bijlage 1 bij RB 5 - Bestuurlijke visie BOA's in Almelo - Klaar voor de Toekomst
Tekst van het document
BESTUURLIJKE VISIE BOA’S IN ALMELO ‘Klaar voor de toekomst’
2
Bestuurlijke visie BOA’s in Almelo ‘klaar voor de toekomst’
INHOUD “Een professioneel en goed uitgerust team dat zichtbaar en benaderbaar is voor onze inwoners en bijdraagt aan de leefbaarheid en veiligheid in onze stad.”
1. Inleiding
3
2. Ontwikkelingen en opgaven
4
3. Visie op de rol van BOA's
10
4. Strategische uitgangspunten en taakaccenten
11
5. Richting voor de toekomst
14
6. Slot
15
Bestuurlijke visie BOA’s in Almelo ‘Klaar voor de toekomst’
1. Inleiding De gemeente Almelo heeft de ambitie om zich te ontwikkelen tot een aantrekkelijke stad in balans: een stad met een goed stedelijk voorzieningenniveau, vitale wijken en een openbare ruimte waarin inwoners zich veilig en prettig voelen. Deze ambitie vraagt om samenhangend beleid én om voldoende uitvoeringskracht in de praktijk. Uit diverse onderzoeken en beleidsdocumenten blijkt dat Almelo te maken heeft met aanzienlijke verschillen tussen wijken. In een groot deel van de stad is sprake van gestapelde achterstanden op meerdere leefdomeinen, waaronder veiligheid en leefbaarheid. Tegelijkertijd investeert de gemeente in stedelijke vernieuwing, voorzieningen en sociale samenhang, met als doel deze verschillen te verkleinen en de stad als geheel te versterken. Buitengewoon opsporingsambtenaren (BOA’s) vervullen hierin een sleutelrol. Dit sluit aan bij de landelijke positionering van de BOA als professionele partner met een eigenstandige taak in de publieke ruimte, zoals uiteengezet door de minister van Justitie en Veiligheid (Kamerbrief1, 2025). Zij opereren dagelijks in de openbare ruimte waar beleid en leefwereld samenkomen. BOA’s zijn zichtbaar aanwezig in wijken en het centrum, houden toezicht op de naleving van regels en dragen bij aan het veiligheidsgevoel van inwoners en bezoekers.
Deze bestuurlijke visie schetst de koers voor de verdere ontwikkeling en positionering van het BOA-team van Almelo. Daarbij wordt aangesloten bij landelijke ontwikkelingen rondom het BOA-bestel en bij lokaal door de raad vastgesteld beleid, waaronder de Algemene Plaatselijke Verordening (APV)2. De visie is richtinggevend van aard. Besluitvorming over concrete maat regelen, formatie en financiële consequenties vindt plaats in afzonderlijke trajecten en maakt geen onderdeel uit van deze vaststelling. 1. "Kamerbrief: De buitengewoon opsporingsambtenaar – een professionele partner met een eigenstandige taak in de publieke ruimte” (minister van Justitie en Veiligheid, oktober 2025) 2. De laatste versie van de APV van Almelo is vastgesteld op 27 januari 2026
3
Bestuurlijke visie BOA’s in Almelo ‘Klaar voor de toekomst’
2. Ontwikkeling en opgaven 2.1 Landelijke en lokale ontwikkelingen Landelijke koers BOA-bestel
Op landelijk niveau is de rol van de BOA de afgelopen jaren nadrukkelijker gepositioneerd. In de recente Kamerbrief wordt de BOA expliciet neergezet als een volwaardige, professionele partner binnen de veiligheidsketen, met een eigenstandige taak gericht op het leefbaar en veilig houden van de publieke ruimte.
De landelijke koers benadrukt onder meer: → een duidelijke afbakening tussen politietaken en BOA-taken → een focus op handhaving in de publieke ruimte (hoofddomein I) → preventief en de-escalerend optreden, gericht op het herstellen van de normale gang van het publieke leven → professionalisering, duidelijke bevoegdheden en passende randvoorwaarden
Deze koers biedt gemeenten ruimte én verantwoordelijkheid om de inzet van BOA’s lokaal goed te organiseren, passend bij de specifieke opgaven in de stad en binnen lokaal-bestuurlijke kaders.
4
Bestuurlijke visie BOA’s in Almelo ‘Klaar voor de toekomst’
Samenwerking BOA's en politie
De positie en inzet van BOA’s in de openbare ruimte zijn de afgelopen jaren aanzienlijk veranderd. De rol van BOA’s is verbreed en complexer geworden, mede door landelijke ontwikkelingen in de organisatie en taakverdeling binnen het veiligheidsdomein. Binnen deze ontwikkeling is sprake van een duidelijke taakafbakening en complementariteit tussen politie en BOA’s. De politie heeft een wettelijke en essentiële taak in de handhaving van de openbare orde en veiligheid, die zij uitoefent onder het gezag van de burgemeester. Daarnaast richt de politie zich op noodhulp, opsporing en de aanpak van (zware) criminaliteit. Gemeenten zijn via BOA’s verantwoordelijk voor toezicht en lichte handhaving in de openbare ruimte. BOA’s leveren daarmee een belangrijke bijdrage aan het bevorderen van leefbaarheid en veiligheid door een signalerende, preventieve en handhavende inzet. Deze taakverdeling vraagt om een nauwe en professionele samenwerking tussen politie, BOA’s en het Openbaar Ministerie, met heldere afspraken over rollen, verantwoordelijkheden en bevoegdheden. Binnen deze samenwerking vullen politie en BOA’s elkaar aan, ieder vanuit de eigen wettelijke positie en deskundigheid.
Lokale context Almelo
Voor Almelo geldt dat leefbaarheid en veiligheid nauw samenhangen met bredere stedelijke en sociale opgaven. Uit het advies “Almelo in balans” van Het PON & Telos (2025), gebaseerd op de Meervoudige Deprivatie Index (MDI)3, blijkt dat in een groot deel van de Almelose buurten sprake is van langdurige en gestapelde achterstanden. In deze wijken is de veiligheidsbeleving en sociale samenhang vaak kwetsbaar, terwijl juist daar een sterke en zichtbare publieke aanwezigheid van belang is.
3. De meervoudige deprivatie-index geeft de mate van achterstand in wijken weer op basis van een combinatie van sociaal-economische factoren, waaronder inkomen, arbeid, opleiding en leefomgeving.
Tegelijkertijd werkt Almelo aan de versterking van het stedelijk voorzieningen niveau en de aantrekkelijkheid van de stad als woon-, werk- en verblijfsplek. Een veilige, schone en ordelijke openbare ruimte is hiervoor een essentiële randvoorwaarde.
5
Bestuurlijke visie BOA’s in Almelo ‘Klaar voor de toekomst’
2.2 Maatschappelijke opgave De maatschappelijke opgave voor Almelo is het realiseren van een leefbare, veilige en toegankelijke openbare ruimte in alle delen van de stad. Dit is een randvoorwaarde voor het verminderen van ongelijkheid tussen wijken, het versterken van sociale samenhang en het vergroten van de aantrekkingskracht van de stad. De gemeenteraad heeft hiervoor kaders vastgesteld, onder meer via de Algemene Plaatselijke Verordening (APV). In deze verordening zijn regels opgenomen over het gebruik van de openbare ruimte, het voorkomen van overlast en het bevorderen van veiligheid en leefbaarheid. De effectiviteit van deze kaders is mede afhankelijk van de mate waarin toezicht en handhaving daadwerkelijk plaatsvinden.
Visie
De gemeente Almelo streeft naar een professioneel en goed uitgerust team van BOA’s, dat zichtbaar en benaderbaar is voor alle inwoners. Door hun actieve aanwezigheid in de openbare ruimte leveren boa’s een belangrijke bijdrage aan de veiligheid en leefbaarheid van de stad. De inzet van boa’s is gericht op een respectvolle en rechtvaardige benadering van situaties in de publieke ruimte, waarbij stevig wordt opgetreden waar nodig, met oog voor de menselijke maat en maatschappelijke context. Almelo erkent het belang van continue ontwikkeling, gerichte samenwerking en een doordachte inzet van middelen om het boa-team optimaal toe te rusten op de uitdagingen van vandaag en de toekomst. De gemeente neemt hierin haar verantwoordelijkheid als werkgever, door te zorgen voor de randvoorwaarden die nodig zijn voor een veilige, professionele en effectieve uitvoering van de boa-taken. De juiste uitrusting van de BOA's, waaronder verdedigingsmiddelen, vormen daarbij een belangrijk onderdeel.
6
7
Bestuurlijke visie BOA’s in Almelo ‘Klaar voor de toekomst’
2.3 Toenemende vraag en meldingen In Almelo is de vraag naar toezicht en handhaving de afgelopen jaren sterk toegenomen. Uit cijfers over de periode 2022–2025 blijkt een forse stijging in het aantal sancties, waarne mingen en meldingen. Deze ontwikkeling weer spiegelt een bredere maatschappelijke trend van toenemende druk op de openbare ruimte, verharding van gedrag en hogere verwachtingen van de overheid. De aard van de meldingen wordt bovendien complexer. Naast traditionele overlastmeldingen gaat het steeds vaker om combinaties van problematiek, zoals jeugdoverlast, afvaldumpingen, parkeeroverlast, agressie-incidenten en situaties rondom personen met onbegrepen gedrag. Dit vraagt om meer aanwezigheid, meer vakmanschap en intensievere samenwerking met partners. Tegelijkertijd staat de beschikbare capaciteit onder druk. De toegenomen vraag betekent dat keuzes moeten worden gemaakt over inzet en prioritering. Deze visie maakt inzichtelijk hoe toezicht en handhaving zich inhoudelijk ontwikkelen, waarbij de concrete afwegingen over capaciteit en middelen in een later stadium plaatsvinden.
Aantal meldingen in 2025
3.390
1332
Parkeren
746
Dumping
293
Persoon
258
Overig Overlast Openbare Ruimte
143
Fiets
124
Hond
94
Geluidsoverlast
69
Gevaarlijk afval
64
Vuurwerkoverlast
55
Overig Afval Onveilige plek 42 Scooter
29 28
Onveilige verkeerssituatie
27
Minicontainer
26
Afvalbak
20
Beplanting
15
Bouwen en gebruik omgevingsw...
14
Ongedierte Bovengrondse en ondergrondse ...
5
Laadpaal
1
Overig
1 0
Figuur 1 - Meldingen per categorie in 2025
200
400
600
800
1000
1200
1400
Bestuurlijke visie BOA’s in Almelo ‘Klaar voor de toekomst’
3000
600 529 500
2500
400
345
368
376
379
2000 342
290
300
240
278 229
200
1500
1000 100 10
0
0 februari
maart
april
mei
Figuur 2 - Aantal meldingen per maand in 2025
juni
juli
augustus
september
oktober
november
december
2022
2023
2024
Stijging 2022 tot 2025 Sancties (boetes)
80%
Waarnemingen
50%
Meldkamer
200%
2025
Top categorieën overlast: parkeren, milieu, jeugd, vernielingen
Figuur 3 - Aantal meldingen openbare ruimte Almelo
8
Bestuurlijke visie BOA’s in Almelo ‘Klaar voor de toekomst’
Symbolische stadsweergave met accenten op binnenstad, stationsomgeving en hotspots. De druk op toezicht en handhaving concentreert zich met name in de binnenstad, de stationsomgeving en op piekmomenten zoals evenementen. BOA’s ontvangen meer meldingen van inwoners en ondernemers en worden vaker ingezet bij uiteenlopende vormen van overlast en handhavingsvraagstukken, met name in de binnenstad, de stationsomgeving en andere hotspots.
Figuur 4 - Concentratie van toezichtsvraag in 2025
9
Bestuurlijke visie BOA’s in Almelo ‘Klaar voor de toekomst’
3. Visie op de rol van BOA's De gemeente Almelo kiest voor een professioneel, goed toegerust en toekomstbestendig BOA-team dat zichtbaar en benaderbaar is voor alle inwoners. BOA’s dragen actief bij aan de leefbaarheid en veiligheid in de stad door toezicht, handhaving en preventie te combineren met oog voor de menselijke maat.
De inzet van BOA’s is gericht op: → het versterken van normconform gedrag in de openbare ruimte → het voorkomen en verminderen van overlast → het vergroten van het veiligheidsgevoel → het vroegtijdig signaleren van problemen en het samenwerken met relevante partners
Daarbij hanteren BOA’s een respectvolle en rechtvaardige benadering, waarbij zij professioneel optreden en duidelijke grenzen stellen.
10
Bestuurlijke visie BOA’s in Almelo ‘Klaar voor de toekomst’
4. Strategische uitgangspunten en taakaccenten 4.1 Wijkgericht en flexibel
BOA’s blijven primair wijkgericht werken, met kennis van en binding met de wijk. Tegelijkertijd is flexibiliteit nodig om capaciteit gericht in te zetten op plekken en momenten waar de druk op leefbaarheid en veiligheid het grootst is, zoals hotspots, het centrum, evenementen en avond- en nachturen.
4.2 Preventief waar mogelijk, handhavend waar nodig
Jeugdoverlast & preventie (wijken, scholen, jeugdgroepen)
Aandachtsgroepen en mensen op straat
Ondermijning (signalering, integrale en pandcontroles)
Horeca & evenementen (binnenstad, piekmomenten)
Afval & milieu (leefbaarheid, normstelling)
Parkeren en verkeer
De inzet is zoveel mogelijk preventief en gericht op dialoog en naleving. Door zichtbaarheid, aanspreekbaarheid en vroegtijdig contact kan overlast worden voorkomen. Wanneer preventie onvoldoende effect heeft, wordt consequent en rechtvaardig handhavend opgetreden.
4.3 Taakaccenten BOA's Almelo
De inzet van BOA’s sluit aan bij de lokale opgaven en prioriteiten van Almelo. Zie figuur 6 hiernaast.
Figuur 6 - Taakaccenten BOA's Almelo
Gebiedsgerichte en thematische handhavingsacties
Nieuwe en veranderende taken (o.a. prostitutiecontroles)
11
Bestuurlijke visie BOA’s in Almelo ‘Klaar voor de toekomst’
Binnen de brede inzet van toezicht en handhaving kent Almelo een aantal duidelijke taakaccenten, passend bij de lokale opgaven: → Jeugdoverlast en preventie: BOA’s zijn zichtbaar aanwezig in wijken en rond scholen, onderhouden contact met jeugdgroepen en signaleren vroegtijdig spanningen en overlast. In samenwerking met het onderwijs, jongerenwerk en zorgpartners leveren zij een preventieve bijdrage aan het voorkomen van escalatie. → Aandachtsgroepen en mensen op straat: de aanwezigheid van mensen op straat en andere aandachtsgroepen, waaronder nieuwkomers en personen met onbegrepen gedrag, vraagt om een zorgvuldige en integrale aanpak. Deze problematiek raakt zowel aan leefbaarheid en veiligheid als aan zorg en maatschappelijke ondersteuning. Binnen toezicht en handhaving vervullen BOA’s een belangrijke signalerende en verbindende rol. Zij dragen bij aan het tijdig herkennen van problematiek in de openbare ruimte en werken samen met zorg-, welzijns- en veiligheidspartners om escalatie te voorkomen en passende ondersteuning te organiseren. Deze inzet vraagt om deskundigheid, professionaliteit en duidelijke afstemming met ketenpartners, waarbij handhaving wordt gecombineerd met oog voor de menselijke maat. → Ondermijning: BOA’s dragen bij aan de aanpak van ondermijning door signalering in de openbare ruimte en deelname aan integrale controles.
Zij ondersteunen bij pandcontroles en werken samen met politie en andere partners om misstanden tijdig te signaleren → Horeca en evenementen: Toezicht op horeca en evenementen vormt een belangrijk taakaccent, met name in de binnenstad en tijdens piekmomenten. BOA’s zien toe op naleving van vergunningen en APV-regels en fungeren als aanspreekpunt voor ondernemers en organisatoren. → Afval en milieu: Het tegengaan van afvaldumpingen, bijplaatsingen en andere vormen van vervuiling is essentieel voor de leefbaarheid van wijken. Zichtbaar toezicht bevordert naleving van regels en stimuleert gedragsverandering. → Parkeren en verkeer vormen een belangrijk onderdeel van de leefbaarheid, bereikbaarheid en veiligheid in Almelo. Toezicht en handhaving dragen bij aan het naleven van parkeer- en verkeersregels en aan een
ordelijk gebruik van de openbare ruimte, met name in het centrum en andere drukke gebieden. De wijze waarop parkeer- en verkeerstoezicht wordt uitgevoerd is onderhevig aan technologische en organisatorische ontwikkelingen. Digitalisering en automatisering kunnen bijdragen aan efficiënter toezicht en vragen om een herijking van taken en rollen binnen het werkveld van de BOA’s. Deze ontwikkelingen maken het mogelijk om BOA-capaciteit gerichter in te zetten op toezicht, handhaving en aanwezigheid in de openbare ruimte, waarbij de focus blijft liggen op leefbaarheid, veiligheid en dienstverlening aan inwoners en ondernemers. → Gebiedsgerichte en thematische handhavingsacties: naast de structurele inzet op taakaccenten werken BOA’s gebiedsgericht en thematisch, gericht op locaties en vraagstukken waar de druk op leefbaarheid en veiligheid tijdelijk of structureel het grootst is. Dit betreft onder meer hotspots zoals de binnenstad en de stationsomgeving, waar intensiever toezicht nodig kan zijn. Daarnaast kan gericht worden ingezet op actuele thema’s die maatschappelijke of bestuurlijke aandacht vragen, zoals verkeersveiligheid, overlast door fatbikes, of andere specifieke vormen van overlast.
Deze flexibele inzet maakt het mogelijk om snel in te spelen op ontwikkelingen in de stad en bestuurlijke prioriteiten, en draagt bij aan zichtbaarheid, normstelling en preventie in de openbare ruimte. → Nieuwe en veranderende taken: Ontwikkelingen in wet- en regelgeving en maatschappelijke vraagstukken kunnen leiden tot nieuwe taken, zoals prostitutiecontroles of aanvullende vormen van toezicht. Flexibiliteit en professionaliteit zijn nodig om hierop in te spelen.
4.4 Professionalisering en samenwerking
De complexiteit van het werk vraagt om voortdurende professionalisering, specialisatie en samenwerking. De gemeente Almelo blijft hierin investeren, onder andere in opleiding, uitrusting en ondersteuning, en werkt nauw samen met politie, zorgpartners en regionale samenwerkingsverbanden.
12
Bestuurlijke visie BOA’s in Almelo ‘Klaar voor de toekomst’
4.5 Toekomstbestendigheid en robuustheid van het BOA-team
Deze benchmark biedt context en objectivering. Zij vormt geen norm en bevat geen besluit over formatie of middelen. De bestuurlijke en financiële afweging vindt plaats bij de begrotingsbehandeling.
Kleine/middelgrote gemeenten
De beschreven ontwikkelingen laten zien dat toezicht en handhaving in Almelo onder toenemende druk staan. De vraag van inwoners en onder nemers groeit en omvat een breder scala aan meldingen, terwijl landelijke ontwikkelingen hogere eisen stellen aan professionaliteit, inzetbaarheid en samenwerking van BOA’s. Om deze taken effectief te blijven uitvoeren, is een toekomstbestendig en robuust BOA-team noodzakelijk. Een vergelijking met andere gemeenten laat zien dat de omvang van BOAteams sterk verschilt. In middelgrote gemeenten wordt vaak gewerkt met verhoudingen van circa 1 BOA op 3.000–3.500 inwoners, terwijl grotere (centrum)gemeenten meestal uitkomen op circa 1 BOA op 1.650 inwoners. Afgezet tegen deze bandbreedte beschikt Almelo over een relatief beperkte handhavingscapaciteit. Deze benchmark biedt context en objectieve onderbouwing. Ze laat zien dat de robuustheid van het BOA-team geen vast gegeven is, maar afhankelijk van stedelijke ambities, centrumfunctie, evenementen, sociaaleconomische opgaven en de intensiteit van toezicht. De benchmark vormt derhalve geen norm, maar een hulpmiddel bij toekomstige keuzes.
Grotere (centrum)gemeenten
De gemeente Almelo kiest er met deze visie voor om expliciet te benoemen dat het waarmaken van ambities op het gebied van leefbaarheid en veiligheid vraagt om voldoende uitvoeringskracht. De nadere uitwerking van scenario’s voor versterking van het BOA-team, inclusief prioritering, fasering en financiële consequenties, vindt plaats in een vervolgstap en wordt integraal betrokken bij de begrotingsbehandeling.
Figuur 7 - Benchmark BOA-capaciteit (contextueel)
13
Bestuurlijke visie BOA’s in Almelo ‘Klaar voor de toekomst’
5. Richting voor de toekomst Met deze bestuurlijke visie wordt een duidelijke koers uitgezet voor de verdere ontwikkeling van het BOA-team in Almelo. De visie biedt een kader voor: → beleidsmatige keuzes op het gebied van toezicht en handhaving; → prioritering van inzet in relatie tot maatschappelijke opgaven; → toekomstige afwegingen over capaciteit, organisatie en ondersteuning. De visie is nadrukkelijk bedoeld als richtinggevend document. De concrete vertaling naar maatregelen, formatie en financiële consequenties vindt plaats in vervolgstappen en wordt integraal afgewogen in het kader van de reguliere planning- en controlcyclus, waaronder de begrotingsbehandeling.
14
Bestuurlijke visie BOA’s in Almelo ‘Klaar voor de toekomst’
6. Slot De BOA’s van Almelo leveren dagelijks een zichtbare bijdrage aan een leefbare en veilige stad. Met deze bestuurlijke visie onderstreept de gemeente het belang van hun rol en wordt een fundament gelegd voor een toekomstbestendige inzet van toezicht en handhaving, in verbinding met inwoners, partners en bestuur. Deze visie sluit aan bij landelijke ontwikkelingen in het BOA-bestel, het door de raad vastgestelde lokale veiligheids- en leefbaarheidsbeleid en recente analyses van stedelijke opgaven. Zo vormt deze visie een samenhangend kader voor verdere bestuurlijke en politieke keuzes.
Bronnen
→ Ministerie van Justitie en Veiligheid (2024). De buitengewoon opsporingsambtenaar – een professionele partner met een eigenstandige taak in de publieke ruimte. Kamerbrief aan de Tweede Kamer, oktober 2025. → Het PON & Telos (2025). Almelo in balans. Advies gebaseerd op de MDIanalyse van Almelose buurten. Tilburg, mei 2025. → Atlas Research (2023). Bedenken en maken. Perspectieven op stedelijke ontwikkeling en voorzieningen. (Gebruikt als context voor stedelijke ambities en aantrekkelijkheid). → Gemeente Almelo. Algemene Plaatselijke Verordening (APV), zoals vastgesteld door de gemeenteraad.
15
DIT IS EEN UITGAVE VAN DE GEMEENTE ALMELO Versie: 20 januari 2026 www.almelo.nl of bel 0546 54 11 11