LAS - Algemene beschouwingen Perspectiefnota 2021.pdf

Algemene beschouwingen perspectiefnota 2021

In balans en Perspectief.

De Perspectiefnota 2021 ziet er zeer goed uit. De afgelopen jaren is er hard gewerkt aan het financieel herstel. Als je kijkt waar wij weg komen dan is dit echt wel een pluim waard. Van 58 miljoen in de min in 2015 naar 14 miljoen in de plus eind 2021. De stad is volop in ontwikkeling en dit wordt enorm gewaardeerd door onze inwoners en ondernemers. Het meerjarenperspectief is structureel sluitend en de bouwstenen voor de toekomst zijn gelegd. Wij laten de stad in deze periode beter achter, dan dat wij haar hebben aangetroffen. Dat geeft een goed gevoel. Het is straks na maart 2022 aan de volgende raad om hiervan de vruchten te plukken en Almelo verder te verbeteren. Het waren niet altijd makkelijke jaren en er zijn zeer zware en moeilijke besluiten genomen. Toch is dit gelukt. Samen met zijn allen. En wij willen hier dan ook, onze waardering voor uitspreken.

Onze ambitie is om de zorg betaalbaar te houden en toekomstbestendig te maken. De inkomsten en uitgaven moeten in balans zijn.. De toenemende monopoliepositie van grote aanbieders, die een groot beroep doen op de zorgkosten baart ons zorgen. De landelijke trend is namelijk dat deze aanbieders verschuiven naar regionale inkooporganen. Je kunt nu al aanvoelen dat dit weer extra geld gaat kosten. Schijnbaar is het geld bij Gemeenten makkelijker te halen dan bij het Rijk.

De aandacht en aanpak van zorgfraude mag niet verslappen. Het afgelopen jaar zijn flinke stappen gezet op dit onderwerp, maar laten wij er vooral voor waken dat wij niet belanden in een soort geruststelling/tevredenheid. Wij moeten scherp blijven op dit onderwerp. Kwetsbare inwoners moeten voldoende aandacht en hulp krijgen. Eenzaamheid, woningnood, werkloosheid, schulden, psychische klachten, verstandelijke beperking, verslavingen, etc… Er is een stijging te zien van psychische en de psychosociale problematiek onder Twentse jongeren. Eén van de redenen is de coronacrisis en de maatregelen die zijn getroffen. Wat de effecten hiervan op langere termijn zijn is echter moeilijk in te schatten staat in de Perspectiefnota. Met betrekking tot ‘Zorg en Welzijn’ willen wij graag nog het volgende weten van het College: - Grote landelijke aanbieders met een monopoliepositie verschuiven naar regionale inkooporganen (met name bij jeugd), waardoor de directe stuurbaarheid nog verder afneemt. Wat is hiervan de reden en wat zijn de mogelijkheden om hier toch grip op te krijgen? - Onze ambitie is om de zorg betaalbaar te houden en toekomstbestendig te maken.

Hoe denkt u de balans tussen inkomsten en uitgaven te borgen, terwijl er zoveel zaken zijn binnen het Sociaal Domein waar de Gemeente Almelo geen invloed op heeft? - Het inzetten op het versterken van de sociale basis in de wijken is van groot belang. Hoe denkt u dat verder uit te breiden en te versterken? - Er is veel psychische en de psychosociale problematiek onder Twentse jongeren. Wordt er door de GGD en instellingen voor psychische problemen samengewerkt (met name met psychiaters) om deze problemen zo spoedig mogelijk op te lossen? - De regiovisie Jeugdhulp is in ontwikkeling. In hoeverre kunt u garanderen dat professionals worden betrokken bij de ontwikkeling van deze visie? - In hoeverre wordt in Almelo het principe van 1 gezin, 1 regisseur, 1 aanspreekpunt nog gehandhaafd?

Duurzaamheid is een groot goed. Onderwerpen met betrekking tot klimaat en energie zijn niet meer weg te denken uit deze tijd. Dat is volgens ons goed. Er moet meer nagedacht worden over wat je aanschaft en/of weggooit. Sommige zaken hebben wij niet in de hand. Maar ons gedrag heeft wel degelijk invloed op bijvoorbeeld het klimaat. Je kunt als klein land of stad wel maatregelen nemen, maar als de rest niets doet of te weinig, zet het weinig zoden aan de dijk. Niets doen is echter geen optie. Wij zien de veranderingen overal om ons heen. Hete droge zomers, korte hevige stortbuien met wateroverlast tot gevolg, etc… Hier moeten wij op anticiperen. Nederland is van vroeger uit ingesteld om water af te voeren. Maar de tijd is aangebroken om na te denken hoe je water langer kunt vasthouden. Het afkoppelen van hemelwaterafvoeren, het gebruik van een regenton, het aanleggen of aanwijzen van overstortgebieden, het vergroenen van tuinen, etc… Er zijn genoeg kleine opties waarbij inwoners iets kunnen bijdragen. De Gemeente moet wat LAS betreft meedenken, ondersteunen en faciliteren waar mogelijk. Tevens dient de Gemeente na te denken hoe wateroverlast kan worden voorkomen in Almelo.

De overheid wil graag dat in 2050 iedereen van het gas af is. In de Regionale Energie Strategie en de Duurzame Energieladder hebben wij doelen afgesproken die wij graag willen bereiken in 2030. Geen makkelijke opgave. En al helemaal niet nu blijkt dat diverse Gemeenten een terugtrekkende beweging beginnen te maken. Het NIMBY effect begint al aardig vorm te krijgen. Wat LAS betreft zijn de afspraken zoals wij met elkaar hebben gemaakt, harde afspraken. Dat betekent dat Almelo maximaal 157 gigawattuur levert en bijdraagt aan de regionale afspraken hierover. Het kan niet zo zijn dat omdat andere Gemeenten minder doen, dat Almelo dan maar meer moet doen. Verder zijn wij in het verleden altijd duidelijk geweest over de kosten. Wij gaan onze inwoners niet opzadelen met kosten die betrekking hebben op deze transformatie. De landelijke overheid zal met voldoende financiële middelen over de brug moeten komen om de plannen te kunnen financieren en inwoners schadeloos te kunnen stellen. Wat ons afval betreft zijn wij altijd heel erg duidelijk geweest. Wij streven naar een afvalsysteem dat zo min mogelijk druk en overlast neerlegt bij onze inwoners. In onze ogen is dat op dit moment nascheiding. Waarom zelf scheiden, als de machines het beter kunnen dan de mensen.

Met betrekking tot Duurzaamheid willen wij graag nog het volgende weten van het College: - Bent u ervan op de hoogte dat er een Europees onderzoek loopt om gas als duurzaam te bestempelen? Hoe gaat u hiermee om? - Is het Almelose energienetwerk groot genoeg om de 157 gigawattuur aan extra energieopwekking op te nemen? Zo nee, wat wordt er op dit moment aan gedaan om het netwerk uit te breiden en toekomstbestendig te maken? - Is het al bekend wat u gaat doen met Twence en ons afval? Hoe komen wij van het contract met Twence af en wat gaan wij doen met de aandelen nu Twence aan alle kanten zit tegen te werken?

Wij zijn verbaasd te lezen dat de 1e Kamer zich nu pas buigt over de uitvoerbaarheid van de nieuwe omgevingswet. De definitieve invoeringsdatum is opnieuw opgeschoven. De voorlopige nieuwe invoeringsdatum is 01 juli 2022. Het digitale stelsel is bij de landelijke overheid niet op tijd gereed. Met betrekking tot de Omgevingswet willen wij graag nog het volgende weten van het College: - Is de Gemeente Almelo voorbereid op het extra hoog aantal vergunningaanvragen die wordt verwacht voor de invoering van de nieuwe omgevingswet? Is er voldoende ambtelijke capaciteit beschikbaar of gaat dit te kosten van andere werkzaamheden? - Wat zijn nu exact de gevolgen van de leges en alle financiële effecten bij invoering van de nieuwe omgevingswet? Wanneer worden deze in beeld gebracht en met de raad gedeeld? - Hoe gaat de Gemeente Almelo ervoor zorgen dat participatie met betrekking tot de voorbereidingen van de nieuwe omgevingswet niet in het gedrang komt?

LAS maakt zich zorgen over de veiligheid van onze inwoners. Criminaliteit en ondermijning van de samenleving blijven een aandachtspunt. Hennepplantages, toename handel en gebruik synthetische drugs, illegaal gebruik lachgas, illegale prostitutie/mensenhandel, woninginbraken, rijden onder invloed van drugs, gedigitaliseerde criminaliteit/oplichting, ondermijning, etc… Verder zien wij dat problemen zich ook beginnen te verplaatsen richting het buitengebied. Zichtbaarheid van handhavers in de woonwijken en buitengebied is nog steeds onvoldoende. De veiligheidsbeleving is nog steeds onder de maat. Jongeren zijn gevoelig voor criminele invloeden van buitenaf. Met name voor kwetsbare jongeren geldt dat het risico groter is om in aanraking te komen met criminaliteit. We willen voorkomen dat onschuldige overlast zich ontwikkelt tot jeugdcriminaliteit.

Met betrekking tot Veiligheid willen wij graag nog het volgende weten van het College: - Wordt er wel continu gewerkt aan meer en betere zichtbaarheid van Stadstoezicht en Politie in onze wijken en buitengebieden? Kunt u aangeven wat er zoal is verbeterd en wat er nog op de rol staat? - Kunt u iets meer vertellen over de regionale samenwerking met betrekking tot cybercriminaliteit? - Kunt u iets meer vertellen over het handhavingsarrangement met betrekking tot illegale prostitutie? - Hoe gaat u om met ondermijnende criminaliteit in bijvoorbeeld de horeca-, cultuur-, automotive-, en recreatiesector? - Welke preventieve maatregelen denk het College te nemen om te voorkomen dat kwetsbare jongeren in aanraking komen met criminaliteit en zorgen ervoor dat de kwetsbare jongeren veilig kunnen opgroeien in onze maatschappij? - Is er voldoende mankracht beschikbaar om de verplaatsing van criminaliteit richting het buitengebied tegen te houden?

Wij zijn verheugd om te lezen in de cijfers dat de inwoners van Almelo sinds 2 jaar veel positiever zijn over de binnenstad. Er is de afgelopen jaren ook veel gebeurd om Almelo gezelliger en levendiger te maken. De volgende stap is om van Almelo een echte waterstad te maken en dus te zorgen voor meer groen en blauw en een mogelijke vaarroute door Almelo. Ook de aanlegplaatsen op diverse locaties mogen niet worden vergeten. Almelo werkt samen met Herontwikkeling Maatschappij Overijssel aan de herontwikkeling van het deelgebied Stadskade. Er is inmiddels een plan van aanpak uitgewerkt en eind dit jaar wordt de gewenste invulling gekozen. Hierin wordt meegenomen de verschillende

vormen van mobiliteit en parkeren. Laten wij er voor zorgen dat er voldoende gehandicapten parkeerplaatsen zijn in de binnenstad zodat de binnenstad goed bereikbaar is voor mensen die slecht ter been zijn. Ook mooi om te zien dat Almelo alvast vooruitlopend op het politiek beraad, dat LAS heeft aangevraagd, een bedrag heeft gereserveerd voor extra onderhoud in de openbare ruimte. Laten wij daarin vooral ook goed kijken naar het straatmeubilair. Kapotte bankjes, paaltjes, borden, afvalemmers, etc... Wij willen een nette en schone stad waar iedereen met plezier kan leven. Het beheer van de openbare ruimte moet naar een hoger niveau. De bestrijding van de eikenprocessierups mag men wel een succes noemen in Almelo. Het probleem is 2-ledig aangepakt en dat werpt zijn vruchten af. Ook hier geldt dat de natuur in balans moet worden gebracht. Meer biodiversiteit werpt zijn vruchten af en het is ook nog eens een keer prachtig om te zien. LAS maakt zich zorgen over de woningbouwontwikkeling in Almelo. Wordt er wel genoeg gebouwd naar behoefte? Ouderen blijven langer zelfstandig wonen. Jonge starters kunnen maar moeilijk aan een woning komen. Wij zien te weinig groei van bijzondere woonvormen in Almelo zoals Tinyhousing.

En dan zien wij ook nog eens het fenomeen verschijnen dat beleggers/investeerders woningen opkopen ver boven de vraagprijs om ze vervolgens voor hoge huurprijzen weer te verhuren. Overlast van hondenpoep op losloopplekken blijft een veel gehoord probleem. Het gaat dan met name om de losloopplekken zonder opruimplicht die naast de speelvoorzieningen liggen voor kinderen in het binnenstedelijk gebied. Dat moet en kan ook anders. Op dit onderwerp zullen wij een motie indienen. Met betrekking tot de Binnenstad en de woonwijken willen wij graag nog het volgende weten van het College. - Werkt en denkt de Gemeente Almelo wel voldoende mee om initiatieven met betrekking tot bijzondere woonvormen mogelijk te maken in Almelo? - Wat bedoelt u met ‘andere manier van kijken’ naar parkeren en mobiliteit? - Wanneer kunnen wij het politiek beraad tegemoet zien met betrekking tot ophoging niveau beheer openbare ruimte? - Bent u nog wat van plan om iets te doen aan de monopoliepositie van Caiway op het glasvezelnetwerk in Almelo? Wat zijn de mogelijkheden? - Heeft de Gemeente Almelo wettelijke mogelijkheden om het opkopen van goedkope woningen door beleggers/huisjesmelkers tegen te gaan? - Bent u het met ons eens dat losloopplekken voor honden, zonder opruimplicht, niet naast speelvoorzieningen voor kinderen behoort te liggen?

Het is mooi om te zien dat Almelo in trek is en dat Almelo uitbreidt met grote innovatieve bedrijven. Het MKB is een belangrijke banenmotor in onze regio. Echter lezen wij ook dat de voorraad bedrijfskavels nog beperkt is. Wij ondersteunen daarom het onderzoek naar de ‘Kanaalsprong’. Echter dient er ook goed gekeken te worden naar revitalisering en groei van oude bedrijfsterreinen. Hier liggen waarschijnlijk nog wel mogelijkheden tot uitbreiding of vernieuwing.

Tevens lezen wij dat er nieuwe concepten ontstaan met een mix van detailhandel en horeca. Met andere woorden, er treedt branchevervaging op. Het College geeft aan hierin mee te willen denken en te faciliteren waar mogelijk. Echter branchevervaging kan grote gevolgen hebben voor bestaande ondernemers en kan zelfs leiden tot faillissementen. Waakzaamheid is hier geboden. Wat sta je wel toe en wat sta je niet toe, maar nog veel belangrijker is waarschijnlijk, waar sta je het wel toe en waar sta je het niet toe. De provincie, de gemeente Borne en Almelo zijn bezig met het onderzoeken of de ‘vloedbeldverbinding’ een oplossing kan zijn voor verkeersproblemen op het provinciale, lokale en nationale wegennet. Onderzocht wordt of nieuw aan te leggen wegen een oplossing kan zijn voor opstoppingen in Zenderen en de verkeersdrukte op provinciale wegen en de A1/A35. Hiervoor worden grote bedragen ingezet door de Provincie. Echter de problemen worden niet opgelost maar verplaatst naar Almelo! Dat is voor ons onacceptabel! Dit is het laatste wat wij willen. En als er dan gekozen wordt voor deze oplossing dan kan dat in onze ogen alleen, als de provincie ook alle kosten voor haar rekening neemt om de opeenvolgende problemen in Almelo ook op te lossen. Wij zien liever een echte oplossing en dat is de ‘vloedbeldverbinding’ in onze ogen niet.

Dat is gewoon het verschuiven van het probleem naar de buurman. De Gemeente moet op basis van de wet een grotere rol nemen met betrekking tot inwoners met schulden. Concreet gaat het erom dat één inwoner nog maar één schuldeiser heeft. Met andere woorden, schulden verzamelen en overnemen. Almelo onderzoekt de Wet Grootstedelijke Problematiek, beter bekend als de Rotterdamwet. Almelo onderzoekt echter ook nog andere (huisvestings) instrumenten. Wij blijven onze twijfels houden over zowel de Wet Grootstedelijke Problematiek en de wettelijke mogelijkheden van andere (huisvestings) instrumenten. Met betrekking tot de Economie en Participatie willen wij graag nog het volgende weten van het College.

- Kan het College aangeven of er ook wordt gekeken naar uitbreiding en/of vernieuwing van oude bedrijfsterreinen? Kunt u concreet benoemen welke dit zijn? - Hoe denkt het College om te gaan met branchevervaging/blurring? En hoe denkt u dit in goede banen te leiden? Moeten bestemmingsplannen hiervoor worden aangepast? - Heeft de Gemeente Almelo bij de Provincie te kennen gegeven dat wij niet mee zullen werken aan de ‘vloedbeldverbinding’ zoals die er nu ligt? Is het ‘waterbedeffect’ bekend en trekt de Provincie ook de knip voor aanpassingen in Almelo, mocht dit worden doorgezet? - Welke stappen zijn genomen of gaat de Gemeente Almelo nog meer nemen om te komen tot het concept één inwoner/één schuldeiser? Wordt er ook gekeken hoe dit is vorm gegeven bij andere Gemeenten die kampen met dezelfde problematiek?

LAS ziet graag een vitaal platteland. Voor de agrariërs in het buitengebied zijn er veel veranderingen op komst door nieuwe strengere regelgeving. Een rendabele bedrijfsvoering wordt daardoor steeds moeilijker. Daarom moeten wij nieuwe ontwikkelingen stimuleren,

zolang het de mogelijkheden voor de bestaande agrarische bedrijven niet belemmert. Je ziet ook steeds meer veranderingen in het buitengebied. Het platteland wordt steeds meer een veelzijdige, multifunctionele ruimte waar naast werken en wonen ook recreatie volop wordt gestimuleerd. Dat is in onze ogen alleen maar goed. Maar wij moeten oppassen dat de randen van het buitengebied niet ‘verstedelijken’. Een natuurlijk verloop richting de randen van het buitengebied is uitermate belangrijk. Met betrekking tot Plattelandsontwikkeling willen wij graag nog het volgende weten van het College. - Hoe zorgt u voor het behoud en het verbeteren van ecosystemen in het buitengebied? - Wordt er nagedacht/meegedacht aan maatwerkoplossingen voor boeren die willen stoppen of iets anders willen starten op hun boerderij? - Zijn de erfcoaches nog steeds actief in Almelo?

Veel contacten met inwoners verliepen de afgelopen tijd digitaal via Teams, Skype, etc... Activiteiten en initiatieven van bewoners lagen ook vaak stil. Online participatie en online bereikbaarheid zijn noodzakelijk in crisistijd. Digitale mogelijkheden worden gezien als een blijvende verrijking van het participatieproces. Maar wij moeten ervoor waken dat inwoners die niet zo goed zijn in dit ‘fenomeen’ hiervan de dupe worden. De ‘Coronaregels’ zijn nu gelukkig wat versoepeld. Dit betekend dat wij elkaar weer fysiek kunnen ontmoeten. Veel mensen hebben het ‘menselijke’ contact erg gemist en hebben deze contacten hard nodig. Laten wij dit niet onderschatten. Fysiek kan niet worden vervangen door digitaal. Ook het sporten in club- en teamverband staat zwaar onder druk. De ‘sport lockdowns’ hebben er financieel bij de sportverenigingen flink in gehakt. De kantineomzet die de ‘drijvende kurk’ vormt voor het bestaan voor vele clubs was zo goed als weggevallen. Hetzelfde kan gezegd worden over Kunst en Cultuur. Ook hier grote problemen vanwege verminderde inkomsten, terwijl de vaste lasten gewoon doorlopen. Genoeg reden voor bezorgdheid lijkt ons. We moeten proberen onze verenigingen, ondernemers, inwoners, etc…, zo goed mogelijk te ondersteunen waar mogelijk.

Met betrekking tot Corona/Covid19 willen wij graag nog het volgende weten van het College: - Hoe wordt voorkomen dat wij niet te ver ‘doorschieten’ in de digitale contactmogelijkheden. En is er wel voldoende aandacht voor ouderen en digibeten die niet voldoende digitaal onderlegd zijn? Hoe laten wij deze mensen voldoende meedoen? - Wordt er nog gekeken naar financiële ondersteuning voor sportverenigingen en stichtingen/verenigingen binnen Kunst & Cultuur?

Slotwoord. LAS wil iedereen bedanken voor zijn/haar inzet van het afgelopen jaar.

Met vriendelijke groet, Louis Kampman Fractievoorzitter LAS