voor het tekort, dan gaan wij er vanuit dat maatregelen die hebben geleid tot lastenverzwaringen worden teruggedraaid. Waaronder de verhoging van de OZB. LAS verzoekt het College om alle bezuinigingsvoorstellen die leiden tot een conflict met de ambities en doelstellingen in het Coalitieakkoord en/of die door de raad zijn vastgesteld, vooraf te bespreken met de raad. Ook zien wij graag dat de zoekrichtingen concreter worden uitgewerkt inclusief de effecten hiervan.

Met betrekking tot ‘Financiën meerjarenperspectief’ willen wij graag nog het volgende weten van het College: - Verwacht het College op korte termijn ‘’sturingsinstrumenten’’ te krijgen van de Rijksoverheid om de kosten te kunnen beheren? - Denkt het College er over na om de stap naar de bestuursrechter te nemen, aangezien de Rijksoverheid zich niet houdt aan de financiële verhoudingswet. (Artikel 108 lid 3).

Bij het VNG-congres op 26 juni is door Dhr. Erik Scherder duidelijk gemaakt, dat o.a. sport en beweging zorgen voor een betere hersenfunctie. Dit helpt bij de verdere ontwikkeling van jongeren. Daar mag dus niet op bezuinigd worden. Ook de aanpak van laaggeletterdheid moet onverminderd voortgang vinden in de toekomst. Als we deze twee zaken laten vallen, creëren we grote problemen (en daarmee financiële tegenvallers voor de toekomst). Een mogelijke bezuinigingsrichting zou kunnen zijn om binnen de WMO de individuele begeleiding (indien mogelijk) stop te zetten en dit te organiseren binnen de algemene voorzieningen in bijvoorbeeld de wijkaccommodaties, de wijkkamers. Dit betekent dat er niet meer van afspraak naar afspraak gereden hoeft te worden, hetgeen efficiënter en geld besparend is. Dit mag natuurlijk nooit ten koste gaan van de mensen die het echt nodig hebben en niet zelf naar een wijkkamer kunnen komen.

De resultaten van het onderzoeksrapport over netcongestie moeten zo snel mogelijk met de raad gedeeld worden. LAS maakt zich zorgen hierover, aangezien netcongestie onze ontwikkelingen op het gebied van woningbouw en bedrijfsruimte afremt. Er moet hier zo snel mogelijk een oplossing voor komen. Komt deze er niet op termijn, dan moeten wij gaan zoeken naar alternatieve oplossingen. Duurzaamheid in de gemeente blijft een belangrijk onderwerp waarin wij actief op de hoogte moeten blijven van de laatste ontwikkelingen elders in het land. Graag ziet LAS dat deze ontwikkelingen goed gevolgd worden en daar waar mogelijk, worden overgenomen door de Gemeente Almelo.

Er is een toename van kwetsbare inwoners. Tegelijkertijd is er sprake van vermindering van maatwerk. LAS vindt dat er genoeg algemene voorliggende voorzieningen beschikbaar moeten zijn voor onze inwoners, die onder leiding staan van professionals en/of ervaringsdeskundigen. Ook moet er genoeg aandacht zijn voor mentale problemen bij jeugd en jongeren, ook al levert dit meer maatwerk op. Dit is ook preventie aangezien jeugd en jongeren met problemen op een gegeven moment volwassen worden met hoogstwaarschijnlijk nog meer problemen. LAS ziet graag extra aandacht op bovenstaand probleem. LAS wil graag een samenleving waar iedereen geholpen kan worden en waar de veiligheid en leefbaarheid voor onze inwoners geborgd zijn in beleid dat ook daadwerkelijk uitvoerbaar is voor onze organisatie.

Wij moeten blijven werken aan het vergroten van de aantrekkelijkheid van onze stad. LAS houdt vast aan de bouw van 4100 extra woningen in Almelo. Deze zijn heel erg hard nodig. De woningnood is heel erg hoog in Almelo. LAS ziet graag een vlotte voortgang op dit dossier. Er moeten ook voldoende betaalbare starterswoningen, studio’s en seniorenwoningen gebouwd worden. Deze woningen zorgen immers voor een goede en vlotte doorstroming binnen de woningmarkt. Senioren blijven vaak noodgedwongen, te lang in een veel te grote woning wonen. Zij willen wel verhuizen, maar kunnen niet, omdat er domweg te weinig seniorenwoningen beschikbaar zijn in Almelo. Hetzelfde geldt voor jongeren die zelfstandig gaan wonen. Deze zijn vaak op zoek naar een betaalbare woning, appartement of studio. Er zijn nog steeds onvoldoende woningen voor deze doelgroep. LAS ziet dan ook graag dat er goed wordt ingespeeld op de woningbehoefte en dat vraag en aanbod op elkaar aansluiten. Ook dient er voor bovenstaand probleem goed te worden samengewerkt met de woningcorporaties in Almelo, aangezien zij een groot deel van het woningbestand in Almelo bezitten Verder zien wij graag dat er grote stappen worden gezet m.b.t. de herstructurering van aandachtwijken. LAS ziet graag dat de leefbaarheid in deze wijken wordt verbeterd, zodat deze wijken beter in balans komen.

Het is niet alleen belangrijk dat wij bedrijven aantrekken, maar ook de bestaande bedrijven weten te behouden voor onze regio. Voldoende werkgelegenheid is een belangrijk onderwerp voor LAS. Het hebben van een baan en voldoende financiële middelen, bevorderen het welzijn en geluksgevoel van onze inwoners. De ontwikkeling m.b.t. Businesspark XL2 is hierbij van zeer groot belang. Niet alleen voor Almelo, maar voor de hele regio. De ontwikkeling van Businesspark XL2 moet worden voortgezet. Er hoeft wat LAS betreft geen alternatief voor de huidige plannen te komen. Ten eerste kost het onderzoeken van een alternatief heel veel geld en ten tweede lopen de plannen m.b.t. Businesspark XL2 hierdoor heel veel vertraging op. En ook vertraging betekent weer extra kosten. Ook mag de koppeling tussen uitbreiding werkgelegenheid en de woningbouw niet uit het oog worden verloren. Goede huisvesting en voorzieningen vinden wij belangrijk. De kosten voor de grond Rijnbeek, waarop Hornbach gerealiseerd moet worden, blijven oplopen. Steeds weer treedt er vertraging op door bezwaarprocedures. Wat denkt het

college hieraan te doen? Wat zijn de laatste ontwikkelingen m.b.t. realisatie van Hornbach in Almelo?

Er is op dit moment veel onduidelijkheid over het Rijks- en Europees beleid t.a.v. de regelgeving m.b.t. het platteland. Deze ontwikkelingen moeten nauwgezet gevolgd worden. De agrariërs dienen zo goed mogelijk geholpen te worden bij het vinden van oplossingen die ervoor zorgen dat we een vitaal platteland houden. Als boerenbedrijven moeten of willen stoppen moet de gemeente een actieve faciliterende rol spelen bij het realiseren van alternatieve inkomensbronnen. LAS ziet graag dat wij nieuwe ontwikkelingen in het buitengebied blijven stimuleren.

Almelo heeft grote plannen voor vernieuwing en veranderingen in het binnenstadgebied zoals de Spoorzone, Westerdok en Stadskade. Er wordt hard gewerkt aan de ontwikkeling van deze gebieden. Voor LAS is dit de kans om oude monumentale objecten in deze plannen een plaats te geven. Er zijn veel objecten zoals: de Wubbo Ockels bank, gevelelementen van het oude stadhuis, het bronzen beeld dat stond bij de busbaan, de oude fontein van de achterzijde van het oude stadhuis, de klaproos bij het havenblok, het betonnen ei, de complete gevel van het Amsterdamse schoolpand, etc. Graag zien wij dat al deze elementen geïnventariseerd worden, en dat er gekeken wordt waar deze objecten eventueel ingepast kunnen worden. Op de werf laten liggen vinden wij kapitaalvernietiging.

Slotwoord. LAS wil iedereen bedanken voor zijn/haar inzet en de prettige samenwerking van het afgelopen jaar. Met vriendelijke groet, Louis Kampman

Fractievoorzitter LAS

Notes