Besluitvorming bidboek cultuur in de stedelijke ontwikkelopgave - bijlage 1 - Bidboek cultuur in de stedelijke ontwikkelingsopgave

Andere voorzieningen, zoals de bibliotheek en Studio15, functioneren beter, maar staan los van elkaar. Het culturele veld geeft breed aan behoefte te hebben aan schaalvergroting, samenwerking en meer zichtbaarheid - idealiter op een centrale en toegankelijke locatie. Die wens raakt direct aan de ruimtelijke ontwikkelopgaven van de stad. De stedelijke opgave - met name de transformatie van de binnenstad en

de ontwikkeling van de Spoorzone - biedt kansen om cultuur stevig te verankeren in het DNA van Almelo. De binnenstad is bij uitstek geschikt voor een stedelijk cultuurhart, terwijl de Spoorzone ruimte biedt aan aanvullende, innovatieve functies. Belangrijk hierbij is dat deze gebieden elkaar versterken en niet beconcurreren, en samen bijdragen aan een veerkrachtige en toekomstgerichte culturele infrastructuur. De ontwikkelrichting van het Cultuurkwartier komt naar voren als het meest logisch en strategisch. Door culturele voorzieningen te clusteren rond de Stadskade ontstaat een dynamisch stedelijk ensemble dat uitwisseling en samenwerking bevordert, zonder de eigenheid van instellingen te verliezen. Deze ontwikkelrichting verbindt inhoudelijke ambities aan fysieke nabijheid, en draagt bij aan de vitaliteit van het centrum. Deze keuze is niet alleen inhoudelijk sterk en draagt nadrukkelijk bij aan de ontwikkeling van Almelo, maar ook organisatorisch en ruimtelijk uitvoerbaar op middellange termijn. Daarmee contrasteert zij met ontwikkelrichting 3: een scenario dat op papier groots oogt, maar het risico op langdurige voorbereiding, complexe exploitatie en vertraagde publiekswerking maakt dat dit alternatief niet aansluit bij de noodzaak om nú te handelen.

Dat sluit een toekomstig perspectief op verdere culturele profilering niet uit, wanneer woonontwikkelingen zijn gerealiseerd en het culturele netwerk sterker is geworden. Maar een grootschalige fysieke investering, zonder gelijktijdige investering in mensen, programmering en samenwerking, zal op dit moment niet leiden tot een duurzame versterking van de culturele infrastructuur. 37

Conclusies (2/2) Om de culturele ambities van Almelo waar te maken, is regie, samenwerking en spreiding richting wijken en regio van belang Om deze ambities te realiseren is een krachtige uitvoeringsorganisatie nodig, die richting geeft, afstemming bevordert en ruimte creëert voor samenwerking. De gemeente speelt hierin een centrale rol: door regie te nemen, een stadsprogrammeur aan te stellen en te investeren in gedeelde programmering, publieksdata en coördinatie ontstaat een stevig fundament onder het culturele netwerk. Daarbij is het van belang dat er niet alleen wordt ingezet op fysieke voorzieningen in het centrum, maar ook op de spreiding van cultuur naar de wijken. Het versterken van het culturele landschap is immers geen kwestie van het toevoegen van een theaterfunctie met een bepaald aantal stoelen. De werkelijke opgave ligt in het opbouwen van een programmering die de Almeloër bereikt via zowel herkenbare plekken in de stad als in de buitenruimte. Hoewel het bidboek zich richt op de ruimtelijke kern, ligt hier een belangrijke opgave: cultuur moet ook in de buurten herkenbaar en bereikbaar zijn. Dit vraagt om mensen die lokaal verbinding maken, initiatieven ondersteunen en cultuur onderdeel maken van het dagelijks leven. Hiervoor is ambtelijke capaciteit nodig, aangevuld met cultuuraanjagers en actieve regie vanuit de gemeente.

Dit is essentieel in een stad waar een groot deel van de bevolking minder vanzelfsprekend deelneemt aan cultuur, en waar verbinding met het dagelijks leven centraal staat. Ten slotte vraagt de culturele ontwikkeling van Almelo ook om een bredere blik: een sterk cultureel landschap in Twente en omgeving vraagt om onderlinge afstemming en samenwerking tussen steden als Almelo, Hengelo, Enschede en grenzende steden als Deventer. Regionale verbindingen versterken het culturele ecosysteem over gemeente- en regiogrenzen heen. Niet om te concurreren, maar om elkaar te versterken, doelgroepen aan te vullen en gezamenlijk te bouwen aan een herkenbaar, divers en regionaal verbonden cultuuraanbod. Het opzoeken van die samenwerking is essentieel om de kracht van cultuur niet alleen lokaal, maar ook op regionaal niveau optimaal tot zijn recht te laten komen.

38

Beeld: Erfgoedroute – Art Nouveau in de Grotestraat

Top 5 aanbevelingen Om de ambities te realiseren, vraagt de cultuuropgave om keuzes, structurele inzet en een stevige verankering in beleid en uitvoering Ten behoeve van de volgende fase staan hieronder de vijf belangrijkste aanbevelingen: 1. Kies voor het Cultuurkwartier als strategische richting Maak van het Cultuurkwartier aan de Stadskade het uitgangspunt voor de toekomstige culturele infrastructuur. Deze keuze sluit het best aan bij de ruimtelijke en maatschappelijke opgaven in het centrum en biedt ruimte voor samenwerking, zichtbaarheid en publieksbereik. Het Cultuurkwartier is een ambitieuze en maakbare ontwikkelrichting. Door het gebruik van bestaande gebouwen en eigendomssituatie biedt het perspectief op stapsgewijze realisatie op middellange termijn, met ruimte voor groei en inhoudelijke verdieping. 2. Werk het Cultuurkwartier verder uit - ruimtelijk, functioneel en financieel Ga samen met de betrokken culturele instellingen en andere partners aan de slag met het uitwerken van het Cultuurkwartier. Werk toe naar een gezamenlijk Programma van Eisen en voer een haalbaarheidsonderzoek uit naar ruimtelijke inpassing, investering en exploitatie. Onderzoek hoe functies op een logische manier kunnen worden gecombineerd en versterkt binnen het gebied. 3. Stel een stadsprogrammeur aan die cultuur voor de Almeloër programmeert Culturele vernieuwing vraagt om meer dan stenen.

Zet in op een stadsprogrammeur die stad én wijk verbindt via programmering, publieksontwikkeling en samenwerking tussen instellingen. Deze rol zorgt voor samenhang in het aanbod, betere spreiding over de stad en versterking van het culturele netwerk in Almelo zelf. 4. Werk aan regionale positionering en samenwerking binnen Twente en naar omliggende regio’s Ontwikkel Almelo tot een culturele kern binnen Twente en als schakel naar omliggende regio’s, aanvullend op steden als Enschede, Hengelo en Deventer. Zet daarbij in op gezamenlijke profilering, gedeeld publieksbereik en afstemming van functies. Focus op complementariteit in plaats van concurrentie, met cultuur als regionale kracht voor identiteit en bereik. 5. Benut elementen uit de kralenketting voor spreiding en netwerkvorming Hoewel de focus ligt op het Cultuurkwartier, biedt het kralenkettingmodel waardevolle aanknopingspunten voor het verbinden van bestaande plekken en functies. Zo ontstaat een stedelijk netwerk waarin zowel centrale als decentrale locaties actief bijdragen aan het culturele ecosysteem.

39

info@draaijerpartners.nl draaijerpartners.nl Groningen Leonard Springerlaan 37 9727 KB Groningen 050 524 46 66 Utrecht Pythagoraslaan 101 3584 BB Utrecht 030 659 23 33 Rotterdam Wijnhaven 17B 3011 WH Rotterdam 010 266 00 44

Beeld: Erfgoedroute – Gravenallee