Jaarverantwoording 2025 - bijlage 2 - Opvolging aanbevelingen rekenkamer

Opvolging aanbevelingen rekenkamer – Jaarverantwoording 2025 Met de invoering van de Wet Versterking decentrale rekenkamers dient het college de raad jaarlijks te infomeren wat met de aanbevelingen aan het college is gedaan. Deze plicht geldt alleen voor de raad overgenomen aanbevelingen van de rekenkamer die betrekking hebben op de verantwoordelijkheid van het college. Status

Hoofdlijn aanbeveling Toelichting opvolging 2024 Armoedebeleid 'Versnipperd en Verweven Kom met een integraal In de raadsbrief van 9 december 2025 over de uitvoeringsprogramma 'Armoede', Inkomenseffect rapportage 2025 (D/25/800655) hebben waarin gemeentelijke wij de raad geïnformeerd over het integraal beleidsdoelen en uitvoeringsprogramma armoede. uitvoeringstaken, waarvan we Wij verwachten de raad in het eerste halfjaar van 2026 weten dat ze samenhang hebben, kennis te kunnen laten nemen van een integraal aan elkaar worden gekoppeld. Hier uitvoeringsprogramma armoede. Ook gaan wij in 2026 wordt in het bijzonder gedacht aan aan de slag met het ‘herontwerp sociaal domein’. Het is beleidsdoelen en uitvoeringstaken onze ambitie om in de beleidsvisie, binnen dit in relatie tot de Participatiewet, de herontwerp, het integraal uitvoeringsprogramma Leerplichtwet en de Jeugdwet. armoede te integreren. Stel hierbij toetsbare en navolgbare doelstellingen op, beschrijf hoe deze doelstellingen gemonitord gaan worden en neem deze op in de doelenboom sociaal domein. Onderzoek hoe er meer In dezelfde raadsbrief van 9 december 2025 hebben we overzicht/inzicht en regie kan de raad ook geïnformeerd over het Platform worden aangebracht in het Armoedepact Almelo.

Het platform bestaat uit een maatschappelijke veld zodat vertegenwoordiging van diverse maatschappelijke partijen elkaar beter weten te partners en de gemeente Almelo. Wij zijn als deelnemer vinden en elkaar meer versterken. met elkaar in gesprek met als doel om te komen tot een De raad over de uitkomsten nader intensievere samenwerking, waardoor er meer impact te informeren en te adviseren. kan worden gemaakt. We verwachten de raad in de loop van 2026 te kunnen informeren over de verdere uitwerking hiervan. Laat periodiek een (alternatief van) De inkomens effectrapportage is als bijlage toegevoegd een Minima Effect Rapportage aan de raadsbrief van 9 december 2025. uitvoeren waarmee inzicht wordt verkregen in het besteedbare inkomen van type huishoudens en het effect van het lokale armoedebeleid daarop. 2025 Informatiebeveiligingscultuur Maak een meer gemeente ‘eigen’ In begin 2026 zal het strategisch document wat een duidelijke ‘toon informatiebeveiligingsbeleid worden geactualiseerd. aan de top’ aangaande Hierin zal ook de ‘toon aan de top’ aan bod komen. informatiebeveiliging

1

Status

Hoofdlijn aanbeveling communiceert. Positioneer hierin informatiebeveiliging, cultuur en bewustwording als een fundamentele pijler, met nadruk op de lange termijn en een organisatiebrede visie. Stel een concreet plan op waarin de aandacht voor het informatiebeveiligingsbewustzijn uitgewerkt is en borg deze in processen. Maak deze processen onderdeel van een PDCA-cyclus.

Faciliteer medewerkers door het gewenste informatieveilige gedrag concreet te beschrijven en te communiceren. Denk aan bijvoorbeeld operationele richtlijnen of gedragsregels.

Finaliseer de inrichting van de ISMS-tool en zet deze in voor doeleinden als integraal risicomanagement en PDCA-cycli.

Facilitair voldoende het lijnmanagement bij de praktische uitvoering en het oppakken van verantwoordelijkheden. Het is raadzaam om een uitbreiding van deze ondersteuning, in de vorm van ISO’s, te overwegen. Neem als college een stevige rol in bij het neerzetten van een informatiebeveiligingscultuur. Een

Toelichting opvolging

Een plan voor informatiebeveiligingsbewustzijn maakt onderdeel uit van de vernieuwde basisnormen in de nieuwe Baseline Informatiebeveiliging Overheid 2 (BIO2). Eén van de maatregelen is dat dat alle medewerkers en contractanten die gebruikmaken van gemeentelijke informatiesystemen- en diensten binnen 3 maanden na indiensttreding aantoonbaar een training informatiebeveiligingsbewustzijn moeten hebben gevolgd. Deze verplichting zal in de eerste helft van 2026 worden geïmplementeerd, waarbij HR een belangrijke rol krijgt. We streven ernaar informatiebeveiliging onderdeel te laten zijn van de reguliere opleidingen/trainingen die aan (nieuwe medewerkers) worden aangeboden. In het personeelshandboek zijn gedragsregels opgenomen voor het zorgvuldig omgaan met informatie en voor het verantwoord omgaan met gemeentelijke middelen. We zijn ambtelijk aan het inventariseren of deze gedragsregels moeten worden uitgebreid en geconcretiseerd, zoals specifieke gedragsregels voor het gebruik van AI. Nieuwe medewerkers worden tijdens de introductie gewezen op de gedragsregels voor het veilig gebruik van informatie en gemeentelijke middelen. De informatiebeveiligingsmaatregelen staan in de ISMS-tool en op dit moment wordt gewerkt om alle verantwoordelijkheden (opnieuw) te beleggen in overeenstemming met de BIO2.

Daarna kunnen op basis van de risico-inschattingen en de risicobereidheid de gewenste beheersmaatregelen worden geïmplementeerd. De BIO2 wordt gebruikt om opnieuw naar de verantwoordelijkheden op het gebied van informatiebeveiliging te kijken. De komende periode zullen gesprekken worden gevoerd met de verantwoordelijken, waarin duidelijk gecommuniceerd zal worden wat hun taken en verantwoordelijkheden zijn. Vanuit de cyberbeveiligingswet (Cbw) keurt het college de genomen maatregelen voor het beheer van cyberbeveiligingsrisico’s goed. Ook dient het college

2

Status

Hoofdlijn aanbeveling duidelijke visie en de ‘toon aan de top’ doet veel met het belang dat door de rest van de organisatie wordt gehecht aan het thema. Borg (de kennis van) informatiebeveiligingsbewustzijn in processen en combineer de campagne over informatiebewustzijn met toetsing en analyse op het gedrag in de praktijk. Communiceer duidelijk wat het proces is rondom het melden van incidenten. Informeer de medewerkers over wat verstaan wordt onder een incident. Verlaag de gevoelsmatige drempel om te melden door een veilige omgeving te creëren, bijvoorbeeld door het delen van voorbeelden en positieve communicatie in reactie op meldingen. Zet integraal risicomanagement op en beleg verantwoordelijkheden bij de daarvoor aangewezen (proces)eigenaren. De inrichting van de ISMS-tool kan de organisatie hierin faciliteren. Besteed consequente en voortdurende aandacht aan bewustwording, kennisdeling en de rol van de medewerkers binnen (informatie)beveiliging. Faciliteer de medewerker door het gewenste informatieveilige gedrag te beschrijven (in bijvoorbeeld gedragsregels). Periodieke toetsing en analyse van het gedrag in de praktijk draagt bij aan de inzet van effectieve interventies. 2025 Beleid naar uitvoering Implementeer een gestandaardiseerd beleidsproces.

Toelichting opvolging toe te zien op de uitvoering ervan. Hiermee heeft het college een stevige rol bij het neerzetten van een de gewenste informatiebeveiligingscultuur. De huidige campagne op het gebied van informatiebeveiliging loopt door in 2026, waarbij o.a. zal worden ingezet op e-learning. Daarnaast zal o.b.v. casuïstiek worden bekeken welke aanvullende beheersmaatregelen genomen moeten worden om te voldoen aan de gewenste informatiebeveiligingscultuur. Er is een werkend proces voor het melden van (beveiligings)incidenten. In 2026 zal dit proces opnieuw worden beoordeeld conform de werkwijze van de PDCA-cyclus. In de introductie worden nieuwe medewerkers geïnformeerd over het proces van het melden van incidenten. Bij wijzigingen in het proces zullen alle medewerkers via onze reguliere communicatiekanalen worden geïnformeerd.

Integraal risicomanagement maakt onderdeel uit van procesmanagement. Bij het implementeren en actualiseren van processen wordt specifiek gekeken naar risico’s op het gebied van informatiebeveiliging en privacy. In 2026 zullen we bekijken of de risicoinventarisatie kan worden uitgebreid met (financiële) rechtmatigheidsrisco’s en frauderisico’s. In de BIO2 staat dat alle medewerkers de verantwoordelijkheid hebben bedrijfsinformatie te beschermen. Dit betekent dat iedereen regels van en verplichtingen voor informatiebeveiliging kent. Hiervoor dienen alle medewerkers die gebruikmaken van de informatiesystemen en -diensten dienen binnen drie maanden na indiensttreding aantoonbaar een training informatiebeveiliging bewustzijn succesvol te hebben gevolgd. Daarnaast zijn er e-learnings beschikbaar en zal ook op andere wijze invulling worden gegeven aan het verhogen van het bewustzijn bij de medewerkers. Indien nodig zullen (gedrags)regels worden opgesteld als aanvulling op het Personeelshandboek. Ambtelijk is een de koers uitgewerkt voor een gestandaardiseerd beleidsproces: Aanpak Almeloos Beleid. Deze aanpak is de noodzakelijke basis en biedt houvast om gestructureerd gewenste verbeteringen

3

Status

Hoofdlijn aanbeveling

Toelichting opvolging door te voeren aangaande: de samenwerking tussen beleid en uitvoering, het opzetten van evaluatie en monitoring, het overzichtelijk krijgen van (meer)jarenbeleid, het grip krijgen en kunnen sturen op beleidsinitiatieven en het prioriteren van inzet van beleid en uitvoering.

In januari 2026 is een projectleider aangesteld en een projectgroep ingericht om het beleidsproces in de gemeentelijke organisatie te implementeren. Overweeg daarbij om vaker en De Aanpak Almeloos Beleid bestaat uit verschillende meer gebruik te maken van onderdelen: ondersteunende methoden en ▪ Een gestandaardiseerd, gestructureerd en uitgewerkt modellen. werkproces met verschillende fasen in de beleidscyclus. ▪ Standaard formats voor de verschillende fasen die gemeentebreed gebruikt worden en die ondersteunend zijn aan het werkproces. Draag zorg voor het inbouwen van Monitoring en evaluatie vormen een belangrijk systematische monitoring en onderdeel van de Aanpak Almeloos beleid. We zien evaluatie. monitoren als een doorlopend proces waarin systematisch gegevens worden verzameld en geanalyseerd om te volgen hoe beleid in de praktijk werkt. Evalueren zien wij als het systematisch beoordelen van de resultaten en effecten van beleid, waarbij wordt gekeken naar maatschappelijke en financiële impact, processen en organisatie. Stimuleer domeinoverstijgende We zijn gestart met een leergang strategisch adviseren intervisie en samenwerking. voor het delen van kennis en netwerk.

Het doel van de leergang is om het strategisch vermogen van de organisatie verder te ontwikkelen en te borgen, om nieuwe medewerkers kennis te laten maken met de organisatie en om adviseurs te verbinden over de grenzen van de eenheden heen. 2025 Twentse samenwerking: Zicht op zeggenschap Geef jaarlijks via de P&C-cyclus In de raadsbrief van 4 november 2025 met het overzicht inzicht in zowel formele als van gemeentelijke samenwerkingen (D/25/806571) informele hebben wij de raad geïnformeerd over de invulling van samenwerkingsverbanden. deze aanbeveling. Het college neemt jaarlijks bij de besluitvorming over de jaarverantwoording een geactualiseerd overzicht op van de samenwerkingsverbanden. Stel gezamenlijk met het college We hebben in onze bestuurlijke reactie op het een regionale agenda op waarin rekenkameronderzoek van 2 september 2025 regionale doelstellingen, strategie (D/25/784131) aangegeven dat een regionale agenda en de rolverdeling tussen raad en geen meerwaarde heeft. We zijn van mening dat de college worden vastgelegd. huidige instrumenten effectievere kunnen worden

4

Status

Hoofdlijn aanbeveling

Stel uiterlijk oktober 2025 een overzicht op van alle samenwerkingsverbanden (formeel en informeel) waarin de gemeente participeert, inclusief doelen, taken, budgetten en gemeentelijke betrokkenheid. Actief en tijdig te informeren over strategische keuzes en belangrijke besluiten vanuit samenwerking.

Toelichting opvolging ingezet, voordat er nieuwe instrumenten moeten worden geïntroduceerd. In de raadsbrief van 4 november 2025 is een overzicht opgenomen van de formele en informele samenwerkingsverbanden en is toegelicht welke afwegingen wij hebben gemaakt bij het opstellen van het overzicht.

In de bestuurlijke reactie hebben we ook aangegeven dat het wij transparant zijn over de samenwerkingsverbanden en de zeer regelmatig actief informeren over belangrijke ontwikkelingen. Daarnaast wijzen wij erop dat de gemeenteraad zelf ook diverse instrumenten heeft bij samenwerkingsverbanden.

Legenda Conform aanbeveling en structureel geborgd Aanbeveling is op een andere wijze opgevolgd / uitgevoerd Aanbeveling is deels opgepakt of in ontwikkeling Aanbeveling zal niet worden opgevolgd Het kleurenschema is gewijzigd ten opzichte van de jaarverantwoording 2024.

5