Jaarverantwoording 2024 na accountantscontrole - bijlage 3 - Overzicht opvolging aanbevelingen rekenkamer Almelo

Opvolging aanbevelingen rekenkamer Met de invoering van de Wet Versterking decentrale rekenkamers dient het college de raad jaarlijks te infomeren wat met de aanbevelingen aan het college is gedaan. Deze plicht geldt alleen voor de raad overgenomen aanbevelingen van de rekenkamer die betrekking hebben op de verantwoordelijkheid van het college.

Status

Hoofdlijn aanbeveling Toelichting opvolging 2023 Integraal beheer openbare ruimte in de gemeente Almelo Een meer op de behoefte van de raad In samenspraak met het college is er in 2022 met de raad een aansluitende vorm van beeldschouw uitgevoerd. In het kader van de actualisatie van de informatievoorziening over IBOR in te Nota Kapitaalgoederen in 2025 wordt hier een vervolg richten met gebruik van tot de aangegeven met een raadsinformatie bijeenkomst. Met de raad verbeelding sprekende vormen (minder zijn en blijven we in gesprek gegaan over de omvang, huidige papier, meer praktijk zoals de staat en ontwikkeling van de kwaliteit van de openbare ruimte. raadsschouw). De interne beheersings- en Met de implementatie van assetmanagement, aanschaf van een rapportagestructuur volgens de nieuw beheersysteem en het aanstellen van (integraal) regisseurs ingeslagen weg verder door te is een belangrijke bijdrage geleverd aan het verbeteren van de ontwikkelen waarmee de integrale werkprocessen. Met de paragraaf kapitaalgoederen in de benadering verder wordt versterkt. begroting, de actualisatie van de IBOR (2022) en de nota kapitaalgoederen (2025) is invulling gegeven aan het verbeteren van de rapportage structuur.

Uitvoeringsbeleid op te stellen over de Het college heeft hier invulling aan gegeven door het (in 2023) wijze waarop en de mate waarin laten vaststellen van het beleidskader voor groenadoptie en inwoners/instellingen een rol kunnen zelfbeheer. Hierover is actief gecommuniceerd via website en hebben bij het beheer van de openbare lokale media, In 2025 vindt de koppeling met de gemeentelijke ruimte met aandacht voor participatie website plaats. en communicatie. Communicatie richting inwoners over projecten vindt plaats conform de participatie verordening (2022) en wordt afhankelijk van de grootte, inhoud en impact van het project ingevuld. 2023 Uitvoering Participatiewet Verzoek het college om de PDCA-cyclus Het college maakt bij de uitvoering van de Participatiewet structureel onderdeel van beleid en gebruik van de PDCA-cyclus. Een voorbeeld daarvan is de Premie uitvoering van de Participatiewet te aanvaarding (deeltijd)werk Participatiewet. De raad is in februari maken. Daarvoor is het nodig om de 2022 met een raadsbrief (RAAD–7073) geïnformeerd over het ‘check’ en ‘act’ stappen periodiek meer experiment. En in april 2024 is de raad geïnformeerd (RAADnavolgbaar uit te voeren. 8267) over de uitkomsten van het experiment en het vervolg.

Verzoek het college om bij de stap ‘check’ structureel inzicht in het cliëntenbestand te creëren (monitoring) zodat onderscheid in groepen cliënten mogelijk is. Aspecten om in beeld te brengen zijn onder meer: achtergrondkenmerken van de cliënten, duur in de bijstand (granieten bestand)

In de raadszaken van 10/09/2024 heeft het college de raad inzicht gegeven in een aantal dwarsdoorsnedes van het cliëntenbestand, zoals naar leeftijd, duur in de bijstand en de bemiddelbaarheid. Ook is de zogenaamde klantreis, het traject van aanvraag tot beschikking, aan de raad gepresenteerd. Een belangrijke stap in het traject is het diagnosegesprek met de inwoner. Daarin wordt gekeken welk vervolgtraject van toepassing is en welk instrumentarium het beste kan worden

1

Status

Hoofdlijn aanbeveling en ingezette maatregelen/instrumenten. Gebruik dit inzicht ten behoeve van een analyse welke instrumenten werken, voor welke groepen deze werken en welke groepen makkelijk, moeilijk of niet aan werk geholpen kunnen worden (evaluatie). Verzoek het college om bij de stap ‘act’ om met behulp van de inzichten van monitoring en evaluatie na te denken over en eventueel voorstellen te doen ter zake van de vraag of een bijstelling van beleid nodig is. De frequentie van een dergelijke toets kan jaarlijks of tweejaarlijks zijn (een tussentijdse bijstellingsronde op basis van monitoring en pilots) maar ook vier- of zesjaarlijks (een grote evaluatie van beleid en uitvoering voorafgaand aan een eventuele herziening van beleid). Verzoek het college om regelmatig inzicht te verstrekken in de monitoring van het beleid en vraag ook om relevante evaluaties. Een veel gebruikte methode is bijvoorbeeld in de vorm van een reguliere update (bespreking monitoring, pilots, bijzonderheden), ieder kwartaal of half jaar tussen de wethouder en (een deel van) de raad.

Verzoek het college om verdieping in de begroting van de Participatiewet te verstrekken. Dit zou op termijn gekoppeld kunnen worden aan beleid en uitvoering, dat wil zeggen; vraag het college om de kosten te relateren aan o.m. beleidsinstrumenten en de kosten gerelateerd aan specifieke doelgroepen. Op die manier kan de raad structureel monitoren op de beleidsplannen, de uitvoering, de resultaten en de daaraan verbonden kosten. Verzoek het college om voor de Participatiewet de (strategische) beleids- en uitvoeringscapaciteit te vergroten zodat er meer gelegenheid is

Toelichting opvolging ingezet. Dit doen we op basis van inzichten uit onze interne monitoring.

Het college geeft invulling aan deze aanbeveling door deel te nemen aan Benchmark Divosa Werk en Inkomen. De benchmark geeft actueel en gedetailleerd inzicht in bijstand, participatie, reintegratie, handhaving en financiën. Bovendien is het mogelijk om de gegevens te vergelijken met andere gemeenten, waardoor ook de 'best practices' zichtbaar worden.

Het college biedt de raad regelmatig inzicht in uitvoering van de Participatiewet. Op 10/09/2024 is de raad middels een raadzaak geïnformeerd over de instrumenten van de Participatiewet en verschillende klantreizen. Op 03/12/2024 is voor de raad een kennissessie Participatiewet georganiseerd, waarin de raad is meegenomen in de uitvoering en financiën van de Participatiewet. Daarnaast is op 21/01/2025 een raadszaken geweest over het evaluatieonderzoek Ontplooj. Dit naar aanleiding van de door de raad vastgestelde motie “Samen voor een inclusieve arbeidsmarkt”. Tot slot willen we de raad jaarlijks bijpraten over dit thema Het college biedt de raad graag een nadere verdieping van de Participatiewet, maar kiest voor een ander instrument. Het college geeft graag een vervolg aan de kennissessies (raadszaken) die in 2024 en 2025 aan de raad zijn gegeven. Waarbij inzicht in beleidsinstrumenten wordt gegeven.

In een naschrift aan de rekenkamer (RAAD-7683) wordt nader ingegaan op de beleidscapaciteit. Sinds de publicatie van het rekenkameronderzoek is er structureel 1 fte aan beleidscapaciteit toegevoegd. Daarnaast is er vanaf november 2022 een adviseur

2

Status

Hoofdlijn aanbeveling om samenhangende keuzes te maken in beleid en uitvoering binnen de Participatiewet, en zodat er sprake is van een overzichtelijke en redelijkerwijs uit te voeren caseload. Geef het college in overweging om specialisatie voor doelgroepen in te voeren. Vraag het college hiervoor een voorstel uit te werken inclusief opties voor dekking van de extra kosten die hiermee gemoeid zijn. Verzoek het college om aan de uitvoeringsorganisatie beleidsmatige prioriteiten mee te geven (zoals specifieke doelgroepen) zodat zij een handvat heeft voor het stellen van prioriteiten.

Vraag het college om uitvoeringsbeleid, wijze van uitvoering en formatie vast te stellen en verander hier een zekere periode (bijvoorbeeld 2 jaar) niets aan, om rust te brengen in de uitvoering van de Participatiewet. Baseer eventuele verandering op een goed doorlopen PDCA-cyclus. Dit komt de uitvoerende organisatie ten goede. Verzoek het college, vanwege de gewenste duidelijkheid, om de samenwerking tussen de gemeente en Ontplooj concreet en duidelijk uit te werken en leg de afspraken vast op bestuurlijk, management en uitvoeringsniveau.

Vraag het college om voor de uitwerking van de aanbevelingen een plan van aanpak te maken en de raad en over de uitvoering met regelmaat te informeren.

Toelichting opvolging beleidsontwikkeling die zich specifiek bezighoudt met de participatiewet en het minimabeleid. Ook is in de doorontwikkeling van de eenheid Uitvoering sociaal gekeken naar de uitvoeringscapaciteit, zodat er sprake is van een acceptabele caseload.

De raad heeft in 2022 het Strategisch beleidsplan sociaal domein vastgesteld (RAAD-7048). Dit plan is door het college uitgewerkt in het Actieplan sociaal domein, die ook ter consultatie aan de raad is aangeboden. In het Actieplan zijn de strategisch doelen nader uitgewerkt. Ten aanzien van uitkeringen op grond van de Participatiewet wordt ingezet op het verkorten van de verblijfsduur in de uitkering waarbij als uitgangspunt wordt gehanteerd dat ieder gewerkt uur telt. Projecten die daaraan bijdragen zijn o.a.: Route naar werk statushouders, het Versnellingsteam en het Groenproject (i.s.m. Ontplooj). Het Strategisch beleidsplan sociaal domein en het Actieplan sociaal domein hebben gezorgd voor heldere kaders. Dit heeft geleid tot rust en focus bij de uitvoering van de Participatiewet. Bovendien hebben we waar mogelijk de uitvoering en formatie stabiel gehouden.

De raad is eind 2024 met een raadsbrief geïnformeerd over evaluatie van Ontplooj (RAAD-8588). De evaluatie geeft goed inzicht in de mate van realisatie van de vooraf gestelde doelstellingen en geeft een beeld van de inhoud, uitvoering, financiën en governance van Ontplooj. In raadsbrief geeft het college ook aan dat het van belang is om duidelijkheid te creëren ten aanzien van de vraag hoe het huidige uitvoeringsconstruct Ontplooj in te passen is in de toekomstige ondersteuningsinfrastructuur. Dit sluit goed aan op de landelijke ontwikkelingen, waarbij het college gevraagd wordt om een plan op te stellen voor een toekomstbestendige infrastructuur voor sociaal ontwikkelbedrijven. Dit doen wij in samenspraak met diverse regiogemeenten. Het college heeft geen integraal plan van aanpak op laten stellen voor de aanbeveling. De reden is dat het college met de meeste aanbevelingen al aan de slag was gegaan, waardoor een plan van aanpak niet veel meerwaarde zou hebben. Wel is er een integrale doelenboom ontwikkeld en wordt de raad regelmatig

3

Status

Hoofdlijn aanbeveling 2024 Energietransitie Het college gaat in 2024 door middel van politieke beraden met de raad in gesprek over de voortgang van de energietransitie (zowel op inhoud als over het proces) en over de gewenste informatiebehoefte in de raad. Daarbij komt ook aan de orde in hoeverre een doorkijk voor de energietransitie na 2026 en na 2030 op dit moment noodzakelijk en gewenst is.

Toelichting opvolging geïnformeerd, bijvoorbeeld met raadzaken. Het college heeft een aantal bijeenkomsten met de raad georganiseerd over de (voortgang) van de energietransitie: • Raadszaken (16/07/2024): Informatie/data energietransitie • Raadszaken (19/11/2024): Participatie • Stadsbezoek (23/11/2024): Aalderinkshoek proeftuin aardgasvrije wijken • Stadsbezoek (15/03/2025): Verduurzaming Windmolenbroek • Politiek beraad (07/01/2025): Gemeentelijk rol Windenergiegebied Almelo Tubbergen Twenterand Eind 2024 is aan de raad gevraagd over welke onderwerpen de raad nog meer een politieke avond wil, maar daar is (nog) geen respons op gekomen. Vanuit het college zullen komende tijd nog politieke avonden worden georganiseerd over warmteprogramma en warmtenet Urenco-ZGT en circulariteit.

Het college informeert de raad over de manier waarop de Participatieverordening wordt toegepast bij projecten over energietransitie.

Het programma klimaat en milieu eindigt weliswaar in 2026, maar daar eindigt vanzelfsprekend de energietransitie niet. In de stadsbezoeken aan Aalderinkshoek en Windmolenbroek is aangegeven dat opgave verder ligt dan 2026 of 2030. De raad heeft op 30/01/2024 een addendum op de Duurzame energieladder vastgesteld (RAAD-7866), met daarin opgenomen dat toekomstige ontwikkelaars een participatieplan moeten opstellen waarin wordt vermeld op welke manier inwoners en belanghebbenden kunnen participeren. Het addendum stimuleert ook lokaal eigenaarschap. Een praktijkvoorbeeld is het zonnepark Aadijk-2. Met de realisatie van het zonnepark vinden constructieve gesprekken plaats tussen de gemeente, bewonerscommissie en de energiecoöperatie, gericht op het bevorderen van samenwerking en het realiseren van gezamenlijk omgevingsfonds. Op 19/11/2024 is een raadszaken geweest met als onderwerp: Participatie in de energie- en warmtetransitie.

Het college deelt jaarlijks gegevens over energiebesparing en vermindering van de CO2- uitstoot aan de raad. Woonlastenneutraliteit blijft een belangrijk uitgangspunt. Het college

Op 04/02/2025 heeft de raad besloten (RAAD-8441) met een actieve rol in de ontwikkelfase in de Publiek Private Samenwerking (PPS) windontwikkeling ATT om zo lokaal (maatschappelijk) eigendom te realiseren in het ATT-gebied. Jaarlijkse wordt in de planning- en controlcyclus een grafiek opgenomen met de jaarlijkse CO-2 uitstoot (per sector) in de gemeente Almelo. Deze gegevens zijn afkomstig uit de Klimaatmonitor en lopen ongeveer 2 jaar achter. In de Warmtevisie Almelo (RAAD-6070) is als uitgangpunt vastgesteld de betaalbaarheid van de energietransitie.

4

Status

Hoofdlijn aanbeveling maakt de uitvoering hiervan zo concreet mogelijk en informeert de gemeenteraad.

Toelichting opvolging

Daarnaast heeft Almelo begin 2025 het Warmtebod ondertekend. Met het Warmtebod proberen betrokken partijen in de energietransitie de stagnatie in de ontwikkeling van warmtenetten te doorbreken. In het Warmtebod wordt omschreven onder welke voorwaarden het proces kan worden vlot getrokken. 2024 Armoedebeleid 'Versnipperd en Verweven Te komen met een integraal Er wordt momenteel gewerkt aan een integraal uitvoeringsprogramma 'Armoede', uitvoeringsprogramma, zoals door de raad is besloten. waarin gemeentelijke beleidsdoelen en uitvoeringstaken, waarvan we weten dat ze samenhang hebben, aan elkaar worden gekoppeld. Hier wordt in het bijzonder gedacht aan beleidsdoelen en uitvoeringstaken in relatie tot de Participatiewet, de Leerplichtwet en de Jeugdwet. Stel hierbij toetsbare en navolgbare doelstellingen op, beschrijf hoe deze doelstellingen gemonitord gaan worden en neem deze op in de doelenboom sociaal domein. Te komen met een communicatieplan De communicatiestrategie richt zich vooral op wijzigingen bij het conform de motie 'Noodzaak sociaal domein. Wanneer de raad besluiten neemt die het communicatiestrategie wijzigingen Armoedebeleid van de gemeente raken, dan zullen we hierover sociaal domein'. duidelijk met de doelgroep en ketenpartners communiceren conform de aangenomen motie.

In het Actieplan sociaal domein is daarover het volgende opgenomen: de gemeente zorgt ervoor dat ook niet-digitaal vaardige en laaggeletterde mensen de weg weten te vinden binnen ons stelsel van algemene voorzieningen. Begrijpelijk communiceren is hierbij voor alle inwoners van de gemeente belangrijk. Daarnaast is het van belang dat medewerkers van Uitvoering Sociaal die contact onderhouden met kwetsbare inwoners een gebrek aan taalvaardigheid kunnen herkennen en dit bespreekbaar maken. Te onderzoeken hoe er meer Het Platform Armoedepact Almelo bestaat uit een overzicht/inzicht en regie kan worden vertegenwoordiging van diverse maatschappelijke partners en de aangebracht in het maatschappelijke gemeente Almelo. Het college gaat in gesprek met de veld zodat partijen elkaar beter weten maatschappelijke partners om invulling te geven aan de te vinden en elkaar meer versterken. De regisserende rol van het Armoedepact. Die gesprekken lopen raad over de uitkomsten nader te nog. Na afronding van de gesprekken zal de raad over de informeren en te adviseren. uitkomsten worden geïnformeerd. De raad minimaal eens per jaar te Via, bijvoorbeeld de maatschappelijke vraag, verzoeken wij onze informeren over uitvoering en partners om inzichtelijk te maken hoe zij bijdragen aan resultaten van de brede gemeentelijke doelstellingen.

Het college geeft graag een vervolg armoedeaanpak inclusief resultaten die aan de kennissessies sociaal domein (raadszaken) die in 2024 en ketenpartners behalen. Maak hiervoor 2025 aan de raad zijn gegeven. nadere afspraken met de ketenpartners

5

Status

Hoofdlijn aanbeveling over hoe zij bijdragen aan de gemeentelijke doelstellingen en hoe ze dat monitoren en rapporteren aan de gemeente. Periodiek een (alternatief van) een Minima Effect Rapportage te laten uitvoeren waarmee inzicht wordt verkregen in het besteedbare inkomen van type huishoudens en het effect van het lokale armoedebeleid daarop.

Toelichting opvolging

In 2025 zal een Minima Effect Rapportage worden uitgevoerd. De ambtelijke voorbereiding daarvoor is gestart en de opdracht voor de uitvoering is gegund. Daarnaast is de gemeente aangesloten bij de Divosa Benchmark Armoede & Schulden. De benchmark geeft inzicht in het bereik en de resultaten van regelingen en schuldhulpverlening, en in activiteiten die gericht zijn op preventie van armoede en schulden.

Legenda Conform aanbeveling en structureel geborgd Aanbeveling is op een andere wijze opgevolgd / uitgevoerd Aanbeveling is deels opgepakt of in ontwikkeling Aanbeveling zal niet worden opgevolgd

6