LAS - Algemene beschouwingen Meerjaren Programma Begroting 2023.pdf

Voor ons ligt een begroting waar wij blij van worden. Het zit boordevol ambities in toch wel onzekere tijden. De programma’s zijn nog niet uitgewerkt wat normaal is in het eerste jaar na de verkiezingen. Graag zien wij dat de uitwerking van de programma’s zo spoedig mogelijk richting de raad komt zodat wij daar gezamenlijk invulling aan kunnen geven. Wij vragen ons tevens wel af wat de komende jaren realiseerbaar zal zijn aangezien heel veel ook zal afhangen van de houding bij de Rijksoverheid.

Het financieel meerjarenperspectief ziet er tot 2026 goed uit. 2026 is het moment waarop de Rijksoverheid aanpassingen verricht in het gemeentefonds. Dit blijkt voor bijna alle gemeenten in Nederland financieel negatief uit te vallen. Voor Almelo betekend dit 17 miljoen minder aan inkomsten. Wat LAS betreft, wachten wij de uitkomsten van de gesprekken tussen de VNG en de Rijksoverheid met betrekking tot het financiële jaar 2026 af. Wij hebben begrepen dat ook de Provincie soepel om gaat met de controle van het financiële jaar 2026. Wij gaan dus niet op voorhand opnieuw overal op bezuinigen en voeren tot die tijd onze ambities uit. Mocht er meer bekend worden met betrekking tot 2026 dan horen wij dat graag zo spoedig mogelijk van het College. Goed om te zien in de begroting 2023 dat dit College de woonlasten alleen verhoogt met de jaarlijkse indicatie van 2%. Hier zijn wij zeer tevreden over.

LAS wil graag zien dat iedereen kan meedoen. Uitgangspunt dient te zijn ‘kansengelijkheid voor iedereen’. Goed om te zien dat de monitoring binnen zorg en welzijn nu goed werkt en de kosten onder controle zijn. Er is ook goed inzicht in hoe de kosten zich zullen ontwikkelen de komende jaren. De oplopende kosten met betrekking tot het woonplaatsbeginsel vinden wij een vreemde regeling. Het blijft vreemd dat Almelo de zorgkosten moet betalen van iemand die bijvoorbeeld in Utrecht woont. Verder zien wij dat de pilot met Wijk-GGD’ers wordt gestart. Ook daar hebben wij de afgelopen jaren meerdere keren voor gepleit en wij zijn dan ook blij dat dit is opgenomen in de begroting 2023. De aanpak van problematische schulden van inwoners via het Schuldenlab wordt gecontinueerd. En hetzelfde geldt voor Almelo on Ice en FestivAlmelo. Verder zien wij graag een preventieve aanpak van kwetsbare ouderen en jongeren. Eenzaamheid, verward gedrag, uitbuiting, geldezels, etc. Veel problemen kunnen worden voorkomen door vroegsignalering. Dan blijft nog steeds het onderwerp zorgfraude op de loer liggen. Blijvende aandacht hiervoor is een must. Het minimabeleid blijft intact en wordt voortgezet. Dat is goed. Wij vinden het erg belangrijk dat iedereen bijvoorbeeld actief aan sport kunst en cultuur kan meedoen.

Mooi om te zien dat in 2023 een fonds wordt ingesteld van 1 miljoen euro voor nieuwe culturele initiatieven uit de samenleving. Ook zien wij dat er eindelijk extra beleidscapaciteit voor cultuur wordt geregeld. De participatie-passage in de begroting vinden wij zeer summier en vragen ons dan ook af of dit wel voldoet aan de verordening en het besluit dat de raad heeft genomen.

Met betrekking tot ‘Sociaal en Vitaal’ willen wij graag nog het volgende weten van het College: - Hoe zit de juridische onderbouwing van het ‘woonplaatsbeginsel’ in elkaar? - Waar is de verwachting met betrekking tot de hogere uitgave WMO-hulpmiddelen op gebaseerd? - Hoe kunnen wij de wijkaccommodaties nog beter inzetten om zelfredzaamheid te verbeteren en vereenzaming tegen gaan? (zorg/hulp op loopafstand) - Wanneer is het College van plan om het participatiebeleid uit te werken? Z.s.m. ?

Door meer energie te besparen, hoeft er minder energie opgewekt te worden. Dat is een mooie kreet. Maar vervolgens wordt er voor de enorme voorraad huurwoningen verwezen naar de woningbouwverenigingen. Daar ligt toch wel een megagroot probleem. Wij zien bijvoorbeeld dat 1 van de 2 woningbouwverenigingen in Almelo bijvoorbeeld liever kiest voor het vervanging van de keuken en vernieuwing van de badkamer en de wc, dan voor energiebesparende maatregelen waar de inwoner veel meer baat bij heeft. Dat verbaast ons zeer. Het College schrijft ook dat lokale initiatieven, zoals bijvoorbeeld gezamenlijk energiebesparende materialen inkopen, zoveel mogelijk zullen worden gestimuleerd en gefaciliteerd. Maar hoe dat er precies moet komen uit te zien, vinden wij nergens terug. Spijtig om te lezen dat in Almelo de komende jaren sprake zal zijn van netcongestie. Dit betekend dan tevens dat zolang Tennet dat probleem voor Almelo niet oplost, er geen ruimte is voor zonnepaneelvelden of windmolenparken. Wat LAS betreft gaan de inwoners voor, betreffende energiebesparende maatregelen. Goed om te lezen dat de Gemeente Almelo lokaal eigenaarschap gaat stimuleren en faciliteren. De stimuleringsregeling “Doe eens Groen!” wordt aangepast zodat ook voor geveltuintjes subsidie beschikbaar wordt gesteld. Wat wij missen in Almelo is een Natuur- en Milieu Educatief medewerk(st)er.

Deze is in het verleden wegbezuinigd door de Gemeente Almelo. Graag zien wij dat er wordt gekeken of de mogelijkheid bestaat deze weer aan te stellen en/of in te stellen. De kinderen in Almelo zijn zeer gebaat bij Klimaat- en Milieueducatie.

Met betrekking tot ‘Klimaat en milieu’ willen wij graag nog het volgende weten van het College: - Hoe denkt het College de gezamenlijke inkoop van energiebesparende maatregelen te faciliteren? - Worden in het ‘plan van aanpak inclusieve energietransitie’ ook de woningbouwverenigingen meegenomen? - Is het mogelijk een Natuur- en Milieu educatief medewerk(st)er aan/in te stellen?

LAS wil graag blijvende aandacht voor kwetsbare inwoners. Hoe kan worden voorkomen dat deze groep, slachtoffer wordt van misbruik of bijvoorbeeld uitbuiting/ondermijning. In het slechtste geval glijden ze af richting criminaliteit. Het probleem schuilt vaak in de achterliggende problematiek zoals bijvoorbeeld opgroeien in armoede. Mooi dat de gemeente Almelo aansluit bij het programma Veilige Steden – geïnitieerd door het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en wetenschap (OCW). Dit programma ondersteunt gemeenten om de openbare ruimte veiliger te maken voor vrouwen en meisjes. Echter wij vinden het vreemd dat alleen vrouwen en meisjes worden genoemd, terwijl de doelgroep toch overduidelijk breder dient te liggen. Met betrekking tot ‘Zorg en veiligheid’ willen wij graag nog het volgende weten van het College: - Wanneer denkt het College dat het fenomenenonderzoek is afgerond en wordt de raad hierover nog verder geïnformeerd. - Is het College bereid breder te kijken dan alleen vrouwen en meisjes betreffende een veilige openbare ruimte?

Wij zien niets terug met betrekking tot de nieuwe huisvesting voor onze buitendienstmedewerkers en vragen ons dan ook af, wat de stand van zaken is. Ook het verhogen van de kwaliteit van de openbare ruimte staat op PM. Hier is in het verleden vele miljoenen op bezuinigd door vorige Colleges met alle gevolgen van dien. Wij zien graag dat dit zo spoedig mogelijk wordt verhoogd naar een aanvaardbaar niveau voor de inwoners van Almelo. Wijkbudgetten en wijkgericht werken zijn belangrijk voor de leefbaarheid in de woonwijken en het samenspel tussen betrokken inwoners, gemeente en organisaties binnen een wijk. Goed om te zien dat de wijkbudgetten worden verhoogd met 200.000.

De leegstandsverordening wordt gecontinueerd. Citymarketingstrategie wordt ontwikkeld en vastgelegd in een brandbook. Er is een enorme woningnood in Almelo. De afgelopen jaren is dit alleen maar erger geworden. Wij zien dan ook graag versnelde realisatie van de 3400 nieuwbouwwoningen. Wat LAS betreft mogen dat er nog wel veel meer zijn. Maar wij zien wel graag dat eerst op de braakliggende terreinen wordt terug gebouwd. Dus zoveel mogelijk eerst binnenstedelijk bouwen en daarna zullen wij moeten gaan kijken naar het buitengebied. Ook bedrijfsverplaatsingen, van grote binnenstedelijke bedrijven naar de rand van de stad bieden kansen. Deze vrijgekomen gronden kunnen dan gebruikt worden voor woningbouw. Ook de concretisering met betrekking tot standplaatsen voor woonwagens blijft in Almelo uit. Ondanks de uitspraak van de Hoge raad en de brief van de minister van binnenlandse zaken om dit zo spoedig mogelijk te regelen en beleid op te stellen met betrekking tot dit onderwerp. Goed om te lezen dat het kernwinkelgebied wordt afgesloten voor gemotoriseerd verkeer middels een camerasysteem. Dat zal de overlast die op dit moment ervaren wordt, doen afnemen. E.e.a. zal afhangen hoe het toezicht met het camerasysteem wordt ingeregeld aangezien veel overlast wordt ervaren binnen de laad- en losuren.

Met betrekking tot ‘Binnenstad en woonwijken’ willen wij graag nog het volgende weten van het College: - Wanneer kunnen wij de volgende stap met betrekking tot de nieuwe centrale huisvesting voor de uitvoering fysiek tegemoet zien? - Wanneer kunnen wij nu eens eindelijk beleid en concretisering met betrekking tot de standplaatsen voor woonwagens tegemoet zien? - Hoe kijkt het College tegen de woningnood en de woningbouw aan. Waar liggen de kansen? - Hoe wordt het actieve camerasysteem rondom het kernwinkelgebied ingeregeld?

LAS is voorstander van XL2. Wel dient er rekening te worden gehouden met input vanuit belangengroeperingen en houden wij vast aan 75% hightech-/maakindustrie en 25% logistiek. Als dit niet haalbaar blijkt te zijn, dan dient het College dit zo spoedig mogelijk te melden aan de raad. Hetzelfde geldt voor de financiële haalbaarheid. Na het onderzoek wat er gaat komen willen wij de mogelijkheid behouden om een Go or No Go te kunnen geven. Mooi om te zien dat er wordt gewerkt aan het verder uitrollen van een Leven Lang Ontwikkelen (LLO). Tevens gaat Almelo meedoen aan regionale programma’s op dit gebied.

Almelo beschikt over een heel arsenaal aan ongezien talent dat niet voldoende tot haar recht komt. Ook het scholingsfonds Twents Fonds voor Vakmanschap biedt hier kansen. De intensivering van de lobbyfunctie met 2fte lijkt ons zeer verstandig. Om de ambities voor de komende jaren te kunnen uitvoeren, zijn wij afhankelijk van het zoveel mogelijk binnenhalen van externe gelden uit Brussel, Den Haag, Zwolle, etc. Wat betreft de ruimtelijke visie op lokale bedrijventerreinen. Wij gaan ervan uit dat de raad betrokken wordt bij de uitwerking van deze visie. Hetzelfde geldt voor het opstellen van een richting bepalend document voor de ruimtelijke opgaven op het gebied van werken en wonen in Almelo binnen de Twentse context. Ook hier zien wij graag dat de raad betrokken wordt bij de ontwikkeling van dit document.

Met betrekking tot het thema ‘Economie en Participatie’ willen wij graag nog het volgende weten van het College: - Wordt de raad betrokken bij de uitwerking van de visie op lokale bedrijventerreinen? - Wordt bij de ontwikkeling van de visie op bedrijfsterreinen ook gedacht aan bedrijfsverplaatsingen en mogelijkheden voor binnenstedelijke woningbouw? - Wordt de raad betrokken bij het ontwikkelen van een ruimtelijke visie met betrekking op wonen en werken in Almelo?

In het kader van plattelandsontwikkeling worden de erfcoaches gecontinueerd. Dat is mooi. Maar wij zien graag dat de Gemeente Almelo ook recreatieve initiatieven in het buitengebied zoveel mogelijk faciliteert, want dat is in onze ogen nog veel te weinig aanwezig in Almelo. Ook zien wij graag op korte termijn concretisering van het plan ‘Tiny Houses op Het Maatveld’. Dit loopt nu al een paar jaar en ondanks dat dit is opgenomen in het coalitieakkoord en een aangenomen motie van de raad, is het nog steeds niet rond.

Met betrekking tot het thema ‘Buitengebied’ willen wij graag nog het volgende weten van het College: - Wat is de reden dat het project m.b.t. de Tiny Houses op Het Maatveld nog steeds niet rond is en ziet u kans om dit project in 2023 te concretiseren en af te ronden?

Mooi om te zien dat het College de moeite heeft genomen om dierenwelzijn op te nemen in de begroting. Maar we hebben het over een begroting. Dan vinden wij het vreemd dat er geen bedrag wordt genoemd met betrekking tot dierenwelzijn. Wij zien dat graag de volgende keer anders. Goed om te lezen dat er wordt toegewerkt naar operationalisering van nascheiding. Maar de actualisatie van grondstoffenbeleid kunnen wij dan niet meer volgen. Als wij overgaan naar nascheiding, laten wij het scheiden van grondstoffen immers over aan de afvalindustrie.

Met betrekking tot ‘Overige prioritaire opgaven’ willen wij graag nog het volgende weten van het College: - Wat is de reden dat de Gemeente Almelo haar grondstoffenbeleid wil actualiseren?

Slotwoord. De begroting 2023 zit boordevol ambities waar wij blij van worden. Graag zien wij de invulling van de bijbehorende programma’s zo spoedig mogelijk in de raad behandeld. LAS wil iedereen bedanken voor zijn/haar inzet van het afgelopen jaar. Met vriendelijke groet, Louis Kampman Fractievoorzitter LAS