Jaarverantwoording 2024 na accountantscontrole - bijlage 2 - Concept accountantsverslag 2024
Tekst van het document
ACCOUNTANTSVERSLAG 2024
21 MEI 2025
gemeente Almelo T.a.v. de raadsgriffier, de heer drs. H. Scherpenzeel Postbus 91 8200 AB Almelo
Datum 21 mei 2025 Ons kenmerk ACV2024 Behandeld door M.B. Baveld MSc RE RA
Geachte leden van de gemeenteraad, Graag bieden wij u hierbij ons accountantsverslag met betrekking tot de controle van de jaarrekening 2024 van de gemeente Almelo aan. Onze opdracht is uitgevoerd in overeenstemming met onze opdrachtbevestiging van 26 september 2024. Dit verslag gaat in op onze belangrijkste bevindingen uit de controle van de jaarrekening 2024.
Bij de jaarrekening 2024 van de gemeente Almelo zullen wij een controleverklaring met een goedkeurend oordeel betreffende de getrouwheid afgeven. De jaarrekening 2024 is opgesteld onder verantwoordelijkheid van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Almelo. Bij deze jaarrekening zullen wij op 28 juni 2025 een goedkeurende controleverklaring voor het getrouwe beeld verstrekken. Wij bedanken de medewerkers van de gemeente Almelo voor de open en constructieve wijze van samenwerking bij het verrichten van onze controlewerkzaamheden en zijn vanzelfsprekend graag bereid een nadere toelichting te verstrekken.
Met vriendelijke groet, Eshuis Registeraccountants B.V.
drs. C.L. (Caroline) Willems RA Partner
Accountantsverslag 2024 gemeente Almelo
2
Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting
▪ Bestuurlijke samenvatting controle 2024
4
▪ Overige aangelegenheden
41
▪ Belangrijkste bevindingen uit onze controle
9
▪ Bijlagen
43
▪ Rechtmatigheidsverantwoording
24
▪ Bijlage 1a: Niet-gecorrigeerde controleverschillen
▪ De financiële positie van uw gemeente
27
▪ Bijlage 1b: Onzekerheden in de controle
▪ Financiële positie
▪ Bijlage 1c: In de controle opgenomen aanpassingen
▪ Resultaatanalyse
▪ Bijlage 1d: In de controle opgenomen aanpassingen rechtmatigheidsverantwoording
▪ Organisatie
Bevindingen
Bevindingen
31
▪ IT-audit
Rechtmatigheid
Rechtmatigheid
▪ Bijlage 1e: Tekortkomingen in de toelichtingen
▪ Administratieve organisatie en interne beheersing
34
▪ Onze kijk op de algemene IT-beheersingsmaatregelen
▪ Bijlage 1f: Bevindingen controle SiSa-bijlage 2024 ▪ Bijlage 2: Onafhankelijkheid
▪ Betrouwbaarheid en continuïteit van IT omgeving
Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie
Contact Wij lichten dit accountantsverslag graag toe:
IT-audit
IT-audit Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2024 gemeente Almelo
drs. Caroline Willems RA Partner Eshuis Registeraccountants B.V. 088-500 96 50 c.willems@eshuis.com
Mathias Baveld MSc RE RA Senior Manager Audit Eshuis Registeraccountants B.V. 088-500 95 38 m.baveld@eshuis.com
Jelle Velthuis Controleleider Eshuis Registeraccountants B.V. 088-500 96 81 j.velthuis@eshuis.com
3
Conclusies jaarrekeningcontrole 2024 Inleiding
Inleiding
Onderwerp
Beschrijving
Referentie
Getrouwheidsoordeel
•
Wij geven een goedkeurend oordeel af voor de getrouwheid.
Pagina 14
•
De gehanteerde materialiteit voor fouten en onzekerheden bedraagt € 3.890.000 respectievelijk € 11.670.000.
•
De financiële positie ultimo 2024 is verbeterd ten opzichte van 2023. Met name het gevolg van het positieve resultaat over 2024 ad. € 28,9 miljoen.
•
Het weerstandsvermogen bedraagt € 46,0 miljoen. De weerstandscapaciteit is ruim hoger dan de door de gemeente onderkende aanwezige risico’s ad € 9,7 miljoen.
•
Naar aanleiding van onze reguliere interim-controle in 2024 zien wij een gedegen interne beheersing, wat onder meer resulteert in dat wij kunnen steunen op de handmatige en digitale beheersingsmaatregelen rond de digitale factuurverwerking en het sociaal domein. Het grootste aandachtspunt blijft sinds jaren de beheersing van het rechtmatig aanbesteden van inkopen. Dit onderwerp behandelen wij apart als onderdeel van de rechtmatigheidsverantwoording. Digitaliseren en data-gedreven werken op basis van een ondersteunende IT-omgeving is in onze optiek de ontwikkelingrichting voor de interne beheersing.
Pagina 36
•
De gemeente Almelo beschikt over een stelsel aan maatregelen om fraude, misbruik en oneigenlijk gebruik tegen te gaan. Een integrale analyse over de fraudegevoeligheid van de gemeente is beleidsmatig vastgesteld, maar dient nog uit te worden gewerkt op procesniveau, zoals u ook rapporteert in paragraaf 3.5.11 Frauderisico’s en continuïteit. Hiertoe verwijzen wij ook in onze controleverklaring in sectie “Controle-aanpak frauderisico’s”. Het is van belang om de fraudeanalyse als deze klaar is onderdeel van uw vaste planning & control cyclus te maken, alsook te adresseren vanuit uw controle op de rechtmatigheidsverantwoording.
Pagina 38
•
Wij hebben het door het management toegepaste proces met betrekking tot belangrijke verslaggevingspraktijken geëvalueerd en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Wij zijn van mening dat de verslaggevingspraktijken en de toegepaste inschattingen aannemelijk zijn en consistent worden gebruikt.
Pagina 11
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Financiële positie
Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Interne beheersing
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
Pagina 32
IT-audit Kwaliteit verslaggeving Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2024 gemeente Almelo
5
Conclusies jaarrekeningcontrole 2024 Inleiding
Inleiding
Onderwerp
Beschrijving
Controleproces
•
Bij de start van de controle waren de jaarstukken gereed, het controledossier was nagenoeg compleet. Wij hebben de eerste steekproeven aan het begin van onze controle uitgezet, alsmede het verder aanscherpen van onze vragen en verloop via ons portaal YouProvide. Deze acties hebben bijgedragen aan het voorspoedige verloop van het controleproces. Wij willen de ambtelijke organisatie graag bedanken voor hun inzet en snelle oplevering. Daarnaast vinden wij een compliment op zijn plaats rondom de kwaliteit van aanlevering en de administratieve inrichting, mede in vergelijking met andere vergelijkbare gemeenten.
Grondexploitatie
•
Wij hebben het proces beoordeeld waarmee het management schattingsposten met betrekking tot de grondexploitatie bepaalt, en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. De jaarrekening voldoet aan de verslaggevingseisen. Voor Almelo Noord Oost is sprake van een stagnerende afzet. Met name de grote kavels moeten nu nog verkocht worden. Stagnatie betekent dat u meer rente moet betalen over het project en dat het langer duurt voordat u de contante opbrengsten ontvangt. De bedrijventerreinen van Almelo verkeren in dezelfde situatie als voorgaande jaren.
•
In 2024 heeft u een nieuwe grondexploitatie vastgesteld genaamd Parkbuurt. Aangezien dit een nieuw complex betrof hebben wij de onderliggende berekeningen, assumpties en schattingen uitgebreid gecontroleerd. Op basis van onze controle zijn deze aanvaardbaar en geeft de jaarrekening op dit punt een getrouw beeld.
•
In aanvulling op onze analyse hebben wij specifiek aandacht besteed aan de beoordeling van de gehanteerde renteparameters bij de toerekening van rente in de jaarschijven van de verschillende grondexploitaties. Deze beoordeling is van belang in het licht van de aanpassing van de Notitie “Grondbeleid in begroting en jaarstukken 2023” van de commissie BBV, waarin is aangekondigd dat per boekjaar 2025 een wijziging wordt doorgevoerd in de systematiek van rentetoerekening. Volgens deze aangepaste richtlijn mag vanaf 2025 geen rente meer worden toegerekend aan grondexploitaties op basis van de gemiddelde rente. In plaats daarvan dient de omslagrente te worden toegepast. Deze wijziging kan gevolgen hebben voor de prognose van de grondexploitaties en vereist daarom een herijking van de onderliggende financiële uitgangspunten. In de Perspectiefnota 2025–2028 is de omslagrente juist berekend volgens het nieuwe systeem en deze rente is juist vertaald naar de grondexploitaties. In het nieuwe systeem moet de rente verdeeld worden over de activa. Als u in de toekomst veel nieuwe gronden of panden koopt, wordt minder rente toegerekend aan de grondexploitaties. Indirect heeft dit ook effect op de hoeveelheid rente die aan tarieven mag worden toegerekend. Dit is een ontwikkeling om scherp op te blijven.
•
Wij hebben geen ongecorrigeerde controleverschillen (fouten en/of onzekerheden) in de verantwoorde informatie in de SiSa-bijlage 2024 geconstateerd.
•
Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2024 niet strijdig zijn met de Wet normering topinkomens (WNT) en dat de jaarrekening 2024 van de gemeente Almelo voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT. Conform de afspraken met onze beroepsvereniging hebben wij het anti-cumulatiebeding voor de WNT niet gecontroleerd en dit ook gemeld in de controleverklaring.
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave
Referentie
Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid
Pagina 12
Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2024 gemeente Almelo
Overige Gemeente-specifieke onderwerpen
Pagina 23
6
Conclusies jaarrekeningcontrole 2024 Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave
Onderwerp
Beschrijving
Referentie
IT-audit Sociaal Domein & digitale factuurverwerking
•
Mede in afstemming met de auditcommissie hebben wij een uitgebreide IT-audit uitgevoerd ten aanzien van de digitale beheersingsmaatregelen binnen het sociaal domein, het grootboek en het digitale factuurverwerkingsproces. Het resultaat van deze audit is dat wij kunnen steunen op de beheersing van deze systemen en hebben daarom onder meer voor de sociale uitkeringen in geld, sociale uitkeringen in natura en de inkopen een gedeeltelijk systeemgerichte aanpak gehanteerd. Concreet betekent dit dat wij steunen op de interne beheersingsmaatregelen rond de controle en verantwoording van uitkeringen en declaraties van zorgaanbieders, verantwoorde lasten en haar vastlegging in de administratie. De gemeente heeft voldoende waarborgen aangebracht om te kunnen vertrouwen op de beheersingsmaatregelen in deze systemen. Ten opzichte van vorig jaar zijn er enkele verbeteringen aangebracht in de beheersing. Dit heeft echter niet geresulteerd in een afname van het aantal bevindingen in onze IT-audit, omdat wij een aantal nieuwe (niet-significante) bevindingen hebben geconstateerd. Deze bevindingen zien toe op hoge rechten in een applicatie en het doorstroomproces. De eerste is hiervan reeds opgelost en de laatste staat hoog op agenda om op te lossen middels een IAMoplossing.
Pagina 37
•
Wij bevelen management aan om de huidige bevindingen op korte termijn op te lossen, mede gezien de komst van de Cyberbeveiligingswet en de daarmee samenhangende zorgplicht in de vorm van de BIO2 vereisten. Het verkrijgen van zekerheid over de beheersing van IT-processen wordt steeds belangrijker, zowel in het kader van de rechtmatigheids-verantwoording, de jaarrekeningcontrole als voor het compliant zijn met de NIS2-richtlijn. In maart 2025 is de definitieve versie van de BIO2 gepubliceerd, die als norm zal dienen voor de NIS2. Ook de ENSIA IT-audit (verplichte audit voor informatieveiligheid uitgaande van de BIO) wordt hierop aangepast. Voor uw gemeente betekent dit dat de jaarlijkse verantwoording op het gebied van informatiebeveiliging een nieuwe structuur en aanpak vereist. De ENSIA-audit moet worden aangepast om te voldoen aan de eisen van BIO2, wat vraagt om een risico gebaseerde benadering.
•
Uw gemeente is redelijk uniek dat deze controle bij u mogelijk is én dat u de kans op een andere manier van controleren heeft aangegrepen. Daarvoor complimenteren wij u.
•
Wij hebben de rechtmatigheidsverantwoording gecontroleerd op haar getrouwheid in lijn met de handreiking 1152 van de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants. In lijn met deze handreiking hebben wij afzonderlijke werkzaamheden gedaan op de werkzaamheden van de VIC-functie, op het voorwaarden-, M&O-, en begrotingscriterium. Het college heeft voor € 5,8 miljoen rechtmatigheidsfouten geconstateerd. Op basis van onze werkzaamheden hebben wij aanvullende onrechtmatigheden geconstateerd, volledig toe te rekenen aan onterecht niet EU-aanbestede inkopen. Deze aanvullende onrechtmatigheden bedragen € 1,5 miljoen, welke echter niet zijn overgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording omdat deze binnen de grenzen van de getrouwheid vallen. Het totaal aan onrechtmatigheden zou daarmee anders € 7,3 miljoen bedragen. Dit is relatief dicht bij de verantwoordingsgrens van € 7,8 miljoen. De rechtmatigheidsafwijkingen groter dan de rapporteringsgrens van € 150.000 zijn toegelicht in de paragraaf Bedrijfsvoering. Voor verdere toelichting verwijzen wij naar paragraaf 3.5.9 Rechtmatigheidsverantwoording in de jaarverantwoording 2024 en naar hoofdstuk Rechtmatigheid van dit accountantsverslag. De goedkeuringstolerantie voor rechtmatigheid gaat wijzigen. De effecten hiervan belichten wij nader in het hoofdstuk over Rechtmatigheid.
Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Rechtmatigheidsverantwoording
Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2024 gemeente Almelo
Pagina 24
7
Conclusies jaarrekeningcontrole 2024 Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Onderwerp
Beschrijving
Referentie
Grote projecten en geconstateerde afwijkingen rondom aangekochte panden ten behoeve van toekomstige stadsontwikkeling
•
Almelo is voornemens om grote investeringen te doen in de kwaliteit van de stad. Het college heeft dit doorgerekend in de meerjarenbegroting. In de jaarrekening van 2024 zijn grote investeringen zichtbaar in drie panden die samen € 12,0 miljoen waard zijn, waaronder de rechtbank ter waarde van € 8,5 miljoen.
Pagina 22
•
Zoals vermeld in onze managementletter onderkennen wij de verwerking van de aangekochte panden ten behoeve van de stadsontwikkeling als significant risico, omdat de waardering verslaggevingstechnisch complex is, met aannames en keuzes die nog niet volledig zijn uitgekristalliseerd en tussentijds kunnen veranderen. Bovendien kunnen bijzondere waardeverminderingen een grote impact hebben op de financiële positie van de gemeente.
•
U heeft in december 2024 panden gekocht t.b.v. de stadsontwikkeling. U wilt vanaf 2025 deze panden in 25 tot 30 jaar afschrijven. Deze panden gaat u inbrengen in nieuwe grondexploitaties of slopen. Het is nog niet bekend wanneer de panden ingezet kunnen worden voor nieuwe projecten, maar zeker is dat dit niet 25 tot 30 jaar gaat duren. De gekozen afschrijvingstermijn is daarmee te lang en niet realistisch. Wij adviseren u om de levensduur aan te passen, zoals u eerder heeft gedaan met de afschrijvingsperiode voor de rechtbank. Dit is een bevinding voor boekjaar 2025 en verder.
•
Wij hebben in de zorguitkeringen in natura geen onzekerheden en/of afwijkingen voor getrouwheid geconstateerd. Gedurende 2024 heeft de gemeente haar prognosemodel ontwikkeld, in lijn met onze aanbeveling van vorig jaar. Het prognosemodel maakt een inschatting van (1) de nog te verwachten declaraties over 2024 op basis van afgegeven declaraties en (2) de verwachtte declaraties waar voor nog geen indicatie is verantwoord in Suite4SociaalDomein. Op basis hiervan is een nog te betalen verplichting opgenomen van circa € 0,9 miljoen per 31 december 2024. Deze hebben wij beoordeeld aan de hand van de meest recente informatie uit Suite4SociaalDomein. Wij concluderen dat deze schuld betrouwbaar is ingeschat. Wij zien mogelijkheden om het model te verfijnen en minder arbeidsintensief te maken door de inzet van bijvoorbeeld data-analyse en AI. Ook het verbeteren van de informatie die in het bronsysteem Suites wordt geregistreerd biedt een verbeterkans. Ook om andere, beleidsgerichte sturingsinformatie te ontsluiten.
•
Wij hebben in de sociale uitkeringen in natura geen fouten voor getrouwheid geconstateerd.
•
Met de Wet verplicht schatkistbankieren zijn alle decentrale overheden verplicht om hun overtollige middelen in de schatkist aan te houden (= alle middelen boven een per decentrale overheid te bepalen limiet). Voor uw gemeente geldt voor 2024 per kwartaal een limiet van € 7,1 miljoen. Decentrale overheden dienen in de jaarrekening verantwoording af te leggen over het gemiddelde banksaldo per kwartaal en de over- dan wel onderschrijding van de toegestane limiet. Uit de verantwoording van het schatkistbankieren over 2024 - zoals opgenomen in de toelichting op de balans - blijkt dat de gemeente Almelo in geen van de kwartalen een overschrijding laat zien.
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Sociaal domein
Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2024 gemeente Almelo
Schatkistbankieren
Pagina 22
Pagina 23
8
Conclusies jaarrekeningcontrole 2024 Inleiding
Inleiding
Onderwerp
Beschrijving
Referentie
Wijziging BADO
•
Medio april 2025 is de langverwachte aanpassing van het besluit accountantscontrole decentrale overheden van kracht geworden. Dat betekent dat met ingang van het boekjaar 2025 de grens van de zowel de rechtmatigheidsverantwoording als de accountantscontrole veranderen. De maximale grens voor de rechtmatigheidsverantwoording daalt van drie naar twee procent. Ook de berekeningsgrondslag verandert omdat de mutaties in de reserves niet langer meetellen als lasten. Wij adviseren u om na te gaan of deze wijziging leidt tot een aanpassing in uw controleverordening.
Pagina 26
•
Daarnaast merken wij op dat de verwachting gerechtvaardigd is dat u vaker tot de conclusie moet komen dat het college nietrechtmatig heeft gehandeld. Voor de accountantscontrole 2025 geldt de norm van twee procent ook. Dat lijkt een verruiming ten opzichte van de huidige één procent, maar het nu gehanteerde onderscheid tussen fouten en onzekerheden komt te vervallen. Daardoor wegen onzekerheden, bijvoorbeeld in het sociaal domein, zwaarder door dan tot nu toe het geval is. Dat betekent dat het bepalen van het mogelijke effect van onzekerheden op de jaarrekening belangrijk gaat worden. Wij gaan u dan ook bij de controle over 2025 nadrukkelijker vragen om bij schattingen en geïdentificeerde onzekerheden de afloop van deze posten expliciet te beoordelen.
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2024 gemeente Almelo
9
Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave
Wij verstrekken een controleverklaring bij de jaarrekening 2024 met een goedkeurend oordeel betreffende de getrouwheid.
Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT)
Wij hebben onze controle van de jaarrekening 2024 van gemeente Almelo uitgevoerd, en verstrekken een controleverklaring met een goedkeurend oordeel betreffende de getrouwheid bij deze jaarrekening.
Wij hebben tijdens onze controle geen niet-gecorrigeerde feitelijke afwijkingen geïdentificeerd groter dan onze rapporteringsdrempel die van invloed zijn op de WNT. Conform de afspraken met onze beroepsvereniging hebben wij het anticumulatiebeding voor de WNT niet gecontroleerd en dit ook gemeld in de controleverklaring.
Samenvatting
Samenvatting
Wel feitelijke niet-gecorrigeerde controleverschillen geïdentificeerd met betrekking tot het vermogen en het resultaat Wij hebben tijdens onze controle enkele niet-gecorrigeerde feitelijke afwijkingen geïdentificeerd groter dan onze rapporteringsdrempel die van invloed zijn op het vermogen of het resultaat van de gemeente. Hiervoor verwijzen wij naar de bijlage 1a.
Onze opdracht is ongewijzigd uitgevoerd
Fouten en onzekerheden in de PGB bestedingen
Naast de opdrachtbevestiging zijn bepalend (geweest) voor onze controle:
De PGB-bestedingen zijn door uw gemeente (verplicht) belegd bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB). De accountant van de SVB heeft een controleverklaring met een gedeeltelijk oordeel met beperking bij de verantwoordingen 2024 verstrekt, vanwege rechtmatigheids- en getrouwheidsafwijkingen.
•
Het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado).
•
De Controleverordening gemeente Almelo (op grond van artikel 213 van de Gemeentewet).
Bevindingen
Bevindingen
Met de opdrachtbevestiging van 26 september 2024 heeft u ons opdracht gegeven tot het controleren van de jaarrekening 2024.
Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig
Als gevolg van de fouten in de verantwoorde PGB-bestedingen in de jaarrekening 2024 van de SVB leidt dit tevens tot een afwijking in onze controle voor de getrouwheid en de rechtmatigheid. Deze afwijking is niet opgenomen in het (verplichte) overzicht van controleverschillen omdat deze kleiner is dan de rapportagedrempel ad. € 194.500.
De reikwijdte van onze controle staat omschreven in de opdrachtbevestiging. Er is gedurende het verloop van de controle op geen enkele wijze sprake geweest van een beperking of wijziging in de reikwijdte van onze controle. Wij achten de reikwijdte van onze controle voor 2024 voldoende voor de doelstelling van onze controle.
Bijlagen
Bijlagen
Geen feitelijke niet-gecorrigeerde controleverschillen geïdentificeerd met betrekking tot SiSa-bijlage Wij hebben geen ongecorrigeerde controleverschillen (fouten en/of onzekerheden) in de verantwoorde informatie in de SiSa-bijlage 2024 geconstateerd.
Accountantsverslag 2024 gemeente Almelo
11
Goedkeuringstoleranties
Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Wij zijn onafhankelijk van de gemeente Almelo Ons zijn geen relaties bekend tussen Eshuis Registeraccountants B.V. en haar zusteren of dochterondernemingen en de gemeente, die naar ons professionele oordeel mogelijk van invloed kunnen zijn op onze onafhankelijkheid. Onze volledige onafhankelijkheidsbevestiging is te vinden in bijlage 2 bij deze rapportage.
€ 3.890.000
Samenvatting Er zijn geen belangrijke wijzigingen in de verslaggevingsregels
€ 11.670.000
Boekjaar 2024
Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie
Significante verslaggevingsgrondslagen en de toepassing hiervan zijn belangrijk voor de presentatie van de financiële positie en de resultaten van de gemeente. Daarnaast vereisen zij van het management het toepassen van oordeelsvorming ten aanzien van moeilijke, subjectieve en complexe posities, vaak vanwege de noodzaak om inschattingen te moeten maken over het effect van zaken die inherent onzeker zijn. De belangrijkste verslaggevingsgrondslagen van de gemeente zijn uiteengezet in de toelichting in de jaarrekening 2024.
€ 194.500
Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit
Wij hebben het door het management toegepaste proces met betrekking tot belangrijke verslaggevingspraktijken geëvalueerd en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Wij zijn van mening dat de verslaggevingspraktijken en de toegepaste inschattingen aannemelijk zijn en consistent worden gebruikt.
€ 3.680.000
€ 11.040.000
Boekjaar 2023
Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
€ 184.000
Wij hebben de jaarrekeningcontrole 2024 uitgevoerd met inachtneming van de volgende goedkeuringstoleranties, zoals opgenomen in de door u vastgestelde controleverordening: €-
€ 2.000.000 € 4.000.000 € 6.000.000 € 8.000.000€ 10.000.000€ 12.000.000€ 14.000.000 Materialiteit
Accountantsverslag 2024 gemeente Almelo
Onzekerheden
Rapporteringstolerantie accountant
12
Het jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening De jaarverantwoording 2024 van uw gemeente bestaan uit:
Inleiding
Inleiding
•
Het jaarverslag 2024 (programmaverantwoording en verplichte paragrafen).
•
De jaarrekening 2024(balans met toelichting, overzicht van baten en lasten in de jaarrekening met toelichting en de SiSa-bijlage).
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
In het onderdeel “programmaverantwoording” van het jaarverslag dient informatie te worden opgenomen met betrekking tot de vragen: wat hebben we gedaan, wat hebben we bereikt en wat heeft het gekost? De programmaverantwoording vormt samen met de verplicht voorgeschreven paragrafen (over o.a. weerstandsvermogen, bedrijfsvoering, etc.) het jaarverslag.
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie
Op basis van Nederlandse wetgeving en de Nadere Voorschriften Controle- en Overige Standaarden (NVCOS) 720 is de accountant verplicht bepaalde werkzaamheden uit te voeren met betrekking tot het jaarverslag en de andere informatie die in de jaarstukken is opgenomen. Als onderdeel van dit vereiste hebben wij de volgende werkzaamheden uitgevoerd: •
Wij hebben vastgesteld dat het jaarverslag de vereiste informatie bevat op basis van artikel 24 lid 2, artikel 25 en artikel 26 BBV.
•
Wij hebben, voor zover wij kunnen beoordelen, vastgesteld dat de toelichtingen van de gemeenteraad in het jaarverslag en de andere informatie zoals opgenomen in de jaarstukken verenigbaar zijn met de beweringen en toelichtingen die in de jaarrekening zijn opgenomen.
•
Wij hebben vastgesteld dat de toelichtingen in het jaarverslag overeenstemmen met de resultaten van de uitgevoerde controlewerkzaamheden.
Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2024 gemeente Almelo
Grondexploitaties Grondexploitaties vertegenwoordigen eigenlijk twee tegenstrijdige maar belangrijke uitgangspunten voor de gemeente. Grondexploitatie is essentieel voor het realiseren van de volkshuisvesting, vooral voor die segmenten van de woonmarkt waar grote tekorten zijn. Dan gaat het vooral om betaalbare woningen.
Dergelijke woningen brengen niet of nauwelijks winst op voor de gemeente. Ook voor het creëren van werk is grondexploitatie belangrijk, door het realiseren van bedrijventerreinen die werk en ondernemerschap naar Almelo brengen. De andere kant van de medaille is dat grondexploitatie ook veel winst kan opleveren. Winst die gebruikt kan worden om andere gemeentelijke doelstellingen te realiseren die door het Rijk onvoldoende gefinancierd worden. Mogelijke doelstellingen welke via resultaatbestemming verdeeld/gereserveerd worden. Winst wordt vooral gemaakt op duurdere woningen, maar die niet inspelen op de behoefte aan betaalbare woningen. Grondexploitatie is dus altijd een kwestie van balanceren.
Almelo ontwikkelt een breed palet aan grondexploitaties. De balanswaarde van deze exploitaties is in 2024 afgenomen van € 18,9 miljoen tot € 13,7 miljoen. Dit is voor het grootste deel toe te schrijven aan de ontwikkelingen in de exploitatie van Bedrijvenpark Twente Noord, Almelo Noord Oost en het nieuwe complex genaamd Parkbuurt. Daarnaast is de winstneming afgenomen met € 0,1 miljoen. De verliesvoorziening is gestegen met € 1,5 miljoen. De verlies voorziening stijgt vooral (€ 1,0 miljoen) door de verliezen op de bedrijventerreinen. De overige € 0,5 miljoen wordt veroorzaakt door het oplopen van de verliezen op de woningbouw. De balanswaarde is het bedrag dat u heeft geïnvesteerd in de grondexploitaties. Dat geïnvesteerde vermogen moet naar u terugkomen. Een aantal projecten levert winst op, dus dan krijgt u meer opbrengsten terug dan het geïnvesteerd vermogen. Die winst mag boekhoudkundig pas verwerkt worden als deze daadwerkelijk ontvangen is. Een aantal projecten is verlieslatend. Dus: u krijgt het geïnvesteerd vermogen niet terug. Boekhoudkundig moet voor dit verlies een verliesvoorziening worden getroffen zodra uit uw berekeningen blijkt dat er een verlies zal zijn. Dat is dus eerder dan bij het nemen van winst. In de tabel op de volgende pagina hebben wij dit gevisualiseerd. Vermeerderingen zijn investeringen en verminderingen zijn verkopen.
13
Inleiding
Inleiding
Ontwikkelingen in grondexploitatie € 45.000
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave
€ 35.000
Samenvatting
€ 4.369
€ 40.000 € 35.301
Samenvatting € 30.000
€ 3.785
Bevindingen
Bevindingen
€ 6.140
€ 2.268 € 24.326
€ 25.000
€ 536
Rechtmatigheid
€ -18.148
€ -9.561 € 15.000
Financiële positie
Financiële positie
€ 900
€ 242 € 18.340
€ -1.352 € -10.844 € -1.507 € -95
€ 10.000
€-
€ 12.034
Balanswaarde 31.12.2024
€ 20.000
Uit de productie genomen
Rechtmatigheid
Organisatie
Accountantsverslag 2024 gemeente Almelo
Winstnamemutatie
Verliesvoorzieningsmutatie
Verminderingen (verkopen)
Vermeerderingen (investeringen)
Balanswaarde 31.12.2023
Uit de productie genomen
Winstnamemutatie
Verliesvoorzieningsmutatie
Verminderingen (verkopen)
Vermeerderingen (investeringen)
Bijlagen
Balanswaarde 31.12.2022
Bijlagen
Winstnamemutatie
Overig
Verliesvoorzieningsmutatie
Overig
€-
Verminderingen (verkopen)
IT-audit
Vermeerderingen (investeringen)
IT-audit
€ 5.000
Balanswaarde 31.12.2021
Organisatie
14
Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave
De grondexploitaties zijn door u voor de jaarrekening 2024 opnieuw doorgerekend (geactualiseerd), en waar nodig zijn door u de verwachtingen bijgesteld, waarmee tevens is beoordeeld of het onderhanden werk in de jaarrekening op een juiste wijze is gewaardeerd, en of er mogelijk een (aanvullende) verliesvoorziening moet worden getroffen.
Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid
Tussentijdse winstneming Op grond van het BBV heeft uw gemeente in het boekjaar 2024 per saldo € 8,5 miljoen aan tussentijdse winst genomen op de grondexploitaties (2023: € 8,6 miljoen positief). Dit komt volledig voor de rekening van Almelo Noord Oost waarbij een iets lagere winst wordt verwacht en welke conform het BBV tussentijds moet worden bijgesteld. De verwachting is dat ook Parkbuurt in de toekomst een tussentijdse winst zal laten zien.
Specifieke grondexploitaties Almelo Noord Oost De verkoopverwachtingen voor Almelo Noord Oost zijn bijgesteld. Het bijgestelde aantal (26 gewone kavels en 13 CPO-kavels.) is in 2024 conform planning gehaald. Voor de komende jaren gaat de planning uit van 20 kavels in 2025 waarna de doelstellingen per jaar gestaag afnemen tot het project verkocht is, met de in totaal nog 76 resterende kavel te verkopen. De belangrijkste uitdaging voor dit project is om de XXL-kavels te kunnen verkopen. In 2023 zijn al maatregelen getroffen binnen het project om de verwachte vertraging van deze verkopen op te vangen. Het project gaat nu langer doorlopen en er is rekening gehouden met lagere opbrengsten voor grote kavels. Deze situatie is in 2024 ongewijzigd.
Rente
Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2024 gemeente Almelo
In de Notitie grondbeleid in begroting en jaarstukken 2023 van de commissie BBV, is aangekondigd dat per boekjaar 2025 een wijziging wordt doorgevoerd in de systematiek van rentetoerekening. Volgens deze aangepaste richtlijn mag vanaf 2025 geen rente meer worden toegerekend aan grondexploitaties op basis van de gemiddelde rente. In plaats daarvan dient, net als bij andere posten, de zogenoemde omslagrente te worden toegepast. Deze wijziging kan gevolgen hebben voor de prognose van de grondexploitaties en vereist daarom een herijking van de onderliggende financiële uitgangspunten. In de Perspectiefnota 2025–2028 is de omslagrente juist berekend volgens het nieuwe systeem en deze rente is juist vertaald naar de grondexploitaties. In het nieuwe systeem moet de rente verdeeld worden over de activa. Als u in de toekomst veel nieuwe gronden of panden koopt, wordt minder rente toegerekend aan de grondexploitaties. Indirect heeft dit ook effect op de hoeveelheid rente die aan tarieven mag worden toegerekend. Dit is een ontwikkeling om scherp op te blijven.
U heeft herverkaveling overwogen voor de resterende XXL-kavels maar gezien de verspreide ligging is dat niet mogelijk. U overweegt naast de al genomen maatregelen ook het aanspreken van andere verkoopkanalen.
Bedrijvenpark Twente Noord Evenals vorig jaar loopt de verkoop van courante kavels door. De incourante kavels zijn ook in 2024 niet geheel verkocht en de verwachte verkopen zijn gedeeltelijk uitgesteld met een jaar. Voor deze kavels geldt dat het bij uitblijvende verkoop nodig is om te beoordelen of verkoop nog steeds mogelijk is, of u wilt wachten tot er weer nieuwe vraag ontstaat of dat u andere plannen voor de grond wilt ontwikkelen. Wel is het verwachte verlies gestegen van € 1,5 miljoen naar € 2,1 miljoen. Dit is verwerkt in de verliesvoorziening.
15
Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting
Rhijnbeek De situatie rondom project Rhijnbeek blijft in beweging, maar in praktisch opzicht is er voor de jaarrekening weinig veranderd. Het college blijft gecommitteerd aan de verkoop. Ondanks gunstige ontwikkelingen bij de rechter is de zaak nog niet beslecht. De koper van de grond blijft conform overeenkomst bereid tot aankoop. Op het project is een verliesvoorziening van € 8,0 miljoen gevormd. De voorziening is in 2024 met € 0,1 miljoen gestegen vanwege het doorlopende proces.
Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit
Parkbuurt In 2024 heeft u een nieuwe grondexploitatie vastgesteld genaamd Parkbuurt. Aangezien dit een nieuw complex betrof hebben wij de onderliggende berekeningen, assumpties en schattingen uitgebreid gecontroleerd. Op basis van onze controle zijn deze aanvaardbaar en geeft de jaarrekening op dit punt een getrouw beeld. Zoals benoemd is de verwachting dat Parkbuurt een winstgevend complex zal worden, maar heeft op basis van de voortgang nog geen impact op de jaarrekening 2024. Aangezien er een overeenkomst tot verkoop van de gronden met een projectontwikkelaar is gesloten zal het voor de gemeente vooral van belang zijn om het gebied zo snel en kostenefficiënt mogelijk bouw- en woonrijp te maken. De grond voor het project had u al in bezit. Deze grond is uit de materiële vaste activa ingebracht in het project. De grond voor Parkbuurt is onderdeel van het totale pakket gronden ‘Waterrijk’ dat u in bezit heeft.
Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2024 gemeente Almelo
16
Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen
Belangrijkste conclusies waardering grondexploitaties
Voorzieningen
Als onderdeel van de controle van de waardering van de bouwgronden in exploitatie voeren wij een risicoanalyse uit ter bepaling van het risicoprofiel van de individuele grondexploitaties en de hierdoor bestaande kans op een materiële fout in de waardering ervan. Hierbij betrekken wij de huidige boekwaarde, het geprognosticeerde resultaat en de aard en omvang van de nog te realiseren baten en lasten (liggen hier al contracten/overeenkomsten aan ten grondslag of niet). Wij hebben op grond van de door ons verrichte werkzaamheden inzake de waardering van de grondexploitaties vastgesteld dat uw gemeente:
Uw gemeente heeft voorzieningen gevormd voor verliezen, risico’s of verplichtingen die hun oorsprong vinden in het huidige boekjaar of eerdere boekjaren, maar waarvan de (verwachte) uitgaven in de toekomst liggen.
•
Beschikt over actuele ramingen van de nog te realiseren baten en lasten.
•
Beschikt over een deugdelijke onderbouwing van de gehanteerde uitgangspunten in de grondexploitaties.
•
Externe deskundigheid heeft ingeschakeld ter onderbouwing van de geraamde grondprijzen en grondopbrengsten.
•
Een niet onaannemelijk niveau heeft bepaald van de nog te maken plan- en civiele kosten.
Binnen de voorzieningen maakt u conform het BBV onderscheid naar voorzieningen voor ‘verplichtingen, verliezen en risico’s’, ter ‘egalisering van kosten’ (‘groot onderhoud’), en ‘voor middelen van derden waarvan de bestemming gebonden is’. Vooral de voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico’s en de voorzieningen ter egalisering van kosten zijn naar hun aard gebaseerd op veronderstellingen en schattingen van het management en het college.
Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie
Zij schatten op basis van hun kennis van de gemeente en haar omgeving in wat het effect van de te voorziene risico’s, verplichtingen en kosten zal zijn in de komende jaren en wat de omvang van de voorziening moet zijn. Wij hebben voor deze gebieden het proces beoordeeld waarmee het management schattingsposten ontwikkelt en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd.
Organisatie
Organisatie
De uitgangspunten die in de grondexploitaties en dus in de jaarrekening 2024 zijn verwerkt, zijn door ons beoordeeld en als aannemelijk aangemerkt.
IT-audit
IT-audit Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2024 gemeente Almelo
17
Inleiding
Inleiding
De beoordeling door het college van burgemeester en wethouders van het risico van materiële fouten in de jaarrekening als gevolg van fraude of van het overtreden van wet- en regelgeving
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid
Als onderdeel van onze controle vragen wij uw organisatie jaarlijks om inzicht te geven in de eigen inschatting van het risico dat de jaarrekening een materiële afwijking zou kunnen bevatten als gevolg van fraude of van het overtreden van wet- en regelgeving (corporate compliance), inclusief de aard, omvang en frequentie van deze inschattingen, het proces dat u daarbij hanteert, alsook de communicatie daarover met het personeel en met de gemeenteraad (of met de auditcommissie). Tijdens deze gesprekken heeft uw organisatie aangegeven zich bewust te zijn van frauderisico’s, waaronder het belang van corporate compliance en de analyse van corruptievraagstukken.
Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2024 gemeente Almelo
De gemeente Almelo heeft gedurende 2023 en 2024 grote stappen gezet naar een uitgebreide frauderisicoanalyse. Dit beleidstuk, genaamd “Fraudebeleid 2023-2024 Gemeente Almelo” is ter kennisname aangeboden aan de raad. In het huidige klimaat van toenemende complexiteit en uitdagingen op het gebied van financiën en bestuur, benadrukt de gemeente het cruciale belang van fraudepreventie op alle niveaus van de organisatie. Het waarborgen van integriteit en transparantie in alle activiteiten van de gemeente is niet alleen een verantwoordelijkheid, maar ook een essentieel onderdeel van het publiek vertrouwen.
In lijn met deze overtuiging heeft de gemeente actief maatregelen geformaliseerd om fraudepreventie te versterken en te verankeren in de operationele processen. Deze maatregelen omvatten niet alleen het aanscherpen van interne controlesystemen en het implementeren van striktere nalevingsprocedures, maar ook het bevorderen van een cultuur van integriteit en ethisch gedrag binnen de gemeente. Een verdere operationalisering van het beleid is de “Nota misbruik en oneigenlijk gebruik van gemeentelijke regelingen” en het hieruit gekomen “Risicogebieden en Werklijsten toetsing M&O” die de basis vormt voor de controle op de rechtmatigheidsverantwoording in het kader van het M&O criterium. Fraudepreventie is een dynamisch en continu proces dat voortdurend evolueert om gelijke tred te houden met veranderende omstandigheden en opkomende risico's. Het beleid en het werkplan van de gemeente vormen solide leidraden voor het implementeren van effectieve anti-fraudebeheersing. We hebben vastgesteld dat deze documenten een gedegen basis bieden voor het identificeren, analyseren en aanpakken van potentiële frauderisico's op een gestructureerde en proactieve manier. Wel bevelen wij nog aan om ook voor specifiek interne fraudepreventie een werkplan op te stellen zoals bij misbruik en oneigenlijk gebruik is gedaan.
Bovendien merken wij op dat de gemeente in haar paragraaf bedrijfsvoering specifieke aandacht heeft besteed aan frauderisicobeheersing. Het opnemen van deze kwestie in het risicomanagement getuigt van een voortdurende toewijding aan het waarborgen van integriteit en transparantie in alle aspecten van haar activiteiten. Als uw accountant zijn we vol vertrouwen dat de gemeente op de goede weg is om een robuust kader voor fraudepreventie te ontwikkelen en te handhaven. We blijven de gemeente attenderen om ervoor te zorgen dat deze inspanningen worden versterkt en effectief worden uitgevoerd, met als uiteindelijk doel het beschermen van de financiële belangen van de gemeenschap en het bevorderen van een cultuur van vertrouwen en integriteit.
18
Rapporteren over fraude
Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave
Van de accountant wordt op grond van de regels van de beroepsorganisatie (NBA) een professioneel-kritische houding verwacht ten aanzien van afwijkingen van materieel belang als gevolg van fraude in de jaarrekening maar ook met betrekking tot omkoping, corruptie, ondermijning en de naleving van andere wet- en regelgeving.
Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid
De aandacht voor het thema fraude en integriteit neemt de laatste jaren steeds verder toe. Het zorgt ervoor dat organisaties steeds vaker gevraagd worden transparant te zijn in de visie, het beleid en het toezicht op het integer handelen in alle geledingen van de organisatie. Dat gaat dus niet alleen over fraude maar ook over misbruik en oneigenlijk gebruik, het hanteren van gedragscodes en de naleving van andere regelgeving bijvoorbeeld op het gebied van arbeidsomstandigheden en milieu. Dit geldt niet alleen op de werkvloer, maar vraagt ook iets van organisatie en bestuur.
De accountant maakt zelf ook een inschatting van de frauderisico’s binnen een organisatie, en vormt zich een beeld van de maatregelen van interne beheersing die de organisatie heeft getroffen om mogelijke fraudes van materieel belang te voorkomen en te bezien of deze maatregelen effectief zijn. In iedere organisatie bestaat een risico op het doorbreken van de interne beheersing door het management bij de totstandkoming van schattingen. We beoordelen in het kader van onze controle de interne processen op deze schattingen en doen detailcontroles op de uitgangspunten en aannames die aan significante schattingen ten grondslag liggen. Ook zijn we alert op ongebruikelijke transacties, samenwerkingsrelaties en de naleving van procedures die mede tot doel hebben transparantie en integer handelen te bevorderen. Elementen daaruit zijn controles op de prestatielevering bij inkooptransacties, het naleven van het inkoopbeleid en aanbestedingsregels.
Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Met ingang van 2022 is het op grond van de verslaggevingsregels voor veel organisaties verplicht om in het jaarverslag te rapporteren over de fraudegevoeligheid van de organisatie. Voor gemeente geldt een aanbeveling om hierover te rapporteren vanuit de kadernota rechtmatigheid. Voor gemeenten geldt echter vanuit Artikel 2:391 lid 1 BW dat voornaamste risico’s dienen te worden toegelicht in onder andere de paragraaf bedrijfsvoering. Wij dienen als uw accountant er op toe te zien dat het college rapporteert over de voornaamste frauderisico’s en het fraudemanagement van de gemeente.
Fraude en integriteit Jaarlijks verkrijgen wij inzicht in de integriteitsmeldingen. Wij hebben op basis van onze controle en de besprekingen geen fraudegevallen geconstateerd. Onze conclusie is dat uw gemeente op een adequate wijze opvolging geeft aan geïdentificeerde integriteitskwesties, en hierover tijdig met ons in contact treedt.
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2024 gemeente Almelo
De afgelopen jaren hebben we steeds aandacht gevraagd voor het opstellen van een (fraude)risicoanalyse en de rapporteringsverplichting in veel sectoren is een volgende stap in dit proces. De gemeente Almelo beschikt over een stelsel aan maatregelen om fraude, misbruik en oneigenlijk gebruik tegen te gaan. Zoals benoemd vormen de documenten “Fraudebeleid 2023-2024 Gemeente Almelo” en “Nota misbruik en oneigenlijk gebruik van gemeentelijke regelingen” hier de kern in. Dit is kort benoemd in de jaarrekening, namelijk in paragraaf 3.5.11 Frauderisico’s en continuïteit. Hiertoe verwijzen wij ook in onze controleverklaring in sectie “Controle-aanpak frauderisico’s”.
19
Inleiding
Inleiding
Geen wijzigingen in onze initiële inschatting van het frauderisico en geen aanwijzingen voor fraude
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen
De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en detecteren van fraude berust bij het college van burgemeester en wethouders, inclusief het invoeren en onderhouden van interne-beheersingsmaatregelen met betrekking tot de betrouwbaarheid van de financiële verslaggeving, de werking en de efficiency van de bedrijfsvoering, en de naleving van de van toepassing zijnde wet- en regelgeving. Als accountant verkrijgen wij een redelijke, maar geen absolute, zekerheid dat de jaarrekening als geheel geen afwijkingen van materieel belang bevat, als gevolg van fraude of fouten.
Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit
Bij fraude is het risico dat een afwijking van materieel belang niet ontdekt wordt groter dan bij fouten. Bij fraude kan sprake zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk nalaten transacties vast te leggen, het opzettelijk verkeerd voorstellen van zaken of het doorbreken van de interne beheersing. Onze controle is uitgevoerd met een hoge, maar geen absolute mate van zekerheid, waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle fouten en fraudes hebben ontdekt. Wij hebben deze accountantscontrole professioneel-kritisch uitgevoerd en hebben professionele oordeelsvorming toegepast, in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden, ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen.
Continuïteitsbeoordeling In het kader van de jaarrekeningcontrole beoordelen wij ook het vermogen van de gemeente om de activiteiten in de komende twaalf maanden voort te zetten. Elementen die we in deze beoordeling betrekken zijn onder meer de vermogenspositie, de begroting voor het komende boekjaar, de afhankelijkheid van eigen inkomsten, de risico’s die u zelf identificeert en uiteraard ook de risico’s die wij als uw accountant signaleren. Vanwege de geopolitieke situatie, de inflatie, de energieprijsontwikkeling en ontwikkelingen in de regelgeving voor accountants is, net als bij het onderwerp fraude, steeds vaker informatie in de controleverklaring opgenomen over de continuïteitsbeoordeling die wij uitvoeren. De continuïteitsafwegingen worden bij u op dit moment veelal expliciet gemaakt en zijn onderdeel van het proces waarin organisatie en bestuur worden betrokken. Dit heeft haar weerslag in bijvoorbeeld 3.2 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing, waarin u aandacht heeft voor uw risicobeheersing en de gestelde norm kengetallen waarop de provincie Overijssel haar beoordeling baseert.
Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2024 gemeente Almelo
20
Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Sociaal domein (3 decentralisaties) Voor de jaarrekeningcontrole 2024 hebben wij – met inachtneming van de Audit Alert Sociaal Domein van de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA) – de door uw gemeente getroffen maatregelen om te komen tot een getrouwe besteding van de zorg in natura (Wmo en Jeugd, exclusief PGB’s) geëvalueerd.
Zorg in Natura/Jeugdzorg en WMO
PGB’s en Sociale Verzekeringsbank
Deze kwestie heeft in 2024 aandacht en actie van u gekregen. Het huidige model zal nog verder worden doorontwikkeld maar heeft voor de jaarverantwoording 2024 voorzien in een voldoende betrouwbare inschatting van twee cruciale elementen:
We hebben u in onze controle over 2023 aanbevolen om een prognosemodel te gebruiken voor het betrouwbaar schatten van de nog te verwachten bestedingen in het kader van Wmo, Beschermd Wonen en Jeugdwet. Hiermee kan op betrouwbare wijze de schuldpositie van nog te ontvangen zorgdeclaraties worden bepaald.
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid
De PGB-bestedingen zijn (verplicht) belegd bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB). De accountant van de SVB heeft een controleverklaring met beperking bij de verantwoordingen 2024 verstrekt. Voor de gemeente Almelo heeft de accountant van de SVB fouten voor getrouwheid en rechtmatigheid geconstateerd. De geconstateerde fouten vallen onder de rapporteringstolerantie, waardoor deze niet staan benoemd in de bijlage 1. € 50.000.000 € 45.000.000
€ 43.483.571 € 39.535.572
€ 40.000.000 Organisatie
De nog te verwachten declaraties op basis van lopende indicaties voor 2024.
•
De verwachte declaraties waarvoor nog geen indicatie is verantwoord in Suite4SociaalDomein.
Op basis hiervan is een nog te betalen verplichting over 2024 opgenomen van circa € 0,9 miljoen. Deze hebben wij beoordeeld aan de hand van de meest recente informatie uit Suite4SociaalDomein en concluderen dat deze schuld betrouwbaar is ingeschat.
Financiële positie
Financiële positie
•
€ 34.772.451
Organisatie IT-audit
€ 26.240.276
€ 35.000.000
€ 22.520.241
€ 30.000.000
IT-audit € 25.000.000
Het sociaal domein is een gemeentelijke taak die zich goed leent voor data-analyse en de inzet van AI. Deze tools stellen u in staat om trends beter te signaleren en de effecten van beleid effectief te monitoren. Hoewel het gevoel en de expertise van de medewerkers op de afdeling belangrijk is en blijft, helpt data om beter inzicht te krijgen over het gehele taakveld. Het prognosemodel is hier één aspect van. Wij adviseren u om het prognosemodel verder te ontwikkelen zodat het meer data-gedreven en minder arbeidsintensief wordt. Het verder ontwikkelen van data-tools in dit domein kan ondersteunend zijn aan het inrichten en monitoren van beleid.
€ 26.161.406 € 24.339.468
€ 23.146.989
Overig
Overig
€ 20.000.000 € 8.610.521 € 8.285.733 € 7.498.725 € 8.791.967
€ 15.000.000
Bijlagen
Bijlagen
€ 10.000.000
€ 860.667 € 5.000.000
€ 1.097.715 € 2.113.881
€ 697.383
Accountantsverslag 2024 gemeente Almelo
€Jeugdwet
WMO
Bestedingen 2024
Bestedingen 2023
Beschermd Wonen Bestedingen 2022
PGB bestedingen
Bestedingen 2021
21
Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Opheffing RBT XL U bent voornemens om de gemeenschappelijke regeling RBT XL op te heffen. Het eind van het project is bereikt. Daardoor is er geen noodzaak meer voor een aparte gemeenschappelijke regeling voor het projectbureau. De opheffing is gepland voor 1 januari 2026, na enige vertraging. Het belangrijkste aspect van de opheffing zal de verdeling van activa en passiva zijn, naast de uitkering van het liquidatiesaldo.
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie
RBT XL ligt kadastraal in de gemeente Almelo. Hoewel er nog geen verdelingsplan ligt, is het mogelijk dat u een deel van de activa en passiva overneemt. Bijvoorbeeld gronden en taken in de openbare ruimte. Op het moment dat sprake is van overname van activiteiten adviseren wij u om met ons in overleg te treden. Bij een eerste waardering van nieuwe activa en/of passiva komt regelgeving om te hoek kijken. Wij willen graag samen met u een eventuele overgang soepel laten verlopen.
IT-audit
IT-audit Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2024 gemeente Almelo
22
Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting
Schatkistbankieren
Afschrijvingstermijnen nieuwe panden 2025 t.b.v. stadsontwikkeling
Met de Wet verplicht schatkistbankieren zijn alle decentrale overheden verplicht om hun overtollige middelen in de schatkist aan te houden (= alle middelen boven een per decentrale overheid te bepalen limiet). Voor uw gemeente geldt voor 2024 per kwartaal een limiet van € 7,1 miljoen. Decentrale overheden dienen in de jaarrekening verantwoording af te leggen over het gemiddelde banksaldo per kwartaal en de overdan wel onderschrijding van de toegestane limiet. Uit de verantwoording van het schatkistbankieren over 2024 - zoals opgenomen in de toelichting op de balans - blijkt dat de gemeente Almelo in geen van de kwartalen een overschrijding laat zien.
In 2024 heeft u drie panden gekocht voor de ontwikkeling van de binnenstad. U bent voornemens een afschrijvingstermijn van 25 tot 30 jaar te hanteren voor twee van deze panden. Gezien de verwachte toekomstige bestemming – namelijk sloop of het beschikbaar stellen van het casco ten behoeve van nieuw te openen grondexploitaties – achten wij deze gehanteerde termijn niet realistisch omdat deze ontwikkelingen niet over 25 tot 30 jaar gaan komen maar op de korte termijn. De afschrijvingstermijn van 25 tot 30 jaar is ook bestemd voor nieuwe panden. Volgens de BBV-notitie Materiële vaste activa 2020 dient de afschrijving van materiële vaste activa plaats te vinden over de kortste van de technische of economische levensduur. De technische levensduur wordt daarbij gedefinieerd als de periode waarin het actief technisch in staat is om te worden gebruikt; de economische levensduur betreft de periode waarin het gebruik economisch verantwoord is, gelet op kosten en baten. De richtlijn stelt dat afschrijving plaatsvindt over de kortste van beide periodes. Kortom, u moet de resterende levensduur van de panden schatten.
Bevindingen
Bevindingen
Wij hebben geen fouten geconstateerd met betrekking tot de naleving van de Wet Normering topinkomens (WNT)
Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie
De Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) is met ingang van 2013 van toepassing. Doelstelling van de wet is te verhinderen dat instellingen in de publieke en semipublieke sectoren rechtens in staat zijn bovenmatige bezoldigingen toe te kennen. Voor gemeenten geldt dat de gemeentesecretaris en de griffier als topfunctionaris worden aangemerkt.
Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2024 gemeente Almelo
De bezoldiging voor een topfunctionaris mag voor 2024 niet meer bedragen dan € 233.000 per jaar. Daarnaast dienen gemeenten de salarissen openbaar te maken van overige medewerkers (inclusief – wanneer aan bepaalde voorwaarden is voldaan – ingehuurd personeel) die een bezoldiging ontvangen boven deze norm. Ten slotte stelt de WNT een aantal overige eisen, zoals een maximale ontslagvergoeding voor topfunctionarissen van € 75.000. In 2024 hebben wij geen overschrijdingen van de grensbedragen voor topfunctionarissen en overige medewerkers geconstateerd.
De keuze voor een afschrijvingstermijn van 25 tot 30 jaar is nu niet passend bij een pand dat al in gebruik is en op afzienbare termijn herontwikkeld gaat worden. Ter vergelijking: bij het pand van de rechtbank heeft het management terecht geconcludeerd dat de resterende economische levensduur beperkt is tot drie jaar, in verband met de voorgenomen sloop en verwachte leegstand na de resterende huurperiode. Deze conclusie heeft geleid tot een versnelde afschrijving in drie jaar. Voor de twee overige panden, die een vergelijkbare toekomstige bestemming hebben, achten wij eenzelfde benadering passend. Wij adviseren om de afschrijvingstermijn van deze panden te heroverwegen en hierbij aan te sluiten bij de verwachte economische levensduur. Een kortere afschrijvingstermijn – vergelijkbaar met de gehanteerde termijn bij het rechtbankpand – is passend en in lijn met de BBV-richtlijnen. Wij merken op dat deze beoordeling van invloed zal zijn vanaf boekjaar 2025, aangezien de betreffende panden in december 2024 zijn aangekocht.
23
Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Rechtmatigheidsverantwoording
Kade s echtmatigheid
Het boekjaar 2024 is het tweede jaar waarin het college een rechtmatigheidsverantwoording opneemt in de jaarrekening. De rechtmatigheidsverantwoording geeft inzicht in hoeverre de gemeente Almelo rechtmatig heeft gehandeld. De aspecten die in de voorbereiding van de rechtmatigheidsverantwoording aan de orde komen zijn het voorwaardencriterium, het begrotingscriterium en het criterium misbruik en oneigenlijk gebruik.
Bij het controleren van de getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording hebben wij ons naast landelijke wet- en regelgeving gebaseerd op de volgende gemeentelijke kaders:
Samenvatting Bevindingen Begrotingscriterium Rechtmatigheid
Voorwaarden criterium
Misbruik en oneigenlijk gebruik
Rechtmatigheid
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig
•
Financiële verordening, inclusief verantwoordingsgrens
•
Normenkader
•
Het Besluit Begroting en Verantwoording gemeenten en provincies
•
Aanbestedingswet 2012
•
Gids Proportionaliteit
Rechtmatigheidsverantwoording rechtmatigheidsfouten
Financiële positie
Organisatie
Controleverordening
Enkele voorbeelden van landelijke wet- en regelgeving zijn:
Bevindingen
Financiële positie
•
Rol van de acco ntant De accountant geeft nadat het college de rechtmatigheidsverantwoording heeft opgesteld een oordeel over de getrouwheid van de jaarrekening waarin de rechtmatigheidsverantwoording is opgenomen. De accountant geeft geen afzonderlijk oordeel over de rechtmatigheid. Dit betekent onder meer dat afwijkingen van rechtmatigheid (voor zover deze niet ook van invloed zijn op het getrouwe beeld), geen invloed hebben op de strekking van de controleverklaring. Hierdoor kan het bijvoorbeeld voorkomen dat er omvangrijke afwijkingen van rechtmatigheid zijn opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording van het college, terwijl de strekking van de controleverklaring toch goedkeurend is.
Begrotingscriterium
€ 462.000
Voorwaardencriterium
€ 5.310.248
M&O-criterium
€-
Totale rechtmatigheidsfouten VIC-functie
€ 5.772.248
Door Eshuis aanvullende geconstateerde niet-gecorrigeerde onrechtmatigheden (zie bijlage 1a):
€ 1.541.574
Totale rechtmatigheidsfouten cf. getrouwheidsoordeel Eshuis
€ 7.313.822
Verantwoordingsgrens (2%)
€ 7.793.100
Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2024 gemeente Almelo
Ruimte onder de verantwoordingsgrens
€ 479.278
25
Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid
In de rechtmatigheidsverantwoording 2024 rapporteert het college een totale onrechtmatigheid van € 5,8 miljoen ten opzichte van een goedkeuringstolerantie van € 7,8 miljoen. Op basis van onze werkzaamheden hebben wij aanvullende rechtsmatigheidsfouten geconstateerd ter hoogte van € 1,5 miljoen als gevolg van het voorwaardencriterium uit hoofde van de Aanbestedingswet 2012. Deze onrechtmatigheidsfouten zijn opgenomen als ongecorrigeerd controleverschil op pagina 44. De rechtmatigheidsfouten overschrijden de goedkeuringstolerantie niet.
fouten in inkopen/aanbesteden. Het voorwaardencriterium heeft betrekking op de eisen die worden gesteld aan de uitvoering van de financiële beheershandelingen.
Onrechtmatigheden begrotingscriterium
De onrechtmatigheid van de inkopen en aanbestedingen is het gevolg van het niet voldoen aan de voorwaarden zoals die zijn opgenomen in de aanbestedingswet 2012, de gids proportionaliteit en de overige wet- en regelgeving op het gebied van aanbesteden.
De totale afwijking als gevolg van het begrotingscriterium is € 0,5 miljoen (2023: € 0,7 miljoen). Dit is 0,12% van de totale lasten in de gewijzigde begroting. Hoewel u streeft naar nul fouten is dit op het totaal van de lasten een kleine afwijking. Begrotingscriterium
Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Het begrotingscriterium heeft te maken met het budgetrecht van de raad. Iedere wijziging van baten, lasten of investeringen moet aan de raad worden voorgelegd. Als binnen een programma de werkelijke lasten de begrote lasten overschrijden en deze overschrijding is niet gemeld dan is deze onrechtmatig.
Onderschrijdingen van lasten en over- of onderschrijdingen van baten moeten tijdig worden gemeld omdat anders ook sprake kan zijn van onrechtmatigheid. Lagere lasten of hogere baten bieden de raad immers de gelegenheid een andere bestemming voor die middelen te vinden. Wat ‘tijdig’ is heeft de raad in 2023 al geregeld in de aangepaste financiële verordening. Hierin liggen de afspraken tussen raad en college over tijdigheid vast. Effectief is in deze verordening geregeld dat de genoemde afwijkingen tot en met de aanbieding van de jaarrekening gemeld mogen worden. Overschrijdingen van de lasten kunnen alleen met een raadsbesluit geaccordeerd worden. Voorwaardencriterium
Accountantsverslag 2024 gemeente Almelo
De totale omvang van de uitgaven waarbij sprake is van het niet voldoen aan het voorwaardencriterium is afgerond € 6,9 miljoen (2023: € 7,4 miljoen) en bestaat uit