Afvalbeleid Almelo 2025-2029 - Raadsvoorstel - getekend

+4

Gemeente

AA Almelo

7

Raadsvergadering: 15 april 2025 Registratienummer: R 2508741

De Raad van de Gemeente Almelo: Gezien het voorstel van burgemeester en wethouders;

Besluit: 1. Het afvalbeleidsplan (Intern-95095) vast te stellen en daarmee in te stemmen met: i. GFE inzameling bij hoogbouw faciliteren; ii. Papierinzameling bij hoogbouw faciliteren;

iii. In principe nascheiding als inzamelsysteem voor PMD invoeren en hierover later een

definitief besluit nemen, te mandateren aan het college wanneer dit leidt tot een stijging van de kosten van hooguit €15 per aansluiting.

iv. Kostendekkendheid als uitgangspunt voor de afvalbegroting te hanteren met ingang van

2027.

2. De financiële impact te verwerken in de begroting 2026 en verder.

Gedaan in de openbare vergadering van 15 april 2025, de griffier,

Pagina 1 van 6

Raadsvergadering: 15 april 2025

Registratienummer: R 2508741 Datum: 15 april 2025 Team/teamonderdeel:

Voorstel aan de raad Onderwerp Portefeuillehouder

: Afvalbeleid Almelo 2025-2029 : wethouder G.J. Overmeen-Bakhuis

Samenvatting raadsvoorstel

Het huidige afvalbeleidsplan van Almelo dateert uit 2006 en is sterk verouderd. De ontwikkelingen op

het gebied van afval, de ambities en wensen van Almelo, alsmede de milieuprestaties, maken het nodig om nieuw afvalbeleid vast te stellen.

Met dit nieuwe beleidsplan geven we de komende jaren vorm aan onze ambitie om van Almelo een

meer ‘circulaire gemeente’ te maken op het gebied van afval: een gemeente waarin afval zoveel mogelijk beperkt wordt en het afval dat toch ontstaat zoveel mogelijk wordt hergebruikt als grondstof voor nieuwe producten. Hiertoe wordt bij hoogbouw de inzameling van GFE en papier gefaciliteerd en wordt in principe gekozen voor nascheiding voor PMD-afval.

Voorgesteld raadsbesluit 1.

Het afvalbeleidsplan (Intern-95095) vast te stellen en daarmee in te stemmen met: i. GFE inzameling bij hoogbouw faciliteren; ii. Papierinzameling bij hoogbouw faciliteren; ii. In principe nascheiding als inzamelsysteem voor PMD invoeren en hierover later een definitief besluit nemen, te mandateren aan het college wanneer dit leidt tot een stijging van de kosten van hooguit €25 per aansluiting;

iv. Kostendekkendheid als uitgangspunt voor de afvalbegroting te hanteren met ingang van 2027. 2. De financiële impact te verwerken in de begroting 2026 en verder.

Inleiding Het huidige afvalbeleid van de gemeente Almelo gaat uit van bronscheiding en het verminderen van de hoeveelheid restafval. Er zijn stappen gezet in de optimalisatie van het inzamelsysteem. Toch blijven de resultaten achter ten opzichte van zowel de landelijke doelen als de resultaten die behaald zijn door andere, vergelijkbare, gemeenten en de regio Twente. Het huidige afvalbeleid van de gemeente Almelo is dan ook toe aan een volgende stap, waarbij de successen van de huidige aanpak behouden en geborgd blijven en de uitdagingen aangepakt worden. Insteek is om alle inwoners dezelfde service en kansen te bieden op het gebied van afvalinzameling en de kosten nu en in de toekomst beheersbaar te houden.

Pagina 2 van 6

NN"

Beoogd effect

Het vaststellen van een afvalbeleidsplan met als resultaat meer schonere stromen GFT/GFE, papier,

glas en textiel en daarmee een vermindering van de hoeveelheid restafval. Dat zorgt voor minder kosten voor de verwerking van restafval en meer opbrengsten voor de schone stromen.

Argumenten voor

7.7 Het afvalbeleidsplan sluit aan op de strategische doelen uit het Programma Klimaat en Milieu Met dit nieuwe beleidsplan geven we de komende jaren vorm aan onze ambitie om van Almelo een

‘circulaire gemeente’ te maken op het gebied van afval: een gemeente waarin afval zoveel mogelijk

beperkt wordt en het afval dat toch ontstaat zoveel mogelijk wordt hergebruikt als grondstof voor nieuweproducten. Dit sluit aan op één van onze strategische doelen, geformuleerd in het programma

Klimaat en Milieu; ‘In Almelo worden minder grondstoffen gebruikt en meer materialen hergebruikt

om te komen tot een circulaire economie’

1,2 Het afvalbeleid geeft focus voor komende jaren en sluit aan op landelijke en regionale koers Door de meest actuele wet- en regelgeving, beleidsuitgangspunten en doelstellingen op te nemen in het beleidsplan, sluit het aan op de Europese, landelijk en regionale koers op het gebied van afval.

Het geeft daarmee zowel focus voor de korte termijn als ook voor de lange termijn. Achterstanden

worden weggewerkt en er wordt aangehaakt op actuele wet- en regelgeving.

1.3 De service voor inwoners wordt verhoogd Het afvalbeleidsplan geeft alle inwoners van Almelo dezelfde service op het gebied van inzameling. Daarnaast geeft het eventueel overgaan op nascheiding voor inzameling van PMD extra service, doordat PMD en restafval gezamenlijk mogen worden aangeboden in één kliko. 1.4 Het invoeren van GFEinzameling is wettelijk verplicht Sinds 1 januari 2024 hebben gemeenten de wettelijke plicht om hoogbouwbewoners de mogelijkheid te bieden om GFE gescheiden in te zamelen. Dit zorgt voor lagere verwerkingskosten, immers het verwerken van GFE is goedkoper dan het verwerken van restafval. Bovendien is het rendementuit nascheiding hoger naarmate er minder GFT/GFE in het aangeleverde materiaal aanwezig is.

1.5 Papier 13x per jaar (vierwekelijks) ophalen is gebruikelijk in alle stedelijkheidsklassen Het vierwekelijks ophalen van papier bij hoogbouw is gebruikelijk in alle stedelijkheidsklassen, zo ook in Enschede en Hengelo. De ervaringen van Twente Milieu in andere gemeenten zijn positief.

1.6

De motie papiervoorziening voor appartementen in de binnenstad is afgehandeld

De motie roept op om een goede voorziening te creëren voor het verzamelen en afvoeren van papier bij appartementen in de binnenstad. Met dit afvalbeleidsplan worden voorzieningen gecreëerd voor het papier bij appartementen. De motie is hiermee afgehandeld. 7.7 Metdit beleidsplan worden maatregelen om het inzamelsysteem op orde te brengen en in principe over te gaan op nascheiding als inzamelsysteem voor PMD Voorgesteld wordt in principe te kiezen voor nascheiding als inzamelsysteem voor PMD. Momenteel lopen echter onderhandelingen tussen VNG/NVRD en Verpact over nieuwe afspraken rondom de inzameling van PMD. Dit heeft gevolgen voor onder andere de vergoedingenstructuur en de toetsingsprotocollen voor PMD. Op dit moment gelden de huidige afspraken nog. Vanwege de onzekerheid over vergoedingen en protocollen stellen we de raad voor nu een principebesluit tot

nascheiding te nemen. Een definitieve keuze wordt gemaakt wanneer de uitkomst van de

onderhandelingen bekend is, naar verwachting in de loop van 2025. Indien blijkt dat de meerkosten van nascheiding onder €25 per aansluiting blijven, kan het college dit besluit nemen. Stijgen de kosten meer dan €25 per aansluiting, dan is een raadsbesluit nodig (in Almelo zijn ruim 34.000 aansluitingen). 1.8 Om de kosten nu en de toekomst beheersbaar te houden is kostendekkendheid als basis voor de afvalbegroting noodzakelijk

Pagina 3 van 6

Er is afgesproken dat de afvalstoffenheffing jaarlijks maximaal 2% mag stijgen. De afvalbegroting is daarmee momenteel niet kostendekkend. Met dit uitgangspunt is medio 2028 de voorziening afvalstoffenheffing, die momenteel het jaarlijkse tekort op de afvalbegroting dicht, leeg. Deze situatie is hiermee niet langer houdbaar en stijging van de afvalstoffenheffing zou moeten plaatsvinden ongeacht of we de nieuwe beleidsmaatregelen doorvoeren. De inzet van de voorziening afvalstoffenheffing doet recht aan de bedoeling van de 21 voorziening

De voorziening Afvalstoffenheffing is bedoeld om te voorkomen dat de afvalstoffenheffing al te veel

fluctueert bij wijzigingen in beleid en/of uitvoering. Inzet van de voorziening bij de uitvoering van dit beleidsplan heeft een dempend effect op de toename van de afvalstoffenheffing.

Kanttekeningen 7.7

Nascheiding kan zorgen voor een toename van de hoeveelheid restafval

Nascheiding levert op zichzelf een toename van de hoeveelheid restafval, immers restafval en PMD mag gezamenlijk worden aangeboden en het milieurendement uit nascheiding is kleiner dan uit

bronscheiding. Maar in combinatie met de overige maatregelen, wordt bij de keuze voor nascheiding

uiteindelijk een afname van de hoeveelheid restafval verwacht en een toename van de kwaliteit van de nog te scheiden stromen. Bovendien wordt op dit moment in Almelo veel van het gescheiden ingezamelde PMD alsnog afgekeurd, door te veel vervuiling, en alsnog als restafval verwerkt.

Nascheiding kan zorgen voor een afname van de bewustwording en bereidheid om de 1.2 stromen GFT/GFE, papier, glas en textiel te scheiden Invoering van nascheiding kan zorgen voor een afname van de bereidheid en bewustwording om de stromen GFT/GFE, papier, glas en textiel alsnog te scheiden; immers hetidee is ‘alles mag in één bak’. Juist het scheiden van de overige stromen is belangrijk om het rendement van nascheiding zo

optimaal mogelijk te hebben. Door meer inzet van communicatie en informatie over nascheiding aan onze inwoners zorgen we ervoor dat de ‘spelregels’ rondom afvalscheiding helder zijn en blijven.

Het proces rondom nieuwe afspraken met Verpact (nieuwe Keteno vereenkomst) geeft 1.3 onzekerheid over de inzamelvergoeding Op dit moment vinden onderhandelingen plaats tussen Verpact en de VNG/NVRD (Koninklijke Nederlandse vereniging voor afval- en reinigingsdiensten) over nieuwe afspraken voor de Ketenovereenkomst. Dit zal consequenties hebben voor de toetsingsprotocollen en vergoedingenstructuur. Dit geldt zowel voor bron- als voor nascheiding. Vandaar dat nu een principekeuze voor nascheiding wordt voorgesteld, waarbij een definitieve keuze na afloop van de onderhandelingen en dus duidelijkheid over de nieuwe afspraken wordt gemaakt. 1.4 De kosten voor nascheiding zijn niet bekend De exacte tarieven worden jaarlijks vastgesteld bij de begroting. Nascheiding als afvalverwerking moet Europees aanbesteed worden. We kunnen nu niet inschatten wat deze kosten zijn, vandaar dat ze las PM zijn opgenomen.

1.5

orde

De kosten voor aanpassing van het afvalbrengpunt aan de Turfkade komen separaat aan de

Het afvalbrengpunt aan de Turfkade is op verschillende onderdelen verouderd, dit vergt aanpassingen. Door aan te sluiten bij de nieuwbouw van de gemeentewerf, kan het afvalbrengpunt effectief en toekomstbestendig worden ingericht en kostenefficiënt gerealiseerd. Een deel van de kosten voor de upgrade van het afvalbrengpunt komen in de afvalbegroting en daarmee in de afvalstoffenheffing terecht. De kosten voor aanpassingen van het afvalbrengpunt worden meegenomen in de vernieuwing van de gemeentewerf. Dit voorstel zal separaat aan de

gemeenteraad worden aangeboden.

1.6 De opbrengsten zijn nog niet definitief Extra opbrengsten zijn afhankelijk van de toename van de hoeveelheid schone stromen die worden aangeleverd door onze inwoners en zijn daarmee dus afhankelijk van het scheidingsgedrag van onze inwoners. Er is vooralsnog geen rekening gehouden met een toename van opbrengsten uit meer Pagina 4 van 6

Rn

schonere stromen. Extra opbrengsten worden gegenereerd uit meer ingezameld papier (len dus minder kosten rest). Meer ingezameld GFT/GFE leidt tot een afname van de verwerkingskosten, niet tot meer opbrengsten (verwerken van GFT/GFE is goedkoper dan verwerken van restafval). Het is op dit moment niet mogelijk om hierin meer inzicht te geven. 21 Het afvalbeleidsplan loopt vooruit op besluitvorming over de perspectiefnota De afvalstoffenheffing verhogen met 2% is niet afdoende kostendekkend voor de kosten die

voortkomen uit het huidige afvalbeleid. Bovendien zorgen de ambities opgenomen in het

afvalbeleidsplan voor structureel hogere kosten dan het huidige afvalbeleid. Dit betekent dat de afvalstoffenheffing voor de inwoners zou moeten stijgen. Dit loopt vooruit op de besluitvorming over de perspectiefnota. In deze besluitvorming moet ook gekeken worden naar het dichten van het structurele tekort.

22

De voorziening afvalstoffenheffing wordt de komende jaren ingezet

Om de tariefstijging in de periode 2025-2029 te temperen wordt een deel van de kostenstijging gedekt uit de voorziening afvalstoffenheffing. Met ingang van 2028 resteert €763.500 in de voorziening. Dit is ca 8% van de afvalbegroting en wordt gezien al een reëel bedrag om grote kostenstijgingen in de

toekomst op te vangen. 23

De tarieven die jaarlijks bij de begroting worden vastgesteld kunnen afwijken van de in het beleidsplan vermelde tarieven Jaarlijks worden bij de begroting de lasten en opbrengsten voor afval geactualiseerd voor onder

andere indexatie en CAO-ontwikkelingen. Hierdoor kan het vast te stellen tarief of de onttrekking aan de voorziening afvalstoffenheffing afwijken van de in het beleidsplan genoemde bedragen.

Kosten, opbrengsten en dekking In het afvalbeleidsplan zijn als nieuwe maatregelen GFE inzameling hoogbouw (wettelijke plicht) en

papierinzameling hoogbouw opgenomen. De structurele kosten en opbrengsten van deze

maatregelen zijn meerjarig doorgerekend en worden verwerkt in de afvalbegroting (bedragen exclusief loon- en prijsindexatie):

Meerjarenbegroting Afval incl. BCF, nieuw beleid Huidige situatie ongewijzigd beleid

kosten afvalinzamelingverwerken Inzamelingskosten geenindex Verwerking geen index Stelpost oninbaar en beleid Kapitaallasten

Cameratoezicht/ milieuadviseurs kvdeelstaat geen index

Got geen index

Aanpassingen afvalbrengpunt Turfkade

2025 5.980.804 2.631.213 95.000 182.803

2026 5.980.804 2.631.213 95.000 182.803

2027 5.980.804 2.631.213 95.000 182.803

2028 5.980.804 2.631.213 95.000 182.803

2029 5.980.804 2.631.213 95.000 182.803

496.222

496.222

496.222

496.222

496.222

362.127

362.127

362.127

362.127 PM

362.127 PM

totaal kosten oud beleid

9.748.168

9.748.168

9.748.168

9.748.168

9.748.168

Opbrengst GBTADI (aanmaning/ dwangbevelen invordering) Opbrengstglas, papier, PMD endiverse fracties index4% Vanaf medio 2027 geen pmd opbrengstenbij nascheiding totaal baten Totaal netto kosten afvalinzameling verwerken

-37.162 -656.867

-37.162 -656.867

-694.029 9.054.140

-694.029 9.560.935

-37.162 -656.867 -PM -694.029 9.560.935

-37.162 -656.867 -PM -694.029 9.560.935

-37.162 -656.867 -PM -694.029 9.560.935

Bovenstaande begroting leidt voor de afvalstoffenheffing tot het volgende (exclusief indexatie):

Pagina 5 van 6

Vanaf 2028 zijn de tarieven kostprijsdekkend Percentage stijging t.o.v. het voorgaande jaar:

2025 2%

2026 2%

2027 6%

2028 4%

2029 0%

kostprijsdekkend tarief (niet gedifferentieerd): Tarief eenpersoons huishouden

284 268,79

290 274,17

308 291,42

322 304,14

322 304,14

Tarief meerpersoons huishouden

293,02

298,88

317,67

331,54

331,54

Totale opbrengst

-8.449.789

-8.618.785

-9.160.935

-9.560.935

-9.560.935

Totaal netto kosten afvalinzameling/verwerken

9.054.140

9.560.935

9.560.935

9.560.935

9.560.935

bijdrage voorziening afvalstoffenheffing

-604.350

-942.150

-400.000

Voor de voorziening afvalstoffenheffing betekent dit: De voorziening afvalstoffenheffing bevat op 31 december 2023 € 3.054.000. Om de begroting 2024 kostendekkend te krijgen wordt er € 344.000 aan de voorziening

-

onttrokken;

Op basis van de begroting 2025 zal in 2025 € 604.350 uit de voorziening onttrokken moeten

worden om kostendekkend te zijn; Dit betekent dat er op 31 december 2025 nog € 2.105.650 in de voorziening zit; -__In 2026 en 2027 wordt een onttrekking van respectievelijk €942.150 en €400.000 uit de voorziening gedaan om de tariefstijging te dempen; Met ingang van 2028 resteert €763.500 (ca. 8% van de afvalbegroting) in de voorziening.

Vervolg Voor de uitvoering van het beleidsplan wordt een Uitvoeringsplan opgesteld. De verschillende maatregelen worden verder uitgewerkt en in een planning gezet. Hierbij vindt, voor de uitwerking van de maatregelen, samenwerking en afstemming plaats met Twente Milieu. Het opstellen van het Uitvoeringsplan start na vaststelling van het beleidsplan, zodat zo snel mogelijk kan worden gestart met het voorbereiden van de uitvoering. Feitelijke implementatie van de maatregelen voor het op orde brengen van de basis starten vanaf 1 januari 2026. Een definitieve keuze voor nascheiding moetuiterlijk januari 2026 worden gemaakt. Per 1 juli 2027 moet een nieuwe afvalverwerker aan de slag, dan loopt het huidige verwerkingscontract met Twence immers af. Om op 1 juli 2027 het nieuwe contract operationeel te laten zijn, moet in januari 2026 begonnen worden met de Europese aanbesteding van dit contract.

Bijlagen

Afvalbeleid Almelo 2025-2029, Int-95095

Motie ‘papiervoorziening appartementen binnenstad’, Raad-8386

Burgemeester en Wethouders van Almelo, de secretaris, J.H. Dijkstra

Pagina 6 van 6

de burgemeester, R.T.A. Korteland